Tổ chức lao động và năng suất lao động trong xây dựng CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU CHUNG 1. Giới thiệu môn học 2. Thành lập nhóm nghiên cứu năng suất lao động 3. Mục đích nghiên cứu 4. Phương pháp nghiên cứu 5. Phạm vi nghiên cứu6. Đối tượng nghiên cứu7. Giới thiệu công trình CHƯƠNG II: THU THẬP SỐ LIỆU CHƯƠNG III: PHÂN TÍCH SỐ LIỆU CHƯƠNG IV: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG AN TOÀN LAO ĐỘNG CHƯƠNG V: ĐỀ XUẤT
Trang 1TIỂU LUẬN TỔ CHỨC LAO ĐỘNG &
NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG
Trang 2NỘI DUNG
CHƯƠNG I : GIỚI THIỆU CHUNG
1 Giới thiệu môn học
2 Thành lập nhóm nghiên cứu năng suất lao động
3 Mục đích nghiên cứu
4 Phương pháp nghiên cứu
5 Phạm vi nghiên cứu
6 Đối tượng nghiên cứu
7 Giới thiệu công trình
CHƯƠNG II : THU THẬP SỐ LIỆU
CHƯƠNG III: PHÂN TÍCH SỐ LIỆU
CHƯƠNG IV: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG & AN TOÀN LAO ĐỘNG
CHƯƠNG V : ĐỀ XUẤT
Trang 3CHƯƠNG I GIỚI THIỆU
I.1 Giới thiệu môn học
Nội dung của môn học này là cung cấp một số khái niệm về năng suất lao động và
tổ chức lao động, các nhân tố ảnh hưởng đến năng suất lao động trong xây dựng, phươngpháp đo lường năng suất lao động, ý nghĩa và phương thức nâng cao năng suất lao độngtrong thi công xây dựng
I.1.1 Mục tiêu môn học
Nhiệm vụ của đơn vị thi công và mong muốn của chủ đầu tư là hoàn thành dự ánđúng thời hạn đạt chất lượng và trong phạm vi kinh phí dự trù Vấn đề năng suất laođộng và cải tiến năng suất lao động, sử dụng tài nguyên hiệu quả, giảm chi phí thi công
và đem lại sự thành công cho dự án xây dựng
I.1.2 Định nghĩa về phương pháp lấy mẫu công việc
− Là phương pháp áp dụng lý thuyết và kỹ thuật lấy mẫu theo phương phápthống kê để đo lường việc sử dụng thời gian của công nhân
− Là phương pháp đo lường hiệu quả của quản lý
− Là phương pháp quan sát ngẫu nhiên để có được thông tin về công việc thựchiện
− Là phương pháp sử dụng lý thuyết xác suất thống kê để làm rõ các mặt của vấn
đế quản lý không hiệu quả tại hiện trường
I.1.3 Work Sampling
− Số liệu thu thập theo quy trình dựa trên quy luật của lý thuyết xác suất
− Một mẫu được lấy ra từ đám đông một cách ngẫu nhiên thì sẽ có cùng một sốđặc điểm hay tất cả các đặc điểm của đám đông ấy
− Phải biết trước các thông số thời gian số lượng công nhân và dạng công việc
để xác định kích thước mẫu
− Thực hiện Work Sampling cho những công việc quan trọng
− Các yếu tố quan trọng: phải xác định rõ ràng mục đích của cuộc khảo sát, kinhnghiệm của người quan sát, mức độ phức tạp của công việc, nhận thức củangười công nhân
I.1.4 Các phương pháp lấy mẫu
Hai cách lấy mẫu được xét đến đó là: Tổng thể và chi tiết
Phương pháp tổng thể cung cấp cho người phụ trách một cái nhìn tổng thể
về hiệu quả quản lý công việc
− Xem như đám đông là tất cả công nhân ở công trường và lấy mẫu toàn bộ
−
Trang 4 Phương pháp chi tiết sẽ cho một cái nhìn chính xác chi tiết về công việcđặc biệt là đối với những nguyên nhân gây ra chậm tiến độ.
− Chọn một số tổ đội công nhân và lấy mẫu từ các tổ đội này
− Sau một khoảng thời gian ngắn làm quen, người quan sát có thể nhận diệnđược mỗi thành viên trong tổ và có thể ghi nhận được sự vắng mặt không lýdo
I.1.5 Ưu nhược điểm của WS
− Chi phí ít tốn kém hơn so với phương pháp quan sát liên tục
− Không đòi hỏi những người quan sát có kinh nghiệm và chuyên môn đặc biệt
− Đạt được độ chính xác cần thiết
− Các tổ trưởng có thể tham gia vào cuộc khảo sát
− Có thể so sánh với kết quả khảo sát lần trước để đánh giá sự tiến bộ
− Ngoài ra còn có những bất cập đó là không xem xét được thao tác của côngnhân là nhanh hay chậm, không chỉ ra được phương pháp làm việc nào tốt hơn,đôi khi đưa ra kết quả làm cho người đọc hiểu sai bản chất của vấn đề và đưa
ra cách giải quyết sai
I.2 Thành lập nhóm nghiên cứu năng suất lao động:
Trong quá trình học tập, các học viên của lớp QLXD2006 đã từng bước tìm hiểulẫn nhau và quyết định thành lập một nhóm làm bài báo cáo phân tích năng suất lao độngbằng phương pháp Work Sampling Mỗi cá nhân trong nhóm là một thành phần quantrọng không thể thiếu để có thể hoàn thành bài tập này
Danh sách thành viên của nhóm 4:
Bùi Mạnh TuânTrần Thành TrungLại Văn KháNguyễn Sơn CảnhNguyễn Quang VinhNguyễn Ngọc Duy ThanhNguyễn Trọng Hải
Đỗ Lê Minh
I.3 Mục đích nghiên cứu
Hiện nay trong lĩnh vực xây dựng ở nước ta việc nghiên cứu về vấn đề nâng caonăng suất lao động chưa được quan tâm nhiều, trong khi đó ở các nước đang phát triểnthì vấn đề này cần phải được quan tâm đặc biệt
Trang 5− Sử dụng loại tài nguyên tốt hơn.
Mục đích chính của nhóm khi khảo sát là học hỏi phương pháp lấy mẫu, hiểuđược bản chất của vấn đề từ đó có thể phân tích được các mặt của nó Xa hơn nữa là cóthể áp dụng được vào các nghiên cứu sâu hơn, trên diện rộng hơn ở các công trường xâydựng tại Việt Nam Cụ thể, nhóm đã xác định mục tiêu của mình như sau:
− Tìm hiểu quá trình thi công và cách thức tổ chức công việc;
− Thu thập dữ liệu;
− Phân tích dữ liệu;
− Đánh giá năng suất lao động đạt được;
− Kiến nghị một số biện pháp cải tiến năng suất
I.4 Phương pháp nghiên cứu
Để đo lường và đánh giá năng suất lao động, trong thi công xây dựng có 2 phươngpháp là trực tiếp và gián tiếp
Trong phương pháp trực tiếp thì các kỹ thuật cần được lưu ý là bấm giờ hoặc quansát bằng camera…
Phương pháp gián tiếp thì được nghiên cứu bằng các phương pháp như Worksampling, Work study hay bảng câu hỏi phỏng vấn…
Trong phạm vi bài tiểu luận này, Nhóm 4 đã tiến hành đo lường và đánh giá năngsuất lao động bằng phương pháp Work Sampling Sử dụng lý thuyết xác suất thống kê đểlàm rõ các mặt của vấn đề quản lý không hiệu quả tại công trường
I.5 Phạm vi nghiên cứu
Vì một số hạn chế về tài nguyên, công việc này được tiến hành lấy mẫu và phântích số liệu để đưa ra kết luận về năng suất lao động cho 3 công tác:
− Công tác xây gạch;
− Công tác tô tường;
− Công tác bê tông
Với công trình hiện tại mà chúng tôi tham gia, tình hình thực tế là công trình đãgần như thực hiện xong 90% khối lượng công việc Vì vậy hiện nay có một số công tác
mà chúng tôi cho là tương đối có ích cho việc nghiên cứu đó là công tác xây tường, tôtường , đổ bê tông
Số lượng mẫu để đạt độ chính xác ở mức tin cậy 95% là:
2 2 (1 )
Trang 6Để đánh giá về vấn đề này, chúng tôi cho rằng công việc đang thực hiện có một số
ưu thế nhất định mà đáng được lưu ý đến đó là trong nhóm chúng tôi có thành viên đang làm việc tại công trường, kinh nghiệm làm việc 3 năm Vì thế việc nghiên cứu Work Sampling là có thể thu thập với các số liệu là rất đáng tin cậy Nhưng cũng không thể thừa nhận rằng, vì thời gian còn hạn hẹp, phạm vi thực hiện công việc này còn bó gọn trong một vài công tác Cho nên nó không thể phản ảnh tường tận những gì xảy ra ở côngtrường khác cũng như trên toàn lãnh thổ Việt Nam
I.6 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của bài nghiên cứu này là các công nhân xây dựng, cácthành viên của các tổ đội thi công tại các công trường xây dựng
Các công nhân xây dựng vốn đã có sự quen biết với người thực hiện phần lấy sốliệu nên nhận thức của họ về công việc là tương đối khách quan
Trang 7I.7 Giới thiệu công trình
Dưới đây là một vài nét chính về công trình mà nhóm đã thực hiện bài tập đolường năng suất lao động bằng phương pháp Work Sampling:
Tên công trình : Chung cư Cao cấp 25D Nguyễn Văn Đậu
Địa điểm XD : Quận Bình Thạnh - TP.HCM
Chủ đầu tư : Cty TNHH XD-KDN Phú Nhuận
Đơn vị giám sát: Cty Kiểm định Xây dựng Sài Gòn (SCQC)
Đơn vị thi công: Cty TNHH XD-KDN Phú Nhuận
Thời gian xây dựng : Khởi công : 10/2005 Kết thúc: 12/2006Công năng sử dụng: Nhà ở, khu kinh doanh
Khu đất được xây dựng có tổng diện tích mặt bằng vào khoảng 3500 m2 Nơi đây
có địa hình thuận lợi cho việc thi công với sự tiếp giáp của các con đường có chiều rộng
15 m và 20m ở hai phía của công trình Địa hình tại khu vực là tương đối bằng phẳng vớinhiều hộ dân lân cận Địa chất nền móng tại khu vực này có độ ổn định tường đối tốt, trước đây là các nhà cửa của các hộ dân Vị trí này sẽ được xây mới với diện tích của công trình vào khoảng 2900m2 Cơ sở hạ tầng tại các khu vực lân cận là tương đối thoả mãn cho công tác thi công và sử dụng sau này, hệ thống kỹ thuật và đường dây điện đã được các công ty chuyên dụng phục vụ từ lâu
Công trình Chung cư Nguyễn Văn Đậu là một khối chung cư cao tầng 15 tầng với một tầng hầm Toàn bộ công trình là căn hộ ở, với sự kết hợp kinh doanh dưới tầng trệt, phòng quản lý chung cư và nhà trẻ Tầng hầm được sử dụng để giữ xe
Giải pháp kết cấu của công trình này là móng cọc ép bê tông cốt thép, khung bê tông cốt thép toàn khối, mái lợp ngói Vật liệu xây dựng chủ yếu sản xuất trong nước, tường sơn nước, sàn nền lát gạch thạch anh, cửa sắt kính sơn dầu và khung cửa gỗ, nhôm kính Cáccăn hộ di chuyển bằng thang máy hoặc thang bộ kết hợp thoát hiểm Hệ thống phòng cháy chữa cháy tự động
Trang trí nội ngoại thất với phần chủ đạo là sơn nước, trần thạch cao khung nhôm chìm, với các thiết bị vệ sinh cao cấp
Phương án thi công được thực hiện bằng các phương pháp truyền thống, đó là thi công các phần dưới của công trình lên dẩn đến mái; hoàn thiện từ trên xuống và từ trong ra ngoài
Trong quá trình thi công, chủ đầu tư cung cấp vật tư chậm dẫn đến tiến độ thi công chậm,không chủ động trong phân công công việc cho công nhân là một thiệt thòi cho việc đáp ứng tốc độ phát triển công nghiệp hiện nay Tuy nhiên, các vướng mắc về thay đổi thiết
kế được các bên chủ đầu tư, thiết kế, TVGS vốn là vấn đề thường hay gặp phải trong các
dự án xây dựng ở Việt Nam thì đã giải quyết rất nhanh
Hiện nay công trình đã thực hiện được 90% khối lượng, sắp sửa đi vào giai đoạn bàn giao công trình
Trang 9CHƯƠNG II THU THẬP SỐ LIỆU
II.1 Công tác lấy số liệu
Nhóm đã hoạch định và lường trước các công việc cần phải làm cho công tác lấy
số liệu Các biểu mẫu được lập sao cho khi ra công trường có thể thực hiện một cách dễ dàng và linh động nhất mà không gây khó khăn cho người quan sát
Tổ quan sát bao gồm sáu thành viên chia làm 3 nhóm, mỗi nhóm quan sát một công tác Mỗi nhóm quan sát sẽ sử dụng một biểu mẫu và ghi nhận những gì quan sát được một cách khách quan cho mỗi ngày Thời gian thực hiện là 8 ngày làm việc, kể từ ngày 18 tháng 10 năm 2006
Vị trí quan sát của các thành viên quan sát cũng được lưu ý sao cho đảm bảo đượccông tác lấy số liệu
Quá trình thực hiện công việc như sau:
− Tiến hành quan sát và lấy mẫu theo phương pháp chi tiết nghĩa là chọn ra một
số tổ đội công nhân thực hiện các công tác muốn lấy và lấy mẫu từ các tổ đội này Các thành viên thực hiện quan sát đã có thời gian làm quen với công trường xây dựng nên trong quá trình lấy mẫu không làm ảnh hưởng đến năng suất lao động của công nhân
− Thu thập số liệu ở các thời điểm ngẫu nhiên vào khoảng thời gian có mức độ chính xác trong công tác đo lường cao, đó là khoảng thời gian từ 8 giờ đến 11 giờ vào buổi sáng và từ 2 giờ đến 4 giờ buổi chiều Khoảng cách giữa các lần quan sát vào khoảng 5 phút, như vậy trong một ngày làm việc, chúng tôi có thểthu thập được số quan sát vào khoảng 50 quan sát
− Mỗi nhóm sẽ đảm trách việc quan sát một tổ, ví dụ như tổ thợ xây, thợ tô, thợbêtông … Vì các thành viên trong nhóm đều có kinh nghiệm về thi công xâydựng nên các công tác sẽ quan sát là tương đối đơn giản để phân biệt được đâu
là công việc hiệu quả, hỗ trợ hay vô ích
− Phân tích và xử lý số liệu: tính toán được tỉ lệ phần trăm của công việc hiệuquả, phụ trợ và công việc không hiệu quả Đánh giá sai số của kết quả thu thập
− Nhận xét các yếu tố ảnh hưởng tới năng suất lao động ở công trường
− Đề xuất phương án cải tiến nâng cao năng suất lao động
II.2 Biểu mẫu
Các biểu mẫu mà nhóm quan sát sử dụng cho các công tác xây gạch, tô tường, đổ
bê tông lần lượt như sau:
Trang 10BẢNG SỐ LIỆU WORK SAMPLING
Công trình: Chung cư cao cấp 25D Nguyễn Văn Đậu Tờ số …/8
Ngày Thời điểm bắt đầu:
Thời điểm kết thúc:
Tổ xây gạch Thời tiết
Người quan sát: Đỗ Lê Minh, Trần Thành Trung
Công việc hiệu quả:
Căng dây để xây hàng gạch kế
Kiểm tra độ ngang và đứng
Công việc phụ trợ
Đo để xác định vị trí
Đọc bản vẽ
Nghe hướng dẫn
Chờ giám sát kiểm tra
Đẩy xe vận chuyển vật tư
Xếp gạch, xúc vữa
Lắp chi tiết neo, khung cửa
Trộn vữa, tiếp liệu
Tháo dỡ do không đạt yêu cầu
Chờ hướng dẫn hoặc phản đối
Làm các việc không liên quan
Sửa dụng cụ lao động
Đi lại
Trang 11BẢNG SỐ LIỆU WORK SAMPLING
Công trình: Chung cư cao cấp 25D Nguyễn Văn Đậu Tờ số …/8
Ngày Thời điểm bắt đầu:
Thời điểm kết thúc:
Tổ tô tường Thời tiết
Người quan sát: Nguyễn Sơn Cảnh, Nguyễn Ngọc Duy Thanh
Công việc hiệu quả:
Chờ giám sát kiểm tra
Đẩy xe vận chuyển vật tư
Trộn vữa, tiếp liệu
Lắp chi tiết neo, khung cửa
Rửa thùng chứa vật liệu
Tháo dỡ do không đạt yêu cầu
Chờ hướng dẫn hoặc phản đối
Làm các việc không liên quan
Sửa dụng cụ lao động
Đi lại
Trang 12BẢNG SỐ LIỆU WORK SAMPLING
Công trình: Chung cư cao cấp 25D Nguyễn Văn Đậu Tờ số …/8
Ngày Thời điểm bắt đầu:
Thời điểm kết thúc:
Tổ đổ bê tông Thời tiết:
Người quan sát: Nguyễn Trọng Hải, Bùi Mạnh Tuân
Công việc hiệu quả:
Chờ giám sát kiểm tra
Rửa thùng chứa vật liệu
Dọn dẹp mặt bằng thi công
Tiếp nhiên liệu
Bảo quản mẫu bê tông
Công việc không hiệu quả
Tháo dỡ do không đạt yêu cầu
Chờ hướng dẫn hoặc phản đối
Làm các việc không liên quan
Sửa dụng cụ lao động
Đi lại
Trang 13CHƯƠNG III:
PHÂN TÍCH SỐ LIỆU
III.1 Tổng hợp số liệu cho từng công tác
III.1.1 Xây tường
STT Thời điểm Số lao động hiệu quả Số lao động hỗ trợ Số lao động vô ích Tổng
III.1.2 Tô tường
STT Thời điểm Số lao động hiệu quả Số lao động hỗ trợ Số lao động vô ích Tổng
III.1.3 Đổ bê tông
Trang 14III.2 Thể hiện tỷ lệ phần trăm từng loại công việc cho từng công tác
III.2.1 Xây tường
III.2.2 Tô tường
STT Thời điểm Số lao động hiệu quả Số lao động hỗ trợ Số lao động vô ích Tổng
Trang 16III.2.3 Đổ bê tông
Trang 17CHƯƠNG IV CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG SUẤT LAO ĐỘNG & AN TOÀN LAO ĐỘNG
IV.1 Phân tích các nhân tố gây ảnh hưởng đến năng suất lao động
IV.1.1 Những nguyên nhân gây nên thời gian làm việc không hiệu quả
IV.1.1.1 Các nhân tố do đặc điểm ngành
− Công trình xây dựng là duy nhất và có nhiều lao động thủ công
− Các vị trí xây dựng thì khác nhau
− Chịu ảnh hưởng của thời tiết và khí hậu
− Phụ thuộc vào nền kinh tế
− Quy mô các công ty không lớn
− Thiếu nghiên cứu phát triển
− Các ràng buộc, quy định về xây dựng và sử dụng lao động
IV.1.1.2 Các nhân tố liên quan đến lao động
− Tỉ lệ chi phí nhân công cao
− Sự biến đổi của năng suất lao động
− Công nhân ít có cơ hội được học hỏi
− Có nguy cao xảy ra tai nạn lao động
− Động cơ làm việc của công nhân kém
IV.1.1.3 Liên quan đến quản lý
− Hệ thống theo dõi chi phí và kiểm soát quá trình thực hiện chưa hiệu quả
− Tiến độ thi công không phát huy tác dụng
− Không có một hệ thống chuẩn để đo lường và đánh giá được năng suất lao động tại hiện trường
IV.1.1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất lao động trong thi công xây dựng Phương thức quản lý
− Việc hoạch định kế hoạch và lập tiến độ thi công
− Tổ chức nhân sự và giám sát
Trang 18− Các yếu tố liên quan đến cong người và chế độ khuyến khích tinh thần làmviệc của công nhân
Tổ chức Thi công tại công trường
− Hệ thống quản lý và trao đổi thông tin
− Giám sát và kiểm tra chất lượng
Ứng dụng kỹ thuật
− Vật liệu mới
− Phương pháp thi công mới
− Sử dụng máy thi công
IV.1.1.5 Các nhân tố góp phần nâng cao năng suất lao động
Chương trình đào tạo bồi dưỡng tay nghề
− Biện pháp an toàn lao động
− Vật liệu mới và thiết bị thi công tiên tiến
− Các cấu kiện được gia công sẵn
− CPM, lập tiến độ thi công và theo dõi thực hiện
− Value engineering
− Bê tông đúc sẵn và bê tông ứng lực trước
− Các chương trình khích lệ tinh thần làm việc của công nhân
− Hoạch định kế hoạch thực hiện và tất cả các công việc
− Thường xuyên lập tiến độ thi công chi tiết