Nâng cao kết quả học tập môn lịch sử lớp 12, giai đoạn 1919 1930 ở trường THPT như xuân 2 thông qua việc hướng dẫn học sinh tự học

Xuất phát từ thực tế trên, nắm bắt yêu cầu đổi mới phương pháp nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng môn học và phát huy tính tích cực chủ động của học sinh, tôi mạnh dạn chọn đề tài nghiên

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT NHƯ XUÂN 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NÂNG CAO KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN LỊCH SỬ LỚP 12, GIAI ĐOẠN 1919 – 1930 Ở TRƯỜNG THPT NHƯ XUÂN 2 THÔNG QUA

VIỆC HƯỚNG DẪN HỌC SINH TỰ HỌC

Người thực hiện: Phan Ngọc Thản Chức vụ: Phó hiệu trưởng

SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Lịch sử

THANH HOÁ NĂM 2016

MỤC LỤC

1 Mở đầu

1 Lí do chọn đề tài

2 Mục đích nghiên cứu

3 Đối tượng nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

1

1

1

1

1 2 Nội dung

2.1 Cơ sở lí luận

2.2 Thực trạng vấn đề

2.3 Giải pháp sử dụng

2.4 Hiệu quả thu được

1

1

2

3

8 3 Kết luận, kiến nghị

9 4 Tài liệu tham khảo 1

1

1 MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Nền giáo dục nước nhà đang từng bước đổi mới mà cốt lõi là lấy học sinh

làm trung tâm Học sinh chủ động tiếp cận, lĩnh hội tri thức, từ đó hình thành ý thức học tập suốt đời Đó là mục tiêu quan trọng của quá trình đổi mới dạy học Lịch sử là bộ môn của sự kiện, không gian, thời gian và con người Kỹ năng quan trọng khi học lịch sử là phân tích, đánh giá Điều này chỉ có thể hình thành nếu học sinh biết cách tự học

Là một giáo viên giảng dạy lịch sử ở trường THPT Như Xuân 2, tôi luôn trăn trở trong mỗi tiết dạy, nhưng không phải bài học nào, tiết học nào cũng đem lại hiệu quả theo ý muốn, đặc biệt là đối với những phần nhiều dung lượng kiến thức cần có sự kết hợp đa phương pháp giảng dạy Tôi nhận thấy việc sử dụng phương pháp hướng dẫn học sinh tự học ở nhà trong môn Lịch sử là rất cần thiết, giải quyết được những vấn đề đã nêu

Xuất phát từ thực tế trên, nắm bắt yêu cầu đổi mới phương pháp nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng môn học và phát huy tính tích cực chủ động của học

sinh, tôi mạnh dạn chọn đề tài nghiên cứu: “ Nâng cao kết quả học tập môn

Lịch sử lớp 12, giai đoạn 1919-1930 ở trường THPT Như Xuân 2 thông qua việc hướng dẫn học sinh tự học ".

Với kinh nghiệm giảng dạy của mình, tôi hy vọng đây là những tìm hiểu bước đầu đóng góp một phần nhỏ trong việc đổi mới phương pháp Dạy học lịch

sử, nâng cao chất lượng giảng dạy phần lịch sử Việt Nam ở trường THPT

2 Mục đích nghiên cứu: Đề xuất phương pháp hướng dẫn học sinh tự học

môn lịch sử giúp các em có được niềm đam mê lịch sử, hiểu được bức tranh quá khứ thật chân thực và sinh động, hình thành thói quen “tự học”, “chịu khó tìm tòi”, đức tính “chia sẻ thông tin, cùng hoạt động”, giúp HS tự tin và nâng cao ý thức trách nhiệm, từ đó kết quả học tập được nâng cao hơn

Đề tài góp phần bổ sung và đem lại hiệu quả cao hơn nữa chất lượng dạy - học

môn lịch sử ở trường THPT Như Xuân 2

3 Đối tượng nghiên cứu: Học sinh 12 trường THPT Như Xuân 2

4 Phương pháp nghiên cứu: Sử dụng các phương pháp dạy học điều tra, thực

nghiệm khoa học, phân tích và tổng kết kinh nghiệm

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận

Tự học là hoạt động độc lập chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng kĩ xảo, là tự mình động não, suy nghĩ, sử dụng các năng lực trí tuệ cùng các phẩm chất động cơ, tình cảm để chiếm lĩnh tri thức biến nó thành sở hữu của chính bản thân người học Tự học là người học tích cực chủ động, tự mình tìm ra tri thức kinh nghiệm bằng hành động của mình, tự thể hiện mình Tự học là tự đặt mình vào tình huống học, vào vị trí nghiên cứu, xử lí các tình huống, giải quyết các vấn đề, thử nghiệm các giải pháp…Tự học thuộc quá trình cá nhân hóa việc học

Tự học giúp cho mọi người có thể chủ động học tập suốt đời, học tập để khẳng định năng lực phẩm chất và để cống hiến Tự học giúp con người thích ứng với mọi biến cố của sự phát triển kinh tế - xã hội Nếu rèn luyện cho người học có được phương pháp, kĩ năng tự học, biết linh hoạt vận dụng những điều đã học vào thực tiễn thì sẽ tạo cho họ lòng ham học, nhờ đó kết quả học tập

sẽ ngày càng được nâng cao

Trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông, phương pháp hướng dẫn học sinh tự học môn lịch sử có ý nghĩa rất quan trọng, giúp học sinh không chỉ nắm bắt được các sự kiện hiện tượng lịch sử mà còn phát triển tư duy và hoạt động thực tiễn của học sinh, bồi dưỡng năng lực tự học lịch sử là phương cách tốt nhất để tạo ra động lực mạnh mẽ cho quá trình học tập môn lịch sử, giúp cho học sinh có thể chủ động học tập suốt đời, khẳng định năng lực phẩm chất và để cống hiến Chính vì những lẽ đó mà việc hướng dẫn học sinh tự học lịch sử là một trong những nhiệm vụ quan trọng của việc dạy học lịch sử trong trường THPT Như Xuân 2

Khái niệm tự học luôn đi cùng và gắn bó chặt chẽ với khái niệm tự giác.

Kiến thức lịch sử của mỗi cá nhân chỉ được hình thành bền vững và phát huy hiệu quả thông qua các hoạt động tự giác ấy Để có được, đạt tới sự hoàn thiện thì phải tự thân tiếp nhận tri thức lịch sử từ nhiều nguồn, tự thân rèn luyện các kĩ năng, tự thân bồi dưỡng tâm hồn của mình ở mọi nơi mọi lúc

Trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông, phương pháp hướng dẫn học

sinh tự học môn lịch sử có ý nghĩa rất quan trọng, là mục tiêu cơ bản của quá trình dạy học, không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ những tri thức lịch sử có sẵn,

chỉ cần yêu cầu học sinh ghi nhớ mà quan trọng hơn là phải định hướng, tổ chức cho học sinh tự mình khám phá ra những qui luật, thuộc tính của các sự kiện lịch sử đó Giúp học sinh không chỉ nắm bắt được tri thức lịch sử mà còn biết cách tìm đến những tri thức lịch sử ấy và áp dụng nó vào thực tiễn

Bồi dưỡng năng lực tự học lịch sử là phương cách tốt nhất để tạo ra động

lực mạnh mẽ cho quá trình học tập môn lịch sử, có hứng thú người học mới có được sự tự giác say mê tìm tòi nghiên cứu khám phá những sự kiện hay hiện tượng lịch sử Hứng thú học tập là động lực dẫn tới tự giác Tính tích cực của con người chỉ được hình thành trên cơ sở sự phối hợp ngẫu nhiên giữa hứng thú với tự giác Nó bảo đảm cho sự định hình tính độc lập trong học tập môn lịch sử nói riêng các môn học nói chung

Với những lí do nêu trên có thể nhận thấy, nếu xây dựng được phương pháp

tự học trong môn lịch sử, đặc biệt là sự tự giác, ý chí tích cực chủ động sáng tạo

sẽ khơi dậy năng lực tiềm tàng, tạo ra động lực nội sinh to lớn cho người học

2.2 Thực trạng vấn đề

Đối với giáo viên:

Mặc dù nhận thức được sự cần thiết của phương pháp tự học nhưng giáo

viên ở đơn vị rất ít khi sử dụng phương pháp này hoặc có sử dụng nhưng không hướng dẫn chi tiết nên phương pháp tự học chưa thực sự có hiệu quả

Đối với học sinh:

Phần lớn các em rất ngại học lịch sử vì nhiều số liệu lịch sử, không biết vận dụng so sánh sự kiện và hiện tượng lịch sử, không có khả năng sử dụng khái niệm lịch sử trong bài học cũng như trong thực tiễn, kỹ năng thực hành bài tập lịch sử rất kém

Thực trạng trên đặt ra yêu cầu phải nghiên cứu các phương pháp hướng dẫn học sinh tự học môn Lịch sử ở trường THPT Như Xuân 2, giúp giáo viên có nhận thức đầy đủ, sử dụng nhiều hình thức, biện pháp khi thực hiện công việc này để giờ học đạt hiệu quả cao hơn Đặc biệt, tôi mong muốn rèn cho học sinh khối 12 phương pháp tự học để nâng cao hiệu quả giảng dạy lịch sử trong từng tiết học, để khơi gợi niềm ham mê lịch sử cho học sinh, giúp học sinh hiểu được bức tranh quá khứ thật chân thực và sinh động Và nguồn nhân lực này có khả

năng “làm việc, làm người, cùng chung sống”

Với cơ sở lí luận và thực tiễn nêu trên, tôi thấy rằng nghiên cứu phương pháp hướng dẫn học sinh tự học môn Lịch sử ở trường THPT Như Xuân 2 là cần thiết, tạo ra môi trường học tập sinh động, hứng thú hơn cho các em

2.3.Giải pháp đã sử dụng

2.3.1- Phân loại phương pháp hướng dẫn học sinh tự học môn lịch sử

Trong bộ môn lịch sử các phương pháp tự học không tách rời nhau mà có quan hệ chặt chẽ hợp thành hệ thống bổ sung hỗ trợ cho nhau Học sinh phải nắm được hệ thống các biện pháp này vì sẽ giúp học sinh hiểu các sự kiện lịch

sử đầy đủ, chính xác hơn Vì vậy, việc phân loại các biện pháp tự học là vô cùng cần thiết trong việc học lịch sử Có các cách phân loại như sau:

- Phương pháp tự học trên lớp gồm: Nghe giảng, ghi chép, làm bài tập

- Phương pháp tự học ngoài lớp gồm: Đọc sách và tài liệu tham khảo, làm

đề cương cho thảo luận nhóm, lớp và ôn tập, làm bài tập thực hành

2.3.2- Một số điểm cần chú ý khi hướng dẫn học sinh tự học phần “Lịch sử Việt Nam từ năm 1919 đến năm 1930”- lớp 12 THPT.

Khi hướng dẫn học sinh tự học trong phần “ Lịch sử Việt Nam từ Năm

1919 đến năm 1930 ”- lớp 12 THPT cần chú ý những điểm sau:

Thứ nhất, nội dung được lựa chọn để hướng dẫn học sinh tự học phải

gắn liền với chương trình, Sách giáo khoa, phù hợp với mục tiêu bài học.

Mỗi một bài học hay mỗi tiểu mục của bài đều có nội dung riêng theo yêu cầu của chuẩn kiến thức kỹ năng Do đó, việc hướng dẫn học sinh tự học trong

phần “Lịch sử Việt Nam từ Năm 1919 đến năm 1930”- lớp 12 THPT, về cơ bản

cũng không được thoát ly khỏi nội dung, phạm vi, yêu cầu của chuẩn kiến thức

kỹ năng Việc hướng dẫn học sinh tự học trong môn Lịch sử ở trường THPT Như Xuân 2 nhằm thực hiện các chức năng giáo dưỡng, giáo dục và phát triển của bộ môn, đòi hỏi học sinh phải có sự hiểu biết, sự hứng thú đối với giờ học thì mới có thể nắm vững các kiến thức và dựa trên những kiến thức ấy, kết hợp

với những tài liệu mà giáo viên cung cấp giúp học sinh hiểu một cách sâu sắc nội dung bài học

Thứ hai, việc hướng dẫn học sinh tự học và những vấn đề giáo viên yêu

cầu học sinh tìm hiểu phải phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh, đồng thời phải đảm bảo kiến thức cơ bản trong thời gian quy định.

Trong một bài học lịch sử có rất nhiều kiến thức nên khi hướng dẫn, giáo viên không thể yêu cầu cho học sinh làm hết tất cả các nội dung mà phải căn cứ vào từng chương, bài, mục cụ thể Cần có sự định hướng cho phù hợp với mục tiêu, nội dung bài học, tránh ôm đồm, “giao khoán” dẫn đến tình trạng quá tải, làm hạn chế tác dụng của việc tự học, không phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh

Đặc biệt, khi hướng dẫn tự học trong phần “Lịch sử Việt Nam từ 1919 đến 1930” - lớp 12 THPT, giáo viên cần chú ý đến đặc điểm tâm lý, lứa tuổi học

sinh, tùy từng đối tượng cụ thể mà có cách sử dụng sao cho hiệu quả Làm được điều đó, nghĩa là chúng ta đã đảm bảo tính vừa sức trong dạy học Và suy cho cùng, đổi mới việc dạy học nhằm mục đích cuối cùng là để nâng cao chất lượng

dạy học bộ môn, nhưng “ Mọi cố gắng của thầy giáo, tất cả những ước nguyện cao cả đều trở nên vô ích nếu ta làm một việc không vừa sức học sinh ”.

Ngoài ra, cần phải kết hợp giữa tính vừa sức với việc truyền thụ các kiến thức cơ bản và đảm bảo đúng thời gian quy định của một tiết học

Thứ ba, hướng dẫn tự học trong môn Lịch sử phải đảm bảo đặc trưng

của lịch sử

Mỗi một môn học đều có những đặc trưng riêng không giống nhau, môn Lịch sử cũng vậy Đối tượng của môn Lịch sử là quá trình phát triển của xã hội loài người từ xưa đến nay, Vì vậy, trong một giờ học lịch sử dù là tự học thì cũng phải đảm bảo kiến thức trọng tâm, cơ bản để bài học có hiệu quả

Thứ tư, ngoài việc hướng dẫn học sinh tự học ở nhà,giáo viên cần kết

hợp các hình thức, biện pháp dạy học khác nhau để đạt hiệu quả tối ưu Việc hướng dẫn học sinh tự học ở nhà trong môn Lịch sử ở trường THPT Như Xuân

2 là phương pháp cần thiết để phát huy tính tích cực, chủ động cho học sinh trong học tập lịch sử và để sử dụng phương pháp đó đạt hiệu quả cao thì cần kết hợp hài hòa với các hình thức, biện pháp dạy học khác như đồ dùng trực quan, dạy học nêu vấn đề, tổ chức hoạt động nhóm… Việc kết hợp một cách hài hòa, linh hoạt các hình thức, biện pháp dạy học như vậy sẽ làm cho giờ học lịch sử trở nên sinh động, hấp dẫn, thu hút được sự chú ý nghe giảng của học sinh và góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học lịch sử trong nhà trường

2.3.3- Phương pháp hướng dẫn học sinh tự học phần “ Lịch sử Việt Nam từ năm 1919 đến năm 1930 ” – lớp 12 THPT

Thông thường giáo viên lên lớp theo quán tính và trình bày theo ý đồ của mình đã được “ kết tinh ” trong giáo án, khiến học sinh có phần bị động Khi giáo viên phát vấn các em lúng túng, loay hoay tìm kiếm câu trả lời trong sách giáo khoa, mà hầu như không biết vận dụng kiến thức Học sinh chỉ chờ đợi giáo viên ghi, rồi chép bài vào vở và về nhà học thuộc Với cách đó học sinh dễ

quên và khó tạo được biểu tượng lịch sử về sự kiện, hiện tượng lịch sử trong bài học Vì thế trong mỗi giờ dạy, giáo viên cần hướng dẫn học sinh phương pháp tự học để các em làm quen, tiếp xúc và nhận dạng được kiến thức, có như vậy các

em mới tích cực, chủ động và hào hứng trong học tập, từ đó mới mong cải thiện được kết quả giờ học và giúp học sinh khắc sâu, nhớ lâu lịch sử Vậy làm thế nào để thực hiện được phương pháp này một cách có hiệu quả, theo tôi cần thực hiện các biện pháp sau:

Thứ nhất: Giáo viên cần giới thiệu cho học sinh một số sách tham khảo có

liên quan đến giai đoạn để các em thuận lợi hơn trong việc tự học, để có thể dễ dàng trả lời những câu hỏi khó mà sách giáo khoa không có đáp án

Thứ hai: Học sinh cần tích cực, chủ động tự nghiên cứu bài mới theo sự

hướng dẫn cụ thể của giáo viên, ngoài ra các em cần luyện viết bài, làm bài tập hoàn chỉnh để rèn luyện thêm kĩ năng diễn đạt

Thứ ba: Khi chuẩn bị bài mới nên chia vở thành hai cột theo tỉ lệ 7/3 Cột

bên trái ghi phần tự học ở nhà, cột bên phai ghi phần bổ sung tại lớp Phần tự học ghi ngắn gọn, theo nội dung tiêu đề mà giáo viên yêu cầu

Thứ tư: Trước giờ học các em có thể chia ra từng cặp để trao đổi, ôn luyện

và dò bài nhau Trong giờ học phải tích cực thảo luận, trao đổi Sau phần giáo viên chốt kiến thức học sinh tự đối chiếu với phần ghi ở nhà, nếu có chỗ nào chưa chính xác thì tự điều chỉnh bổ sung ở cột kế bên tương ứng, nếu còn thắc mắc thì chủ động trao đổi với giáo viên và bạn bè để hiểu và nắm vững kiến thức

Thứ năm: Tự học ở nhà là nhiệm vụ chính của học sinh, tuy nhiên phải làm

thế nào để quá trình tự học của các em có hiệu quả điều đó phụ thuộc rất lớn vào giáo viên Giáo viên cần hướng dẫn cụ thể nội dung, yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi tìm hiểu kiến thức của bài học như nội dung chính, xác định trọng tâm, ý nghĩa của sự kiện Sau khi chốt ý trên lớp, giáo viên cho học sinh nhắc lại và đối chiếu với cột tự học ở nhà để các em bổ sung Đồng thời giáo viên cần hướng dẫn học sinh sử dụng triệt để sách giáo khoa bằng cách dùng viết chì gạch chân những ý quan trọng trong sách giáo khoa, như thế sẽ giúp học sinh tiết kiệm được thời gian trên lớp và có thể ôn tập dễ dàng trong các kì thi

- Tổ chức thực hiện phương pháp hướng dẫn học sinh tự học ở nhà phần “ Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1919 đến 1930 ” –lớp 12 THPT.

Việc rèn luyện ý thức tự học và phát huy tính tích cực của học sinh không phải là một phương pháp dễ dàng, nên để thực hiện tốt phương pháp này cần phải có sự hợp tác từ hai phía giáo viên và học sinh, trong đó nhiệm vụ chính là của học sinh nhưng vai trò định hướng của giáo viên là vô cùng quan trọng nhằm giúp học sinh trong quá trình lĩnh hội kiến thức, nhất là đối với những bài

có kiến thức nền tảng cho nội dung toàn chương, toàn phần

Ví dụ: Trong bài 12: “ Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ năm 1919

đến 1925 ”:

Ở mục I “ Những chuyển biến mới về kinh tế,chính trị,văn hóa,xã hội ở

Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất ” Giáo viên cần hướng dẫn cho học

sinh tìm hiểu về hoàn cảnh, mục đích, nội dung và tác động của chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân pháp Khi các em tìm hiểu được nội dung này trước ở nhà thì lúc đến lớp được Giáo viên phân tích, giảng giải sẽ dễ hiểu hơn về việc tại sao Pháp lại tiến hành khai tác thuộc địa lần thứ hai ở Đông Dương và Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất, với quy mô lớn, tốc độ nhanh nhưng chỉ tập trung vào nông nghiệp và công nghiệp nhẹ Đặc biệt giáo viên cần định hướng và nêu vấn đề để thu hút sự tò mò và khả năng tư duy của học sinh về tác động của chương trình khai thác thuộc địa lần hai của thực dân pháp đối với kinh tế, xã hội nước ta, nhất là sự phân hóa giai cấp trong xã hội để các em biết và hiểu, phân tích được khả năng, thái độ cách mạng của các giai cấp, tầng lớp Đó cũng là cách để học sinh nắm rõ về lực lượng cách mạng trong phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam lúc bấy giờ Đồng thời nêu vấn đề cho học sinh tại sao trong các giai cấp thì chỉ có giai cấp công nhân mới có khả năng lãnh đạo cách mạng chứ không phải là giai cấp nông dân, tư sản hay tiểu tư sản Hoặc yêu cầu các em xác định được những mâu thuẫn cơ bản trong lòng

xã hội Việt Nam lúc này và mâu thuẫn nào là cơ bản nhất Từ những yêu cầu

và vấn đề được giao các em sẽ tự nghiên cứu sách giáo khoa, hoặc trao đổi thao luận với nhau hay tham khảo thêm tài liệu để tìm hiểu vấn đề Như thế học sinh

sẽ hiểu ra vì sao từ năm 1919-1925 ở Việt Nam lại diễn ra phong trào dân tộc dân chủ

Tương tự như thế cho mục II: “ Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam

(1919-1925) ” Giáo viên hướng dẫn học sinh dựa vào câu hỏi có trong Sách

giáo khoa để tự tìm hiểu nội dung bài học:

Như câu hỏi số 2 Sách giáo khoa trang 82 : Hãy lập niên biểu về những

hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1919-1925 theo mẫu sau: Thời gian, nội dung hoạt động, ý nghĩa lịch sử của các hoạt động đó

Với câu hỏi 3 Sách giáo khoa trang 82: Giáo viên hướng dẫn học sinh nhận

xét về phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam trong những năm 1919-1925 theo

các ý : mục tiêu đấu tranh, hình thức đấu tranh, lực lượng, kết quả, ý nghĩa, tính chất của các phong trào đấu tranh Trong đó cần nhấn mạnh để học sinh thấy

sự xuất hiện của phong trào đấu tranh theo khuynh hướng mới – khuynh hướng cách mạng vô sản - trong phong trào dân tộc dân chủ ở giai đoạn này

Đối với bài 13: “ Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ năm

1925-1930 ”

Đây là dạng bài cung cấp kiến thức mới với dung lượng lớn, và phức tạp với nhiều tổ chức, khuynh hướng, phong trào cách mạng khác nhau làm học sinh

rối và khó phân biệt Chẳng hạn ba tổ chức cách mạng với ba tổ chức cộng sản; khuynh hướng cách mạng tư sản với khuynh hướng cách mạng vô sản; phong trào yêu nước với phong trào công nhân Do đó học sinh rất cần được hướng để

nắm bắt vấn đề một cách thấu đáo và tránh sự nhầm lẫn Mặt khác thực tiễn của cuộc đấu tranh trong phong trào dân tộc dân chủ giai đoạn này là sự thử thách nghiêm khắc, sự sàng lọc cặn kẽ để lựa chọn sứ mệnh lịch sử giữa các tổ chức, khuynh hướng cách mạng đó đối với dân tộc Cuối cùng thì Đảng Cộng Sản Việt

Nam do Nguyễn Ái Quốc sáng lập qua quá trình sàng lọc nghiêm khắc đã được lịch sử chọn lựa giữ ngọn cờ tiên phong duy nhât, đảm nhận sứ mệnh lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc Để thấu đáo hết nội dung này thì chỉ với thời gian trên lớp thôi rất khó có thể giúp học sinh nắm vững được vấn đề Giáo viên cần vận dụng tốt các phương pháp, trong đó phương pháp tự học ở nhà là hết sức cần thiết giúp học sinh vững vàng tiếp thu kiến thức

Ví dụ ở mục I “ Sự ra đời và hoạt động của các tổ chức cách mạng ” Theo

chương trình giảm tải phần I.2 Tân Việt Cách mạng Đảng và I.3 Việt Nam Quốc Dân Đảng chỉ yêu cầu đọc thêm, nhưng giáo viên cũng cần yêu cầu học sinh tìm hiểu về sự ra đời, thành phần, khuynh hướng và hoạt động của nó để có thể so sánh với Hội Việt Nam Cách Mạng Thanh niên, qua đó giúp HS hiểu rằng, tại sao trong hoàn cảnh lịch sử cụ thể lúc đó, chỉ có Hội Việt Nam Cách Mạng Thanh niên là có thể nắm giữ ngọn cờ giải phóng dân tộc, cũng như sự tất yếu phân hóa các tổ chức cách mạng để trở thành 3 tổ chức tiền thân của Đảng

Đặc biệt ở mục II “ Đảng Cộng Sản Việt Nam Ra Đời ” phần II.1 “ Sự xuất

hiện của ba tổ chức cộng sản năm 1929 ” Giáo viên hướng dẫn cho học sinh về

quá trình hình thành của ba tổ chức cộng sản, cần giúp các em thấy rằng quá trình hình thành đó là tất yếu, kiểu gì cũng sẽ xảy ra trong hoàn cảnh đó, qua đó khuyến khích học sinh tìm hiểu thêm về hoàn cảnh lịch sử cụ thể, lưu ý học sinh chỉ cần nắm chắc về thời gian hình thành và tên gọi, lần lượt là Đông Dương –

An Nam – Liên Đoàn Khi các em đã chuẩn bị và biết trước về nội dung này sẽ rất thuận lợi cho giáo viên trong quá trình lên lớp, không mất thời gian để giới thiệu nhiều chỉ cần tập trung phân tích ý nghĩa và tác động của sự kiện

Còn ở phần II.2 “ Hội nghị thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam ” Đây là

kiến thức căn bản trọng tâm của bài và liên quan rất lớn đến các nội dung tiếp theo nên yêu cầu học sinh phải nắm chắc Giáo viên sẽ yêu cầu học sinh tìm hiểu trước về hoàn cảnh và nội dung hội nghị, đặc biệt là ý nghĩa lịch sử của viêc thành lập Đảng Ở phần này giáo viên nên khai thác tư duy của học sinh bằng

cách nêu vấn đề yêu cầu học sinh tự tìm hiểu theo nhóm (Nhóm 1: Tại sao hội nghị thành lập Đảng lại diễn ra suôn sẻ và hợp nhất dễ dàng ? Nhóm 2: Vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong hội nghị này như thế nào ? Nhóm 3: Tại sao nói Đảng Cộng sản ra đời là bước ngoặt Vĩ đại của cách mạng Việt Nam ? Nhóm

4: Tìm hiểu quy luật ra đời của Đảng Cộng Sản Việt Nam?) Đồng thời giáo viên

có thể kích thích thêm sự hứng thú của học sinh bằng những câu hỏi về nhà như: Tại sao lại đặt tên là Đảng cộng sản Việt Nam mà không phải Đảng Cộng Sản Đông Dương? Qua đó càng thấy rõ hơn vai trò to lớn, khả năng sáng tạo cũng như sự nhạy bén chính trị của Nguyễn Ái Quốc Với phương pháp này chắc chắn sẽ hỗ trợ rất tốt cho tiết học, tạo được sự hứng thú và tích cực cho học sinh Đồng thời giúp các em rèn luyện được kĩ năng vận dụng và trình bày vấn đề

Phần thực nghiệm sư phạm

- Mục đích thực nghiệm sư phạm:

Thực nghiệm sư phạm nhằm khẳng định mục đích nghiên cứu của đề tài

là thiết thực, khả thi, đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất lượng học tập môn

lịch sử của học sinh trường THPT Như Xuân 2; Xác định mức độ phù hợp, hiệu quả và tính khả thi của việc hướng dẫn học sinh tự học trong phần “ Lịch sử Việt Nam từ năm 1919 đến năm 1930 ” – lớp 12 THPT ở trường THPT Như Xuân 2; Khẳng định được tính khoa học và hiệu quả của đề tài về phát triển năng lực tư duy, sáng tạo cho học sinh THPT Như Xuân 2

- Nội dung thực nghiệm

- Điều tra và phân tích kết quả điều tra về đặc điểm của học sinh lớp 12 của trường THPT Như Xuân 2

- Thiết kế 1 giáo án có sử dụng các biện pháp hướng dẫn học sinh tự học

trong phần “ Lịch sử Việt Nam từ năm 1919 đến năm 1930 ” –lớp 12 THPT.

- Xây dựng đề kiểm tra và đáp án cho lớp đối chứng và lớp thực nghiệm

- Đánh giá sự phù hợp về nội dung, mức độ của đề kiểm tra trong giảng dạy

- Đánh giá về hiệu quả của biện pháp hướng dẫn học sinh tự học trong phần “ Lịch sử Việt Nam từ năm 1919 đến năm 1930” – lớp 12 THPT theo phương pháp dạy học tích cực

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

- Xây dựng nội dung và kế hoạch thực nghiệm

- Tiến hành thực nghiệm theo nội dung và kế hoạch đã định

- Thu thập thông tin và xử lí số liệu thực nghiệm

- Phân tích, đánh giá kết quả thực nghiệm

- Tổ chức thực nghiệm

+ Đối tượng và phạm vi thực nghiệm

Tên trường Tên lớp Số họcsinh Tên giáo viên THPT Như Xuân 2 12A (lớp thực nghiệm) 35 Phan Ngọc Thản

12B (lớp đối chứng) 35 Phan Ngọc Thản

+ Dạy thực nghiệm

Để phần dạy thực nghiệm khách quan và hiệu quả, tôi mời các đồng nghiệp trong tổ bộ môn tham gia dự giờ trong tiết dạy thực nghiệm để khảo sát, phân tích và rút ra kết luận

Trong năm học 2015 – 2016, sau khi dạy thực nghiệm, chúng tôi đã thực hiện một số hình thức kiểm tra, khảo sát dựa trên câu hỏi cuối bài đối với học sinh lớp 12 ở trường THPT Như Xuân 2 và thu được kết quả như sau:

Lớp HSSố SL Giỏi% SL Khá % SL TB % SL Yếu % 12A 35 25 71,4 10 28,6 0 0 0 0

12B 35 05 14,2 20 57,2 10 28,6 0 0

2.4- Hiệu quả lợi ích thu được