Phương pháp dạy bài dòng điện trong chất điện phân lớp 11 bằng tích hợp liên môn và vận dụng thực tiễn

Trong quá trình dạy học nhiều năm tôi nhận thấy bài “Dòng điện trongchất điện phân” là bài học có sự tổng hợp của nhiều kiến thức khó của môn Hóahọc, môn Vật lí, môn Toán...nếu dạy theo

“Trong thực tiễn dạy học hiện nay, các GV vẫn quen với lối dạy học đồngloạt với những nhiệm vụ học tập không có tính phân hóa, ít chú ý đến năng lựchọc tập của từng đối tượng HS” [11] Vì vậy, việc đổi mới phương pháp dạy học,kết hợp liên môn và vận dụng thực tiễn là điều trở nên bức thiết hơn bao giờ hết.

Xuất phát từ thực tiễn Trường THPT Sầm Sơn là trường đóng trên địa bànThành phố Sầm Sơn, ở đó đa số gia đình các em học sinh đều tham gia ngànhnghề du lịch, dịch vụ và đánh bắt cá Việc học tại các trường Đại Học, Cao Đẳngkhi ra trường không có việc làm Đó là một trong những lí do mà các em không

có hứng thú trong học tập, ảnh hưởng đến quá trình và kết quả học tập của các

em

Trong quá trình dạy học nhiều năm tôi nhận thấy bài “Dòng điện trongchất điện phân” là bài học có sự tổng hợp của nhiều kiến thức khó của môn Hóahọc, môn Vật lí, môn Toán nếu dạy theo phương pháp truyền thống là cáchtruyền thụ các môn học độc lập, không có sự kết nối chặt chẽ kiến thức các mônvới nhau hiệu quả học tập không cao, khả năng vận dụng thực tiễn của các emđang còn nhiều hạn chế

Vì vậy, Tôi đã xây dựng một phương pháp dạy bài “DÒNG ĐIỆNTRONG CHẤT ĐIỆN PHÂN” ở lớp 11 theo hướng tích hợp liên môn và liên hệthực tiễn đem lại hiệu quả hết sức thuyết phục mà tôi sẽ trình bày trong sáng

kiến kinh nghiệm: PHƯƠNG PHÁP DẠY BÀI “ DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT ĐIỆN PHÂN” – LỚP 11 BẰNG TÍCH HỢP LIÊN MÔN VÀ VẬN DỤNG THỰC TIỄN Vì bài học khá dài nên tôi tổ chức một buổi học theo dự

án

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học, tạo hứng thú, niềm say mê họctập bộ môn Vật lí, giúp cho HS ngày càng phát triển toàn diện

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Môn Vật lí lớp 11 chương trình chuẩn BÀI 14 DÒNG ĐIỆN TRONGCHẤT ĐIỆN PHÂN

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Trong đề tài này, Tôi sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cơ bản sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết:

+ Tham khảo tài liệu, sách giáo khoa, báo, mạng intenet

+ Phân tích, tổng hợp khái quát hóa các nguồn tài liệu để xây dựng cơ sở líthuyết và nội dung của sáng kiến kinh nghiệm.

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin:

+ Phương pháp quan sát

+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm ở hai lớp: + Lớp thực nghiệm: 11A3

+ Lớp đối chứng: 11A1

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:

2.1.1 Nội dung tổng quát:

Sử dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực để dạy học tích hợpliên môn và vận dụng thực tiễn cho một chủ đề kiến thức đạt kết quả tốt thì cầnđặt ra các câu hỏi sau:

a - Xác định đó là kiến thức nào? Mục tiêu kiến thức mà học sinh cần đạt được

là gì? để lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực phù hợp

b - Phần kiến thức đó có liên quan đến môn học nào (liên môn)?

c - Phần kiến thức đó có thể liên hệ thực tiễn không?

Kinh nghiệm giảng dạy của tôi đó là tư duy theo hướng cấu trúc của mộtbài lên lớp thông thường gồm các bước sau:

(1) Tổ chức lớp

(2) Kiểm tra bài cũ

(3) Tổ chức các hoạt động học tập (bài mới)

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

Hoạt động 2, 3, 4 : Bài mới

(4) Củng cố, tổng kết bài học

(5) Hướng dẫn học bài, giao nhiệm vụ về nhà

Phần nội dụng cụ thể tôi sẽ áp dụng cho tiết học, bài học, buổi học hay dự

án nói chung bắt đầu từ bước (3) đến bước (5), bước (2) kết hợp trong quá trìnhgiảng dạy và phần chuẩn bị cho bài học trước 1 tuần (hoặc lâu hơn tùy theo bàihọc) Tùy theo điều kiện về mọi mặt mà tôi sẽ áp dụng các phương pháp – kĩthuật dạy học tương ứng cho bài “DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT ĐIỆN PHÂN”

2.1.2 Nội dung cụ thể:

Hoạt động chuẩn bị cho bài mới :

a - Kĩ thuật học theo dự án: GV giao dự án cho các nhóm theo chủ đề trước khi

học bài mới 1 tuần (hoặc lâu hơn tùy theo bài học), các nhóm chuẩn bị để thuyếttrình khi học bài mới Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề [1]

b - Phần này có thể kết hợp liên môn để hoàn thiện dự án

c - Phần kiến thức này có thể liên hệ thực tiễn để hoàn thiện dự án

Bước 3: Tổ chức các hoạt động học tập (bài mới)

* Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới

a - Đây là phần dẫn dắt để giới thiệu bài mới, tên bài dạy, GV có thể sử dụngphương pháp đặt và giải quyết vấn đề [1], kĩ thuật đặt câu hỏi [1], kĩ thuật lắngnghe và phản hồi tích cực [1] Cụ thể GV hoặc HS đưa ra hình ảnh, tình huống

có vấn đề, sau đó đặt câu hỏi, hướng học sinh cần suy nghĩ để tìm được đáp ántrong quá trình học cho đến hết bài học.

b - Phần này có thể kết hợp liên môn để giải quyết

c - Phần này có thể nêu một hiện tượng thực tiễn diễn ra để nêu tình huống cóvấn đề cần giải quyết

* Hoạt động 2: Bài mới

+ HĐ2.1 Nếu mục tiêu muốn học sinh tổng quát được toàn bài học từ khi bắt đầu học cho đến cuối tiết học bao gồm: Những điều các em đã biết, những điều

muốn biết, những điều đã liên quan đến bài học thì giáo viên sẽ:

a - Sử dụng kĩ thuật dạy học “KWL” [1], kết hợp với kĩ thuật này thì GV sử

dụng phương pháp dạy học hợp tác [1], PP đặt và giải quyết vấn đề [1]

- Vị trí sử dụng: GV sẽ sử dụng ngay phần bắt đầu bài mới giao phiếu “KWL”cho các nhóm tiến hành

b - Phần này các em kết hợp liên môn để hoàn thành phiếu.

c - Phần kiến thức này có thể liên hệ thực tiễn.

+ HĐ2.2 Nếu mục tiêu muốn học sinh lĩnh hội kiến thức mới:

HĐ2.2.1 Kiến thức mới lí thuyết có phần kiến thức cũ được nhắc đến

a - Sử dụng phương pháp đặt và giải quyết vấn đề [1], phương pháp dạy học hợp

tác [1], phương pháp đàm thoại, hoạt động nhóm, dạy học theo dự án [1] Cụ thể

GV yêu cầu 1 nhóm học tập trình bày phần kiến thức đã biết đã được giao nhiệm

vụ trước đó, để làm cơ sở tiếp nhận kiến thức mới

- Kĩ thuật lắng nghe và phản hồi tích cực [1], kĩ thuật đặt câu hỏi [1] Cácnhóm còn lại lắng nghe nhóm được yêu cầu trình bày và đưa ra nhận xét

b - Phần này các em có thể kết hợp liên môn để hoàn thành bài học.

c - Phần kiến thức này có thể liên hệ thực tiễn.

HĐ2.2.2 Kiến thức mới lí thuyết không có phần kiến thức cũ được nhắc đến

a - Sử dụng phương pháp đặt và giải quyết vấn đề [1], phương pháp đàm thoại

- Kĩ thuật lắng nghe và phản hồi tích cực [1], kĩ thuật đặt câu hỏi [1]

b - Phần này các em có thể kết hợp liên môn để hoàn thành bài học.

c - Phần kiến thức này có thể liên hệ thực tiễn.

HĐ2.2.3 Kiến thức mới có thực hành thí nghiệm có phần kiến thức cũ được nhắc đến

a - Sử dụng phương pháp đặt và giải quyết vấn đề [1], phương pháp dạy học hợp

tác [1], phương pháp đàm thoại, thuyết trình, vấn đáp, phương pháp thực hànhthí nghiệm, phương pháp trực quan, sử dụng đa phương tiện Cụ thể GV yêu cầu

1 nhóm học tập trình bày phần kiến thức đã biết đã được giao nhiệm vụ trước

đó, để làm cơ sở tiếp nhận kiến thức mới

- Kĩ thuật lắng nghe và phản hồi tích cực [1], kĩ thuật đặt câu hỏi [1], kĩ thuậthoạt động góc [1] Các nhóm còn lại lắng nghe nhóm được yêu cầu trình bày vàđưa ra nhận xét

b - Phần này các em có thể kết hợp liên môn để hoàn thành bài học.

c - Phần kiến thức này có thể liên hệ thực tiễn.

HĐ2.2.4 Kiến thức mới có thực hành thí nghiệm không có phần kiến thức

cũ được nhắc đến

a - Sử dụng phương pháp đặt và giải quyết vấn đề [1], phương pháp dạy học hợp

tác [1], phương pháp đàm thoại, thuyết trình, vấn đáp, phương pháp thực hànhthí nghiệm, phương pháp trực quan, sử dụng đa phương tiện

- Kĩ thuật lắng nghe và phản hồi tích cực [1], kĩ thuật đặt câu hỏi [1], kĩ thuậthọc theo góc [1]

b - Phần này các em có thể kết hợp liên môn để hoàn thành bài học.

c - Phần kiến thức này có thể liên hệ thực tiễn.

HĐ2.2.5 Kiến thức mới có phần nội dung ứng dụng, có lợi hoặc tác hại của hiện tượng nào đó, của vật nào đó…

a - Sử dụng phương pháp đặt và giải quyết vấn đề [1], phương pháp đàm thoại,

phương pháp dạy học hợp tác [1]

- Kĩ thuật lắng nghe và phản hồi tích cực [1], kĩ thuật đặt câu hỏi [1], kĩ thuậtkhăn phủ bàn [1]

b - Phần này các em có thể kết hợp liên môn để hoàn thành bài học.

c - Phần kiến thức này có thể liên hệ thực tiễn.

HĐ2.2.6 Kiến thức mới có phần vận dụng các công thức để giải quyết các bài tập tính toán

a - Sử dụng phương pháp đặt và giải quyết vấn đề [1], phương pháp đàm thoại,

phương pháp hợp tác [1], phương pháp học theo hợp đồng [1]

- Kĩ thuật lắng nghe và phản hồi tích cực [1], kĩ thuật đặt câu hỏi [1], kĩ thuậthoạt động góc [1]

b - Phần này các em có thể kết hợp liên môn để hoàn thành bài học.

c - Phần kiến thức này có thể liên hệ thực tiễn.

* Lưu ý: Các mục HĐ2.1, HĐ2.2, HĐ2.2.1, trong bài dạy có thể là các hoạt

động tương ứng HĐ 3, 4, 5, 6,

Bước 4: Củng cố, tổng kết bài học

a - Sử dụng phương pháp đặt và giải quyết vấn đề [1], phương pháp đàm thoại.

GV có thể nhắc nội dung tóm tắt bài học hoặc đặt các câu hỏi, hoặc tổ chức tròchơi có thưởng

- Kĩ thuật lắng nghe và phản hồi tích cực [1], kĩ thuật đặt câu hỏi [1], sơ đồ tưduy [1], kĩ thuật dạy học “KWL” [1]

b - Phần này các em có thể kết hợp liên môn để hoàn thành bài học.

c - Phần kiến thức này có thể liên hệ thực tiễn.

* Bước 5: Hướng dẫn học bài, giao nhiệm vụ về nhà (kết hợp trong khi dạy)

a - Sử dụng phương pháp đặt và giải quyết vấn đề [1], phương pháp đàm thoại,

phương pháp học theo dự án [1]

- Kĩ thuật lắng nghe và phản hồi tích cực [1], kĩ thuật đặt câu hỏi [1], sơ đồ tưduy [1]

b - Phần này các em có thể kết hợp liên môn để hoàn thành bài học.

c - Phần kiến thức này có thể liên hệ thực tiễn.

Tóm lại: Khi sử dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực thì ngườigiáo viên phải quan tâm tới việc phát huy tính tích cực tự giác, chủ động, sángtạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụngkiến thức vào những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; tácđộng đến tư tưởng và tình cảm đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho HS[11] Do đó, tùy vào kiến thức, mục tiêu dạy học, đối tượng HS mình dạy, điềukiện phương tiện dạy học trong nhà trường mà GV linh hoạt lựa chọn cácphương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực cho phù hợp, có thể một kiến thức nào

đó mà chỉ cần một phương pháp, một kĩ thuật dạy học hoặc có thể kết hợp nhiềuphương pháp và nhiều kĩ thuật dạy học để giải quyết kiến thức đó, có thể đưa kếthợp liên môn và đưa kiến thức vào vận dụng thực tiễn cho phù hợp với từngphần kiến thức Với sự kết hợp này HS là trung tâm, các em chủ động tìm hiểukiến thức khi GV giao nhiệm vụ trước khi học bài mới, các em được trực tiếplàm thí nghiệm (nếu có) để nhận biết rõ bản chất của vấn đề từ đó đi đến kếtluận kiến thức học được, các em được trình bày trước tập thể, ứng dụng đượcCNTT linh hoạt giúp cho tiết học nhẹ nhàng và đạt được kết quả cao

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

Khi chưa áp dụng SKKN này vào dạy bài DÒNG ĐIỆN TRONG CHẤT ĐIỆN PHÂN học sinh học bài này một cách thụ động, các em thấy rằng kiến

thức này các em đã được học từ những bài trước nên có sự nhàm chán, có nhiềuphần kiến thức khó, các em chưa kết nối được các kiến thức các em đã học vàcác môn học với nhau, chưa biết vận dụng vào đời sống thực tiễn nên các emkhông có hứng thú học tập hoặc hứng thú học tập không cao nên hiệu quả vàmục tiêu bài học không đạt như mong muốn

Để phắc phục được thực trạng trên và để góp phần thực hiện được mụctiêu giáo dục hiện nay Tôi đã xây dựng “PHƯƠNG PHÁP DẠY BÀI DÒNGĐIỆN TRONG CHẤT ĐIỆN PHÂN LỚP 11 BẰNG TÍCH HỢP LIÊN MÔN

VÀ THỰC TIỄN”

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:

2.3.1 Chuẩn bị của Giáo viên và Học sinh:

a Học sinh: Giáo viên giao nhiệm vụ trước: dạy học theo dự án

- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học, chuẩn bị các kiến thức của hai môn Vật lí vàHóa học lớp 10 (Phản ứng ôxi hóa – khử - Chương IV) và Hóa học lớp 11(Thuyết điện li – Chương I) có liên quan, tham khảo các tài liệu, trên mạnginternet Chuẩn bị giấy A3, A0, A4, thước, bút dạ

- Trước ngày học khoảng 1 tuần GV tiếp tục giao nhiệm vụ cho HS

* Dựa vào kiến thức Hóa Học lớp 10 và Hóa học lớp 11 học kì I, chuẩn bịnhững nội dung sau:

Nhóm 1: Chuẩn bị về nội dung và hình ảnh minh họa.

(1) Tìm các hình ảnh về mạ kim loại như đồng hồ mạ vàng, trang sức mạbạc,

(2) Clip về mạ kim loại?

Nhóm 2: Nghiên cứu nội dung phiếu học tập số 1:

Trả lời các câu hỏi sau

- Tìm kiếm Video hoặc hình ảnh chứng minh dung dịch muối dẫn điện?

- Nội dung thuyết điện li ? Viết các phương trình điện li

- Giải thích sự điện li theo định luật Cu – lông?

- Số điện tích ion xác định như thế nào?

- Chất điện phân là gì?

Nhóm 3: Nghiên cứu nội dung phiếu học tập số 2

Trả lời các câu hỏi sau

- Bản chất của dòng điện trong chất điện phân là gì?

- So sánh khả năng dẫn điện của kim loại và dung dịch chất điện phân?

- Hiện tượng điện phân là gì?

Nhóm 4: Nghiên cứu nội dung phiếu học tập số 3

Trả lời các câu sau

- Hiện tượng dương cực tan là gì? Đặc điểm?

- Bản chất điện phân dung dịch H2SO4 là điện phân chất nào?

Nhóm 5: Nghiên cứu nội dung phiếu học tập số 4

Trả lời các câu hỏi sau

- Phát biểu nội dung và viết biểu thức của Định luật Fa-ra-đây thứ nhất vàthứ hai? phương pháp bảo toàn e

- Trả lời câu hỏi C2 và C3 sgk?

Nhóm 6: Nghiên cứu nội dung phiếu học tập số 5

Trả lời các câu sau

- Nêu một số ứng dụng của hiện tượng điện phân? Có hình ảnh kèm theo

- Tác hại của hiện tượng điện phân trong thực tế?

GV gợi ý cho các em không chỉ chuẩn bị nội dung kiến thức mà ngoài nhiệm

vụ cụ thể của mình, các nhóm cần tìm hiểu và chuẩn bị trước nội dung của cácnhóm khác để góp ý bổ sung khi học

b Giáo viên:

- Máy tính, máy chiếu, loa, bút trình chiếu, phiếu học tập

- Hóa chất: CuSO4, H2SO4, H2O cất, chìa khóa bằng kim loại

- Dụng cụ: Bình điện phân dung dịch, đũa thủy tinh, cốc, bóng đèn

- Sách giáo khoa vật lý 11 cơ bản, sách giáo khoa hóa học 10, 11 cơ bản và cácsách giáo viên hóa học 10, 11, vật lí 11, các tài liệu tham khảo

- Các nguồn thông tin trên mạng internet, tài liệu về dòng điện trong chất điệnphân

- Clip các thí nghiệm điện phân

- Giáo án powerpoin, có chèn 1 số hình ảnh: nhà bác học Fa-ra-đây, về ứng dụngcủa sự điện phân, tổ chức trò chơi phiên bản“ AI LÀ TRIỆU PHÚ”

2.3.2 Cách tổ chức dạy học:

Bước 1: Tổ chức lớp

Bước 2: Kiểm tra bài cũ (không kiểm tra, kết hợp trong quá trình giảng bài) Bước 3: Tổ chức các hoạt động học tập (bài mới)

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới:

- Đặt vấn đề: GV yêu cầu đại diện của nhóm 1 trình bày: trình chiếu hình ảnh

các trang sức mạ bạc, đồng hồ mạ vàng, đồng tinh chế clip về mạ kim loại

Một số hình ảnh HS thu thập sử dụng trong báo cáo

Đồng hồ mạ vàng Trang sức mạ bạc

Sau đó GV giới thiệu đó là 1 trong những ứng dụng của sự điện phân GVđưa câu hỏi nêu vấn đề: Vậy điện phân là gì? Bản chất của dòng điện trong chấtđiện phân là gì? Xảy ra quá trình gì trong khi điện phân? Các ứng dụng và tác hạicủa sự điện phân? Chúng ta cùng tìm hiểu dự án “Dòng điện trong chất điệnphân”

Hoạt động 2: Bài mới

- GV chia lớp thành 6 nhóm học sinh (mỗi nhóm có 1 nhóm trưởng và 1 thư kí)

và phát phiếu học tập “KWL” cho các nhóm gồm có 3 cột:

Nhóm Lớp

GV yêu cầu HS kẻ bảng vào giấy A0, hoàn thành 2 cột K và L

Cột (K): HS viết những gì đã biết liên quan đến nội dung dự án

Cột (W): Những kiến thức các em HS muốn biết về dự án

Cột (L): Cột này HS để trống và kết thúc buổi học mới hoàn thành

- HS thảo luận và hoàn thành cột K, W

(GV gợi ý HS bám vào nội dung trọng tâm dự án) Một nhóm báo cáo và cácnhóm khác nhận xét, bổ sung.

- GV: Bắt đầu dạy học dự án.

Hoạt động 3: Tìm hiểu thuyết điện li

* Đặt vấn đề: GV yêu cầu nhóm 2 trình chiếu clip về chứng minh tính dẫn điện

của muối, và một số hình ảnh trong clip để thêm sinh động cho buổi học

- Sau đó GV hướng dẫn 6 nhóm tiến hành thí nghiệm chứng minh tính dẫn điện

của chất điện li, GV chuẩn bị sẵn 6 bộ thí nghiệm được đặt ở vị trí của mỗinhóm: Ban đầu với nước cất sau đó thay lần lượt bằng dung dịch NaCl, NaOH,CuSO4, H2SO4 (HS nhận biết và kể tên dụng cụ thí nghiệm gồm: 1 nguồn điện 1chiều 12V, 1 ampe kế nhạy, 1 khóa K, 1 bóng đèn, 1 bình điện phân)

- HS: Nhóm trưởng của mỗi nhóm chỉ đạo các bạn trong nhóm như sau: 2 bạn

tiến hành thí nghiệm, thư kí ghi chép thông tin, số liệu, kết luận, các thành viênkhác trong nhóm quan sát hiện tượng HS trong quá trình làm thí nghiệm, cácthành viên trong nhóm chia sẽ kinh nghiệm, và hợp tác cùng nhau để giải quyếtnhiệm vụ được giao

- GV yêu cầu: HS cả 6 nhóm trả lời các 2 câu hỏi sau và các câu hỏi của nhiệm

vụ cho nhóm 2 trước đó:

1 Ban đầu cho nước cất vào thì kim điện kế và bóng đèn như thế nào? Điều đó

chứng tỏ gì?

2 Cho thêm muối ăn, hay thay bằng các dung dịch axit, bazơ thì kim điện kế và

bóng đèn như thế nào? Điều đó chứng tỏ gì?

- Tiến hành thí nghiệm các nhóm trả lời được:

+ Nước cất không dẫn điện (bóng đèn không sáng, kim điện kế không bị lệch).+ Dung dịch NaCl, NaOH, CuSO4, H2SO4 dẫn điện (bóng đèn sáng, kim điện kế

bị lệch nhiều)

- GV đàm thoại và hướng dẫn các nhóm khi cần thiết (gợi ý HS tham khảo thêm

sách giáo khoa) giúp các nhóm hoàn thành nhiệm vụ được giao trước đó và đặcbiệt là nhóm 2 trình bày báo cáo

* Vận dụng kiến thức liên môn: môn Hóa học về sự điện li, chất điện phân, viết

các phương trình điện li

Nhóm 2: Báo cáo kết quả nhiệm vụ đã được giao

Kiến thức cần trình bày của nhóm 2

-Thuyết điện li: Trong dung dịch, các hợp chất hóa học như axít, bazơ và muối

bị phân li (một phần hoặc toàn bộ) thành các nguyên tử (hoặc nhóm nguyêntử) tích điện gọi là ion; ion có thể chuyển động tự do trong dung dịch và trởthành hạt tải điện

- Phương trình điện li:

NaCl → Na+ + Cl- (1) CuSO4 → Cu2+ + SO42- (2)NaOH → Na+ + OH- (3) H2SO4 → 2H+ + SO42- (4)NH4Cl → NH4+ + Cl- (5)

- Các ion dương và âm vốn đã tồn tại sẵn trong các phân tử axit, bazơ và muối.Chúng liên kết với nhau bằng lực hút Cu-lông Khi tan vào nước hoặc dungmôi khác, lực hút Cu-lông yếu đi, liên kết trở nên lỏng lẻo Một số phân tửchuyển động nhiệt mạnh tách thành các ion tự do

- Điện tích ion trùng với hóa trị nguyên tố, nhóm nguyên tố

- Chất điện phân là dung dịch và chất nóng chảy

Hình ảnh nhóm 2 trình bày trong báo cáo

Mô phỏng hình ảnh thuyết điện li

* Câu hỏi vận dụng và liên hệ thực tiễn:

1 [6] Tính dẫn điện sẽ thay đổi thế nào nếu hòa tan vào nước một ít đường hoặcmột ít glyxêrin (Tính dẫn điện kém vì các phân tử đường và glyxêrin khi hòa tanvào nước không thay đổi gì, chúng vẫn trung hòa)

2 [6] Nếu ta dùng một chiếc đũa tre, xẻ 2 rãnh cách nhau chừng 5mm rồi kẹpvào đó 2 lưỡi dao cạo râu, sao cho 2 lưỡi dao này không chạm vào nhau Nối 2lưỡi dao này bằng 2 đoạn dây điện, nhúng ngập 2 lưỡi dao vào một cốc nướcgiếng thông thường và cắm 2 đầu dây vào ổ cắm điện Sau một thời gian hiệntượng gì xảy ra? (Trong nước giếng có tạp chất, đặc biệt là muối hòa tan, xảy ra

sự phân li, tạo thành dòng điện trong nước, dòng điện này gây ra tác dụng nhiệt,làm nước nóng và sôi được)

3 [10] Chất điện phân mới cho pin Lithium Theo các nhà khoa học tại phòngthí nghiệm quốc gia tây bắc Thái Bình Dương (PNNL) thuộc bộ năng lượng Hoa

Kỳ chất điện phân này có khả năng loại bỏ hoàn toàn sợi dendrite - là một

tan

loại sợi dẫn điện mỏng thường hình thành bên trong pin Lithium khiến cell pingiảm tuổi thọ và là tác nhân gây cháy nổ.

Hình ảnh hiển vi cho thấy chất điện phân thông thường tạo điều kiện cho sợidendrite phát triển (hình a) trong khi chất điện phân của PNNL khiến Lithiumhình thành dạng nốt nhỏ, không gây đoản mạch (hình b)

Hoạt động 4: Tìm hiểu bản chất của dòng điện trong chất điện phân.

* Đặt vấn đề: Từ những thí nghiệm tiến hành trên GV nêu: vậy bản chất dòng

điện trong chất điện phân là gì? có giống với bản chất dòng điện trong kim loại

hay không, chúng ta tiếp tục tìm hiểu

Nhóm 3: Báo cáo kết quả nhiệm vụ đã được giao

Kiến thức cần trình bày của nhóm 3

- Dòng điện trong lòng chất điện phân là dòng ion dương và ion âm chuyểnđộng có hướng theo hai chiều ngược nhau

- Ion dương chạy về phía catôt nên gọi là cation, ion âm chạy về phía anôt gọi

là anion

- Dòng điện trong chất điện phân không chỉ tải điện lượng mà còn tải cả vậtchất (theo nghĩa hẹp) đi theo Tới điện cực chỉ có electron có thể đi tiếp, cònlượng vật chất đọng lại ở điện cực, gây ra hiện tượng điện phân

Một số kết quả nhiệm vụ của nhóm 3 đã sử dụng dưới sự hướng dẫn thêm

của GV