Giúp học sinh hứng thú học vật lý bằng những thí nghiệm đơn giản

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU: Trên cơ sở lí luận và thực trạng việc tìm hiểu về thí nghiệm Vật lý nói chung , thínghiệm đơn giản, rẻ tiền, thí nghiệm hữu ích mà học sinh có thể tự tạo ở nhà nói

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 5

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIÚP HỌC SINH HỨNG THÚ HỌC VẬT LÝ BẰNG NHỮNG THÍ

NGHIỆM ĐƠN GIẢN

Người thực hiện: Phạm Thị Phượng Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Vật Lý

1 Những định hướng đổi mới của phương pháp dạy học 6

2 Những căn cứ của biện pháp giúp học sinh hứng thú 6

1 Thực trạng nhận thức, hứng thú của học sinh đối với môn Vật lý 8

2 Thực trạng về việc sử dụng thí nghiệm Vật lý nói chung và thí

nghiệm Vật lý ở nhà nói riêng

9

A MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trước xu thế phát triển và hội nhập trong khu vực và trên phạm vi toàn cầu đã đòihỏi nghành giáo dục phải đổi mới một cách mạnh mẽ, đồng bộ cả mục tiêu, nội dung,phương pháp và phương tiện dạy học, cũng như phương pháp kiểm tra đánh giá họcsinh để có thể đào tạo ra những lớp người lao động mới mà xã hội đang cần Trong đó,việc đổi mới phương pháp và phương tiện dạy học phải được đặc biệt chú ý Chính vì

lẽ đó mà 10 năm ra trường, được tiếp cận mạnh mẽ với những yêu cầu đổi mới củangành giáo dục bản thân tôi – là một giáo viên Vật lý – tôi rất trăn trở với yêu cầu đổimới phương pháp và phương tiện dạy học! Trong những sáng kiến kinh nghiệm trướcđây tôi đã đề cập đến những phương pháp giải nhanh và phương pháp giải bài toánkhó, trong sáng kiến kinh nghiệm này tôi muốn đề cập đến một khía cạnh khác đó làphương tiện dạy học giúp khơi dạy sự tò mò, hứng thú học tập của học sinh đối vớimôn Vật lý!

“Khó như Lý” là câu mà các thế hệ học trò thường truyền tai nhau! Và đây cũng là câu đố khó cho các thầy, cô dạy Vật lý làm sao để các em học sinh học tốt và thích môn học này? Bao nhiêu thế hệ nhà giáo với nhiệt huyết của người làm thầy đã trăn trở đi tìm phương pháp, giải pháp, phương tiện giúp học sinh tiếp cận với Vật lý dễ dàng nhất, thấy được, ứng dụng được Vật lý vào cuộc sống thường ngày– Đó là tìm những cách giúp tạo hứng thú cho học sinh học Vật lý!

Các nhà tâm lý học đã nghiên cứu và chỉ ra rằng hứng thú có vai trò quan trọng trong quá trình hoạt động của con người Nó là động cơ thúc đẩy con người tham gia tích cực vào hoạt động đó Khi được làm việc phù hợp với hứng thú dù có khó khăn nhưng con người vẫn cảm thấy thoải mái và đạt được hiệu quả cao Trong hoạt động học tập hứng thú có vai trò hết sức quan trọng, thực tế cho thấy hứng thú đối với các

bộ môn tỉ lệ thuận với kết quả học tập của các em Vì vậy quá trình dạy học tích cực đòi hỏi sự biến đổi không ngừng cả tư duy lẫn hành động của người dạy và người học.Trong quá trình đó không thể thiếu niềm đam mê khoa học

Vật lý là môn khoa học thực nghiệm nên một trong những khâu quan trọng của quá trình đổi mới phương pháp dạy học vật lý là phải tăng cường các hoạt động thực nghiệm của học sinh trong quá trình học tập Vì vậy, việc đưa thí nghiệm vào dạy học

để học sinh tiếp cận với con đường nghiên cứu khoa học và hiểu sâu sắc các kiến thức Vật lý là hết sức cần thiết và có ý nghĩa vô cùng to lớn Bởi thông qua thí nghiệm, họcsinh sẽ được rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, giáo dục tổng hợp, hình thành tư duy sáng tạo

và tinh thần làm việc tập thể Việc hình thành kiến thức dựa vào thí nghiệm và từ thực

tế kiểm chứng lại những kiến thức lý thuyết đã học sẽ làm cho học sinh hiểu sâu sắc vấn đề đã học và tính bền vững của kiến thức mới sẽ cao

Việc nghiên cứu nhằm khai thác và sử dụng có hiệu quả các thiết bị thí nghiệm trong dạy học Vật lý là một yêu cầu có tính cấp thiết Đó cũng là một trong những mục tiêu của việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay trong hà trường phổ thông

đã được quán triệt trong nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX: “ Đổi mới phương pháp

dạy là phải theo hướng phát huy tư duy sáng tạo và năng lực tự đào tạo của người

học, trong dạy học cần coi trọng thực hành, tránh kiểu dạy học nhồi nhét, học vẹt, dạy chay”.

Trong các loại thí nghiệm Vật lý mỗi loại có một vai trò riêng và tùy theo mục đích mà chúng ta có thể sử dụng sao cho nó có thể phát huy tác dụng cao nhất Thí nghiệm Vật lý học sinh có thể tự chế tạo ở nhà là một thí nghiệm rất quan trọng trong việc phát huy tính chủ động, tích cực sáng tạo của người học Với những dụng cụ đơn giản, dễ kiếm, dụng cụ tự tạo ít tốn kém, chi phí rất phù hợp với tình hình khó khăn về

đồ dùng dạy học hiện tại Mặt khác học sinh có thể tự mình tạo ra được những thí nghiệm thành công, thí nghiệm vui, lạ… giúp các em có thể giải thích những vấn đề, hiện tượng thực tế xung quanh mình, tạo cho học sinh tác phong như những nhà

nghiên cứu vì thế các em sẽ rất thích thú Do đó thí nghiệm Vật lý học sinh có thể tự chế tạo sẽ góp phần tạo hứng thú học tập cho học sinh đồng thời giúp các em có khả năng thực hành đơn giản giúp ích cho cuộc sống!

Từ những lí do như trên tôi quyết định tìm hiểu biện pháp: “Giúp học sinh

hứng thú học vật lý bằng những thí nghiệm đơn giản” với mong muốn góp một ý

tưởng nhỏ vào các phương pháp tìm hiểu, dạy học trong một biển khơi tri thức lớn của Vật lý

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Trên cơ sở lí luận và thực trạng việc tìm hiểu về thí nghiệm Vật lý nói chung , thínghiệm đơn giản, rẻ tiền, thí nghiệm hữu ích mà học sinh có thể tự tạo ở nhà nói riêng– giáo viên xác lập các biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn Vật lý thông qua

“những thí nghiệm đơn giản, ít tốn kém học sinh có thể tự làm ở nhà” Từ đó áp

dụng vào thực tế dạy học ở trường THPT Triệu Sơn 5

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

1 Khách thể nghiên cứu:

Hứng thú học của học sinh đối với môn học Vật lý

Việc sử dụng thí nghiệm với những dụng cụ đơn giản, tự tạo của học sinh

2 Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn Vật lý thông qua những thí nghiệmđơn giản, rẻ tiền ở nhà của học sinh trên địa bàn trường THPT Triệu Sơn 5

Một số thí nghiệm trong chương trình THPT mà học sinh có thể tự chế tạo

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

1 Giả thuyết khoa học:

Nếu tất cả các giáo viên Vật lý đều đồng bộ thấy được vai trò của thí nghiệm Vật

lý ở nhà của học sinh và thực hiện đúng yêu cầu, phát huy tác dụng của thí nghiệmVật lý với dụng cụ đơn giản, rẻ tiền, thí nghiệm tự tạo của học sinh thì học sinh sẽphát huy được tính chủ động, sáng tạo, nâng cao năng lực thí nghiệm-thực hành Từ

đó các em sẽ yêu thích môn Vật lý và hứng thú với môn học

2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Nghiên cứu cơ sở lý luận về hứng thú của học sinh, về thí nghiệm Vật lý ở nhà,thí nghiệm với những dụng cụ tự tạo, đơn giản, rẻ tiền của học sinh

Khảo sát đánh giá thực trạng về hứng thú của học sinh, về thí nghiệm Vật lý ởnhà, thí nghiệm với những dụng cụ tự tạo, đơn giản, rẻ tiền của học sinh

Xác lập các biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn Vật lý thông qua thínghiệm Vật lý ở nhà, thí nghiệm với những dụng cụ tự tạo, đơn giản, rẻ tiền của họcsinh trên địa bàn trường THPT Triệu Sơn 5.

3 Phương pháp nghiên cứu:

3.1 Nhóm các phương pháp lí luận:

Phân tích và tổng hợp tài liệu

Phân loại và hệ thống hóa lý thuyết

 Nhằm xây dựng cơ sở lí luận của đề tài

3.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

Phương páp điều tra

Phương pháp quan sát sư phạm

Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

 Nhằm khảo sát, đánh giá thực trạng về việc sử dụng dụng cụ thí nghiệm ởnhà với hứng thú của học sinh đối với môn học Vật lý

3.3 Phương pháp thống kê toán học:

 Nhằm sử lý kết quả nghiên cứu

4 Phạm vi đề tài nghiên cứu:

Biện pháp giúp học sinh hứng thú học môn Vật lý thông qua những thí nghiệmđơn giản, ít tốn kém ở nhà của học sinh trên địa bàn trường THPT Triệu Sơn 5

B NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Những định hướng đổi mới phương pháp dạy học:

Theo công văn Số: 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 08 tháng 10 năm 2014 hướng dẫnsinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá; tổ chức

và quản lí các hoạt động chuyên môn của trường trung học/trung tâm giáo dục thườngxuyên có nêu: “tập trung vào thực hiện đổi mới PPDH và KTĐG theo định hướngphát triển năng lực học sinh” và “Chuyển giao nhiệm vụ học tập: nhiệm vụ học tập rõràng và phù hợp với khả năng của học sinh, khuyến khích học sinh hợp tác với nhaukhi thực hiện nhiệm vụ học tập”

Chỉ thị 40-CT/TƯ về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán

bộ quản lí giáo dục ghi rõ: “ Đặc biệt đổi mới mạnh mẽ và cơ bản phương pháp giáodục nhằm khắc phục kiểu truyền thụ một chiều, nặng lí thuyết, ít khuyến khích tư duysáng tạo; bồi dưỡng năng lực tự học, tự nghiên cứu, tự giải quyết vấn đề, phát triểnnăng lực thực hành sáng tạo cho người học…”

2 Những căn cứ của biện pháp giúp học sinh hứng thú:

Mỗi loại thí nghiệm Vật lý đều có ý nghĩa, tầm quan trọng riêng của nó Theotôi thí nghiệm Vật lý ở nhà với những dụng cụ tự chế tạo, đơn giản, học sinh tự khámphá, tự làm thí nghiệm sẽ góp phần phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo Qua thínghiệm ở nhà các em có thể kiểm chứng một cách dễ dàng một số kiến thức đã học,các em sẽ tự tin vào khoa học hơn, đồng thời cũng tạo cho các em cơ hội tiếp cận vớicác thí nghiệm thực tế sẽ rất có ích cho việc thích nghi với đời sống xã hội khi các em

ra trường Vì vậy, tôi đi sâu tìm hiểu và đưa ra biện pháp giúp học sinh hứng thú học

2.1 Thí nghiệm Vật lý ở nhà:

Thí nghiệm Vật lý ở nhà là một loại bài thực hành mà giáo viên giao cho từng họcsinh hoặc từng nhóm học sinh thực hiện ở nhà với những dụng cụ thông thường, đơngiản, dễ kiếm, nhằm tìm hiểu một hiện tượng, xác định một đại lượng, kiểm chứngmột định luật, một quy tắc Vật lý nào đó

Thí nghiệm ở nhà được tiến hành trong điều kiện không có sự giúp đỡ, hướng dẫn

và kiểm tra trực tiếp của giáo viên Do đó nó có tác dụng tốt trong việc phát huy tính

tự giác, tự lực của học sinh trong học tập Ngoài ra năng lực sáng tạo của học sinh cònđược rèn luyện qua việc đề xuất, thiết kế, chế tạo các dụng cụ thí nghiệm nhằm thựchiện các nhiệm vụ học tập

Thí nghiệm ở nhà có tác dụng mạnh mẽ đối với học sinh trên cả hai mặt giáo dục

và giáo dưỡng thông qua việc tự lực thiết kế các phương án thí nghiệm, chế tạo hoặclựa chọn các dụng cụ, bố trí tiến hành thí nghiệm và xử lý kết quả…Thí nghiệm Vật lý

ở nhà có tác dụng tiếp tục rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo thực hành, những thói quen củangười làm thực nghiệm mà học sinh thu được qua thí nghiệm trực diện và thí nghiệmVật lý ở lớp

Khi tiến hành thí nghiệm ở nhà đòi hỏi học sinh phải phát huy nhiều mặt, nhiềunăng lực khác nhau, nên nó có tác dụng tốt đối với sự phát triển toàn diện của họcsinh

Khi sử dụng loại thí nghiệm này giáo viên cần lựa chọn những đề tài phù hợp vớikhả năng và điều kiện của học sinh nhất là trong khâu tìm kiếm dụng cụ cũng nhưđiều kiện tiến hành thí nghiệm Kết quả thí nghiệm phải được báo cáo trước lớp vàphải nhận được sự đánh giá của giáo viên, nhằm động viên khuyến khích học sinh.Nội dung của thí nghiệm ở nhà rất phong phú và đa dạng, có thể là đề xuất cácphương án thí nghiệm, chế tạo dụng cụ thí nghiệm, tiến hành thí nghiệm, giải thíchcác hiện tượng…Thí nghiệm ở nhà cũng có thể là thí nghiệm định tính hoặc thínghiệm định lượng

Ví dụ 1: Khi học bài con lắc đơn của chương trình Vật lý 12, yêu cầu học sinh về

nhà tự tạo một con lắc đơn sao cho dây không co giãn, vật có hình dạng, kích thước,khối lượng, phù hợp sao cho lực cản của không khí là nhỏ nhất Đồng thời yêu cầuhọc sinh quan sát chuyển động của con lắc và rút ra kết luận định tính về chuyển độngấy

Ví dụ 2: Khi học bài: Kính lúp của chương trình Vật lý 11, yêu cầu học sinh tìm

kính lúp nhỏ và tập quan sát ( ngày nay kính lúp nhỏ được gắn trên đầu bút bi giákhoảng 3.500đ/ bút), tập tự tính tiêu cự của kính lúp…

Ví dụ 3: Bài Cân bằng của một vật rắn chịu tác dụng của hai lực và ba lực

không song song trong chương trình Vật lý 10, giáo viện yêu cầu học sinh về nhà tìm

mỗi học sinh một số vật mỏng, phẳng, có hình dạng bất kì và xác định trọng tâm củachúng…

2.2 Sử dụng thí nghiệm đơn giản, ít tốn kém:

2.2.1Thí nghiệm đơn giản, ít tốn kém:

Là những thí nghiệm được tạo ra với những dụng cụ thí nghiệm đơn giản, dễ kiếmtrong đời sống hàng ngày hoặc phải mua nhưng giá thành thấp Như chúng ta đã biết

thí nghiệm hiện đại luôn gắn với những thí nghiệm định lượng, những thí nghiệm đòihỏi độ chính xác cao, trái lại đối với những thí nghiệm định tính thì thí nghiệm đơngiản, rẻ tiền lại chiếm ưu thế.

2.2.2 Ưu điểm của thí nghiệm đơn giản, ít tốn kém:

Dụng cụ dùng cho thí nghiệm là những dụng cụ đơn giản, dễ kiếm

Dễ thao tác và dễ thành công, vì những thí nghiệm này do chính giáo viên tự thiết

kế, chế tạo và khai thác để sử dụng trong giảng dạy hoặc hướng dẫn cho học sinh làm

Trong bất kỳ hoạt động nào, tạo được hứng thú là một điều hết sức quan trọng, làmcho các em hăng say với công việc của mình, đậc biệt là học tập

Đối với môn Vật lý có hứng thú các em sẽ có tinh thần học bài, tìm thấy cái lý thú,cái hay trong môn học, không cảm thấy khô cứng, khó hiểu nữa Từ đó tạo niềm tinsay mê học tập, đồng thời nó làm cho các em nhận thức đúng đắn hơn

Học sinh sẽ biết coi trọng tất cả các môn học, có sự đầu tư phân chia thời gian hợp

lý để kết quả học tập của mình có sự đồng đều, không coi nhẹ môn phụ hay môn chínhnào cả

Muốn học sinh hứng thú say mê hoạt động nào thì đối tượng của nó chứa đựngnhững nội dung phong phú, hấp dẫn mới mẻ, càng tìm tòi, học hỏi, sáng tạo càng pháthiện trong hoạt động có nhiều cái thú vị, cái hay có giá trị

II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:

1 Thực trạng nhận thức, hứng thú của học sinh đối với môn Vật lý:

Để khảo sát, nghiên cứu hứng thú học tập môn Vật lý THPT, đầu năm học 2015 –

2016 tôi đã tiến hành lập phiếu điều tra, gồm một số câu hỏi ( Phụ lục 1) tại lớp12B1(39 học sinh) và lớp 11A2(40 học sinh), lớp 11A3 (45 học sinh) Trường THPTTriệu Sơn 5 Đây là những lớp tôi trực tiếp giảng dạy trong năm học.Tổng số học sinhkhảo sát là 124 Sau khi thu thập số liệu tôi có kết quả như sau:

1.1 Để xem học sinh có thích học môn Vật lý không tôi đặt câu hỏi số 1: “ Em có

thích học môn Vật lý không?”

Các em đã có sự thích thú với môn Vật lý nhưng chưa thật thích hẳn.

1.2 Để biết học sinh đánh giá khó hay dễ đối với môn Vật lý, tôi đặt câu hỏi số 2:

“ Em thấy môn Vật lý khó hay dễ so với các môn học khác?”

Qua số liệu điều tra chúng ta thấy rằng học sinh đánh giá môn Vật lý không phải

là quá khó với môn học khác, nhưng cũng không phải là dễ

1.3 Để biết sự chuẩn bị bài ở nhà của học sinh, tôi đặt câu hỏi số 3: “ Em có

chuẩn bị bài trước khi tới lớp không?”

1.4 Để biết các em dành thời gian như thế nào cho môn Vật lý, tôi đặt câu hỏi 4:

“ Em thường chuẩn bị bài môn Vật lý khoảng bao nhiêu thời gian?”

dễ thấy rằng các em chưa có hứng thú nhiều với môn Vật lý

1.5 Để tìm hiểu hứng thú ở môn Vật lý của học sinh tôi đặt câu hỏi số 5: “Điều gì

ở môn Vật lý khiến em thích thú nhất?”:

Đa số các ý kiến khẳng định: “ Thích môn Vật lý nhất vì được làm các thí nghiệm trực quan và giải thích được nhiều hiện tượng tự nhiên quanh mình” Điều này cho

thấy: Thí nghiệm Vật lý có sức thu hút các em, tạo được hứng thú cho các em; thểhiện tinh thần hợp tác nhóm trong học tập, tinh thần đoàn kết, giúp đỡ

2 Thực trạng về việc sử dụng thí nghiệm Vật lý nói chung và thí nghiệm Vật lý ở nhà nói riêng:

2.1Thực trạng về việc sử dụng thí nghiệm Vật lý

Giáo viên cố gắng thực hiện đầy đủ các thí nghiệm theo yêu cầu của sách giáo khoa

và trong phạm vi cho phép của các thiết bị thí nghiệm trong trường

Tận dụng tối đa các dụng cụ thí nghiệm nhà trường có

Tích cực làm đồ dùng dạy học bổ sung vào những dụng cụ không có ở trường

Tuy nhiên trong quá trình làm thực nghiệm, giáo viên gặp rất nhiều khó khăn:

Dụng cụ thí nghiệm đa số được cấp từ năm 2006, do đó hư hỏng khá nhiều

Không có phòng chức năng nên việc sử dụng không khoa học triệt để

Thí nghiệm Vật lý chưa phát huy hết vai trò của nó trong quá trình giảng dạy, chưathực sự hút học sinh, tạo hứng thú mạnh cho học sinh

2.2 Thực trạng về việc sử dụng thí nghiệm Vật lý ở nhà của học sinh

Để nắm được thực trạng về việc sử dụng thí nghiệm Vật lý ở nhà của học sinh như

thế nào? Tôi dựa vào kết quả điều tra của câu 6 như sau: “ Có khi nào các em làm thí nghiệm Vật lý ở nhà không?’

III SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Từ những thực trạng nêu trên cùng với vai trò đặc biệt của thí nghiệm vật lý ởnhà, tôi thiết nghĩ là một giáo viên Vật lý, chúng ta phải làm thế nào để phát huy tối đavai trò của thí nghiệm Vật lý ở nhà của học sinh, giúp học sinh tích cực, chủ động,sáng tạo hơn Từ đó làm học sinh hứng thú, say mê học môn Vật lý

Trong nội dung của đề tài này tôi chỉ đề cập một số thí nghiệm đơn giản, hữu ích

Giáo viên cần nhận thức đúng đắn về vai trò, tác dụng của thí nghiệm Vật lý ở nhà

và hướng dẫn học sinh thực hiện sao cho hiệu quả cao nhất

Giáo viên phải làm như thế nào để thí nghiệm Vật lý ở nhà của học sinh mang lạihiệu quả cao, hứng thú đối với học sinh:

Những thí nghiệm, bài tập nào cho học sinh làm ở nhà là hợp lý, kích thích hứngthú của học sinh?

Thí nghiệm yêu cầu học sinh làm nhằm mục đích gì: Thí nghiệm để củng cố kiếnthức hay thí nghiệm để tìm hiểu kiến thức mới?

Dụng cụ cần thiết học sinh cần chuẩn bị là gì? Chuẩn bị, gia công dụng cụ như thếnào? Tìm các dụng cụ ở đâu? Cách tiến hành thí nghiệm như thế nào?

Khi tiến hành thí nghiệm ở nhà đó có lưu ý học sinh vấn đề gì không?

2 Biện pháp:

2.1 Đối với giáo viên:

Giáo viên cần nhận thức đúng đắn về vai trò, tác dụng của thí nghiệm Vật lý ở nhà

và hướng dẫn học sinh thực hiện sao cho hiệu quả cao nhất

Đưa ý kiến ra tổ chuyên môn thảo luận để đi đến thống nhất về vai trò của thínghiệm Vật lý ở nhà đối với việc giúp học sinh hứng thú học môn Vật lý

Thành lập câu lạc bộ, nhóm học sinh yêu thích môn Vật lý

Tích cực đầu tư, suy nghĩ để bổ sung ngày càng nhiều những thí nghiệm gần gũi,

lí thú để giao cho học sinh

Khi giao thí nghiệm cho học sinh thì đồng thời phải theo dõi, đôn đốc, động viêncác em hoàn thành

Khi có kết quả thí nghiệm, giáo viên phải khuyến khích, khích lệ tinh thần nhómnào làm việc tốt

2.2 Đối với học sinh:

Tích cực hoàn thành nhiệm vụ mà giáo viên giao cho, có thể làm việc cánhân và theo nhóm suy nghĩ và đưa ra ý kiến, những câu hỏi tình huống mà các emkhông giải thích được

Ngoài những bài tập, thí nghiệm mà giáo viên giao cho học sinh, các em cóthể tự mình đưa ra một số phương án thí nghiệm, giải thích một số hiện tượng theokhả năng của các em Sau đó báo cáo kết quả cho giáo viên

c Một số ví dụ áp dụng minh họa trong các bài học cụ thể ở trường THPT Triệu Sơn 5.

Ví dụ 1: Khi dạy học sinh xong bài 18: “ Thực hành: KHẢO SÁT ĐẶC TÍNH

CHỈNH LƯU CỦA ĐIÔT BÁN DẪN VÀ ĐẶC TÍNH KHUYẾCH ĐẠI CỦATRANZITO” trong chương trình Vật lý 11 cơ bản, giáo viên có thể ra nhiệm vụ chohọc sinh chế tạo hệ thống đèn Led nhấp nháy đơn giản

Giáo viên: Cô có thể hướng dẫn các em làm hệ thống hai bóng đèn Led nhấp nháybằng Điôt và tranzito

Học sinh: Cảm thấy hứng thú và đề nghị giáo viên hướng dẫn ngay

Giáo viên: Hướng dẫn học sinh qua sơ đồ, nêu những dụng cụ cần và hướng dẫn họcsinh nơi mua hoặc tìm đồ tận dụng

Học sinh: Qua sơ đồ tìm cách làm, tự chia nhóm về nhà làm

Học sịnh: Khi làm xong mang thí nghiệm đến lớp báo cáo

Giáo viên: Nhận xét, góp ý, khích lệ các nhóm

Đồng thời có thể mở rộng cho học sinh làm hệ thống nhiều đèn lép nhấp nháy

 Cách làm:

7 Dây điện ( tận dụng một số mẩu dây ngắn và nhỏ là được).

8 02 pin (Mua ngoài hàng 3.000đ/ 1 đôi hoặc thay thế pin bằng nguồn điện mộtchiều khoảng 9 V)

Tiến hành thí nghiệm:

Bước 1: Gắn tranzito lên bảng điều khiển:

Gắn hai tranzito PNP và dùng các dây nối cấp nguồn từ + Vcc tới Emitter của mỗibóng bán dẫn

Bước 2: Gắn thêm các tụ điện

Khi kết nối hai tụ điện vào mạch thì: Kết nối cực dương của tụ điện đầu tiên tớicollector của tranzito 2, sau đó kết nối cực âm của tụ điện này tới chân base củatranzito 1

Lặp lại quá trình trên cho tụ thứ hai: Kết nối cực dương của tụ điện đầu tiên tớicollector của tranzito 1, sau đó kết nối cực âm của tụ điện này tới chân base củatranzito 2

Bước 3: Gắn thêm các điện trở có giá trị 100 kΩ

Nối một đầu điện trở với các chân Base của tranzito, đầu còn lại kết nối với GNT Làm như vậy với cả hai tranzito

Bước 4: Gắn thêm các đèn LED: