“Một số giải pháp giải pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp một’

Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục phổ thông đã và đangđược đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo củahọc sinh, rèn luyện kĩ năng vận dụn

1 Cơ sở đề xuất giải pháp

1.1 Sự cần thiết hình thành giải pháp

Kĩ năng sống là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng

xử phù hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cựctrước các tình huống của cuộc sống Kĩ năng sống là một trong những khái niệmđược nhắc đến nhiều trong thời đại ngày nay Có nhiều quan niệm về kĩ năngsống Theo tôi, kĩ năng sống đơn giản là tất cả những điều cần thiết chúng taphải biết để có thể thích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộcsống Kĩ năng sống được hình thành theo một quá trình, hình thành một cách tựnhiên qua những va chạm, những trải nghiệm trong cuộc sống và qua giáo dục

mà có Có nhiều nhóm kĩ năng sống như: nhóm kĩ năng nhận thức, nhóm kĩnăng xã hội và nhóm kĩ năng quản lí bản thân Dù là kĩ năng nào cũng đều rấtquan trọng và cần thiết với mỗi con người Cho nên, giáo dục kĩ năng sống chohọc sinh có một tầm rất quan trọng

Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục phổ thông đã và đangđược đổi mới theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo củahọc sinh, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tìnhcảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh, giúp học sinh học để biết,học để làm, học để khẳng định mình và học để cùng chung sống, ngành Giáodục và Đào tạo đã đưa nội dung giáo dục kĩ năng sống lồng ghép vào các mônhọc ở Tiểu học Đây là một chủ trương cần thiết và đúng đắn, là một trongnhững nội dung cơ bản của việc “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực”

Ngày nay, khi mà cuộc sống được cải thiện, nhiều gia đình đã no đủ, thậmchí giàu có, lại chỉ có 1 đến 2 con thì việc nuông chiều con trở nên khá phổ biếnnhất là các gia đình có điều kiện khá giả, hiếm muộn về đường con cái Không ítbậc phụ huynh có suy nghĩ rằng yêu thương con nghĩa là bao bọc chúng, chămsóc chúng từng ly từng tí, khoác lên cuộc sống của chúng một màu hồng đẹp đẽ

Họ nghĩ ngày xưa mình cực khổ nhiều rồi, bây giờ có điều kiện phải để cho concái hưởng thụ Chính vì được chăm sóc quá kĩ, được nuông chiều quá mức mà

một số em trở nên ương bướng, nũng nịu, đòi hỏi đủ thứ, không biết làm cácviệc để phục vụ mình thậm chí có em cha mẹ còn xách cặp cho lên tận lớp, đútcơm cho ăn, .Đó là chưa nói đến việc khi các em gặp khó khăn hay có tìnhhuống bất ngờ thì công biết xử lí thế nào Khi không được cha mẹ đáp ứngnhững đòi hỏi thì tỏ ra tức giận, hằn học thậm chí tỏ thái độ vô lễ, Bên cạnh

đó, tình trạng học sinh vô lễ với thầy cô giáo, bỏ học, không hứng thú học tậpxuất hiện ngày một nhiều Những năm gần đây, tình trạng trẻ vị thành niênphạm tội có xu hướng gia tăng Đặc biệt, xuất hiện những vụ án giết người, cố ýgây thương tích mà đối tượng gây án là học sinh và nạn nhân chính là bạn học

và thầy cô giáo của họ Bên cạnh đó là sự bùng phát hiện tượng học sinh phổthông hút thuốc lá, uống rượu, tiêm chích ma tuý, quan hệ tình dục sớm , thậmchí là tự sát khi gặp vướng mắc trong cuộc sống hay học tập

Học sinh sớm có những biểu hiện xấu có thể do nhiều nguyên nhân kháchquan và chủ quan Nguyên nhân thì có nhiều nhưng chung quy là do nhận thức,

ý thức và về cơ bản vẫn là do các em thiếu kĩ năng sống Đây là một vấn đềđược xã hội hiện nay hết sức quan tâm mà đặc biệt là những người làm công tácgiáo dục Việc giáo dục kĩ năng sống có ý nghĩa rất to lớn, nó góp phần khôngnhỏ đến mục tiêu giáo dục toàn diện Nếu chúng ta làm không tốt ở ngay các lớpbậc tiểu học thì càng lớn các em càng thiếu hụt kĩ năng sống, đến một lúc nào đó

sẽ dẫn đến hư hỏng, vi phạm pháp luật và sẽ mang lại cho xã hội những nhân tốtiêu cực, ảnh hưởng đến nền văn hoá, bản sắc dân tộc, chính trị và kinh tế

Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh là đòi hỏi thường xuyên của công tácgiáo dục đồng thời cũng là đòi hỏi cấp thiết của việc hình thành nhân cách trongcông tác giáo dục hiện nay

1.2 Tổng quan các vấn đề liên quan đến giải pháp

Ngày nay học sinh rất ít có hoài bão, ước mơ Phụ huynh vì bận nhiều côngviệc nên ít quan tâm giúp đỡ con em trong các hoạt động cần thiết, làm cho các

em rất rụt rè thiếu tự tin khi giao tiếp họăc tham gia các hoạt động bởi các em bịcuốn hút theo các trò chơi điện tử chơi game tên điện thoại, (bệnh con nhà cóđiều kiện) có gia đình buổi tối mỗi người chơi một điện thoại không ai nói

chuyện với ai và hệ thống ảo trên hệ thống Internet Đây là những trò chơi làmcho các em xa lánh với môi trường sống thực tế và thiếu sự tương tác giữa conngười với con người, kĩ năng xã hội của học sinh ngày càng kém Điều này dẫnđến tình trạng học sinh trở nên ích kỉ, không quan tâm đến cộng đồng Câu hỏi

mà chúng ta thường đặt ra cho học sinh tiểu học là ngoài những kiến thức phổthông về toán, khoa học và nhân văn, học sinh cần học điều gì để giúp các emhội nhập với xã hội, trở thành công dân có ích cho cộng đồng Vì thế đây cũng lànỗi lo lắng, đặt ra cho giáo viên lớp một những suy nghĩ, trăn trở

Khi bắt đầu tìm hiểu về rèn luyện kĩ năng sống hiệu quả cho học sinh tronglớp tôi gặp phải một số thách thức sau:

Đó là học sinh vừa rời trường mẫu giáo làm quen với môi trường tiểu học,mọi sinh hoạt nề nếp đều xa lạ chưa vào một kỉ luật nhất định, các em khá rụt rèchưa quen với cách học cũng như mạnh dạn bày tỏ ý kiến Khi phát biểu các emnói không rõ ràng, trả lời trống không, không tròn câu và không nói lời cảm ơn,xin lỗi với cô, ban bè Ngoài ra, một trở ngại nữa là phụ huynh trong lớp có một

số bố mẹ thì quá nuông chiều, ngược lại một số phụ huynh vì bận nhiều côngviệc nên ít quan tâm giúp đỡ con em trong các hoạt động cần thiết Nhiều emđến trường tỏ ra nói nhiều vì ở nhà các em không có người trò chuyện, chia sẻ Giáo dục trong nhà trường luôn là vấn đề cần được quan tâm, thì việc rèn

kĩ năng sống cho học sinh cũng không kém quan trọng, và bằng nhiều nhiềuhình thức, nhiều con đường trong đó việc rèn kĩ năng sống chiếm một vị trí quantrọng Qua việc rèn kĩ năng sống sẽ trang bị tri thức, hành vi cho trẻ Đồng thời

nó định hướng cho học sinh tiểu học rèn luyện hành vi và thói quen tốt ứng xửtốt như phẩm chất, năng lực của học sinh Trong sự phát triển nhân cách của họcsinh, việc rèn luyện kĩ năng sống là đảm bảo cho học sinh có được bản lĩnh rõràng về nhân cách toàn diện Nếu không rèn kĩ năng sống thì không những sựứng xử trong các tình huống sẽ phức tạp, gặp khó khăn, thậm chí mắc phải sailầm, mà việc hình thành nhân cách toàn diện của trẻ bị hạn chế, phiến diện, việcxây dựng những thói quen hành vi dễ rơi vào chủ nghĩa hình thức máy móc lí trí

và tình cảm không thống nhất với nhau đó là lời nói không đi đôi với việc làm

thì dẫn đến hiện tượng lệch lạc về nhân cách Với những lý do trên, tôi chọn giải

pháp: “Một số giải pháp giải pháp Rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp Một’

1.3 Mục tiêu của giải pháp

Hiện nay, đa số học sinh sống trong hai môi trường có hoàn cảnh khácnhau: một là các em được sự quan tâm chăm sóc quá mức chu đáo của phụhuynh, vì sống trong gia đình ít con, hoàn cảnh kinh tế ổn định; hai là những emsống trong gia đình với nhiều lo toan cho cuộc mưu sinh, phụ huynh bỏ mặc concái

Môi trường hoàn cảnh khác nhau ấy lại thường cùng mang đến cho các emmột thiếu sót lớn trong từng bước trưởng thành, đó là kĩ năng sống Vì vậy, việcgiáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học qua học tập – sinh hoạt ở trườnghọc là điều hết sức cần thiết

Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh nhằm trang bị cho các em những kiếnthức, giá trị, thái độ và kĩ năng phù hợp, trên cơ sở đó hình thành những hành vi,thói quen lành mạnh, tích cực, loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực trongcác mối quan hệ, các tình huống và hoạt động hàng ngày, tạo cơ hội thuận lợi đểhọc sinh thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình và phát triển hài hòa về thểchất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức

Kĩ năng sống không thể được hình thành qua việc nghe giảng mà phảithông qua các hoạt động tương tác với người khác, khi học sinh được trảinghiệm qua các tình huống thực tế Do đó người giáo viên tổ chức các hoạt độngsao cho học sinh có cơ hội thể hiện ý tưởng cá nhân, biết phân tích ý tưởngngười khác

Giáo dục kĩ năng sống không hình thành trong “ngày một – ngày hai” màphải có cả quá trình nhận thức – hình thành thái độ – thay đổi hành vi Vì vậyngười giáo viên cần kiên trì chờ đợi và tổ chức các hoạt động liên tục để họcsinh duy trì hành vi mới và có thói quen mới, tạo động lực cho học sinh điềuchỉnh hoặc thay đổi giá trị, thái độ và những hành vi trước kia

Trong phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”trong đó nội dung thứ ba trong năm nội dung chính là “Rèn luyện kỹ năng sốngcho học sinh”:

- Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống,thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm

- Rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kỹ năng phòng, chống tainạn giao thông, đuối nước, xâm hại tình dục và các tai nạn thương tích khác

- Rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừabạo lực và các tệ nạn xã hội.”

Dạy kỹ năng sống là một nội dung quan trọng của chương trình học phổthông Từ mầm non, tiểu học tới đại học, để các em biết sống hòa nhập trong xãhội, biết tự trọng và tôn trọng mọi người, biết cách úng xử và giao tiếp…

Đối với nhà trường, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh có thànhcông hay không, phụ thuộc rất lớn vào tư chất, đạo đức và năng lực của thầygiáo, cô giáo Muốn giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tốt, trước hết, mỗi thầygiáo, cô giáo phải giáo dục cho học sinh bằng sự nêu gương Thầy giáo, cô giáophải gương mẫu trong ứng xử, trong giáo dục nhân cách

1.4 Các căn cứ đề xuất giải pháp

-Trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị thái độ và kĩ năng phù hợp,trên cơ sở đó hình thành cho học sinh những hành vi, thói quen lành mạnh, tíchcực, loại bỏ những hành vi thói quen tiêu cực trong các mối quan hệ, các tìnhhuống và hoạt động hàng ngày

-Tạo cơ hội thuận lợi để học sinh thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình

và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức

1.4.1 Kĩ năng là gì?

Kĩ năng là năng lực hay khả năng chuyên biệt của một cá nhân về một hoặc nhiều khía cạnh nào đó được sử dụng để giải quyết tình huống hay công việc nào đó phát sinh trong cuộc sống

1.4.2 Kĩ năng sống là gì ? Kĩ năng sống là những trải nghiệm có hiệu quả

nhất, giúp giải quyết hoặc đáp ứng các nhu cầu cụ thể, trong suốt quá trình tồn

tại và phát triển của con người Kĩ năng sống bao gồm cả hành vi vận động của

cơ thể và tư duy trong não bộ của con người Kĩ năng sống có thể hình thànhmột cách tự nhiên, thông qua giáo dục hoặc rèn luyện của con người

1.4.3 Vì sao phải rèn luyện Kĩ năng sống cho học sinh?

Giáo dục kĩ năng sống là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện đại,xây dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêucực trên cơ sở giúp học sinh có thái độ, kiến thức, kĩ năng, giá trị cá nhân thíchhợp với thực tế xã hội Mục tiêu cơ bản của giáo dục kĩ năng sống là làm thayđổi hành vi của học sinh, chuyển từ thói quen thụ động, có thể gây rủi ro, dẫnđến hậu quả tiêu cực thành những hành vi mang tính xây dựng tích cực và cóhiệu quả để nâng cao chất lượng cuộc sống cá nhân và góp phần phát triển xãhội bền vững

Giáo dục kĩ năng sống còn mang ý nghĩa tạo nền tảng tinh thần để học sinhđối mặt với các vấn đề từ hoàn cảnh, môi trường sống cũng như phương pháphiệu quả để giải quyết các vấn đề đó

Khi tham gia vào bất kì hoạt động nghề nghiệp nào phục vụ cho cuộc sốngđều đòi hỏi chúng ta phải thoả mãn những kĩ năng tương ứng

- Rèn luyện Kĩ năng sống cho học sinh là giúp các em rèn luyện kĩ năngứng xử thân thiện trong mọi tình huống; có thói quen và kĩ năng làm việc theonhóm, kĩ năng hoạt động xã hội; Giáo dục cho học sinh thói quen rèn luyện sứckhoẻ, ý thức bảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các

tệ nạn xã hội

- Đối với học sinh tiểu học việc hình thành các kĩ năng cơ bản trong họctập và sinh hoạt là vô cùng quan trọng, ảnh hưởng đến quá trình hình thành vàphát triển nhân cách sau này

1.5 Phương pháp thực hiện

1.5.1 Phân loại kĩ năng sống

Kĩ năng sống được chia thành hai loại: Kĩ năng cơ bản và kĩ năng nângcao

1.5.2 Kĩ năng cơ bản gồm

Kĩ năng nghe, nói, đọc, viết, múa, hát, đi, đứng, chạy, nhảy…

1.5.3 Kĩ năng nâng cao là sự kế thừa và phát triển các kĩ năng cơ bản

dưới một dạng mới hơn Nó bao gồm: Các kĩ năng tư duy logic, sáng tạo, suynghĩ nhiều chiều, phân tích, tổng hợp, so sánh, nêu khái niệm, đặt câu hỏi…

1.5.4 Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh lớp 1A3 Trường Tiểu học Trường Sơn trong hai năm học

2015-2016 và học kỳ I năm học 2015-2016 - 2017

1.5.5 Phạm vi áp dụng

Nghiên cứu những biện pháp liên quan đến việc « Một số giải pháp Rèn kĩ

năng sống cho học sinh lớp Một ».

2 Quá trình hình thành và nội dung giải pháp

2.1 Quá trình hình thành

- Tìm một số biện pháp rèn kỹ năng sống cho học sinh ở trường học

- Điều tra khảo sát thực trạng rèn kỹ năng sống ở trường tiểu học

- Kết quả và bài học kinh nghiệm trong việc rèn kỹ năng sống

- Thực trạng hiện nay việc rèn kỹ năng sống cho các em ở trường thấp vànhiều hạn chế, việc rèn kỹ năng sống cho học sinh chưa có nét chuyễn biến,nguyên do chính là trong tư tưởng giáo viên, phụ huynh chỉ chú trọng đến việcdạy kiến thức, việc rèn kỹ năng sống cho học sinh còn chiếu lệ giáo viên chưanhận thức được tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp mìnhđang dạy và luôn chú trọng đến việc đọc tốt làm toán tốt…

Về phía học sinh các em hay nói trước quên sau và chưa có khả năng vậndụng những điều đã áp dụng vào thực tế, với học sinh tiểu học, tâm lý độ tuổicho thấy rằng các em rất hiếu động các em có nhu cầu hỏi đáp, không muôn bị

áp đặt song các em một mực rất tin vào lời nói của thầy cô giáo, thầy cô bảođọc, bảo chép thì cứ đọc cứ chép và quá trình ấy cứ lặp đi lặp lại dần dần dẫnđến thói quen Nếu nói rằng thầy cô giáo không quan tâm đến việc dạy rèn kỹnăng sống là không đúng, nhưng việc rèn kỹ năng sống ở đây là rất hạn chế nhất

là việc lồng ghép tất cả các môn học, giáo viên còn mơ hồ về việc rèn kỹ năng

sống cho học sinh Để có những chuyển biến rèn kỹ năng sống cho học sinh, vớicương vị là giáo viên tôi hết sức băn khoăn và trăn trở.

2.2 Những cải tiến cho phù hợp với thực tiễn

- Áp dụng cho học sinh lớp 1

- Nghiên cứu lý thuyết: Tôi nghiên cứu các tài liệu sau:

+ Nghiên cứu trong việc rèn kĩ năng cho học sinh

- Đọc các tài liệu giáo dục kĩ năng sống, các môn học ở Tiểu học

- Thực hành kỹ năng sống cho học sinh lớp 1

- Sách giáo khoa, giáo viên Tiếng Việt, Tự nhiên xã hội, Đạo đức,

- Một số tài liệu bồi dưỡng cho Giáo viên, Báo giáo dục thời đại,…

- Kĩ năng sống là những kĩ năng tâm lý - xã hội cơ bản giúp cho cá nhântồn tại và thích ứng trong cuộc sống, giúp cho cá nhân vững vàng trước cuộc

sống có nhiều thách thức nhưng cũng nhiều cơ hội trong thực tại… Kĩ năng sống đơn giản là tất cả điều cần thiết chúng ta phải biết để có được khả năng thích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộc sống 2.3 Nội dung của giải pháp mới

Một số giải pháp rèn kĩ năng sống cho học sinh lớp Một Đây là những

bước chuẩn bị đầu tiên của tôi Để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh có hiệuquả tôi vận dụng vào các môn học, tiết học, nhất là các môn như: Tiếng Việt,Đạo đức; Tự nhiên và xã hội; An toàn giao thông, tiết Chủ nhiệm, Hoạt độngngoài giờ…

2.3.1 Giáo dục kĩ năng sống qua môn Tiếng Việt

Trong chương trình lớp một, ở môn Tiếng Việt, tất cả các bài đều có phầnluyện nói theo chủ đề như là: Tự giới thiệu; Bé và bạn bè; Mai sau khôn lớn;Vâng lời cha mẹ; Giúp đỡ cha mẹ; Nghề nghiệp của cha mẹ; Những người bạntốt; Sức khỏe là vốn quý nhất hay trong các bài tập đọc được lồng cụ thể quacác tình huống giao tiếp Tôi chỉ gợi mở sau đó cho các em tự nói một cách tựnhiên hoàn toàn không gò bó áp đặt

Như khi dạy Tiếng Việt chủ đề nói: "Bé Tự giới thiệu"

Tôi cho các em đềm số từ 1 đến 6 những em cùng số một nhóm yêu cầucác em giới thiệu họ và tên, sở thích…

Các kĩ năng được phát triển từ dễ đến khó Sau bài học giới thiệu bản thân

là những bài học như khám phá bản thân, tư duy hiệu quả và đặc biệt kĩ nănglàm việc đồng đội Tôi luôn tạo không khí thân thiện, áp dụng việc đổi mớiphương pháp tạo điều kiện cho các em mạnh dạn, tự lập, tự khẳng định và pháthuy mình hơn qua việc học nhóm

Khi dạy phần tập đọc bài Mưu chú Sẻ tôi giáo dục kĩ năng sống cho cácem: Xác định giá trị bản thân, tự tin, kiên định; Ra quyết định, giải quyết vấn đề.Bài chuyện ở lớp, Người bạn tốt, Hai chị em…rèn cho các em kĩ năng: xác địnhgiá trị; Tự nhận thức bản thân, tư duy phê phán; kiểm xoát cảm xúc; hợp tác; raquyết định, tư duy sáng tạo giao tiếp, ứng xử…

Khi dạy phần kể chuyện tôi xác định các kĩ năng cơ bản cần được giáodục: Xác định giá trị bản thân (biết được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân ), tựtin tự trọng; Ra quyết định, tìm kiếm các lựa chọn, xác định giải pháp phân tíchđiểm mạnh, điểm yếu; suy nghĩ sáng tạo, thương lượng, tư duy phê phán, thểhiện sự tự tin…

Để các em hình thành được các kĩ năng trên tôi lựa chọn các phương pháp,

kĩ thuật dạy học phù hợp với từng bài: Động não, tưởng tượng; Trải nghiệm, đặtcâu hỏi thảo luận nhóm, chia sẻ thông tin, phản hồi tích cực; Đóng vai hóa thânvào các nhân vật trong truyện

2.3.2 Giáo dục kĩ năng sống qua môn Tự nhiên và xã hội

Ở bài: "Ăn uống hằng ngày "tôi cho học sinh thảo luận nhóm và lên thực

đơn cho các bữa ăn trong một ngày: Sáng, trưa, tối dưới sự trợ giúp của giáoviên Sau khi học sinh nhận xét thực đơn của nhau, học sinh sẽ khắc sâu kiếnthức về một bữa ăn đầy đủ cần đảm bảo các chất

Các em làm việc tích cực, vui vẻ, tự mỗi em nói được tiếng nói, suy nghĩcủa mình với bạn bè, với thầy cô một cách tự tin mạnh dạn Việc rèn luyện các

kĩ năng này đã tạo ra được thói quen tốt cho bản thân mỗi em, các em tham gia

một cách chủ động tích cực vào quá trình học tập, tạo điều kiện cho các em chia

sẻ những kinh nghiệm, ý kiến hay để giải quyết một vấn đề nào đó

Hiệu quả đào tạo kĩ năng sống không đo đếm được bằng những con sốchính xác nhưng được thể hiện bằng những biểu hiện cụ thể: các em có ý thức,thái độ khác với mọi người trong gia đình; luôn hoà đồng với bạn bè; tự tin khinói năng đó chính là hiệu quả từ đào tạo kĩ năng sống Việc sinh hoạt theonhóm tạo môi trường làm việc thân thiện, giúp các em cải thiện hành vi giao tiếpthông qua các hoạt động trao đổi diễn ra thường xuyên Các em trở nên thânthiện, từ đó giúp bầu không khí học tập, lao động trở nên sôi động hơn Thamgia sinh hoạt theo nhóm giúp các em học sinh hưng phấn hơn trong học tập vàtạo nên cách ứng xử hợp lý trong mọi tình huống Khi sinh hoạt nhóm, tôi luônđưa ra nhiều tình huống tạo sự phát triển tư duy cho các em Đó cũng là cách tạo

sự gần gũi giữa các em với nhau

Ngoài ra tôi chú ý rèn luyện sức khoẻ và ý thức bảo vệ sức khoẻ, kĩ năngphòng chống tai nạn giao thông và các thương tích khác qua các môn học: Aicũng biết rằng sức khỏe là tài sản vô cùng quí báu của mỗi con người Học tậptốt, đạo đức tốt là những điều học sinh phải đạt được thì rèn luyện sức khỏe tốtcho học sinh là điều phải được đặc biệt quan tâm Tuy nhiên có được một sứckhỏe tốt và bảo vệ được nó thì thật không dễ Dù vậy không có nghĩa là khônglàm được, nhiều khi sức khỏe của các em phụ thuộc vào những điều rất giản dị

Đó chính là giáo dục một lối sống khoa học Tôi rèn luyện sức khoẻ cho các emqua các tiết:

Ở bài: "An toàn khi ở nhà" các em được đóng vai xử lí tình huống khi có

tai nạn khi ở nhà như: Cầm dao nhọn cắt quả bị chảy máu, hay trông em giúp mẹnhưng em đến gần bếp lửa Các nhóm sẽ thảo luận nhóm sau đó lên thể hiện,những em còn lại quan sát và có nhận xét đối với những tình huống mà các bạnmình vừa xử lí để rút ra kĩ năng cấp cứu khi có những trường hợp xấu xảy ra

Một điều nữa theo tôi cũng khá quan trọng là kĩ năng ứng xử có văn hoá

cũng là lối sống lành mạnh mà các em cần phải được đào tạo, vì thế tôi tiếp tục : Các bài: “Vệ sinh thân thể; Hoạt động và nghỉ ngơi; Ôn tập con người và sức

khoẻ; Trời nắng, trờimưa ” tôi tổ chức một sốtiết dạy ngoài sân trường

để các em trải nghiệmthưc hành đồng thời giáodục các em hiểu rằng thânthể sạch sẽ giúp cho chúng

ta khoẻ mạnh, biết nhữngviệc nên làm và không nênlàm để cơ thể luôn sạch sẽ,

có ý thức tự giác làm vệsinh cá nhân hằng ngày, tựgiác thực hiện nếp sống vệsinh, khắc phục nhữnghành vi có hại cho sức khoẻ Biết tham gia các hoạt động và nghỉ ngơi một cáchhợp lí để có sức khoẻ tốt Có ý thức bảo vệ sức khoẻ khi đi dưới trời nắng, trờimưa

2.3.3 Giáo dục kĩ năng sống qua môn Đạo đức

* Bài: “Em là học sinh lớp một” tôi đưa ra nội dung: “Em hãy nói về bản

thân em và làm quen với mọi người” Sau vài lời khuyến khích đầu tiên, tôi tổchức cho các em đứng thành vòng tròn tự giới thiệu về tên và sở thích của từng

em và làm quen với các bạn xung quanh Lúc đầu các em rất ái ngại không tự tinkhi nói về mình nhưng tôi nhắc nhở những điều cần chú ý trong khi giao tiếp,cộng thêm một môi trường hoà đồng thân thiện các em thực hiện rất tốt, khôngcòn những cái nhìn ái ngại Thay vào đó là những cánh tay tự tin cùng câu nóichắc gọn: “Mình tên là gì, mình học ở đâu, mình thích và không thích điều gì

* Khi dạy bài: "Cảm ơn, xin lỗi " môn Đạo đức: tôi cho học sinh chuẩn bị

những hộp thư: Cảm ơn, xin lỗi và tổng kết lại vào cuối tiết Em nào nhận đượcnhiều lời cảm ơn nhất sẽ được tuyên dương Không những vậy tôi tổ chức chocác em trao đổi :

- Em nói lời cảm ơn, xin lỗi khi nào?

- Bạn đã cảm ơn em về điều gì? Em cảm thấy như thế nào khi được bạncảm ơn, xin lỗi? qua đó các em sẽ bộc lộ những suy nghĩ của mình

Rèn kĩ năng sống có hiệu quả còn được tôi vận dụng khá nhiều trong trongcác môn học thông qua xử lí tình huống hay các trò chơi học tập có nội dunggần gũi với cuộc sống hằng ngày của các em

* Bài 2: “Gọn gàng, sạch sẽ” Lớp 1 Sách giáo khoa trang 7 Bài 3 “Giữ

gìn sách vở, đồ dùng học tập” Lớp 1 Sách giáo khoa trang 11 Bài 12 “Cảm ơn

và xin lỗi” Lớp 1 Sách giáo khoa trang 11 Những học sinh chưa biết tự phục vụ

bản thân, chưa có ý thức giữ gìn sách vở, quần áo, còn dựa dẫm vào cha mẹ,chưa biết xử lí các tình huống bất ngờ Tôi cho em xem một số đoạn lip, hình ảnh biết tự phục vụ

Ở các môn học tôi giáo dục chocác em kĩ năng tự phục vụ bởi ở giađình, các em thường được cha mẹ, người giúp việc làm thay hoặc không có thờigian gần gũi để hướng dẫn, tôi cho học sinh thấy rằng việc khâu may, nấunướng; giặt ủi quần áo, trồng trọt,… hết sức cần thiết cho bản thân các em vìchẳng những có thể phụ giúp cha mẹ khi bận hoặc bệnh mà còn là hành trangkhi các em bước vào cuộc sống sau này không có cha mẹ ở gần chăm lo

Trong tiết trồng và chăm sóc cây rau, hoa, tôi đã cho các em tham gia trồngcây vào chậu, lúc đầu các em lóng ngóng có em sợ dơ tay nhưng khi thấy tôitrồng mẫu thì các em thấy thật dễ dàng và sau khi nghe tôi phân tích cho các embiết đây mới là trồng vào chậu còn các bác nông dân trồng trên ruộng nước lội

bì bõm thì sao, chưa kể con đỉa hút máu bám vào chân nữa Lúc ấy các em rấthào hứng muốn tự tay mình trồng cho được một cây Sau khi trồng, các em cònphải chăm sóc sao cho chậu cây của mình lên xanh tốt nữa Qua các tiết học đó,các em thấy mình như được lớn lên, biết người trồng cây, rau, hoa phải bỏ rabao mồ hôi, công sức để có phục vụ chúng ta hàng ngày Vì thế các em có ýthức lao động để tự phục vụ mình và sau đó giúp đỡ cha mẹ, ở lớp các em đãbiết giúp cô tưới cây xanh trong lớp

Trong những tiết học, tôi thường thay đổi không khí, thay vì nhận xét phê

bình các em như trước đây thì tôi tổ chức cho các em chơi trò chơi như “Đi

chợ”, “Đầu bếp”, “Người nội trợ tài ba” để các em biết cách đi chợ, nấu ăn,khâu vá, giặt giũ, rèn kĩ năng tự phục vụ cho các em, các em có cơ hội xử lícác tình huống trong thực tế

* Bài 5: “Lễ phép với anh chị nhường nhịn với em nhỏ” Lớp 1 Sách giáo khoa trang 18, Bài 9 Lớp 1 Sách giáo khoa trang 33 “Lễ phép, vâng lời thầy giáo, cô giáo” Bài 13 “Chào hỏi và tạm biệt” Bài 9 Lớp 1 Sách giáo khoa

trang 48 Những học sinh thiếu lễ phép và tôn trọng đối với thầy cô và ngườilớn, gây gổ, đánh nhau với bạn

Ở môn đạo đức, tôi nâng cao kĩ năng giao tiếp - tự nhận thức, như kínhtrọng, biết ơn ông bà, cha mẹ, thầy cô, thương binh - liệt sĩ, những người laođộng bằng những hành vi, thái độ, việc làm nho nhỏ hằng ngày Các em biếtquan tâm chăm sóc ông bà, cha mẹ, anh chị, biết giúp đỡ người già, em nhỏ, bạnbè; biết xác định các giá trị hành vi đạo đức Tùy từng bài học, mà giáo dục các

kĩ năng phù hợp cho các em và nhất là thái độ tôn trọng đối với thầy, cô, ngườilớn tuổi và bạn bè

Trường hợp có học sinh biểuhiện hành vi đạo đức không tốt,làm mất trật tự trong giờ học, đánhnhau, tôi thường khuyên dạy bằngnhững câu chuyện thực tế ở đờigiúp các em thấy được những hành

vi xấu, không tốt sẽ dẫn đến nhữnghậu quả khôn lường ở tương lai.Trong sinh hoạt hằng ngày,tôi chú ý giáo dục, tổ chức các tìnhhuống cho các em biết sử dụngđúng các quy tắc: chào hỏi, xinphép, cảm ơn, xin lỗi, yêu cầu Biết cảm thông cảm chia sẻ buồnvui với mọi người, biết thương cảm, xót xa khi gặp những người hoạn nạn, khókhăn… Tôi quan tâm như trò chuyện, chỉ bảo, khuyên nhủ tận tình và luôn độngviên khích lệ các em bằng những món quà nhỏ kịp thời khi các em có biểu hiện

tốt cho dù đó là rấtnhỏ

Tôi tổ chức chohọc sinh chơi xử lýtình huống và đưa ranhững trường hợptương tự như lỗi màcác em hay mắc phải

và cho chính các emgiải quyết với cương vị

là thầy cô giáo, với