Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm: Từ xưa, thuốc lá đã rất quen thuộc với cuộc sống của người dân chúng ta.Từ những bậc trung niên đến các thanh thiếu niên, từ làng mạc nông thôn
Trang 1MỤC LỤC Phần I: Mở đầu.
1.1 Lí do chọn đề tài
1.2 Mục đích nghiên cứu
1.3 Đối tượng nghiên cứu
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phần II: Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
2.3 Giải quyết vấn đề - các sáng kiến đã được áp dụng trong thực tiễn:
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bảnthân, đồng nghiệp và nhà trường
Phần III: Kết luận và kiến nghị
3.1 Kết luận:
3.2 Kiến nghị:
Trang 2PHẦN I: MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài:
Trong xã hội ngày nay khi mà chất lượng cuộc sống của người dân ngàycàng tăng, nhưng đi kèm theo đó là sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thôngtin, internet đã chi phối lối sống của học sinh Nhiều học sinh có biểu hiệnthoái hóa về nhân cách, lối sống, ăn chơi lêu lổng đặc biệt là hút thuốc lá Hútthuốc lá rất có hại cho sức khỏe, gây cản trở đến việc học tập và sinh hoạt củahọc sinh, ảnh hưởng không tốt đến chất lượng giáo dục học sinh của nhà trường Mục tiêu giáo dục xã hội đang đặt ra là nhà trường đào tạo ra những học sinh
có đủ những năng lực, phẩm chất và nhân cách tốt Vì thế, chúng ta – nhữnggiáo viên đứng trên bục giảng - bằng cách nào đó trang bị cho học sinh nhữngkiến thức, kĩ năng để tránh xa các tệ nạn xã hội, đặc biệt là nạn hút thuốc látrong học đường Để góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, tôi chọn đề tàicho sáng kiến kinh nghiệm của mình là
“ VÌ LỢI ÍCH QUỐC GIA, QUYẾT TÂM TRÁNH XA THUỐC LÁ ”
Tôi hi vọng, sáng kiến kinh nghiệm này được mọi người ủng hộ Qua đó, để tôi
có niềm tin và nhiệt huyết hơn trong vấn đề đối đầu với các tệ nạn học đường,giúp học sinh tránh xa được các tệ nạn xã hội, đặc biệt là nạn hút thuốc lá giúpnâng cao chất lượng giảng dạy
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu đề tài là tìm hiểu độc tính của thuốc lá, những ảnhhưởng của thuốc lá đên sức khoẻ con người, đến môi trường Qua đó, giúp họcsinh nhận thấy rõ tác hại của thuốc lá, để tìm cách phòng tránh thuốc lá đê bảo
vệ sức khoẻ của bản thân, gia đình và toàn xã hội
1.3 Đối tượng nghiên cứu: Học sinh lớp 10,11 và 12.
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
• Điều tra thực trạng về tình hình hút thuốc lá của học sinh THPT
• Thu thập, tìm hiểu các phương pháp cai nghiện thuốc lá từ nhữngngười từng nghiện thuốc lá, từ mạng internet, báo chí
• Tổ chức hoạt động ngoại khoá thử nghiệm để rút ra kết luận
Trang 3PHẦN II:
NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Từ xưa, thuốc lá đã rất quen thuộc với cuộc sống của người dân chúng ta.Từ
những bậc trung niên đến các thanh thiếu niên, từ làng mạc nông thôn đến thànhthị, Tuy nhiên, khoa học đã phát hiện ra thuốc lá rất nguy hai cho sức khoẻ, gâynhièu bệnh tật, thậm chí gây ung thư
Thế nên, luật phòng chống tác hại của thuốc lá đã ra đời để ngăn chặn, hạnchế người hút thuốc lá
Tuy nhiên, nhận thức của người dân còn hạn chế nên luật phòng chống táchại của thuốc lá chưa thực sự đến với tất cả mọi người dân Còn rất nhiều ngườihút thuốc lá mà thực sự chưa thể từ bỏ được, trong đó có một số bộ phận thanhthiếu niên
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Trong xã hội có rất nhiều người hút thuốc lá Từ đàn ông cho đến đàn bà, từngười già cho đến người trẻ, thanh thiếu niên, từ trong nhà cho đến nơi côngcộng, Đi đâu cũng dễ dàng bắt gặp người hút thuốc lá
Trường học cũng không phải là ngoại lệ Có một số bộ phận học sinh có sựthoái hóa biến chất của đạo đức đã lén lút hút thuốc sau lưng các Thầy cô, ở vỉa
hè trong giờ ra chơi, ở nhà vệ sinh Điều đó, làm xấu đi hình ảnh của người họcsinh, mất vệ sinh môi trường, gây hại cho sức khỏe của bản thân mình và nhữngngười xung quanh
Pháp luật cũng đã ban hành luật phòng chống thuốc lá Nhưng ở đâu đó, vẫncòn thấy rất nhiều người hút thuốc
Nhà trường cũng đã có nội quy nghiêm cấm học sinh hút thuốc lá Các Thầy côcũng đã tích hợp nhiều môn học để giáo dục học sinh không nên hút thuốc lá.Nhưng sự thật vẫn còn một bộ phận nhỏ học sinh hút thuốc sau lưng Thầy Cô,ngoài nhà trường hay trên đường đi học về Tệ nạn hút thuốc lá trong trường họcvẫn chưa được giải quyết triệt để
2.3 Giải quyết vấn đề - sáng kiến đã được áp dụng trong thực tiễn:
- Tổ chức sinh hoạt ngoại khóa về chủ đề “ Vì lợi ích Quốc gia, quyết tâm tránh
xa thuốc lá”
- Trong buổi hoạt động ngoại khóa, giáo viên sử dụng việc tích hợp các kiếnthức liên môn cũng như sức mạnh của kĩ thuật dạy học trực quan khi cho họcsinh nhìn tận mắt những tác hại của thuốc lá gây ra Qua đó, học sinh sẽ có cáinhìn toàn cảnh về tác hại của thuốc lá và sự cần thiết phải tránh xa thuốc lá
- Giáo án buổi hoạt động ngoại khóa có phụ lục kèm theo
Trang 42.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
Sau khi triển khai hoạt động ngoại khóa “ Vì lợi ích Quốc gia, quyết tâm tránh
xa thuốc lá” cho học sinh trường THPT Hoằng Hóa 2, tôi thấy rất nhiều ý nghĩathiết thực của buổi ngoại khóa Tất cả mọi người từ giáo viên và học sinh đềuthấy được:
Tác hại của việc hút thuốc lá như:
- Gây nguy hại đến sức khoẻ con ngưòi,thậm chí là ung thư dễ dẫn đến tử vong
- Có nguy cơ cao dẫn đến các tệ nạn xã hội khác như: trộm cắp, ma tuý,
- Tuổi học sinh mà nghiện hút thuốc lá sẽ có hại cho sức khỏe bản thân và nhữngngười xung quanh.,sa sút học tập, đánh mất tương lai
- Làm giảm sút kinh tế gia đình và xã hội
- Ô nhiễm môi trường( khói thuốc lá, xả tàn thuốc, bao thuốc)
Lợi ích của việc không hút thuốc lá:
* Đối với học sinh
- Không hút thuốc lá hay không hít phải khói thuốc lá sẽ giúp các bạn học sinhphòng trừ một số bệnh về đường hô hấp như ung thư phế quản phổi, ung thưvòm họng, miệng, thực quản, ung thư ruột… và giúp các bạn tránh được cácbệnh về răng, lợi, giảm số lượng và chất lượng tinh trùng
- Giảm đi một phần nào các độc hại tích tụ trong cơ thể các bạn
- Khi không hút thuốc lá hay bỏ thuốc lá sẽ giúp cho trí não phát triển, sáng tạo,cải thiện thị lực, trí nhớ
- Bỏ thuốc lá là một trong những biện pháp giúp con người cải thiện vẻ đẹp cơthể
- Tăng cường khả năng tuần hoàn máu, tăng sức khỏe xương cốt, bỏ được một
số căn bệnh nan y, bệnh ù tai và một số bệnh thường gặp
-Không có cơ hội tụ tập bạn bè,ăn chơi đua đòi,chăm chú việc học hành để cótương lai tươi sáng
-Gián tiếp tránh được nguy cơ tham gia vào các tệ nạn xã hội khác như matuý,mại dâm
* Đối với gia đình
- Giảm hỏa hoạn trong gia đình (thực tế chứng minh nhà của những người hútthuốc lá có mức rủi ro bị cháy cao gấp 6 lần so với nhà của những người khônghút thuốc)
- Những người mẹ mang thai hút hoặc hít phải khói thuốc lá sẽ làm tăng nguy cơung thư tử cung, rối loạn kinh nguyệt, ung thư vú, dị dạng thai nhi, giảm tiết sữa,nguy cơ sinh con bị thiếu cân sẽ cao gấp 2 lần so với người không hút thuốc
- Các gia đình có người hút thuốc lá thường có nguy cơ cả gia đình mắc bệnhung thư, con sinh ra có khả năng bị dị dạng Làm giảm khả năng vô sinh Dù làđàn ông hay đàn bà nếu nghiện thuốc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinhcon Ở đàn ông làm tăng bệnh suy giảm cương cứng, suy giảm số lượng tinhtrùng Ở phụ nữ làm giảm khả năng rụng trứng và thụ thai.Nếu những ai còn
Trang 5trong giai đoạn sinh đẻ thì nên bỏ thuốc càng sớm càng tốt, bởi nó không chỉ cólợi cho người trong cuộc mà còn có tác dụng cả cho đứa trẻ trong tương lai.
* Đối với xã hội
- Những tác dụng về mặt môi trường (bỏ thuốc lá sẽ giảm được hiện tượng cháyrừng, cháy nhà, phát sinh các loại khí gây hiệu ứng nhà kính và giảm được tớitrên 4.000 loại hóa chất khác nhau có trong khói thuốc, kể cả những loại hóachất nguy hiểm như cadnium, arsenic, N-nitrosamine và formanldehyde.)
- Bỏ hút thuốc lá giúp cho xã hội giảm bớt những người bị mắc bệnh hiểmnghèo giúp cho xã hội văn minh hơn
- Giảm bớt những tổn thất lớn về kinh tế của mỗi gia đình và toàn xã hội Ướctính, phần đóng góp của ngành công nghiệp thuốc lá cho ngân sách Nhà nướcchỉ chiếm 1/3 số tiền (khoảng 6.000 tỷ đồng/năm) mà người dân tiêu vào khóithuốc Chi phí chăm sóc y tế cho những người dân hút thuốc lá và việc giảmngày công lao động của họ là những tổn thất rất lớn cho một quốc gia có nhiềungười nghiện thuốc lá…
2.4.1 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục: Qua buổi học ngoại khóa, học sinh đã rút ra được
- Tìm hiểu và làm theo luật phòng chống tác hại của thuốc lá
Chúng ta kiên quyết không hút thuốc lá,loại bỏ khói thuốc lá ra khỏi họcđường Khi đã đẩy lùi được tệ nạn hút thuốc lá trong trường học, học sinh khôngcòn la cà trốn lủi Thầy cô đi hút thuốc, nên các hoạt động dạy học trong nhàtrường thuận tiện hơn, học sinh ít bỏ giờ hơn, chất lượng giáo dục được nângcao hơn
2.4.2 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường:
* Đối với bản thân: Sau khi nghiên cứu và thực hiện sáng kiến kinh nghiệmnày, tôi thấy bản thân mình trưởng thành hơn, am hiểu và gần gũi với học sinhhơn, tìm ra cách chinh phục học sinh hiệu quả hơn và góp phần ngăn chặnnhững hành động, thói hư tật xấu của học sinh Qua đó, giúp học sinh tránh xacác tệ nạn xã hội để phấn đấu trở thành những công dân gương mẫu, nhữngngười có ích cho xã hội
* Đối với đồng nghiệp: Qua buổi hoạt động ngoại khóa, tôi giúp đồng nghiệphiểu rõ hơn về tác hại của thuốc lá Từ đó, giúp các đồng nghiệp có cái nhìn toàncảnh về thuốc lá để bảo vệ sức khỏe của mình, người thân trong gia đình vàchính học sinh thân yêu của mình Tôi rất vui khi nhận được sự tin tưởng vàkhích lệ động viên từ bạn bè đồng nghiệp
Trang 6* Đối với nhà trường: Buổi hoạt động ngoại khóa giúp nhà trường có cáchquản lí học sinh trong trường tốt hơn, giáo dục học sinh tốt hơn về các kĩ năngphòng tránh các tệ nạn xã hội Từ đó, giúp nhà trường chiếm được lòng tin yêucủa phụ huynh, của nhân dân trong vùng, góp phần giúp nhà trường tiếp tục giữvững thương hiệu của ngôi trường có bề dày lịch sử 50 năm xây dựng và trưởngthành.
Trang 7GIÁO ÁN BUỔI HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
I, Mục tiêu :
1, Về kiến thức.
- Thấy được tác hại của thuốc lá đặc biệt là những bệnh do thuốc lá gây ra
- Các phương pháp cai nghiện thuốc lá và biện pháp loại bỏ thuốc lá ra khỏicuộc sống
- Biết tham gia tuyên truyền, vận động và thực hiện luật phòng chống thuốc lá
- Thấy được hậu quả của tác nhân hóa học gây ra hiện tượng đột biến và một sốbệnh, tật di truyền ở người nói riêng và sinh vật nói chung
2, Về kỹ năng:
- Kỹ năng thu thập thông tin SGK, quan sát và trình bày 1 vấn đề
- Kĩ năng ra quyết định khi vận dụng kiến thức vào thực tế
- Kỹ năng lắng nghe, hoạt động nhóm
- Rèn kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin
- Kĩ năng liên kết các kiến thức giữa các môn học
- Biết cách phòng tránh thông thường đối với một số loại thiên tai hiện nay
3, Về thái độ:
- Có thái độ nghiêm túc trong công việc
- Biết tuyên truyền mọi người hiểu rõ tác hại của thuốc lá để tránh xa và loại bỏthuốc lá ra khỏi cuộc sống con người
4, Các năng lực hướng tới:
Năng lực quan sát,năng lực tự học, tự nghiên cứu, năng lực vận dụng kiến thức
để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn cuộc sống
II, Chuẩn bị đồ dùng dạy học:
1, Của giáo viên:
- Máy chiếu Projector, máy chiếu đa vật thể máy tính kết hợp với bài giảng điện
tử soạn trên powerpoint
- Một số tranh và hình ảnh về thực trạng hút thuốc lá và các bệnh do thuốc lágây ra
- Một số phần thưởng phát cho học sinh
2 Của học sinh :
- Mỗi khối thành lập 1 đội chơi (3 -5 người) thi tìm hiểu về những hiểu biết vềthuốc lá
- Sưu tầm tranh ảnh về thực trạng hút thuốc lá, các bệnh do thuốc lá gây ra
III THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG
Giáo viên cho học sinh quan sát các tranh ảnh về thuốc lá và một số bệnh do thuốc lá gây ra.
? Trong thực tế cuộc sống, thuốc lá có hại không và hạn chế nó bằng cách nào?
Trang 8- GV tổ chức cho HS hoạt động cá nhân để suy nghĩ và tìm câu trả lời
HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC:
* Giáo viên cho các đội ra bắt thăm và trình diễn về tiết mục của lớp mình vềnhững hiểu biết về thuốc lá
* Giáo viên nhận xét các đội và phát phần thưởng
* Giáo viên chỉnh lí và bổ sung các kiến thức về thuốc lá như sau:
- GV đưa tranh ảnh 1 số video về bệnh do thuốc lá gây ra cho học sinh quan sát
I, Tác hại của thuốc lá:
- Nicotin là một chất lỏng như đầu, hút ẩm và có thể trộn lẫn với nước trongdạng bazo của nó.Là một bazơ gốc nitơ, nicotin tạo ra các muối với các axít,thông thường có dạng rắn và hòa tan được trong nước Nicotin dễ dàng thẩm
Trang 9thấu qua da Như các số liệu vật lý thể hiện, nicotin dạng bazơ tư do sẽ cháy ơnhiệt độ thấp.Phần lớn nicotin bị cháy khi người ta đốt điếu thuốc lá ; tuynhiên,nó đươc hít vào đủ để gây ra các hiệu ứng mong muốn.
- Nicôtine là một chất không màu, chuyển thành màu nâu khi cháy và có mùithuốc khi tiếp xúc với không khí nicôtine được hấp thụ qua da, miệng và niêmmạc mũi hoặc hít vào phổi Người hút thuốc trung bình đưa vào cơ thể 1 đến 2
mg nicôtin mỗi điếu thuốc hút Hút thuốc lá đưa nicôtin một cách nhanh chóngđến não, trong vòng 10 giây sau khi hít vào
b Monoxit carbon (khí CO)
Khí CO có nồng độ cao trong khói thuốc lá và sẽ được hấp thụ vào máu, gắnvới hemoglobine với ái lực mạnh hơn 20 lần oxy Với người hút trung bình 1bao thuốc mỗi ngày thì hàm lượng hemoglobine khử có thể tới 7-8% Sự tănghemoglobine khử làm chuyển dịch đường cong phân tách oxy-hemoglobin dẫnđến giảm lượng oxy chuyển đến tổ chức gây thiếu máu tổ chức và có lẽ gópphần hình thành các mảng xơ vữa động mạch
c, Các phân tử nhỏ trong khói thuốc lá.
Khói thuốc lá chứa nhiều chất kích thích dạng khí hoặc dạng hạt nhỏ Các chấtkích thích này gây nên các thay đổi cấu trúc của niêm mạc phế quản dẫn đếntăng sinh các tuyến phế quản, các tế bào tiết nhầy và làm mất các tế bào có lôngchuyển Các thay đổi này làm tăng tiết nhày và giảm hiệu quả thanh lọc củathảm nhày-lông chuyển Phần lớn các thay đổi này có thể hồi phục được khingừng hút thuốc
d, Các chất gây ung thư
Trong khói thuốc lá có trên 40 chất trong số đó gồm cả các hợp chấtthơm có vòng đóng như Benzopyrene có tính chất gây ung thư Các hoá chất nàytác động lên tế bào bề mặt của đường hô hấp gây nên tình trạng viêm mạn tính,phá huỷ tổ chức, biến đổi tế bào dẫn đến dị sản, loạn sản rồi ác tính hoá
2,Tác hại của thuốc lá:
Thuốc lá rất có hại cho sức khỏe con người Nó có thể gây ra rất nhiềubệnh cho cơ thể chúng ta,dù hút thuốc lá chủ động hay bị động
a, Những người trực tiếp hút thuốc lá:
Bệnh lý ở hệ hô hấp
-Bệnh lý ở đường hô hấp trên: như viêm mũi mạn tính, viêm họng mạn tính,viêm thanh quản mạn tính, ung thư xoang hàm, ung thư vòm họng, ung thưthanh quản,tổn thương răng lợi
- Bệnh lý ở đường hô hấp dưới: viêm phế quản mạn tính, hen suyễn, bệnh phổitắc nghẽn mạn tính, ung thư phế quản
Trang 10-Bệnh lý ở phổi: viêm phổi, dãn phế nang, ung thư phổi.
Bệnh về răng – miệng
Trang 11Bệnh lý tim và hệ mạch máu, bệnh xơ vữa động mạch, bệnh động mạch vành,
bệnh thuyên tắc động mạch, tai biến mạch máu não
Bệnh ung thư: ung thư môi, ung thư thanh quản, ung thư thực quản, ung thư
bàng quang và thận, ung thư cổ tử cung
Trang 12Bệnh về sinh sản:
· Thai nghén: giảm trọng lượng thai nhi trung bình khoảng 200g, sinh non, bănghuyết sau sinh, dễ sẩy thai ngẩu nhiên, gia tăng tần suất sinh ra thai nhi bị bấtthường bẩm sinh
- Thời kỳ cho con bú: nicotine được thải qua sữa có thể ảnh hưởng đến trẻ sơsinh Nam giới hút thuốc lá có thể bị suy nhược sinh dục hay liệt dương
Bệnh về thần kinh: những chứng minh gần đây cho thấy hút thuốc lá làm giảm
số lượng các tế bào thần kinh trong não
b, Những người không trực tiếp hút thuốc lá:
Những người không hút thuốc nhưng lại phải chung sống hay cùng làmviệc với những người nghiện thuốc lá, đặc biệt là đối tượng trẻ con vẫn có nguy
cơ bị bệnh rất cao do hít phải khói thuốc thụ động Công nhân làm cho các nhàmáy sản xuất thuốc lá cũng bị những nguy cơ tương tự