ĐẶT VẤN ĐỀTâm lí học tư pháp là một ngành tâm lý học ứng dụng nghiên cứu các quy luật và các đặc điểm tâm lý của con người biểu hiện trong các quan hệ xã hội được pháp luật điều chỉnh. Trong đó, hoạt động nhận thức là bộ phận, một mặt hoạt động rất cơ bản, cần thiết và không thể thiếu trong hoạt động tư pháp. Bởi bất kì một chủ thể nào của hoạt động tư pháp khi tiến hành nhiệm vụ của mình đều phải sử dụng hoạt hoạt động nhận thức. Để có thể đi sâu và hiểu rõ nhóm chúng em xin chọn đề 8: “ Hoạt động nhận thức trong điều tra, xét sử và thi hành án phạt tù.”
Trang 1ĐẶT VẤN ĐỀ
Tâm lí học tư pháp là một ngành tâm lý học ứng dụng nghiên cứu các quy luật và các đặc điểm tâm lý của con người biểu hiện trong các quan hệ xã hội được pháp luật điều chỉnh Trong đó, hoạt động nhận thức là bộ phận, một mặt hoạt động rất cơ bản, cần thiết và không thể thiếu trong hoạt động tư pháp Bởi bất kì một chủ thể nào của hoạt động tư pháp khi tiến hành nhiệm vụ của mình đều phải sử dụng hoạt hoạt động nhận thức Để có thể đi sâu và hiểu rõ nhóm chúng em xin chọn đề 8: “ Hoạt động nhận thức trong điều tra, xét sử và thi hành án phạt tù.”
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I.CÁC KHÁI NIỆM.
Trong quá trình hoạt động,con người phải nhận thức, thông qua hoạt động nhận thức,hiện thực xung quanh và hiện thực của bản thân được phản ánh,trên cơ
sở đó con người tỏ thái độ,tình cảm và hành động Hoạt động nhận thức là quá trình tâm lí phản ánh hiện thực khách quan và bản thân con người thông qua các cơ quan cảm giác và dựa trên những hiểu biết vốn liếng kinh nghiệm của bản thân
Hoạt động điều tra là hoạt động tố tụng của cơ quan điều tra và cơ quan khác được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra nhằm xâc định tội phạm của người có hành vi phạm tội, lập hồ sơ đề nghị truy tố,tìm ra nguyên nhân và điều kiện phạm tội ,yêu cầu các cơ quan,tổ chức áp dụng các biện pháp khắc phục
và ngăn ngừa Hoạt động điều tra phải tôm trọng sự thật,tiến hành một cách khách quan,toàn diện và đầy đủ,làm rõ những chứng cứ xác định có tội hoặc vô tội ,những tình tiết tăng nặng và tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm bị can
Hoạt động xét xử là hoạt động của tòa án được tổ chức và tiến hành trên cơ
sở nguyên tắc nhất định và theo một trật tự do luật định nhằm xem xét và giải quyết các vụ án do pháp luật quy định thuộc thẩm quyền của tòa án Hoạt động xét xử nhằm bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa,quyền làm chủ của nhân dân ,bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân,bảo vệ pháp chế và trật tự pháp luật,giáo dục mọi
Trang 2người có ý thức tuân theo pháp luật,đấu tranh phòng chống tội phạm và các vi phạm pháp luật
Hoạt động thi hành án phạt tù là việc các cơ quan,người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật buộc phạm nhân phải chịu sự quản lí giam giữ,giáo dục,cải tạo để họ trở thành người có ích cho xã hội
II.ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG NHẬN THỨC.
1 Đặc điểm của hoạt động nhận thức trong điều tra vụ án hình sự
Chủ thể của hoạt động nhận thức trong hoạt động điều tra là điều tra viên Đối với điều tra các vụ án hình sự, các kiến thức về điều tra cũng như kinh nghiệm hoạt động điều tra được coi là những yếu tố hết sức quan trọng trong việc khôi phục lại mô hình của tội phạm đã xảy ra Một điều tra viên có kiến thức chuyên môn vững, có kinh nghiệm phong phú thì sẽ đề ra được nhiều phương án điều tra, xác định sự thật khách quan
Hoạt động nhận thức nhằm đảm bảo thu thập tất cả chứng cứ tài liệu liên quan đến vụ án, phân tích, đánh giá chứng cứ, tìm hiểu thái độ, hành vi xử sự, nắm bắt được đặc điểm tâm lý của người tham gia tố tụng, đưa ra các cách thức, phương
pháp tác động tới tâm lý của người tham gia tố tụng Ví dụ: Trong quá trình hỏi cung bị can, thông qua các biện pháp nghiệp vụ, Điều tra viên nhận thức được bị can đang khai báo gian dối, không thành khẩn, Điều tra viên đã áp dụng các phương pháp tác động tâm lý bị can như: phương pháp truyền đạt thông tin; đặt và thay đổi vấn đề tư duy; phương pháp thuyết phục; giao tiếp tâm lý có điều khiển,… nhằm làm thay đổi thái độ, quan điểm của bị can Hoặc khi Điều tra viên nhận thấy
bị can vẫn còn quanh co, khai báo không thành khẩn, điều tra viên thuyết phục để
bị can hiểu rằng thành khẩn khai báo sẽ được hưởng sự khoan hồng của pháp luật
Hoạt động nhận thức trong quá trình tiến hành điều tra vụ án hình sự chủ yếu dựa vào quá trình nhận thức của Điều tra viên Trong quá trình nhận thức, Điều tra
Trang 3viên không chỉ tự mình giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình tư duy mà còn đưa ra những nhiệm vụ tư duy để có thể khôi phục lại những sự kiện đã xảy ra, hoặc ủy nhiệm cho người khác khôi phục lại những sự kiện đã xảy ra Việc nhận thức những sự kiện của vụ án thực hiện thông qua việc xây dựng mô hình tội phạm trên cơ sở những thông tin thu thập được cùng với các thông tin bổ trợ khác Ngoài
ra, Điều tra viên phải xây dựng mô hình tư duy về mối liên hệ biện chứng giữa các
sự kiện đã xảy ra với những sự kiện thực tại Do đó, Điều tra viên cần phải nghiên cứu kĩ lưỡng thông tin, đánh giá chính xác các sự kiện và đề ra hướng hành động, kiểm tra các giả định
Trong quá trình nhận thức, Điều tra viên phải luôn chủ động để phân tích các nguồn thông tin Sự phong phú về thông tin vụ án, kết hợp cùng với những tin tức chưa đầy đủ hiện có là điều kiện giúp quá trình tư duy của Điều tra viên về vụ án gặp nhiều thuận lợi, từ đó mà nhanh chóng xây dựng được mô hình chính xác về vụ
án đã xảy ra
Đặc biệt, trong quá trình điều tra vụ án hình sự thì hoạt động nhận thức của Điều tra viên được thể hiện ở sự tập trung tinh thần cao độ Vì vậy, đòi hỏi Điều tra viên phải có sự chuẩn bị tâm lí Thông qua hoạt động nhận thức, Điều tra viên có thể khôi phục lại mô hình của sự kiện đã xảy ra theo các phương thức: trực tiếp nhận thức những sự kiện của thực tế khách quan hoặc nhận thức về các nguồn tin
do người khác cung cấp khi không có điều kiện trực tiếp xem xét Vì vậy, khi thực hiện hoạt động nhận thức, ở Điều tra viên thường nảy sinh hai quá trình liên quan mật thiết với nhau, là: Nhận thức về sự kiện cần thiết cho việc xây dựng mô hình xảy ra và nhận thức về những người cung cấp thông tin có liên quan đến vụ án
2 Đặc điểm của hoạt động nhận thức trong xét xử
Trang 4Tính chất tìm tòi về đối tượng của quá trình nhận thức thấp hơn so với giai đoạn điều tra.Hội đồng xét xử chủ yếu dựa vào hồ sơ, tài liệu của cơ quan điều tra
để nhận thức vụ án
Hoạt động nhận thức của Hội đồng xét xử mang tính gián tiếp cao hơn so với giai đoạn điều tra
Ví dụ: Trong điều tra cơ quan điều tra nhận thức trực tiếp thông qua hiện trường vụ
án hay các công cụ, phương tiện, nạn nhân… Còn trong giai đoạn xét xử Hội đồng xét xử nhận thức thông qua hồ sơ vụ án nên hoạt động nhận thức của Hội đồng xét
xử gián tiếp hơn giai đoạn điều tra
Lượng thông tin mà Hội đồng xét xử phải kiểm tra, đánh giá ít hơn so với lượng thông tin ở giai đoạn điều tra và mang tính định hướng
Ví dụ: trong giai đoạn xét xử, thông tin đã được các điều tra viên, cơ quan điều tra
chọn lọc, loại đi những tình tiết không liên qua Các kết luận điều tra của cơ quan điều tra mang tính chất định hướng cho cơ quan xét xử trong quá trình xét xử
Thời gian nhận thức của Hội đồng xét xử ngắn hơn hoạt động điều tra
Hoạt động nhận thức ở hoạt động xét xử mang tính chủ động cao hơn so với giai đoạn điều tra
Quá trình nhận thức của Hội đồng xét xử bao gồm cả việc nhận thức các điều luật cần áp dụng đối với vụ án
Kết quả của cụ án phụ thuộc vào các yếu tố sau:
Sự đầy đủ, chính xác của hoạt động điều tra
Tính tích cực của các thành viên trong hội đồng xét xử
Tính đầy đủ, tính chính xác trong tri giác thông tin và kiểm tra nguồn chứng
cứ tại phiên tòa
Tính tập thể cảu hoạt động xét xử
Điều kiện bên ngoài của hoạt động xét xử
Ví dụ: dư luận về phiên tòa, ảnh hưởng từ gia đình nạn nhân
3 Đặc điểm của hoạt động nhận thức trong thi hành án phạt tù.
Trang 5Trong việc thi hành án phạt tù, toàn bộ hoạt động giáo dục và hoạt động cải tạo người phạm tội chỉ có thể tiến hành được với sự hiểu biết sâu sắc về các đặc điểm tâm sinh lý của mỗi phạm nhân Quá trình giáo dục, cải tạo phải kết hợp với việc nghiên cứu biểu hiện thái độ của phạm nhân trong lao động, học tập và đời sống xã hội… Chính điều kiện của trại sẽ tạo điều kiện cho cán bộ quản giáo nhận thức về phạm nhân Đồng thời cán bộ quản giáo có khả năng theo dõi phạm nhân trong lối sống, trong lao động, học tập, trong thời gian nghỉ ngơi của họ
Để giáo dục, cải tạo phạm nhân, cán bộ quản giáo không những phải biết trạng thái tâm lý của họ trong hiện tại, mà còn phải biết những thiếu xót tâm lý- xã hội của họ đã nảy sinh bằng cách nào trong quá trình hình thành cách xử sự chống đối pháp luật của họ Vì vậy, cán bộ quản giáo phải thu thập những thông tin về điều kiện phát triển của cá nhân phạm nhân khi nghị án Khi nghiên cứu nhân cách phạm nhân cần phải sử dụng những thông tin cần thiết thu thập được qua cảnh sát khu vực, qua thân nhân của họ, qua cơ quan nơi họ đã làm việc trước đây… Điều này góp phần đáng kể trong việc nhận thức về cá nhân phạm nhân
Tác động giáo dục phải luôn luôn cân nhắc đến hành vi phạm tội cụ thể, chỉ khi đó hoạt động giáo dục, cải tạo mới có hiệu quả Cán bộ quản giáo phải lưu ý đến mối quan hệ giữa phạm nhân và hoàn cảnh phạm tội, phẩm chất ý chí và phẩm chất tâm lý khác của họ được thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị phạm tội và sau khi phạm tội Phải nghiên cứu động cơ phạm tội cụ thể và đặc điểm của nó Động
cơ phạm tội có thể là bề vững mà cũng có thể là tạm thời
Điều tra viên điều tra vụ án do phạm nhân này thực hiện có thể giúp cán bộ quản giáo thực hiện hoạt động nhận thức ở giai đoạn cải tạo Nếu trong quá trình nghiên cứu, điều tra viên thu thập và tổng hợp lại những thông tin quan trọng để tổ chức quá trình gióa dục, cải tạo, nhằm xác định ai là người có ảnh hưởng tích cực đến phạm nhân và có thể lợi dụng ảnh hưởng như thế nào, thì sự thông báo những thông tin này cho ban giám thị trại có khả năng giúp cho họ lựa chọn đúng biện
Trang 6pháp giáo dục, cải tạo phạm nhân Toàn bộ sự hiểu biết sơ bộ này giúp cán bộ quản giáo nhận thức đầy đủ hơn về nhân cách của phạm nhân
Cán bộ quản giáo phải nghiên cứu tỉ mỉ phạm vi hứng thú, vị trí của phạm nhân trong nhóm, thái độ của họ đối với chế độ, đối với hành vi của mình và của người khác, đối với sự kiện trong nhóm, nghiên cứu hình thức kỉ luật và khuyến khích đối với phạm nhân Nghiên cứu nhân cách phạm nhân cho phép cán bộ quản giá phát hiện cả những phẩm chất tích cực, nó tạo cơ sở để củng cố nhân cách của
họ và để tác động đến những phạm nhân khác, tạo cơ sở để thành lập nhóm phạm nhân tích cực
Ví dụ: Về việc cải tạo phạm nhân Lê Văn Luyện Khi mới nhập trại, Lê Văn
Luyện tỏ ra khá ngang tàng Không chỉ thiếu tự giác chấp hành nội quy và kỷ luật lao động của trại, và nhiều lần còn có ý định trốn trại để có tự do, không chấp hành
kỷ luật lao động, đánh lại anh Đội trưởng nên Luyện bị kỷ luật Cũng trong thời gian đó, cán bộ Giáp, quản giáo Thành đã thường xuyên xuống thăm, cùng với đó
là việc tìm hiểu rõ được những yếu tố ác động đến tâm lý của Luyện để từ đó phân tích cho Luyện thấy điều hơn, lẽ phải, có những biện pháp và chương trình giáo dục đặc biệt cho Luyện Chính vì thế mà giờ Luyện đã có những suy nghĩ tích cực hơn, biết hợp tác với quản giáo để được giáo dục tốt
III.VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG NHẬN THỨC TRONG ĐIỀU TRA, XÉT
XỬ VÀ THI HÀNH ÁN PHẠT TÙ.
1) Vai trò của hoạt động nhận thứ trong điều tra
Khi tiến hành điều tra vụ án, hoạt động nhận thức của điều tra viên được tiến hành nhằm thu thập, xác minh các thông tin có liên quan đến vụ án như: động cơ mục đích của tội phạm, diễn biến, hậu quả của tội phạm, đặc điểm nhân thân của người phạm tội và các đương sự có liên quan… Dựa trên những thông tin này, điều tra viên xây dựng lại mô hình về diễn biến của vụ án đã xảy ra, từ đó, có những căn
cứ, cơ sở để phân loại tội phạm, kết luận hình thức xử phạt, và cụ thể những hình thức xư phạt đó
Trang 7Hoạt động nhận thức chính là hoạt động trung tâm, chủ yếu trong giai đoạn điều tra tội phạm Thông qua hoạt động nhận thức, điều tra viên thu thập, lựa chọn, đánh giá các nguồn tin nhận được, đồng thời đề ra những giả định về mối liên quan
giữa các sự kiện Ví dụ: một vụ án đã từng chấn động một thời của Nguyễn Đức
Nghĩa về hành vi giết người yêu cũ dã man, các điều tra viên phải luôn chủ động để phân tích các nguồn thông tin về vụ án Sự phong phú về thông tin vụ án, kết hợp cùng với những tin tức chưa đầy đủ hiện có là điều kiện giúp quá trình tư duy của điều tra viên về vụ án gặp nhiều thuận lợi, từ đó mà nhanh chóng xây dựng được
mô hình chính xác về vụ án đã xảy ra và nhanh chóng bắt Nguyễn Đức Nghĩa phải chịu tội
Hoạt động nhận thức nhằm đảm bảo thu thập tất cả các chứng cứ, tìm hiểu thái độ, hành vi xử sự, nắm bắt được đặc điểm tâm lý của người tham gia tố tụng, đưa ra các cách thức, phương pháp tác động tâm lý của người tham gia tố tụng Khi nhận thức được rõ ràng, thì cơ quan điều tra mới có thể tiến hành phân tích, đánh giá chứng cứ để làm sáng tỏ sự thật của vụ án Chỉ khi nào hoạt động nhận thức được thông suốt thì điều tra viên mới có thể tìm hiểu được thái độ, hành vi xử sự của những người tham gia tố tụng Bởi vì họ có những hành vi xử sự và tâm lý khác nhau, tùy từng trường hợp mà cơ quan điều tra phải nắm rõ đặc điểm tâm lý
thì mới khai thác được họ Ví dụ: trong quá trình hỏi cung bị can, điều tra viên
nhận thức được bị can không thành khẩn khai báo, có ý chối tội thì có thể sử dụng các phương pháp tác động tâm lý như phương pháp truyền đạt thông tin, phương pháp thuyết phục, đặt và thay đổi vấn đề tư duy, giao tiếp tâm lý có điều khiển,…
để thay đổi tình cảm, thái độ của bị can
Như vậy, có thể thấy hoạt động nhận thức trong quá trình điều tra được thể hiện
rõ qua hoạt động của điều tra viên trong mỗi vụ án Nó giữ vai trò chủ đạo trong điều tra, là cơ sở cho các giai đoạn sau được tiếp tục thực hiện Khi các điều tra viên nhận thức đúng đắn và khách quan về các sự kiện, những tình tiết của vụ án
Trang 8thì các cơ quan có thẩm quyền mới tìm ra được đúng sự thật và xét xử được công minh nhất
2) Vai trò của hoạt động nhận thức trong giai đoạn xét xử
Trong giai đoạn xét xử, hoạt động thiết kế đóng vai trò chủ đạo Tuy nhiên, để thực hiện được tốt và chính xác hoạt động thiết kế trong giai đoạn này thì nhất thiết phải có hoạt động nhận thức trước đó
Mục đích cơ bản của hoạt động nhận thức trong xét xử là nghiên cứu,kiểm tra
và xác minh lại những chứng cứ đã phản ánh trong tài liệu điều tra và đưa ra được bản án,quyết định đúng về vụ án đã xảy ra-đó là nhiện vụ của Tòa án
Tuy hoạt động nhận thức của cơ quan điều tra giúp cho công tác xét xử của Tòa
án được dễ dàng hơn, nhưng kết luận về tài liệu của cơ quan điều tra chỉ mang tính
sơ bộ Vì thế, Tòa án phải có quá trình nghiên cứu và kiểm tra lại mô hình này tại tòa Do đó, xét hỏi về các tình tiết của vụ án là giai đoạn trung tâm của hoạt động xét xử, là giai đoạn quan trọng nhất, giai đoạn độc lập trong hoạt động xét xử để nhằm xác minh sự thật của vụ án
Hoạt động nhận thức của Tòa án là quá trình nhận thức những chứng cứ mang tính gián tiếp cao Lí do chủ yếu là vì trong các vụ án hình sự, Tòa án không tiếp xúc trực tếp với vụ án, không tham gia vào giai đoạn điều tra mà chỉ tiếp nhận chứng cứ, tài liệu thông qua điều tra viên Từ đó, trong giai đoạn điều tra, điều tra viên phải có những biện pháp củng cố tài liệu thu thập một cách đầy đủ và các tài liệu đó phải giúp cho Tòa án nhận thức được chứng cứ, xây dựng mô hình tư duy
về vụ án cần nghiên cứu một cách dễ dàng hơn
Trong quá trình nhận thức, Tòa án cần phải đối chiếu mô hình về hành vi phạm tội với điều luật cụ thể Ở trong hồ sơ điều tra, các điều tra viên đã chỉ ra những điều luật có thể áp dụng đối với tội phạm Nhưng các thẩm phán vẫn cần phải kiểm tra cẩn thận về tính đúng đắn của sự đối chiếu đó, thẩm phán phải đối chiếu một cách cụ thể và có khoa học, có căn cứ về các hành vi phạm tội với các điều luật tương ứng
Trang 9Như vậy, ta thấy hoạt động nhận thức trong giai đoạn xét xử tuy không đóng
vai trò chủ đạo nhưng với mục đích kiểm tra tính đúng đắn của các thông tin, tài liệu của vụ án đã thu thập được trong giai đoạn điều tra sẽ tạo ra cơ sở, căn cứ để Tòa án có thể đưa ra những quyết định đúng đắn về tội phạm và hình phạt tương ứng Đồng thời qua đó cũng khẳng định rằng tuy hoạt động thiết kế giữ vai trò chủ đạo trong giai đoạn này, nhưng nó sẽ không thể thực hiện được nếu thiếu đi vai trò của hoạt động nhận thức trong giai đoạn điều tra cũng như trong quá trình xét xử
Ví dụ: Tại phiên tòa xét xử vụ thảm sát gia đình chủ tiệm vàng Ngọc Bích tại Bắc
Giang không chỉ có Lê Văn Luyện là người phải nhận tội mà còn nhiều bị cáo khác
là người thân, họ hàng của Luyện cũng phải nhận tội trước vành móng ngựa do đã bao che, giúp đỡ Luyện chạy trốn và không khai báo hành vi phạm tội của Luyện với cơ quan chức năng Phiên tòa xét xử vụ án Lê Văn Luyện diễn ra rất căng thẳng, nhiều người tham gia phiên tòa và đặc biệt là thân nhân người bị hại đều không đồng ý với quyết định của Hội đồng xét xử đưa ra, họ gào thét phản kháng, đòi kháng nghị thậm chí có người khóc ngất trong phiên tòa Với bản chất nhân đạo của luật hình sự Việt Nam hiện hành cùng với những kinh nghiệm, cũng như quá trình nhận thức những lời buộc tội của bên đại diện Viện kiểm sát, lời khai của các
bị cáo, lời bào chữa của bên luật sư biện hộ cho bị cáo mà Hội đồng xét xử đã thống nhất đưa ra bản án 18 năm tù giam cho Lê Văn Luyện, các bị cáo khác cũng phải chịu án tù giam cho hành vi phạm tội của mình Đồng thời, gia đình Lê Văn Luyện phải bồi thường cho bên gia đình bị hại và phải chu cấp hàng tháng cho nạn nhân 8 tuổi bị Luyện chém đứt tay đến khi đủ 18 tuổi Tuy bản án gây nhiều tranh cãi, bức xúc cho bên gia đình bị hại và xã hội nhưng đã chứng tỏ việc nhận thưc đúng đắn của Hội đồng xét xử về hành vi phạm tội đặc biệt nghiêm trọng của người chưa thành niên theo đúng quy định của pháp luật
3 Vai trò của hoạt động nhận thức trong thi hành án phạt tù
Vai trò của hoạt động nhận thức trong giai đoạn này chủ yếu là nhằm giáo dục cảm hóa phạm nhân, đảm bảo cho họ sẽ không tái phạm sau khi đã chấp xong
Trang 10hình phạt tù hay được mãn hạn tù Nhưng mục đích của hoạt động nhận thức phải đảm bảo cho hoạt động giáo dục, cải tạo của phạm nhân đạt kết quả tốt Để giáo dục, cải tạo phạm nhân, cán bộ quản lí không những phải biết trạng thái tâm lí của
họ trong hiện tại mà còn phải biết những thiếu sót tâm lí xã hội của họ đã nảy sinh bằng cách nào trong quá trình hình thành những tập quán, thói quen, cách cư xử chống đối pháp luật của họ Vì thế, cán bộ quản giáo phải thu thập cả nhưng thông tin về điều kiện phát triển của cá nhân phạm nhân khi nghị án: thông tin về gia đình, về mối quan hệ giữa họ với gia đình…
Điều tra viên điều tra vụ án hình sự do phạm nhân này thực hiện có thể giúp cán bộ quản giáo thực hiện hoạt động nhận thức ở giai đoạn cải tạo Nếu trong quá trình nghiên cứu, điều tra viên thu thập và tổng hợp lại những thông tin quan trọng
để tổ chức quá trình giáo dục, cải tạo nhằm xác định ai là người có ảnh hưởng tích cực đến phạm nhân…thì sẽ thông báo những thông tin này cho ban giám thị trại giam có khả năng giúp cho lựa chọn đúng biện pháp giáo dục, cải tạo phạm nhân
Cán bộ quản giáo cần phải nghiên cứu tỉ mỉ về thái độ, hành vi, hứng thú… của phạm nhân Kết quả nghiên cứu giúp cán bộ quản giáo hiểu rõ hơn về những phẩm chất của phạm nhân: tính cách, phẩm chất, ý chí của phạm nhân…đã hình thình ở họ Quá trình nghiên cứu nhân cách phạm nhân cho phép cán bộ quản giáo phát hiện cả những nét phẩm chất tích cực, nó tạo cơ sở củng cố nhân cách của họ
và để tác động giáo dục đến những phạm nhân khác, tạo cơ sở để thành lập một nhóm phạm nhân tích cực
Như vậy, từ những yếu tố trên, có thể kết luận: Tuy hoạt động giáo dục đóng
vị trí quan trọng nhất trong giai đoạn này, nhưng bên cạnh đó ta cần phải hiểu vấn
đề là để hoạt động giáo dục có vai trò đó là phải dựa trên những sự tác động của hoạt động nhận thức, bởi vì ở trong giai đoạn này thì hoạt động nhận thức đã tạo ra các cơ sở về nhận thức tâm lí bên trong của phạm nhân, để từ đó mà các cán bộ quản giáo mới có những phương pháp giáo dục cải tạo phạm nhân phù hợp, cảm