Kinh nghiệm đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh bằng bài tập thực tiễn

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁTRƯỜNG THPT LÊ VIẾT TẠO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH BẰNG BÀI TẬP THỰC

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT LÊ VIẾT TẠO

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN

NĂNG LỰC HỌC SINH BẰNG BÀI TẬP THỰC TIỄN

Người thực hiện: Lê Thị Hồng

Chức vụ: Tổ phó chuyên môn SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Hoá học

THANH HOÁ NĂM 2016

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Đất nước chúng ta đang trong giai đoạn hội nhập để phát triển Giáo dục vớitrách nhiệm đào tạo các tầng lớp tri thức, lao động có kĩ thuật cho xã hội khôngngừng đổi mới để có thể bắt nhịp với nền giáo dục tiên tiến của thế giới Do vậy đổimới giáo dục là một vấn đề được toàn xã hội quan tâm trong đó đổi mới kiểm trađánh giá có vai trò quan trọng.

Thực tiễn giáo dục phổ thông ở nước ta cho thấy nội dung kiểm tra đánh giávẫn còn nặng về tính toán, kiến thức sách vở và xa rời thực tế Việc đánh giáthường chỉ chú trọng điểm cuối của quá trình dạy học, mục đích kiểm tra vẫn còn

để phục vụ cho việc xếp loại,… Vì thế đánh giá học sinh chưa mang tính toàn diện,chưa có sự đánh giá năng lực chung, năng lực hiểu biết, giải quyết các vấn đề thựctiễn và chưa giúp học sinh tự đánh giá năng lực của mình Vì vậy có thể học sinhhọc rất tốt về Hóa học nhưng lại tỏ ra bối rối khi giải quyết những vấn đề trongcuộc sống, sản xuất, xã hội có liên quan đến kiến thức hóa học

Xu hướng đổi mới kiểm tra đánh giá của Giáo dục Việt Nam hiện nay là đểkhắc phục những tồn tại trên, sẽ có một phương thức đánh giá đạt hiệu quả cao tiếpcận đến chương trình đánh giá học sinh quốc tế - đó là kiểm tra đánh giá theohướng phát triển năng lực học sinh Thay vì kiểm tra sự thuộc bài, hiểu bài, cònxem xét khả năng của học sinh ứng dụng các kiến thức kĩ năng đã được học để giảiquyết các vấn đề trong thực tiễn cuộc sống Đó là hình thức đánh giá toàn diện cácmặt năng lực, động cơ, thái độ người học

Trong Hóa học THPT chương trình hóa học lớp 10 bao gồm một lượng kiếnthức lớn cả về nội dung lý thuyết lẫn thực hành, nó là nền tảng để phát triển kiếnthức hóa học và kích thích đam mê học hóa của học sinh lớp sau, vì thế yêu cầugiáo viên ngoài việc giảng dạy hiệu quả còn phải có cách đánh giá phù hợp Xuất

phát từ lý do trên tôi chọn đề tài :“ Kinh nghiệm đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh bằng bài tập thực tiễn” đểnghiên cứu, nhằm mục đích nâng cao hiệu quả giảng dạy và giúp học sinh tiếp thubài học tốt hơn

Trong phạm vi giới hạn của đề tài, tôi chỉ xin trình bày kinh nghiệm cá nhânvào quá trình giảng dạy chương Halogen trong hóa học lớp 10 (chương trình cơbản) Tôi hy vọng đề tài này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở tìm hiểu lí luận và thực tiễn của kiểm tra đánh giá, đề tài xây dựng

và sử dụng hệ thống bài tập theo hướng phát triển năng lực học sinh có sử dụngbài tập thực tiễn trong dạy học phần Halogen nhằm góp phần cải tiến nội dung vàcông cụ kiểm tra đánh giá làm cho việc dạy học hóa học gắn với thực tiễn cuộcsống hơn, học sinh có hứng thú, say mê học tập môn Hóa học, từ đó nâng cao hiệuquả dạy học Hóa học ở trường THPT dần tiến đến một cách thức đánh giá theochuẩn thế giới

3 Đối tượng nghiên cứu

Xây dựng quy trình, xác định nội dung kiểm tra đánh giá kết quả học tập của

học sinh theo hướng phát triển năng lực học sinh.

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu các tài liệu về cơ sở lý luận của việc kiểm tra đánh giá của học sinh và xác định quy trình kiểm tra đánh giá kết qua học tập của học sinh theo

hướng phát triển năng lực

4.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: điều tra, phỏng vấn, trao đổi

kinh nghiệm với đồng nghiệp

4.3 Phương pháp thống kê toán học trong khoa học giáo dục để xử lý kết quả

thực nghiệm sư phạm

II NỘI DUNG

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Tìm hiểu về kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.1.1 Quan niệm về kiểm tra- đánh giá

Đánh giá là khả năng xác định giá trị của thông tin, xác định mức độ đạt được

về thực hiện mục tiêu

Kiểm tra là thu thập thông tin từ riêng lẻ đến hệ thống về kết quả thực hiện mụctiêu Kiểm tra là công cụ của đánh giá, đồng thời kiểm tra, đánh giá là hai khâutrong một quy trình thống nhất xác định kết quả thực hiện mục tiêu Trong nhiềutrường hợp, khi nói đánh giá, nghĩa là đã bao gồm cả kiểm tra

1.1.2 Mục đích đánh giá chất lượng

Đánh giá chất lượng giáo dục nhằm xác định mức độ đáp ứng mục tiêu giáo dục

trong từng giai đoạn của đối tượng được đánh giá nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Kết quả đánh giá chất lượng:

+ Giúp học sinh biết được khả năng học tập của mình so với yêu cầu củachương trình; xác định nguyên nhân thành công cũng như chưa thành công, từ đóđiều chỉnh PPHT; phát triển kỹ năng tự đánh giá

+ Giúp giáo viên nắm được tình hình học tập, mức độ phân hóa về trình độhọc lực của học sinh trong lớp, từ đó có biện pháp giúp đỡ học sinh yếu kém và bồidưỡng học sinhh giỏi; giúp giáo viên điều chỉnh, hoàn thiện phương pháp giảngdạy

+ Giúp cán bộ quản lý giáo dục đề ra giải pháp quản lý phù hợp để nâng caochất lượng giáo dục

+ Giúp cha mẹ học sinh và cộng đồng biết được kết quả giáo dục của từnghọc sinh, từng lớp và của cả cơ sở giáo dục

1.1.3 Yêu cầu đánh giá

Đánh giá phải căn cứ vào Chuẩn kiến thức kĩ năng của môn học ở mỗi lớp;mỗi giai đoạn; mỗi cấp học

Kiểm tra thường xuyên và định kỳ theo hướng vừa đánh giá được đúng chuẩnkiến thức, kỹ năng, vừa có khả năng phân hóa cao; kiểm tra kiến thức, kỹ năng cơbản, năng lực vận dụng kiến thức của người học, thay vì chỉ kiểm tra học thuộclòng, nhớ máy móc kiến thức

Kết hợp thật hợp lý giữa các hình thức kiểm tra, thi vấn đáp, tự luận và trắcnghiệm nhằm hạn chế lối học tủ, học lệch, học vẹt; phát huy ưu điểm và hạn chếnhược điểm của mỗi hình thức

Đánh giá chính xác, đúng thực trạng: đánh giá cao hơn thực tế sẽ triệt tiêuđộng lực phấn đấu vươn lên, ngược lại đánh giá khắt khe quá mức hoặc thái độthiếu thân thiện, không thấy được sự tiến bộ, sẽ ức chế tình cảm trí tuệ, giảm vai tròtích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh

Đánh giá kịp thời, có tác dụng giáo dục và động viên sự tiến bộ của học sinh, giúp học sinh sửa chữa thiếu sót Đánh giá cả quá trình lĩnh hội tri thức của họcsinh, chú trọng đánh giá hành động, tình cảm của học sinh; năng lực vận dụng vào

thực tiễn, thể hiện qua ứng xử, giao tiếp; quan tâm tới mức độ hoạt động tích cực,chủ động của học sinh trong từng tiết học tiếp thu tri thức mới, ôn luyện cũng nhưcác tiết thực hành, thí nghiệm

Đánh giá kết quả học tập của học sinh là đánh giá kết quả cả quá trình học tập.Tạo điều kiện cho học sinh cùng tham gia xác định tiêu chí đánh giá kết quả họctập với yêu cầu không tập trung vào khả năng tái hiện tri thức mà chú trọng khảnăng vận dụng tri thức trong việc giải quyết các nhiệm vụ phức hợp; có nhiều hìnhthức và độ phân hoá cao trong đánh giá

Đánh giá hoạt động dạy học không chỉ đánh giá thành tích học tập của họcsinh mà còn bao gồm đánh giá quá trình dạy học nhằm cải tiến quá trình dạy học.Chú trọng phương pháp, kỹ thuật lấy thông tin phản hồi từ học sinh để đánh giá quátrình dạy học

1.2 Đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh

1.2.1 Định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá hoạt động học tập của học sinh

Xu hướng đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh tập trungvào các hướng sau:

- Chuyển từ chủ yếu đánh giá kết quả học tập cuối môn học, khóa học (đánhgiá tổng kết) nhằm mục đích xếp hạng, phân loại sang sử dụng các loại hình thứcđánh giá thường xuyên, đánh giá định kỳ sau từng chủ đề, từng chương nhằm mụcđích phản hồi điều chỉnh quá trình dạy học (đánh giá quá trình)

- Chuyển từ chủ yếu đánh giá kiến thức, kỹ năng sang đánh giá năng lực củangười học Tức là chuyển trọng tâm đánh giá chủ yếu từ ghi nhớ, hiểu kiến thức, …sang đánh giá năng lực vận dụng, giải quyết những vấn đề của thực tiễn, đặc biệtchú trọng đánh giá các năng lực tư duy bậc cao như tư duy sáng tạo

- Chuyển đánh giá từ một hoạt động gần như độc lập với quá trình dạy họcsang việc tích hợp đánh giá vào quá trình dạy học, xem đánh giá như là mộtphương pháp dạy học

1.2.2 Đánh giá theo năng lực

Theo quan điểm phát triển năng lực, việc đánh giá kết quả học tập không lấyviệc kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học làm trung tâm của việc đánh giá.Đánh giá kết quả học tập theo năng lực cần chú trọng khả năng vận dụng sáng tạotri thức trong những tình huống ứng dụng khác nhau Đánh giá kết quả học tập đốivới các môn học và hoạt động giáo dục ở mỗi lớp và sau cấp học là biện pháp chủyếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu dạy học, có vai trò quan trọng trong

việc cải thiện kết quả học tập của học sinh Hay nói cách khác, đánh giá theo năng lực là đánh giá kiến thức, kỹ năng và thái độ trong bối cảnh có ý nghĩa.

1.3 Ý nghĩa của bài tập thực tiễn trong kiểm tra đánh giá học sinh theo hướng phát triển năng lực

Bản chất của kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh làxây dựng hệ thống bài tập mà thông qua giải quyết nó học sinh có thể phát triển

được các năng lực cơ bản như năng lực tư duy khoa học, năng lực phân tích, nănglực toán học, vận dụng kiến thức giải quyết các vấn đề thực tiễn…cần thiết chocuộc sống tương lai của học sinh sau này.

Bài tập thực tiễn là loại bài tập có thể phát triển năng lực học sinh một cáchtoàn vẹn nhất và thông qua đó giáo viên có thể đánh giá không chỉ kiến thức bộmôn, năng lực tư duy khoa học, phân tích , giải quyết vấn đề mà còn đánh giá đượcthái độ của học sinh đó với khoa học, cộng đồng, môi trường…

2 THỰC TRẠNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG THPT HIỆN NAY

Ưu điểm của việc kiểm tra đánh giá học sinh ở trường THPT hiện nay: đa sốthầy cô giáo nhận thức đúng đắn về đổi mới phương pháp dạy học, có mong muốnthực hiện đổi mới đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá và đã vậndụng một số phương pháp kiểm tra đánh giá tích cực (Kiểm tra đánh giá theohướng phát triển năng lực học sinh) Tuy nhiên vẫn còn những hạn chế về cáchthức khi thực hiện đánh giá học sinh:

- Chưa đổi mới câu hỏi và bài tập để kiểm tra đánh giá (chủ yếu sử dụng bàitập có sẵn trong sách giáo khoa, sách tham khảo; đáp án thì xây dựng theo lối tưduy áp đặt nên chưa tạo hứng thú học tập cũng như phát triển tư duy sáng tạo củahọc sinh)

- Hình thức kiểm tra đánh giá chưa đa dạng Cơ bản vẫn sử dụng hình thứcđánh giá truyền thống: bài luận, bàì tập kiểm tra 15 phút, 1 tiết… Trong khi đóphương pháp kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực thì cần phải đa dạngcác hình thức đánh giá: đánh giá bằng trắc nghiệm, bằng kiểm tra viết kiểu tự luận,vấn đáp… đánh giá thông qua sản phẩm, qua hồ sơ học sinh, qua thuyết trình,thông qua tương tác nhóm, thông qua các sản phẩm của nhóm…, đánh giá bằng cáctình huống bài tập, các hình thức tiểu luận… thì giáo viên chưa sử dụng vì chưađược đào tạo

- Kiểm tra đánh giá chưa nhận được sự phản hồi từ học sinh Khi chấm bàikiểm tra, giáo viên thường chỉ cho điểm hoặc chỉ phê “sai”, “làm lại” chứ chưa giảithích được rõ cho học sinh biết tại sao sai, sai như thế nào… làm học sinh mấtniềm tin, chán nản và không có động lực để cố gắng Nên chăng với bộ môn Hóahọc cũng cần có 1 tiết trả bài để giáo viên phân tích sai lầm mà học sinh mắc phảitrong khi làm bài tập

Vì vậy chất lượng của việc kiểm tra đánh giá chưa đảm bảo vì: năng lực họctập của học sinh được đánh giá theo điểm số của giáo viên cho mà thực tế điểm sốchỉ là công cụ đánh giá mức thuộc bài chứ không đánh giá được tiềm năng , nănglực càng không đánh giá được thái độ của học sinh

3 NỘI DUNG, BIỆN PHÁP THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI 3.1.Thiết kế bài tập thực tiễn theo hướng phát triển năng lực học sinh

3.1.1 Kĩ thuật xây dựng một bài tập thực tiễn theo hướng phát triển năng lực học sinh

- Khi tiến hành xây dựng một bài tập theo hướng phát triển năng lực học sinh

cần chú trọng tới việc phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của người đọc hạnchế tối đa những câu hỏi chỉ kiểm tra kiến thức đơn thuần hay sự ghi nhớ máymóc Nếu muốn kiểm tra việc nắm vững khái niệm có tính chất quan trọng cũngnên thiết kế dưới dạng những câu hỏi cần vận dụng khái niệm đó để giải quyết vấn

đề

- Bài tập thực tiễn phát triển năng lực học sinh thường là tình huống trong

đời sống và sản xuất, hiện tượng tự nhiên hay những vấn đề nóng trên thế giới…có liên quan đến kiến thức hóa học phổ thông Do đó ứng với mỗi bài dạy, giáo viên

cần liên hệ với thực tiễn liên quan để xây dựng câu hỏi

- Một bài tập thực tiễn phát triển năng lực học sinh thường có cấu trúc:

(1) Phần dẫn : Mô tả thực tiễn, thí nghiệm hoặc diễn tả lại mẫu chuyện chứa đựngkiến thức không chỉ có ý nghĩa đơn thuần về mặt hóa học mà còn gắn liền với thực

tiễn, đời sống cá nhân, cộng đồng, xã hội như: Vũ khí hóa học,Công nghệ xử lí nước sạch, CFC và lỗ thủng tầng ozon, Ô nhiễm môi trường, mưa axit, hiệu ứng nhà kính, khói mù quang hóa…,hay cả những vấn đề mà nghe thì có vẻ chỉ liên quan đến y học như : bệnh bứu cổ, bệnh dạ dày…

Đoạn dẫn thường được minh họa bằng tranh ảnh, hình vẽ sinh động tạo hứngthú, kích thích sự ham mê và khám phá ở học sinh

(2) Phần câu hỏi: Thường là câu hỏi mở - loại câu hỏi mà học sinh có thể đưa ranhững ý kiến khác nhau, thậm chí trái ngược nhau và biết cách lập luận để bảo vệquan điểm của mình Mỗi học sinh sẽ có câu trả lời ở các mức độ khác nhau (đầy

đủ, chưa đầy đủ, sai hoặc không trả lời) tùy thuộc vào năng lực của mỗi em Thôngqua đó giáo viên có thể đánh giá thái độ của học sinh và có thể cho điểm

Những kiểu câu hỏi này sẽ kích thích các em phát triển tư duy phản biện, gópphần khắc phục hạn chế đáng tiếc của học sinh Việt Nam hiện nay Các dạng câuhỏi có thể là:

+ Trắc nghiệm khách quan

+ Câu hỏi đúng/sai (có / không) phức hợp

+ Câu hỏi mở trả lời ngắn, hoặc dài

Với câu hỏi trắc nghiệm khách quan phải có độ dài – ngắn tương xứng Cácphương án nhiễu sai phải nằm trong mức độ hiểu nhầm cho phép

Các câu tự luận nên khu biệt vấn đề, không tính toán phức tạp, không quákhó, quá trừu tượng, làm mất đi bản chất môn học hóa học

Với mỗi bài tập như thế giáo viên có thể xây dựng 1,2,3,4 câu hỏi có độ phânhóa cấp độ: Biết, hiểu, vận dụng và vận dụng cao Tùy thuộc vào trình độ của họcsinh của từng lớp mà giáo viên có thể sử dụng lượng câu phù hợp

3.1.2 Một số ví dụ mẫu về cách xây dựng bài tập thực tiễn theo hướng phát

triển năng lực học sinh

ĐỀ BÀI 1: Tháng 4 năm 1915, vào một ngày trời râm mát, binh sĩ liên quân

Anh- Pháp đang đồn trú dưới chiến hào rộng hàng nghìn m2 trên đất Bỉ, chiếntrường hoàn toàn yên tĩnh Đột nhiên từ phía quân Đức, một vùng chất khí màuvàng lục như một màng yêu khí tràn tới theo gió bay về phía quân Anh- Pháp.Trong chiến hào vang lên tiếng hắt hơi, tiếng ho, tiếng gào thét của các binh sĩ.Trận địa hỗn loạn, binh sĩ chết la liệt, người còn sống nước mắt giàn dụa vứt bỏ vũkhí chạy khỏi chiến trường Đó là lần đầu tiên khí độc được sử dụng trong chiếntranh, từ đó mở màn cho cuộc chiến tranh hóa học Thời gian gần đây từ tháng 4năm 2014 đến tháng 1 năm 2015 phiến quân hồi giáo IS đã 3 lần sử dụng bomchứa khí này trong các lần gây chiến ở IRAQ

Hình 1.1 Bom hóa học Clo Hình 1.2 Binh lính đeo mặt nạ phòng độc

Để đối phó với các loại vũ khí hóa học, các nhà khoa học phải tiến hànhnghiên cứu trong thời gian dài và tìm ra được dụng cụ có khả năng phòng độc làm

từ than hoạt tính

Câu hỏi 1: Chất khí màu vàng lục đã tràn tới phía quân Anh- Pháp trong đoạn trích

trên là khí gì?

A Khí Hiđro sunfua B Khí Clo

C Chất độc màu da cam mà sau này Mỹ D Khí sunfuro

đã rải xuống những cánh rừng của Việt Nam

Câu hỏi 2: Trên cơ sở nắm được nội dung đoạn trích, hãy lựa chọn Đúng/ Sai cho

các ý sau:

1 Là loại vũ khí sử dụng các chất độc hóa học gây tổn thương, nguy hại

trực tiếp cho người, động vật và cây cỏ

2 Được liên hợp quốc cho phép các nước trên thế giới sử dụng để bảo vệ

độc lập tự do cho tổ quốc

3 Than hoạt tính dùng làm mặt nạ chống độc có tính oxi hóa mạnh dễ

phản ứng với tất cả các khí làm vũ khí hóa học

Câu hỏi 3: Hãy giải thích tác dụng của than hoạt tính trong khả năng chống độc Câu hỏi 4: Trong trường hợp nếu không may hít phải khí độc này thì phải làm gì?

Phân tích:

- Phần dẫn: là một mẫu chuyện lịch sử lại mang tính thời sự nóng hổi chắc chắn sẽ làm cho học sinh hứng thú hơn trong học tập, kèm theo tranh ảnh lý thú đã kích thích lòng đam mê khám phá khoa học trong lòng học sinh Bằng việc tập trung trả lời các câu hỏi ngoài việc thu thập được kiến thức về hóa học ( màu sắc, tính độc của clo; biểu hiện khi ngộ độc khí clo, tác dụng của than hoạt tính) còn giáo dục được tinh thần yêu chuộng hòa bình phản đối chiến tranh, chống khủng bốcủa học sinh (vận dụng dạy học tích hợp- liên môn : Hóa học- lịch sử- giáo dục công dân)

+ Câu hỏi có thể áp dụng để kiểm tra vấn đáp khi dạy bài Clo (Tiết 38-Hóa học 10), hoặc để kiểm tra bài cũ trong tiết 39 và sử dụng trong bài kiểm tra định

kỳ chương Halogen

Hướng dẫn

Câu hỏi 1: Câu hỏi trắc nghiệm khách quan kiểu đơn giản, mức độ 1.

Câu hỏi 2: Câu hỏi Đúng/sai phức hợp, mức độ 2.

1.(Đ); 2.(S);3.(Đ)

Câu hỏi 3: Câu hỏi mở trả lời ngắn, mức độ 3.

Ở câu hỏi này học sinh sẽ trả lời với các mức độ khác nhau tùy thuộc vàokhả năng của mình và giáo viên dựa vào đó để đánh giá thái độ của học sinh

Tác dụng của than hoạt tính:

Than hoạt tính được làm từ các vật liệu chứa nhiều các bon như gỗ vỏ dừa…đem đốt ở nhiệt độ cao trong điều kiện thiếu oxi để tạo thành than gỗ, qua quá trình

xử lý than gỗ tạo thành than hoạt tính

Than hoạt tính thường có dạng hạt nhỏ hoặc chất bột màu đen, có diện tích

bề mặt rất lớn Khi than hoạt tính tiếp xúc với các các chất, do diện tích bề mặt lớnnên than hoạt tính có thể hấp thụ trên bề mặt nhiều loại phân tử, hoặc có thể tácdụng với chất độc (thường là các chất oxi hóa mạnh ) để giảm thiểu hàm lượng chấtđộc

Câu hỏi 4: Câu hỏi mở trả lời ngắn, mức độ 3 Kiểm tra mức độ vận dụng

kiến thức giải quyết tình huống xảy ra trong cuộc sống

- Cần di chuyển ra khỏi vùng có khí độc, thông thoáng

- Sơ cứu bằng cách : nới lỏng quần áo, cho thở không khí có lượng nhỏamoniac loãng (hoặc hỗn hợp cồn 900 và amoniac) để khử bớt clo

2NH3 + 3Cl2 → N2 + 6HCl

ĐỀ BÀI 2: Dưới đây là một sơ đồ điều chế clo trong phòng thí nghiệm :

Hình 3.2 Sơ đồ điều chế Clo trong phòng thí nghiệm

Câu hỏi 1: Viết phương trình phản ứng xảy ra khi tiến hành điều chế clo theo sơ

3 Khí Clo được thu bằng phương pháp đẩy nước

Câu hỏi 3: Để thật sự an toàn trong thí nghiệm thì tại bình tam giác để dùng thu

khí clo còn thiếu cái gì? Đặt ở đâu?

Câu hỏi 4: Có thể dùng KMnO4 để thay cho MnO2 ở thí nghiệm trên được không?Tại sao?

Phân tích:

- Đây là bài tập áp dụng trong thí nghiệm, tranh vẽ đã minh họa sinh độnggiống như học sinh đang làm thí nghiệm Các câu hỏi kích thích tư duy của họcsinh, kiểm tra được năng lực thực hành thí nghiệm của học sinh (một năng lựcthuộc chuyên biệt hóa học) Qua việc giải quyết các câu hỏi đã kiểm tra được kiếnthức của học sinh như tính chất hóa học của axit clohidric, điều chế clo trongphòng thí nghiệm

- Có thể áp dụng bài tập này để kiểm tra học sinh khi dạy bài luyện tậpchương Halogen (tiết 47 hóa học 10), hoặc làm bài tập trong một số tiết tự chọncủa chương hay dùng để làm câu hỏi trong bài kiểm tra định kỳ