Khu vực châu á thái bình dương đang được nâng tầm là động cơ cho sự tăng trưởng mạnh của nền kinh tế toàn cầu

Châu Á-TBD thúc đẩy hội nhập kinh tế toàn khu vực Theo nghiên cứu toàn cầu của công ty tư vấn kinh doanh Boston Consulting Group BCGkhu vực châu Á-Thái Bình Dương là nơi có tốc độ tăng t

"Khu vực Châu Á Thái Bình Dương đang được nâng tầm là động cơ cho sự tăng trưởng mạnh của nền kinh tế toàn cầu trong thiên niên kỷ này"

The Asia Pacific Ocean Region is being heightened as the motive for the strong growth

of the global economy in this millennium

1 Châu Á-TBD thúc đẩy hội nhập kinh tế toàn khu vực

Theo nghiên cứu toàn cầu của công ty tư vấn kinh doanh Boston Consulting Group (BCG)khu vực châu Á-Thái Bình Dương là nơi có tốc độ tăng trưởng giá trị tài sản nhanh nhất thếgiới trong năm 2009, với tổng giá trị tài sản đã tăng thêm 22%, tương đương là 3.100 tỷUSD

Tjun Tang, đối tác của BCG và là đồng tác giả của bản báo cáo, dự đoán châu Á-Thái BìnhDương sẽ còn tăng trưởng nhanh hơn các khu vực khác trên thế giới trong 4 năm tới, với tốc

độ tăng giá trị tài sản dự kiến cao hơn gần gấp đôi mức tăng trưởng của toàn cầu, theo đónâng tỷ trọng trong tổng giá trị tài sản của thế giới từ 15% năm 2009 lên gần 20% vào năm2014

Bất chấp những biến động kinh tế và chính trị mà nền kinh tế toàn cầu đang phải đối mặt, khu vực Châu Á - Thái Bình Dương được dự báo tiếp tục là khu vực tăng trưởng nhanh nhấtcủa kinh tế thế giới trong năm 2012 với tốc độ tăng trưởng là 5,3% so với 4,5% trong năm 2011

Dự báo này dựa trên kịch bản được xây dựng bởi HIS Global Insight rằng khu vực đồng euro sẽ chỉ trải qua suy thoái nhẹ trong năm 2012 với tổng sản phẩm quốc nội khu vực giảmchỉ 0,7% trong khi Mỹ duy trì tăng trưởng dương nhẹ ở mức 2%

Sự gia tăng nhu cầu ở thị trường Trung Quốc đối với hàng hóa nhập khẩu từ các nước còn lại trong khu vực châu Á sẽ giúp cân bằng tác động của sự suy giảm nhu cầu ở các nước khuvực đồng euro vốn đang trải qua suy thoái

Có ba nhân tố chủ chốt làm nên sự dẻo dai trong tăng trưởng kinh tế của khu vực châu Á - Thái Bình Dương Thứ nhất, kinh tế Mỹ tiếp tục đà phục hồi trong năm 2012 Thứ hai, Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, có thể sẽ "hạ cánh mềm" trong năm 2012, với tốc độ tăng trưởng giảm nhẹ còn 7,8% chứ không bị suy giảm nặng nề như nhiều người lo sợ.

Nhu cầu của thị trường nội địa sẽ là nhân tố củng cố cơ hội tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc với các số liệu mới nhất cho thấy doanh số bán lẻ tháng 11 tăng 17,3% so với cùng kỳ năm trước và đầu tư vào các tài sản cố định tháng 11 cũng tăng 21,2% so với cùng kỳ năm trước

Chính phủ Trung Quốc cũng bắt đầu một chương trình xây dựng 36 triệu đơn vị nhà ở cho những gia đình có thu nhập thấp trong giai đoạn từ năm 2011 cho đến 2015 10 triệu đơn vị nhà ở đầu tiên đã bắt đầu được xây dựng trong năm 2011

Thứ ba, kinh tế Nhật Bản được trông đợi sẽ phục hồi một chút vào năm 2012 do sản xuất công nghiệp sẽ trở lại bình thường và gói kích thích tài chính phát huy tác dụng trong khi quá trình tái thiết sau thảm họa tăng tốc

Sản xuất công nghiệp của Nhật Bản được dự đoán sẽ tăng 9,5% trong năm 2012 sau khi đã giảm 2,8% trong năm 2011 Sự phục hồi tăng trưởng của Nhật Bản là nhân tố quan trọng thứ ba giúp giảm nhẹ tác động của sự suy thoái trong khu vực sử dụng đồng euro

Mặc dù các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương có sự thích nghi tốt trong các hoàn cảnh khó khăn, những nền kinh tế dựa vào xuất khẩu nhiều hơn ở Đông Á như Singapore,

Malaysia và Hongkong được dự đoán sẽ giảm nhẹ tăng trưởng do nhu cầu yếu đi ở khu vực đồng euro

Chính phủ các nước Châu Á-Thái Bình Dương đã nhất trí kêu gọi hành động tập thể nhằmthúc đẩy hơn nữa hội nhập kinh tế, buôn bán và kết nối mạng năng lượng toàn khu vực

Bước đi này được coi là nhân tố quyết định tương lai tăng trưởng chung và bền vững củakhu vực trong bối cảnh khu vực phải đối mặt với thách thức kinh tế xã hội và môi trườngkhốc liệt.

Ủy ban Liên hợp quốc về Kinh tế Xã hội khu vực Châu Á-Thái Bình Dương (UNESCAP)cho biết một loạt nghị quyết đã được các nước trong khu vực thông qua tại Hội nghị thườngniên năm 2012 của UNESCAP, vừa kết thúc tại thủ đô Bangkok của Thái Lan

Các nghị quyết này kêu gọi tăng cường hội nhập kinh tế khu vực, thúc đẩy buôn bán khôngbiên giới, tạo điều kiện vận tải liên tiểu khu vực, hỗ trợ tăng trưởng bền vững và phổ quát ởcác nước chậm phát triển nhất và các nước bất lợi về địa lý

Các nước Châu Á-Thái Bình Dương cũng thông qua nghị quyết mang tính bước ngoặt vềthúc đẩy kết nối mạng năng lượng toàn khu vực Theo nghị quyết này, hệ thống năng lượngkhu vực hòa nhập hơn, tạo thành Xa lộ năng lượng châu Á, có thể tăng cường an ninh nănglượng, nâng cao hiệu quả và thúc đẩy thị phần lớn hơn của năng lượng tái sinh và nănglượng sạch vì tương lai năng lượng bền vững hơn

49 nước châu Á-Thái Bình Dương đã cam kết cùng nhau biến các nghị quyết vừa được nhấttrí thông qua thành hành động và kết quả cụ thể nhằm tạo ra các chuyển đổi cần thiết tiến tớimột khu vực thịnh vượng và phổ quát hơn

Các nghị quyết này đã xác định chương trình nghị sự tăng trưởng kinh tế bền vững và phổquát toàn khu vực để thu hẹp khoảng cách phát triển giữa và trong các nước châu Á-TháiBình dương nhằm thúc đẩy tiến bộ kinh tế xã hội theo hướng ngày càng "xanh" hơn Cácnghị quyết này cũng cung cấp cho các chính phủ Châu Á-Thái Bình Dương nền tảng đểduyệt xét các thách thức đặc biệt và bất ổn định mà các nước có thể xử lý tốt hơn thông quahành động tập thể

Tiến sỹ Heyzer nêu rõ kết quả các cuộc thảo luận tại Hội nghị thường niên năm 2012 củaUNESCAP phản ánh sự đồng thuận khu vực ngày càng tăng về nhu cầu tạo được tăngtrưởng bền vững hơn, phổ quát hơn và xanh hơn để thu hẹp khoảng cách phát triển và tăngcường hệ thống bảo vệ xã hội, đồng thời coi đó là các động lực mới của tăng trưởng kinh tếkhu vực Châu Á-Thái Bình Dương đã đến lúc phải tự quyết định tương lai của chính mình

để tái cân bằng và đặt lại các nền kinh tế khu vực thông qua hội nhập khu vực mạnh hơnnhằm chia sẻ thịnh vượng, bình đẳng xã hội, tôn trọng phẩm giá của của mọi người dân

2 Châu Á-TBD: Chiếc neo ổn định của kinh tế toàn cầu

Trong năm 2012, mặc dù tỷ lệ tăng trưởng kinh tế của Châu Á-Thái Bình Dương có thểgiảm xuống 6,5% so với mức 7% trong năm 2011, đây là mức tăng trưởng tốt hơn nhiều sovới các khu vực khác

Mạng tin Project syndicate mới đây dẫn Khảo sát kinh tế xã hội châu Á-Thái Bình Dương năm 2012 của Liên hợp quốc dự báo tăng trưởng kinh tế tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương sẽ tiếp tục cao hơn tất cả các khu vực khác trên thế giới đồng thời trở thành chiếc neo ổn định và cực năng động mới của nền kinh tế toàn cầu

Trao đổi thương mại giữa các nước thành viên Phong trào không liên kết với các nước ChâuÁ-Thái Bình Dương sẽ giúp các khu vực đang phát triển, nhất là châu Phi và Mỹ Latin, giảm hơn nữa sự phụ thuộc của họ vào các nền kinh tế phát triển với tăng trưởng thấp

Ngoài ra, mức tăng trưởng cao từ các cường quốc kinh tế châu Á sẽ tiếp tục duy trì trong năm 2012, trong đó mức tăng trưởng của Trung Quốc dự kiến đạt 8,6%, Ấn Độ đạt khoảng 6,9-7,5%

Mức tăng trưởng kinh tế của khu vực Đông Nam Á dự kiến tăng mạnh nhờ sự phục hồi của Thái Lan sau trận lụt hồi năm 2011, trong khi tỷ lệ lạm phát hàng năm của cả khu vực châu Á-Thái Bình Dương sẽ giảm từ 6,1% xuống còn 4,8%

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hỗn loạn và bất ổn, các nước châu Á-Thái Bình Dương maymắn khi có tỷ lệ tăng trưởng GDP cao, nguồn tài chính dồi dào và sự tăng cường hợp tác

kinh tế khu vực.

Sở dĩ nói như vậy bởi châu Á-Thái Bình Dương vẫn còn các công cụ để hóa giải những tác động tiêu cực của các nhân tố bất lợi Các nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn mạnh, lạm phát ở các nền kinh tế tăng trưởng dựa vào xuất khẩu vẫn ở mức vừa phải, hầu hết các nước trong khu vực vẫn duy trì được không gian tài chính có thể tăng chi tiêu của chính phủ Lãi suất mặc

dù tương đối cao, song vẫn trong tầm kiểm soát hoặc có thể giảm nếu cần thiết, nên có thể vẫn sẽ thu hút được nhiều nguồn tín dụng đến toàn khu vực

Việc lựa chọn những chính sách đúng đắn sẽ giúp cho khu vực năng động này phát triển và giữ vững đà tăng trưởng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu kéo dài

Ủy ban kinh tế - xã hội Châu Á-Thái Bình Dương của Liên hợp quốc (UNESCAP) dự báo tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển ở khu vực này sẽ giảm từ 7,2% năm

2011 xuống còn 6,6% năm 2012

Kinh tế Trung Quốc sẽ giảm từ 9,3% năm 2011 xuống còn 8,5% năm 2012, trong khi kinh

tế Ấn Độ và Indonesia lần lượt tăng trưởng 7,8% và 6,5% năm 2012 Kinh tế Trung Quốc đang hướng đến một cuộc "hạ cánh mềm" với mức tăng trưởng vào khoảng 8% và vẫn là động lực quan trọng cho sự tăng trưởng của khu vực Trong vai trò là nền kinh tế lớn thứ haithế giới và có nguồn dự trữ ngoại tệ lên tới 3.200 tỷ USD, Trung Quốc thực sự là "nhà đầu tư" triển vọng để châu Âu hiện thực hóa các giải pháp đối phó với vấn đề nợ công

Cho dù kinh tế thế giới diễn biến bất lợi, Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) cũng chỉ giảmmức dự báo tăng trưởng năm 2012 của châu Á từ mức 7,8% xuống còn 7,5% Một nghiên cứu vừa công bố của WB nhận định rằng các nền kinh tế châu Á sẽ trụ vững trong năm

2012 bởi hầu hết các nước đều có khả năng tài chính để giảm nhẹ những tác động của “cơn bão” đến từ phương Tây Theo nhận định của chuyên gia kinh tế Gerard Lyons thuộc Ngân hàng Standard Chartered, khó khăn của châu Âu có thể kéo kinh tế toàn cầu đi xuống trong những tháng đầu năm 2012, song tăng trưởng tại châu Á sẽ kéo mọi thứ trở lại quỹ đạo vào cuối năm

Ngay chính Tổng thống Mỹ Barack Obama cũng khẳng định rằng để chấn hưng nền kinh tế

Mỹ, Washington cần tìm đến châu Á như một cứu cánh Điều đó thể hiện qua việc

Washington đang ra sức thúc đẩy Hiệp định đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) Hiện TPP hội tụ 9 quốc gia, gồm Australia, Brunei, Chile, Malaysia, New Zealand, Peru, Singapore, Mỹ và Việt Nam, trong khi hai nền kinh tế khác là Nhật Bản và Canada cũng đã tham gia đàm phán

Với những gì đã đạt được trong năm qua, hoàn toàn có cơ sở để khẳng định rằng châu Á Thái Bình Dương sẽ không chỉ là nơi diễn ra các hoạt động thương mại sôi động nhất thế giới trong năm 2012 mà còn là điểm tựa cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu

-Việt Nam là quốc gia thuộc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương - một khu vực phát triểnnăng động nhất và cũng là khu vực rất quan trọng về chính trị, kinh tế, văn hoá, an ninh trên thế giới Việt Nam nằm giữa hai châu lục lớn nhất là châu Á và châu Mỹ với nhữngcường quốc lớn như Mỹ, Trung Quốc, Nga Vì thế, vai trò của Việt Nam phụ thuộc rất lớnvào việc bảo đảm chính sách đối ngoại đa phương, tận dụng được các nguồn lực bên ngoàitrên cơ sở phát huy có hiệu quả các nguồn lực nội sinh

3 Vị trí và tầm quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương

Xét trên góc độ địa - chính trị và địa - kinh tế thì khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tiếpgiáp với nhiều đại dương, trong đó Thái Bình Dương là "cửa ngõ" nối liền Mỹ với thế giới.Hiện nay, dân số ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương chiếm khoảng 1/2 dân số thế giới; làkhu vực có trữ lượng dầu mỏ, khí đốt rất lớn và tập trung sự trỗi dậy kinh tế của nhiều nước,qua đó Mỹ có thể lợi dụng xu thế toàn cầu hoá kinh tế để mở rộng quan hệ mậu dịch ở khuvực đang rất hấp dẫn đối với Mỹ

Trong "Chiến lược quốc gia cho thế kỷ XXI", Mỹ xác định khu vực châu Á - Thái Bình

Dương là một địa bàn quan trọng đối với an ninh quốc gia của nước Mỹ Thực tế ở khu vựcnày đang tập trung sự chú ý của nhiều nước lớn và nhiều tổ chức quốc tế quan trọng Vì vậy,đây là nơi đang tập trung nhiều mâu thuẫn về lợi ích có tính chiến lược của một số nước lớnđối trọng với lợi ích quốc gia Mỹ, đặc biệt những nước đang cạnh tranh với Mỹ để giànhquyền khống chế khu vực này về chính trị và kinh tế

Bước sang thế kỷ XXI, khu vực Châu Á - Thái Bình Dương có những thay đổi mang tính

căn bản: Thứ nhất, sức mạnh chính trị và tốc độ phát triển kinh tế của khu vực này tăng lên

nhanh chóng so với các khu vực khác trên thế giới Hiện nay, xuất khẩu của khu vực Châu

Á - Thái Bình Dương chiếm 30% tổng lượng xuất khẩu của thế giới, kim ngạch thương mạimỗi năm giữa khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và Mỹ vượt 1000 tỉ USD, dự trữ ngoạihối chiếm 2/3 tổng lượng của thế giới

Thứ hai, sự trỗi dậy của Trung Quốc một mặt đã đem đến cơ hội để kinh tế các nước xung

quanh phát triển, mặt khác lại làm cho họ cảm thấy e ngại và lo lắng trước sự cạnh tranh gaygắt thậm chí là sự lấn át trên nhiều phương diện

Thứ ba, các quốc gia sở hữu hạt nhân ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương không ngừng

tăng lên, sự theo đuổi của các tổ chức phi chính phủ đối với vũ khí huỷ diệt hàng loạt vàviệc triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ ở khu vực này, đều có khả năngdẫn đến cuộc chạy đua vũ trang ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương thêm gay gắt

Thứ tư, cơ chế hợp tác đa phương khu vực không ngừng tăng làm cho khả năng xuất hiện

nhất thể hoá khu vực cũng có phần tăng lên, cho dù để điều đó trở thành hiện thực còn làcâu chuyện của tương lai

Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương không chỉ là một trong những khu vực có dân số đôngnhất thế giới, mà còn là một trong những khu vực có nền kinh tế phát triển sôi động nhất vàtập trung nhiều của cải nhất Đồng thời, khu vực này còn là một trong những khu vực có lựclượng quân sự dày đặc nhất, tiềm lực phát triển quân sự lớn nhất và vấn đề phổ biến vũ khíhạt nhân nghiêm trọng nhất thế giới Bước sang thế kỷ XXI, khu vực Châu Á - Thái BìnhDương đang khẳng định là nơi có mức sống cao nhất trên thế giới Đến năm 2015, Đông Á

sẽ thực hiện và vượt mục tiêu “kế hoạch phát triển thiên niên kỷ, tức là giảm một nửa mứcdân số nghèo của năm 1990.” Vì vậy, bất kể về lĩnh vực kinh tế, hay là an ninh, đối với Mỹ,khu vực Châu Á - Thái Bình Dương ngày càng trở nên quan trọng

Châu Á - Thái Bình Dương là khu vực phục hồi nhanh nhất và đạt tốc độ tăng trưởng caonhất sau những tác động sâu sắc của cuộc khủng hoảng tài chính - kinh tế toàn cầu Sự tăng

trưởng chung của khu vực này dự báo vượt tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế thế giới nhờnhu cầu nội địa và thương mại nội khối tăng giúp bù đắp sự suy giảm xuất khẩu sang cácnền kinh tế phát triển Những thách thức mới trên lĩnh vực an ninh đối với khu vực này mớiđáng lo ngại, bởi Châu Á - Thái Bình Dương là khu vực hết sức quan trọng về chính trị,kinh tế, văn hoá, an ninh trên thế giới Những vụ tranh chấp về biển, đảo giữa các nước ởkhu vực Đông Bắc Á vẫn tiềm ẩn nguy cơ căng thẳng trong các mối quan hệ song phươnghoặc đa phương về an ninh ở Châu Á - Thái Bình Dương Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc luônđặt quân đội của họ ở Đông Bắc Á trong tình trạng báo động cao, sẵn sàng cho một cuộcchiến tranh Những động thái đó đã làm bật lên những thách thức lớn về an ninh đối với khuvực Châu Á - Thái Bình Dương

Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) được thành lập năm 1989 tại

Úc nhằm thúc đẩy hơn nữa tăng trưởng kinh tế và thịnh vượng trong khu vực và củng cốcộng đồng châu Á - Thái Bình Dương Với 21 thành viên và 2,6 tỉ người (khoảng 40% dân

số trên thế giới), 56% GDP, và 57% giá trị thương mại toàn cầu, APEC tự hào đại diện chomột khu vực kinh tế phát triển năng động nhất thế giới

Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương có vị trí, vai trò rất quan trọng đối với lợi ích của Mỹ

Vì vậy, Mỹ đang kiếm tìm một cơ chế an ninh thích hợp để lôi kéo, ràng buộc chặt chẽ cácnước ở khu vực này phục vụ cho ý đồ củng cố địa vị lãnh đạo trên toàn thế giới của Mỹtrong thế kỷ XXI

4 Vai trò và vị thế của Việt Nam trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương

Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong vành đai châu Á - Thái Bình Dương Với vị trí chiếnlược - nằm giữa Đông Bắc Á và Đông Nam Á - có đường lãnh hải dài và chung đường biêngiới trên bộ với Trung Quốc, Lào và Cam-pu-chia, Việt Nam chiếm vị trí trung tâm của cáchoạt động kinh tế diễn ra khắp Châu Á - Thái Bình Dương Vì thế, Việt Nam sẽ được hưởnglợi từ sự phát triển của các nước lớn trong khu vực cũng như đóng vai trò cầu nối hữu íchgiữa các nước Đông Nam Á và Đông Bắc Á

Việt Nam đã và đang nỗ lực cùng các nước đóng góp vào sự nghiệp phát triển chung củakhu vực Đặc biệt, kể từ khi gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) năm

1995, Việt Nam đã tổ chức thành công nhiều Hội nghị quốc tế lớn, trong đó, đáng lưu ý làHội nghị cấp cao ASEAN 1996, Hội nghị cấp cao Cộng đồng Pháp ngữ 1997, Chủ tịchASEAN năm 1998, Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác châu Á - Thái Bình Dương (APEC-16) năm 2006, Hội nghị cấp cao Diễn đàn Á - Âu (ASEM) năm 2007 và đặc biệt là gánh vácvai trò Uỷ viên không thường trực Hội đồng Bảo An Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2008-2009bao gồm cả trọng trách 2 lần Chủ tịch luân phiên của Hội đồng và Chủ tịch Hội nghị Giảitrừ quân bị của Liên hợp quốc khoá 2009 Việt Nam đã có nhiều sáng kiến, đóng góp chocác vấn đề quan trọng giúp các quốc gia Đông Nam Á triển khai thành công nhiều lĩnh vựchợp tác bản lề.Trong vai trò Chủ tịch ASEANnăm 2010, Việt Nam đã thực hiện tốt vai tròcủa mình khi tham gia các diễn đàn quốc tế quan trọng như Hội nghị Bộ trưởng ngoại giaoASEAN – EU, Hội nghị ASEAN - Hội đồng hợp tác vùng Vịnh, Diễn đàn kinh tế thế giớiĐông Á Việt Nam không chỉ đảm nhiệm tốt vai trò Chủ tịch ASEAN trên các diễn đàn đốithoại toàn cầu mà còn đóng góp rất nhiều vào sự thành công trong việc tổ chức các hội nghịcấp cao của ASEAN, các hội nghị chuyên ngành và nhiều hoạt động cộng đồng có ý nghĩaquan trọng góp phần nâng cao tầm ảnh hưởng và uy tín của Việt Nam nói riêng và các nướcASEAN nói chung trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên toàn thế giới.Vai tròcủa Việt Nam sẽ nổi lên như một người chơi chiến lược ở tầm trung trong các vấn đề khuvực Việt Nam cần mối quan hệ đa phương tốt để cân bằng các nước lớn, bảo đảm chínhsách đối ngoại đa phương

Việt Nam chính thức gia nhập Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á –Thái Bình Dương (APEC) tháng 11 năm 1998 Mặc dù không phải là thành viên sáng lập raAPEC và trình độ phát triển còn thấp so với nhiều nền kinh tế APEC khác, nhưng Việt Nam

đã chủ động tham gia, đóng góp tích cực cho nhiều hoạt động hợp tác của APEC với tinhthần trách nhiệm cao, chủ động tham gia các chương trình hợp tác kinh tế, thương mại, đầu

tư và quá trình tự do hoá thương mại của APEC Việt Nam đã tham gia mạnh mẽ vào một số

kế hoạch hành động tập thể, đưa ra nhiều sáng kiến và đề xuất nhiều dự án được chấp thuận.Việc tổ chức thành công rực rỡ Hội nghị cấp cao APEC-16 năm 2006 là bằng chứng chothấy những đóng góp to lớn của Việt Nam đối với khu vực châu Á – Thái Bình Dương,

khẳng định năng lực và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế Việc Việt Nam tổchức chu đáo trên 100 sự kiện lớn, nhỏ, trong đó có Hội nghị thượng đỉnh và nhiều hội nghịcấp bộ trưởng, đã thể hiện sự lớn mạnh cả về thế và lực của đất nước, giành được sự tintưởng và tôn trọng của bạn bè quốc tế Thành tựu APEC-16 đạt được trong việc thực hiện

các mục tiêu Bogo cũng như liên kết kinh tế khu vực được ghi nhận Ở cấp độ đa phương, APEC đã nỗ lực thúc đẩy Vòng đàm phán Đô-ha và chống lại chủ nghĩa bảo hộ Ở cấp độ

khu vực, APEC đã tạo nên một diện mạo mới cho môi trường kinh doanh tại châu Á - Thái

Bình Dương Các chương trình thuận lợi hoá thương mại và đầu tư, cải cách cơ cấu, kết nốidây chuyền cung ứng đã góp phần quan trọng làm cho hàng hoá, dịch vụ, lao động và đầu

tư giữa các thành viên được di chuyển tự do và thuận lợi hơn Việc tổ chức thành côngAPEC-16 làm cho Việt Nam được nhìn nhận không chỉ ở tầm khu vực mà cả ở tầm quốc tế.Cùng với việc trở thành thành viên của WTO (tháng 1-2007) và vai trò chủ tịch Hội đồngBảo an Liên hợp quốc (tháng 7-2008), vai trò và tiếng nói của Việt Nam trong khu vực vàtrên trường quốc tế được đẩy lên tầm cao mới APEC cũng là nơi để Việt Nam đạt đượcnhiều thoả thuận quan trọng trong quan hệ song phương, đặc biệt với các cường quốc thếgiới như Mỹ, Nga, Trung Quốc

Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ tuyên bố cấp cao tại Hội nghị APEC Peru 2008, thúc đẩy sựphát triển của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó đặc biệt là việc đẩy mạnh liênkết kinh tế khu vực, tiến hành cải tổ cơ cấu, cải thiện an ninh lương thực và xử lý hài hoànhững vấn đề xã hội trong quá trình toàn cầu hoá

Không chỉ có vai trò quan trọng về chính trị, Việt Nam nằm trong top 2 nước (cùng vớiTrung Quốc) dẫn đầu về tốc độ tăng trưởng kinh tế trong khu vực châu Á – Thái BìnhDương Tăng trưởng kinh tế trung bình của Việt Nam đạt khoảng 7% - 8% liên tục trong 25năm qua Trao đổi thương mại với thế giới tăng bình quân 15 - 20% Việt Nam đã giải quyếtthành công vấn đề an ninh lương thực, vươn lên xếp thứ 2 thế giới về xuất khẩu gạo Năm

2010, Việt Nam là 1 trong 2 quốc gia Đông Nam Á (cùng với Phi-líp-pin) đạt tốc độ tăngtrưởng trung bình cao nhất, khoảng 7% Thành tựu này có phần đóng góp quan trọng của nỗlực hội nhập quốc tế ở mọi tầng nấc của Việt Nam Mặc dù mức tăng trưởng của Việt Namvẫn còn thấp hơn nước láng giềng Trung Quốc, song công cuộc xoá đói giảm nghèo của

Việt Nam đã thành công hơn Trung Quốc rất nhiều Việt Nam đã có bước tiến dài trongcông cuộc giảm tỉ lệ hộ nghèo, có sự tăng trưởng mạnh mẽ trong công cuộc thực hiện cácMục tiêu Thiên niên kỷ Thành tựu của Việt Nam được Cộng đồng quốc tế ngưỡng mộ vàđánh giá cao Thành công về kinh tế và sự ổn định về chính trị đã biến Việt Nam thành điểmđến của nhiều công ty đa quốc gia, các định chế tài chính như Ngân hàng Thế giới (WB) và

cả các công ty du lịch Việt Nam vẫn là một trong những điểm đến hàng đầu ở khu vực châu

Á - Thái Bình Dương về phát triển kinh doanh đối với các công ty nước ngoài 83% cáccông ty đa quốc gia tuyên bố sẽ tăng hoặc duy trì tỉ lệ đầu tư của họ vào khu vực châu Á -Thái Bình Dương

Việt Nam là một thực thể quan trọng có vai trò ngày càng tăng trong cộng đồng ASEAN.Các nỗ lực của Việt Nam đã góp phần biến ASEAN thành một nhân tố quan trọng đối vớihoà bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và thế giới Việt Nam đã quyết định thamgia đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) với tưcách thành viên chính thức, và sẽ tiếp tục tham gia đàm phán Hiệp định này với tinh thầnchủ động và tích cực Gia nhập vào Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, Việt Nam đã giúplàm xích lại gần nhau giữa 2 nhóm nước ASEAN 6 (ASEAN cũ) và ASEAN mới (Lào,Cam-pu-chia và Mi-an-ma), đóng góp vào sự trưởng thành của ASEAN, từ đó, tạo nênnhững bước tiến của liên kết khu vực Châu Á - Thái Bình Dương Năm 2003, ASEAN nhấttrí xây dựng Cộng đồng Kinh tế ASEAN và cũng là lúc ý tưởng xây dựng Khu vực mậudịch tự do Châu Á - Thái Bình Dương được nhen nhóm ASEAN giữ vai trò chủ đạo trongmột số khuôn khổ hợp tác khu vực, nhất là Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF) - đây là cơchế khu vực duy nhất để đối thoại và hợp tác về các vấn đề chính trị - an ninh ở khu vựcChâu Á - Thái Bình Dương Thập kỷ qua, ASEAN đã thiết lập một mạng lưới các Khu vựcmậu dịch tự do với hầu hết các nước trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương như vớiTrung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Australia, Newziland Hợp tác giữa ASEAN vớicác đối tác lớn khác như Mỹ, Nga, châu Âu…đang đi vào chiều sâu Tóm lại, ASEAN cóvai trò quan trọng trong khu vực và với vai trò là chủ tịch ASEAN, Việt Nam ngày càngquan trọng trên thế giới

Điều đáng chú ý là, bối cảnh quốc tế và khu vực vừa qua khiến cho Việt Nam triển khaithực hiện vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2010 gặp nhiều khó khăn Tuy nhiên, Việt Nam vẫnđảm nhiệm tốt được vai trò của mình, thể hiện cụ thể ở những điểm sau:

Thứ nhất, Việt Nam đã tổ chức được 14 hội nghị cấp cao với các cường quốc lớn như Mỹ,

Nga, Trung Quốc… trong khoảng thời gian khá ngắn (hơn 2 ngày) - một kỷ lục mới, chưa

từng có trong lịch sử ASEAN Hội nghị đã thông qua bản Kế hoạch tổng thể kết nối ASEAN

- là thoả thuận quan trọng thứ hai (chỉ sau Hiệp định Thương mại tự do FTA năm 1992)trong thúc đẩy liên kết và phát triển kinh tế khu vực

Thứ hai, Việt Nam đã giữ vững được tăng trưởng kinh tế suốt 25 năm qua với mức tăng

trưởng khá cao đã hỗ trợ cho sự phát triển kinh tế toàn khối ASEAN, xứng đáng nhóm đứngđầu về thành tựu phục hồi kinh tế ở châu Á Thái Bình Dương Từ đó, các hoạt động vàchương trình làm việc của ASEAN với các bên đối thoại được tăng lên gấp nhiều lần, nângcao vị thế của Việt Nam như là một cường quốc kinh tế mới trong khối

Thứ ba, Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị đầu tiên các Bộ trưởng Quốc phòng

ASEAN mở rộng (ADMM+) có sự tham gia của lãnh đạo quan chức quốc phòng cao cấpnhất của tất cả các nước lớn (Mỹ, Nga, Trung Quốc ) Hội nghị này là một Diễn đàn anninh mới, bổ trợ cho Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) và Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF)trong việc giải quyết các thách thức an ninh chủ yếu của khu vực Đây là hội nghị cấp caothành công nhất, mở ra hướng giải quyết các vấn đề an ninh khu vực

Thứ tư, Việt Nam đã cùng với các quốc gia khu vực phối hợp thông qua qui chế ứng xử biển

Đông làm cơ sở để giải quyết các vấn đề trên biển, góp phần vào ổn định chung khu vựctheo hướng gác tranh chấp, cùng khai thác

Thứ năm, Việt Nam có vai trò quan trọng trong việc củng cố và tăng cường hợp tác với các

đối tác quan trọng trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương: Ký kết 2 Thoả thuận tăngcường hợp tác với Lào, Cam-pu-chia và 3 Hiệp định hợp tác về năng lượng với Nga trongHội nghị cấp cao ASEAN 17 (tháng 10-2010)

Bối cảnh quốc tế trong thập niên thứ 2 của thế kỷ 21 sẽ có nhiều thời cơ đan xen với tháchthức Châu Á - Thái Bình Dương sẽ vẫn là khu vực phát triển năng động, trong đó, TrungQuốc có vai trò ngày càng lớn Bên cạnh đó Mỹ cũng có điều chỉnh quan tâm nhiều đến khuvực Là thành viên trong ASEAN, một mặt Việt Nam cần tiếp tục đổi mới và tái cấu trúcnền kinh tế và hội nhập đầy đủ vào nền kinh tế toàn cầu, mặt khác với vị trí địa lí của ViệtNam nói riêng và ASEAN nói chung ở trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương cần tậndụng tạo nên một tam giác năng động giữa Trung Quốc, Mỹ và ASEAN./

Tài liệu tham khảo:

Responsibilities as Host country for APEC 2010, Nippon Keidanren,

15-10-2010

[2] Ajay Chhibber, Jayati Ghosh and Thangavel Palanivel (2009), The Global

Financial Crisis and the Asia Pacific Region, UNDP Regional Centre for Asia

and the Pacific

[3] Ralph A Cosa, Brad Glosserman, Michael A McDevitt (2009), The United

States and the Asia Pacific Region: Security Strategy for the Obama Administration, Center for A New American Security (CNA).

[4] Nguyễn Đức Thắng (2008), Châu Á Thái Bình Dương trong chiến lược toàn

cầu của Mỹ, Tạp chí Cộng sản số 14 (158), 2008.

1 The Asia Pacific Ocean Region speeds up the whole-region economy integration

According to the global research of Boston Consulting Group (BCG), The Asia PacificOcean Region is a place having the fastest asset value growth speed on the world in 2009,with the total asset value increase of 22% equal to 3.100 billion USD

Tjun Tang, a partner of BCG concurrently a co-author of the report, forecasted that TheAsia Pacific Ocean Region would grow faster than other regions on the world in the 4coming years, with the estimated asset value increase speed nearly two times of the global