PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP TRONG ĐỌC HIỂU TÁC PHẨM "CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA” văn đến làm văn và dạy học tiếng Việt; quán triệt trong từng khâu của quá trình dạyhọc; quán triệt trong mọi yếu tố c
Trang 1MỤC LỤC
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm Trang 18
Trang 2PHƯƠNG PHÁP TÍCH HỢP TRONG ĐỌC HIỂU TÁC PHẨM
"CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA”
văn đến làm văn và dạy học tiếng Việt; quán triệt trong từng khâu của quá trình dạyhọc; quán triệt trong mọi yếu tố của hoạt động học tập; tích hợp trong chương trình;tích hợp trong sách giáo khoa; tích hợp trong phương pháp dạy học của giáo viện
và tích hợp trong hoạt động học tập của học sinh
Như vậy, ở nước ta hiện nay phương pháp tích hợp đang là mối quan tâm củanhiều đối tượng trong đó không chỉ là các nhà nghiên cứu mà còn có cả giáo viên
và học sinh Vấn đề đặt ra trong lí luận và phương pháp dạy học bộ môn là phảitiếp cận, nghiên cứu và vận dụng dạy học tích hợp vào dạy môn Ngữ Văn trongtrường THPT nhằm hình thành và phát triển năng lực nhân cách của người học sinhmột cách hiệu quả hơn, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục và đào tạo của bộmôn
Chính vì những lí do trên đã khiến tôi lựa chọn đề tài này
1.2 Mục đích nghiên cứu
Dạy học tích hợp theo hướng vận dụng kiến thức liên môn giúp cho giờ học sẽtrở nên sinh động hơn, vì không chỉ có giáo viên là người trình bày mà học sinhcũng tham gia vào quá trình tiếp nhận kiến thức, từ đó phát huy tính tích cực củahọc sinh
Dạy học tích hợp cũng góp phần phát triển tư duy liên hệ, liên tưởng ở họcsinh Tạo cho học sinh một thói quen trong tư duy, lập luận tức là khi xem xét mộtvấn đề phải đặt chúng trong một hệ quy chiếu, từ đó mời có thể nhận thức vấn đềmột cách thấu đáo Giúp học sinh hứng thú học tập, từ đó khắc sâu được kiến thức
đã học Hiểu được bản chất của kế hoạch dạy học tích hợp Làm cho quá trình họctập có ý nghĩa bằng cách gắn học tập với cuộc sống hàng ngày, trong quan hệ vớicác tình huống cụ thể mà học sinh sẽ gặp sau này, hòa nhập thế giới học đường vớithế giới cuộc sống
Dạy cho học sinh sử dụng kiến thức trong tình huống cụ thể Thay vì thamnhồi nhét cho học sinh nhiều kiến thức lí thuyết đủ loại, dạy học tích hợp chú trọngtập dượt cho học sinh vận dụng các kiến thức kĩ năng học được vào các tình huống
Trang 3thực tế, có ích cho cuộc sống sau này làm công dân, làm người lao động năng lựcsống tự lập.
Xác lập mối quan hệ giữa các khái niệm đã học Trong quá trình học tập, họcsinh có thể lần lượt học những môn học khác nhau, những phần khác nhau trongmỗi môn học nhưng học sinh phải biết đặt các khái niệm đã học trong những mốiquan hệ hệ thống trong phạm vi từng môn học cũng như giữa các môn học khácnhau Thông tin càng đa dạng, phong phú thì tính hệ thống phải càng cao, có nhưvậy thì các em mới thực sự làm chủ được kiến thức và mới vận dụng được kiếnthức đã học khi phải đương đầu với một tình huống thách thức, bất ngờ, chưa từnggặp
Phân biệt cái cốt yếu với cái ít quan trọng hơn Cái cốt yếu là những năng lực
cơ bản cần cho học sinh vận dụng vào xử lí những tình huống có ý nghĩa trongcuộc sống, hoặc đặt cơ sở không thể thiếu cho quá trình học tập tiếp theo
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm này được áp dụng đối vớimột tác phẩm văn học cụ thể và học sinh lớp 12 A3, 12A4
1.4.Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp dạy học theo hướng tích hợp là lồng ghép nội dung tích hợp vàocác bài dạy, tùy theo từng môn học mà lồng ghép tích hợp ở các mức độ như liên
hệ, lồng ghép bộ phận hay là toàn phần, ( Phần nội dung bài học, phần bài tập hay
là tổng kết toàn bài ) Khi tích hợp giáo viên cần sử dụng ngôn từ kết nối sao cho
lô gic và hài hòa từ đó giáo dục và rèn kĩ năng sống, giá trị sống cho học sinh
- Để nâng cao hiệu quả của môn học tích hợp, giáo viên có thể sử dụng một sốphương pháp để dạy học tích hợp Trong các phương pháp trên, chúng ta thường sửdụng phương pháp dạy học đặt và giải quyết vấn đề Phương pháp dạy học đặt vàgiải quyết vấn đề là phương pháp dạy học trong đó giáo viên tạo ra những tìnhhuống có vấn đề, điều khiển học sinh phát hiện vấn đề, hoạt động tự giác, tích cực,chủ động, sáng tạo để giải quyết vấn đề và thông qua đó chiếm lĩnh tri thức, rènluyện kĩ năng và đạt được những mục đích học tập khác Đặc trưng cơ bản củaphương pháp dạy học đặt và giải quyết vấn là “tình huống gợi vấn đề” vì “Tư duychỉ bắt đầu khi xuất hiện tình huống có vấn đề”
-Theo quan điểm tích hợp, dạy đọc - hiểu là quá trình giúp học sinh qua việctiếp xúc với văn bản, thông hiểu cả nghĩa đen, nghĩa bóng, nghĩa hàm ẩn, thấy đượcvai trò hiệu quả biểu đạt các hình thức biện pháp ngôn từ, ý nghĩa của hình tượngnghệ thuật, những thông điệp tư tưởng tình cảm, thái độ của người viết gửi gắmtrong tác phẩm cụ thể Đồng thời qua nhiều tác phẩm đọc – hiểu cùng thể loại giúphọc sinh nắm vững đặc trưng thể loại: về kết cấu, ngôn ngữ mang tính đặc thù củathể loại đó nhằm trang bị cho học sinh kiến thức kĩ năng cơ bản về thể loại văn học
Do vậy, cần xem dạy đọc- hiểu là quá trình hướng dẫn học sinh tiếp nhận, và hiểu
kĩ, hiểu sâu văn bản Đồng thời trang bị cho người học kiến thức đọc văn và
Trang 4phương pháp đọc văn thông qua việc tiếp cận với các tác phẩm tiêu biểu cùng thểloại trong từng giai đoạn lịch sử nhất định, hình thành kiến thức về thể loại văn họcmột cách hệ thống.
-Các bước hướng dẫn đọc –hiểu:
+Tìm hiểu chung về tác phẩm gồm:
*Tác giả
*Hoàn cảnh ra đời
*Xác định thể loại và tìm hiểu đặc trưng thể loại
*Tìm hiểu kết cấu của văn bản
*Định hướng chủ đề tác phẩm
Hướng dẫn học sinh nắm vững phần kiến thức chung qua hệ thống câu hỏi
*Hỏi về hoàn cảnh ra đời giúp gì cho việc tìm hiểu tác phẩm
*Hỏi về những nét nổi bật trong tiểu sử, sự nghiệp của tác giả (chi phối đếnsáng tác như thế nào?)
*Hỏi về đặc điểm thể loại và vai trò, tác dụng của thể loại
*Câu hỏi xác định bố cục, kết cấu văn bản (căn cứ vào mạch truyện, mạch cảmxúc, theo đặc trưng thể loại)
*Câu hỏi phát hiện từ ngữ khó, điển tích điểm cố
*Câu hỏi phát hiện các khía cạnh độc đáo của ngôn ngữ nghệ thuật: từ ngữ,hình ảnh, chi tiết, các biện pháp tu từ (những chi tiết nghệ thuật nào đã được tácgiả sử dụng một cách đặc sắc, độc đáo)
*Câu hỏi về giá trị biểu đạt hiệu quả nghệ thuật của các thủ pháp nghệ thuậtnhằm gợi mở kích thích trí tưởng tượng, khả năng liên tưởng, liên hệ, khả năngcảm thụ văn học của học sinh
*Câu hỏi về thông điệp tư tưởng tình cảm, ý nghĩa triết lí tác giả muốn gửigắm qua tác phẩm (qua bức tranh cảnh vật, con người, tâm trạng, cảm xúc tác giảmuốn gửi gắm điều gì?)
*Câu hỏi về đóng góp nghệ thuật và nội dung của tác phẩm
II.Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.Cơ sở lí luận
Tích hợp có nghĩa là sự hợp nhất, sự hoà hợp, kết hợp Nội hàm khoa họckhái niệm tích hợp có thể hiểu một cách khái quát đó là sự hợp nhất hay là sự nhấtthể hoá đưa tới một đối tượng mới như là một thể thống nhất trên những nét bảnchất nhất của các thành phần đối tượng, chứ không phải là một phép cộng giản đơnnhững thuộc tính của các thành phần ấy Như vậy, tích hợp có hai tính chất cơ bản,liên hệ với nhau, qui định lẫn nhau đó là tính liên kết và tính toàn vẹn Liên kếtphải tạo thành một thực thể toàn vẹn, không còn sự phân chia giữa các thành phầnkết hợp Tính toàn vẹn dựa trên sự thống nhất nội tại các thành phần liên kết chứkhông phải sự sắp đặt các thành phần bên cạnh nhau Không thể gọi là tích hợp nếucác tri thức, các kĩ năng chỉ được thụ đắc, tác động một cách riêng rẽ không có sự
Trang 5liên kết, phối hợp với nhau trong lĩnh hội nội dung hay giải quyết một vấn đề, tìnhhuống.
Trong lí luận dạy học, tích hợp được hiểu là sự kết hợp một cách hữu cơ, cótính hệ thống, ở những mức độ khác nhau, các kiến thức, kĩ năng thuộc các mônhọc khác nhau thành một nội dung thống nhất, dựa trên cơ sở các mối liên hệ về líluận và thực tiễn được đề cập tới trong các môn học hoặc các hợp phần của bộ môn
đó Trong Chương trình THPT, môn Ngữ Văn năm 2002 của Bộ GD & ĐT, khái niệm tích hợp cũng được hiểu là “sự phối hợp các tri thức gần gũi, có mối quan hệ mật thiết với nhau trong thực tiễn để chúng hỗ trợ tác động vào nhau, phối hợp với nhau nhằm tạo nên kết quả tổng hợp nhanh chóng và vững chắc” (Tr.27)
Việc vận dụng phương pháp tích hợp vào trong quá trình dạy học văn ởtrường THPT chẳng những dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễntrong các phân môn Văn học, tiếng Việt, làm văn cũng như các bộ phận tri thứckhác nhau như hiểu biết lịch sử xã hội, văn hoá nghệ thuật mà còn xuất phát từ đòihỏi thực tế là cần phải khắc phục, xóa bỏ lối dạy học thụ động khép kín, tách biệtkiến thức học trong nhà trường và kiến thức thực tế, cô lập giữa những kiến thức và
kĩ năng vốn có liên hệ bổ sung cho nhau, tách rời kiến thức với các tình huống có ýnghĩa, những tình huống cụ thể mà học sinh sẽ gặp sau này Nói khác đi, đó là lối
dạy học khép kín “trong nội bộ phân môn”, biệt lập với các bộ phận Văn học, tiếng
Việt và Làm văn vốn có quan hệ gần gũi về bản chất, nội dung và kĩ năng cũng nhưmục tiêu, đủ cho phép phối hợp liên kết nhằm tạo ra những đóng góp bổ sung chonhau cả về lí luận và thực tiễn, đem lại kết quả tổng hợp và vững chắc trong việcgiải quyết những tình huống tích hợp hoặc những vấn đề thuộc từng phân môn
Vận dụng quan điểm tích hợp trong dạy học Ngữ Văn là cách thức để khắcphục, hạn chế lối dạy học chay nhằm nâng cao năng lực sử dụng những kiến thức
và kĩ năng mà học sinh lĩnh hội được, đảm bảo cho mỗi học sinh khả năng huyđộng có hiệu quả những kiến thức và kĩ năng của mình để giải quyết những tìnhhuống có ý nghĩa
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1.Tên gọi bộ môn theo tinh thần tích hợp
Chương trình mới chỉ còn một bộ sách với tên gọi chung là Ngữ Văn Trongkhi lâu nay vẫn quen dùng riêng biệt ba quyển ứng với ba phân môn được biênsoạn độc lập: Tiếng Việt, Làm văn, Văn học
2.2.2.Chương trình được biên soạn theo hướng tích hợp
Chương trình sách Ngữ Văn mới soạn theo lôgíc tích hợp chú trọng rèn kĩnăng tổng hợp: đọc, nói, nghe, viết cho học sinh bằng việc gắn kết, phối hợp cácnội dung gần gũi liên quan gồm các phân môn Tiếng Việt, Làm văn, Đọc – hiểu vănbản Chương trình được phân bố theo các cụm bài học có kiến thức gần gũi
Việc sắp xếp các cụm bài học như vậy chính là nhằm tập trung rèn luyện chohọc sinh kĩ năng đọc văn và làm văn Theo cách bố trí này thì ba phân môn Tiếng
Trang 6Việt, Làm văn và Đọc văn không còn là ba phân môn độc lập cung cấp những kiếnthức, kĩ năng độc lập mà có mối quan hệ qua lại chặt chẽ Trang bị kiến thức TiếngViệt là để giúp đọc – hiểu văn bản, làm văn Còn các tri thức văn học văn hoá xãhội, lịch sử, tiếng Việt là những công cụ cần thiết giúp cho việc đọc – hiểu vănbản văn học cũng như khả năng tạo lập văn bản
Trong hệ thống bài đọc, nhiều văn bản cũng được bố trí sắp xếp theo hướngtích hợp:
Các tác phẩm ở phần này đã được lựa chọn theo từng thể loại theo từng giaiđoạn lịch sử văn học và tổ chức dạy học theo đặc trưng thể loại trên cơ sở kết hợpchặt chẽ giữa các bài học, bài luyện tập tiếng Việt và làm văn
Ví dụ: Ở chương trình Ngữ Văn cơ bản lớp 10, từ tuần 12 đến tuần 15 các tácphẩm được lựa chọn đưa vào phần đọc – hiểu văn bản đều là các tác phẩm thuộcthể thơ Đường luật (Thất ngôn bát cúa Đường luật, thất ngôn tứ tuyệt) như:
+Thuật hoài (Phạm Ngũ Lão)
+Nhàn (Nguyễn Bỉnh Khiêm)
+Độc tiểu Thanh Kí (Nguyễn Du)
+Hoàng Hạc lâu Tống Mạnh Hạo Nhiên Chi Quảng Lăng (Lí Bạch)
+Thu hứng (Đỗ Phủ)
Cách lựa chọn và sắp xếp bài học như vậy là hoàn toàn khác với chươngtrình sách giáo khoa trước đây (sắp xếp theo từng tác giả, giai đoạn văn học và theohướng minh hoạ lịch sử văn học, ít chú ý đến đặc trưng thể loại) Điều này đã khiếnkhông ít giáo viên chúng ta khi triển khai bài dạy nhất là ở các tác phẩm cùng mộttác giả nhưng lại được bố trí dạy trong nhiều thời điểm khác nhau và những bài học
về tác giả lại dạy sau tác phẩm (chương trình nâng cao) Lúng túng là điều khôngtránh khỏi nhưng nếu biết định hướng bài dạy theo cách tích hợp thì cũng khôngkhó để tiếp cận và làm quen dần
Với phương pháp dạy học theo quan điểm mới tích hợp giúp học sinh tiếp cậnbài đọc- hiểu theo đặc trưng thể loại là cách tiếp cận với văn bản Văn học một cáchkhoa học, khách quan Từ đó, giúp hình thành năng lực tự tìm tòi, phát hiện trongquá trình tiếp cận với nhiều tác phẩm khác, tạo cho các em hứng thú tự khám phá
Trang 7năng lực liên môn để giải quyết một nội dung tích hợp chứ không phải sự tác động
các hoạt động, kĩ năng riêng rẽ một nội dung riêng rẽ thuộc “nội bộ phân môn”.
Nội dung tích hợp của thiết kế giáo án cần tập trung vào những điểm quy tụ,liên kết nội dung ba bộ phận Văn- Tiếng Việt – Làm văn trong văn bản để xây dựngcác tình huống tích hợp và các hoạt động phức hợp tương ứng nhằm giúp học sinhtích hợp tri thức và kĩ năng trong khi xử lí tình huống Đó có thể là những từ ngữ,đoạn văn, những chi tiết, hình tượng, các sự kiện, tình huống mà mình muốn cảmhiểu, cắt nghĩa, đánh giá đòi hỏi, vận dụng tri thức liên văn bản, phải tổng hợp hiểubiết nhiều mặt về lịch sử, xã hội, tâm lí, văn hoá, văn học, ngôn ngữ
2.3.2.Ứng dụng phương pháp tích hợp vào giảng dạy“Chiếc thuyền ngoài xa”
trong sự nghiệp sáng tác của
Nguyễn Minh Châu)
-Phong cách của nhà văn?
-Quan niệm của Nguyễn Minh Châu khi sáng tác
văn học: “Nhà văn không có quyền nhìn sự vật một cách đơn giản mà nhà văn cần phấn đấu để đào xới bản chất con người vào cái tầng sâu lịch sử” Tức là
nhà văn cần đi sâu vào hiện thực, đi sâu vào mọingõ ngách trong tâm hồn con người để mà khám phánhững vẻ đẹp ẩn sâu bên trong mà ông gọi đó là
“hạt ngọc ẩn dấu trong tâm hồn mỗi con người”
-Sự nghiệp sáng tác+Trước 1975, Nguyễn Minh Châu hoàn thành xuấtsắc nhiệm vụ của một nhà văn chiến sĩ với mảng đề
tài về chiến tranh tiêu biểu như “Cửa sông” 1967;
“Những vùng trời khác nhau” 1970; “Dấu chân người lính” 1972…
+Sau 1975, ông nghiêng hẳn về đề tài thế sự, đi sâukhám phá những vấn đề cá nhân trong mối quan hệđời thường đa đoan, phức tạp Tiêu biểu như:
“Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành” 1983; Bến quê (1985), Chiếc thuyền ngoài xa (1987)…
->Ông nhìn nhận cuộc đời và con người bằng mộtcái nhìn đa diện và một trái tim nhân hậu
-Phong cách:
+Trong sáng giản dị giàu chất thơ, giàu chất triết lí
Trang 8-Tình huống truyện trong tác
phẩm “Chiếc thuyền ngoài
xa” là gì?
-Bối cảnh làm nền cho câu
+Kết hợp hài hòa giữa chất triết lí cuộc đời với chấttrữ tình lãng mạn
2.Tác phẩm -Hoàn cảnh sáng tác
+Là truyện ngắn viết trong thời điểm đất nước hoàntoàn thống nhất nhưng còn nhiều vấn đề đặt ra.Trong bối cảnh nền văn học nước ta đang trên đà đổimới
+Sáng tác 1983, in trong tập Bến quê Sau đó được
tách ra thành truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa”
3.Tóm tắt tác phẩm
II.Đọc hiểu 1.Tình huống truyện
-Tình huống truyện là những khoảnh khắc là thờiđiểm quan trọng mà ở đó nhân vật trung tâm củatruyện buộc phải thể hiện tính cách, cuộc đời, sốphận của chính mình
-Tình huống truyện trong tác phẩm:
+Phùng –là nhân vật vừa là người kể chuyện, nhânchuyến đi công tác thực tế, anh đã chụp được bứcảnh trong buổi bình minh buổi sớm rất đẹp Anh rấttâm đắc Nhưng ngay sau đó anh tận mắt chứng kiếncảnh chiếc thuyền vào bờ với cảnh tượng ngườichồng đánh đập vợ dã man, người vợ cam chịu trậnđòn roi Đứa con trai vì bênh mẹ nhày vào đánh cha.+Câu chuyện tại tòa án huyện: Phùng và Đẩu bênhvực người đàn bà, khuyên chị hãy bỏ người chồng
vũ phu đi Bất ngờ thay, người đàn bà lại nhất quyết
xin không li hôn chồng “Đừng bắt chị bỏ chồng”.
->Đó là những tình huống độc đáo, bất ngờ đầy thú
vị mà ở đó nhân vật tự bộc lộ tính cách, số phận củachính mình
-Bối cảnh của truyện được đặt trong khung cảnh
Trang 9chuyện diễn ra vào thời điểm
-Tâm trạng của Phùng khi
chứng kiến cảnh tượng tuyệt
đẹp ấy?
(Giáo dục cho học sinh hiểu
rõ nghệ thuật chân chính)
thời bình, thời hậu chiến tranh
->Nếu nhìn từ xa cuộc sống của đôi vợ chồng kia làhạnh phúc nhưng đi sâu khám phá, nhà văn đã pháthiện biết bao vấn đề còn tồn tại cần giải quyết
-Ý nghĩa của tình huống truyện: là đừng bao giờnhìn sự vật một cách đơn giản một chiều, chỉ quantâm đến hình thức mà cần phải nhìn cuộc đời sâusắc hơn, đa chiều hơn
2.Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng
2.1.Bức ảnh đẹp của người nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng
-Bức ảnh chiếc thuyền ngoài xa: đó là cảnh một
chiếc thuyền lưới vó đang ẩn hiện trong buổi sáng
mờ sương có pha một chút màu hồng do ánh sángmặt trời chiếu vào
+Đó là một bức ảnh đẹp “như một bức tranh mực Tàu của một danh họa thời cổ… Toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích”
+Phùng cảm nhận bức tranh như một cảnh đắt trờicho Một cảnh tuyệt đẹp, một sáng tạo kì thú màthiên nhiên ban tặng Một sản phẩm quí hiếm màhóa công ban tặng cho con người Tất cả đều hài hòa
từ đường nét đến màu sắc Một công trình nghệthuật của hóa công Bức ảnh phản ánh chất thơ, vẻđẹp lãng mạn của cuộc sống là biểu tượng của nghệthuật
-Tâm trạng của Phùng bối rối.
+Anh cảm nhận trái tim mình như “có cái gì bóp thắt vào” Trong khoảnh khắc tuyệt với ấy, anh khám phá thấy “cái chân lí của sự toàn bích, khám phá thấy khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn” +Một sự rung động thực sự của người nghệ sĩ.
Những giây phút thăng hoa trong hoạt động nghệ
thuật mà có lẽ “suốt đời cầm máy ảnh” chưa bao giờ
anh gặp phải Trong giây phút đó anh thấy tâm hồntrở nên trong sáng tinh khôi hơn
->Tác dụng của cái đẹp thanh lọc tâm hồn con
người, giúp Phùng nhận ra đầy đủ hơn chân lí: “Bản
Trang 10-Chân dung của người đàn bà
và người đàn ông hiện lên
như thế nào? Cảm nhận của
em về hai nhân vật đó?
-Hành động của hai con
người này được miêu tả ra
sao?
-Suy nghĩ của em về hành
động đó?
thân của cái đẹp chính là đạo đức”
-Bối cảnh mà Phùng nhận ra bức họa diệu kì đó làmảnh đất nơi anh từng chiến đấu, nơi ghi dấu vếttích của cuộc chiến tranh Tại nơi này anh như tìmlại được chính mình Cái đẹp đang nảy sinh trênchính mảnh đất đầy đau thương này Cái đẹp có giátrị thanh lọc tâm hồn con người
2.2.Bức tranh hiện thực đời sống -Chân dung:
+Người đàn bà: Đó là hình ảnh người đàn bà vùng biển cao lớn với những đường nét thô kệch, tấm lưng áo bạc phếch có miếng vá, nửa thân dưới ướt sũng, khuôn mặt rỗ đã nhợt trắng vì kéo lưới suốt đêm Mụ bước những bước chậm rãi, bàn chân dậm trên mặt đất chắc chắn…
->Một người đàn bà xấu xí thô kệch, già nua và mệtmỏi Đó là dáng vẻ của một người cả đời lam lũ, vất
vả, khổ cực không có lấy một ngày thực sự sungsướng và hạnh phúc
+Người đàn ông: Với tấm lưng to, rộng, cong như lưng thuyền, khum khum như lưng gấu, mái tóc tổ quạ, chân đi chữu bát, lông mày cháy nắng, hai con mắt độc dữ…
->Với vài nét phác họa rất đơn giản nhưng đủ cho tathấy ở người đàn ông toát lên vẻ dữ dằn, độc dữ,hùng ác
=>Nếu bức tranh thiên nhiên là sản phẩm “quí hiếm” mà thiên nhiên ban tặng cho Phùng thì chân
dung của hai con người này lại là những sáng tạobất công của tạo hóa Cái xấu ẩn chứa đằng sau cáiđẹp
-Hành động:
+Người chồng: dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vàongười đàn bà, lão vừa đánh vừa thở hồng hộc, haihàm răng nghiến ken két, cứ mỗi nhát quất xuống,
lão lại nguyền rủa bằng cái giọng đau đớn “mày chết đi cho ông nhờ, chúng mày chết hết đi cho ông nhờ”…
->Một hành động đánh đập vợ dã man, thô bạo Mộthành động vũ phu độc ác Dường như trong nội tâm