Tuần 13. Một số thể loại văn học: Thơ, truyện

Tuần 13. Một số thể loại văn học: Thơ, truyện tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tấ...

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ

VÀ LỚP 11C5

THỂ LOẠI

Là phương thức tồn tại chung Là hiện thực hóa của loại

TÁC PHẨM VĂN HỌC

- Trữ tình : lấy cảm xúc, suy nghĩ, tâm trạng con người làm đối tượng thể hiện

Một số tác phẩm: Chinh phụ ngâm, Vội vàng, Tràng giang, Đây thôn Vĩ Dạ,…

- Tự sự : dùng lời kể, lời miêu tả để xây dựng cốt truyện, khắc họa tính cách nhân vật, dựng lên những bức tranh về đời sống Một số tác phẩm:Thượng kinh kí sự, Chữ người tử tù, Số đỏ, Truyện Kiều…

- Kịch : thông qua lời thoại và hành động của các nhân vật mà tái hiện những

xung đột xã hội Một số tác phẩm: Romeo và Juliet, Vũ Như Tô, Hồn Trương Ba da hàng thịt…

THƠ

CA NGÂM KHÚC TRUYỆN KÍ CHÍNH KỊCH KỊCH BI KỊCH HÀI

I Thơ

1.Khái lược về thơ

Nêu đặc trưng của thể loại thơ ?

Nêu đặc trưng của thể loại thơ?

* Đặc trưng:

Thơ tiêu biểu cho loại trữ tình, là tấm

gương phản chiếu của tâm hồn, chú trọng

đến cái đẹp, cái thi vị trong đời sống tâm hồn con người, là tiếng nói của tình cảm, của

những rung động trái tim trước cuộc sống

I Thơ

1.Khái lược về thơ

- Khái niệm:

Thơ là tấm gương của tâm hồn, là tiếng nói của tình cảm, là những rung

động của trái tim con người trước cuộc đời – chú trọng tới cái đẹp, phần thi vị.

- Nội dung:

+ Thơ ca mang tính chủ quan. 

+ Nó là tấm gương của tâm hồn, là tiếng nói của tình cảm

con người Ít có cốt truyện (ngoài thể tự sự).

- Hình thức:

+ Ngôn ngữ thơ cô đọng, giàu hình ảnh, nhạc điệu, được

chắt lọc từ ngôn ngữ đời thường

+ Ngắn gọn .

Thơ là nghệ thuật của ngôn từ: cô đọng, hàm

súc, giàu hình ảnh và nhạc điệu.

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.

(Quang Dũng, Tây Tiến)

Trăng nhập vào dây cung nguyệt lạnh

Trăng thương, trăng nhớ, hỡi trăng ngần

Đàn buồn, đàn lặng, ôi đàn chậm

Mỗi giọt rơi tàn như lệ ngân.

(Xuân Diệu, Nguyệt cầm)

Thơ được phân chia thành các kiểu loại

nào?

Thơ được phân chia thành các kiểu loại

nào?

PHÂN LOẠI THƠ THEO NỘI DUNG

 Thơ trữ tình : đi sâu vào tâm tư, tình cảm, những

chiêm nghiệm của con người về cuộc đời, như bài Tự

tình của Hồ Xuân Hương.

 Thơ tự sự : cảm nghĩ vận động theo mạch kể chuyện, như bài Hầu Trời của Tản Đà.

 Thơ trào phúng : phủ nhận những điều xấu bằng lối viết đùa cợt, mỉa mai, khôi hài, như bài Vịnh khoa thi

Hương của Tú Xương.

Thuở còn thơ ngày hai buổi đến trường

Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ:

"Ai bảo chăn trâu là khổ?"

Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao

Rồi kháng chiến trường kỳ

Quê tôi đầy bóng giặc

Từ biệt mẹ tôi đi

Đau xé lòng anh, chết nửa con người!

Xưa yêu quê hương vì có chim có bướm

Có những ngày trốn học bị đòn roi

Nay yêu quê hương vì trong từng nắm đất

Có một phần xương thịt của em tôi

Giang Nam

1960

Quê hương

Thơ tự sự

Thơ viết ở biển

Hữu Thỉnh

Anh xa em

Trăng cũng lẻ

Mặt trời cũng lẻ

Biển vẫn cậy mình dài rộng thế

Vắng cánh buồm một chút đã cô đơn

Gió không phải là roi mà vách núi phải mòn

Em không phải là chiều mà nhuộm anh đến tím

Duy tân

Tú Xương

Thấy ba vua bếp dạo chơi xuân

Đội mũ, đi hia chẳng mặc quần

Trời hỏi: làm sao ăn vận thế?

Thưa rằng: Hạ giới nó duy tân.

Thơ trào phúng.

PHÂN LOẠI THEO NGHỆ

THUẬT

THƠ TỰ DO THƠ CÁCH LUẬT THƠ VĂN XUÔI

● Thơ cách luật : viết theo luật đã định trước, như thơ Đường luật, lục bát, song thất lục bát,…

● Thơ tự do : không theo luật.

● Thơ văn xuôi : câu thơ gần như câu văn xuôi nhưng vẫn có nhịp điệu.

Thơ cách luật

Tre xanh xanh tự bao giờ Truyện ngày xưa đã có bờ tre xanh Thân gầy guộc, lá mong manh

Mà sao nên luỹ, nên thành tre ơi

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy, Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu.

Ngàn dâu xanh ngắt một màu, Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

Thơ lục bát

Thơ song thất lục bát

“Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

Đất Nước có từ trong những cái "Ngày xửa ngày xưa“

mẹ thường hay kể

Đất Nước có từ miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì búi sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần ,sàng

Đất Nước có từ ngày đó ”

(Nguyễn Khoa Điềm, Đất nước)

Thơ tự do

Thơ văn xuôi.

“Bỗng một ngày bất chợt sang thu heo may gửi sắc vàng theo hương cúc, lòng ngẩn ngơ với hồn hoa ký ức Hạ giấu lửa đi, hơi ấm không về

Có một ngày thơ ướt chẳng buồn che, ta tha thẩn giữa một vùng nắng quái Trái

hạnh phúc xanh nỡ nào dám hái, để lại sau mình những hoa trái không tên…”.

(Chu Thị Thơm, Dự cảm mùa thu)

Nêu yêu cầu về cách

 Lí giải, đánh giá chung về tư tưởng, nghệ

thuật của bài thơ, những khám phá mới, những điểm mới

THẢO LUẬN ( 2Phút)

Nghệ thuật tả cảnh, tả tình và sử dụng ngôn ngữ trong

bài thơ Câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến có gì

đáng chú ý?

- Nhóm 1:  NT tả cảnh:

NT tả tình:

- - Nhóm 2: Sử dụng ngôn ngữ:

Nghệ thuật tả cảnh, tả tình và sử dụng ngôn ngữ trong

bài thơ Câu cá mùa thu của Nguyễn Khuyến có gì

Yêu cầu chung

Bài thơ “Tự tình II”

xuất bản, hoàn cảnh sáng tác.

ảnh, nhịp điệu…

Yêu cầu chung Bài thơ “Tự tình II”

1 Tìm hiểu chung về tên bài

thơ, tác giả, năm xuất bản,

hoàn cảnh sáng tác.

1 Tìm hiểu chung:

- Nhan đề tự tình: Tự bộc lộ

tâm tình.

- Tác giả: Hồ Xuân Hương là

nữ sĩ tài hoa sống vào khoảng cuối thế kỉ XVIII, song tình duyên gặp nhiều trắc trở éo le.

- Không rõ năm sáng tác nhưng có thể lúc này bà đã đi làm lẽ lần 2.

Yêu cầu chung Bài thơ “Tự tình”

+ Văng vẳng: Âm thanh từ xa

vọng lại, thể hiện một đêm rất khuya, thanh vắng → nhân vật

trữ tình thao thức, trăn trở.

+ Trơ: trơ trọi Bẽ bàng.

+ Xiên ngang, đâm toạc: các

động từ mạnh, diễn tả một hành động mạnh mẽ,mang ý nghĩa phản kháng, vượt ra ngoài khuôn khổ.

+ Xuân lại lại: mùa xuân tuần

hoàn, hoạt động lặp lại.

Yêu cầu chung Bài thơ “Tự tình”

cái hồng nhan>< nước non : tăng

thêm sự bẽ bàng, chua xót về thân phận của nhân vật trữ tình

+ Người phụ nữ cô đơn trong đêm khuya vắng lặng với bao nỗi chán

chường “chén rượu hương đưa say

lại tỉnh”.

+ Cảnh thiên nhiên dường như cũng mang nỗi phẫn uất và bộc lộ cá tính, bản lĩnh không xam chịu, thách thức

số phận của HXH

+ Mảnh tình tí con con: sự cụ thể

hóa nỗi chán chường, tủi nhục

Yêu cầu chung Bài thơ “Tự tình”

3 Nhận xét, đánh giá chung.

Đọc "tự tình", ta thấu hiểu tâm sự

ẩn chứa bi kịch của Hồ Xuân Hương: một nhân cách luôn khát khao hạnh phúc, là một tâm hồn tràn đầy sức sống, yêu đời lại bắt gặp toàn những dang dở, bất hạnh

“Tự tình" là một bài thơ đòi quyền

hạnh phúc, một lời phản kháng lại chứa chan tinh thần nhân đạo

Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ tài hoa, xây dựng hình ảnh độc đáo

đọc: hiểu văn bản truyện