Bài 5. Phò giá về kinh (Tụng giá hoàn kinh sư)

Tác phẩm Bài thơ Phò giá về kinh được làm lúc ông đi đón thái thượng hoàng Trần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông về Thăng LongHà Nội ngay sau chiến thắng Chương Dương, Hàm Tử và giải

Trang 1

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c em häc sinh!

GIÁO VIÊN : LÊ THỊ THE

Trang 2

Đọc thuộc lòng và nêu nội dung,

nghệ thuật của bài thơ

Sông núi nước Nam

Trang 3

Chủ đề 7: Thơ trung đại Việt Nam

chữ Hán

V¨n b¶n:

Phß gi¸ vÒ kinh

TrÇn Quang Kh¶i

從駕還京師駕還京師還京師京師師

TỤNG GIÁ HOÀN KINH SƯ

Trang 4

I ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả - Tác phẩm

Trang 5

VĂN BẢN: PHề GIÁ VỀ KINH

(Trần Quang Khải)

I ĐỌC – TèM HIấ̉U CHUNG

1 Tỏc giả - Tỏc phẩm

- Trần Quang Khải (1241- 1294), con thứ ba

của Trần Thái Tông, là đại t ớng đời nhà Trần,

làm đến chức T ớng quốc coi cả mọi việc trong n

ớc Sang đời Trần Nhân Tông, năm Thiệu Bảo

thứ t , khi quân Nguyên xâm lăng bờ cõi n ớc

Nam, ông đ ợc phong chức Th ợng t ớng Thái s ,

lãnh binh trấn giữ mặt Nam đất Nghệ An, lập

công lớn tại Ch ơng D ơng Khi dẹp tan quân

Nguyên, triều đình xét công, ông đứng vào bậc

nhất.

- ễng đ ợc ng ời dân Việt Nam lập đền thờ ở một

số nơi nh tại đình làng Ph ơng Bộng, ngoại thành

thành phố Nam Định

Trang 6

a Tác giả

- Trần Quang Khải (1242 – 1294)

- Có công rất lớn trong hai cuộc kháng chiến

chống Mông – Nguyên.

-Là võ tướng kiệt xuất, có tài thơ ca.

b Tác phẩm

Bài thơ Phò giá về kinh được làm lúc ông

đi đón thái thượng hoàng Trần Thánh Tông

và vua Trần Nhân Tông về Thăng Long(Hà Nội) ngay sau chiến thắng Chương Dương, Hàm Tử và giải phóng kinh đô (1285)

-Hoàn cảnh:

+Sau chiến thắng Chương Dương và Hàm

Tử, kinh đô được giải phóng (1285)

+ Ông đi đón hai vua về kinh đô

- Hoàn cảnh:

2 Đọc – giải thích từ khó

a Đọc

Trang 7

Văn bản

從駕還京師駕還京師還京師京師師

( 陳光啟光啟啟 )

奪槊章陽渡槊章陽渡章陽渡陽渡渡

擒胡鹹子關胡鹹子關鹹子關子關關

太平須致力平須致力須致力致力

萬古此江山古此江山此江山江山山

VĂN BẢN: PHÒ GIÁ VỀ KINH

Trang 8

Tụng Giá Hoàn Kinh S

Đoạt sáo Ch ơng D ơng độ Cầm Hồ Hàm Tử quan Thái bình tu trí lực, Vạn cổ thử giang san

PHề GIÁ VỀ KINH

Chương Dương cướp giỏo giặc Hàm Tử bắt quõn thự

Thỏi bỡnh nờn gắng sức Non nước ấy ngàn thu

Trang 9

Dịch nghĩa:

Cướp giáo giặc ở bến Chương Dương

Bắt quân Hồ ở cửa Hàm Tử,

Thái bình rồi nên dốc sức lực

Muôn đời vẫn có non sông này.

Bản dịch tham khảo:

Phò giá về kinh

Chương Dương cướp giáo giặc

Hàm Tử bắt quân thù Thái bình nên gắng sức Non nước ấy ngàn thu.

Trần Trọng Kim dịch (Việt Nam sử lược)

Trang 10

a Tác giả

- Trần Quang Khải (1242 – 1294)

-Có công rất lớn trong hai cuộc kháng chiến

chống Mông – Nguyên.

-Là võ tướng kiệt xuất, có tài thơ ca.

b Tác phẩm

-Hoàn cảnh:

+Sau chiến thắng Chương Dương và Hàm

Tử, kinh đô được giải phóng

+ Ông đi đón hai vua về kinh đô

2 Đọc – giải thích từ khó

a Đọc

b.Từ khó (SGK)

3 Thể thơ – Bố cục

- Thể thơ: Ngũ ngôn tứ tuyệt + 5 chữ/1 câu, 4 câu/bài.

+ Nhịp: 2/3 hoặc 3/2.

+ Vần: cuối câu 1, 2, 4 hoặc 2, 4.

- Bố cục: Hai phần + 2 câu đầu: Hào khí chiến thắng + 2 câu sau: Khát vọng xây dựng nền thái bình thịnh trị

- Thể thơ:

- Bố cục: Hai phần

Trang 11

VĂN BẢN: PHÒ GIÁ VỀ KINH

II ĐỌC – TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hai câu đầu: Hào khí chiến thắng

- Cướp giáo giặc ở bến Chương

Dương.

- Bắt quân Hồ ở cửa Hàm Tử.

Chương Dương cướp giáo giặc Hàm Tử bắt quân thù

+ Động từ mạnh.

+ Câu trên đối xứng câu dưới.

+ Giọng khoẻ, hùng tráng.

 Không khí chiến thắng oanh liệt, hào

khí hào hùng của quân dân nhà Trần

và sự thất bại thảm hại của kẻ thù.

 Thể hiện tình cảm phấn chấn, tự

hào của tác giả.

Trang 12

2 Hai câu sau: Ước nguyện khi hòa bình

Thái bình nên gắng sức Non nước ấy ngàn thu.

- Khi đất nước thái bình, không nên

say sưa với chiến thắng mà cần phải

tập trung hết sức xây dựng đất nước

 Hy vọng tương lai tươi sáng, khát

vọng xây dựng đất nước bền vững

muôn đời

→ Thể hiện niềm tin, lòng yêu nước

của tác giả.

→ Tác giả là người có tầm nhìn xa

trông rộng.

- Thái bình: nên gắng sức, dốc hết sức lực

- Non nước: ngàn thu, tồn tại muôn đời

Trang 13

Thảo luận nhóm: 4 nhóm

So sánh bài thơ này và bài Sông núi nước Nam

để tìm ra sự giống nhau về hình thức biểu ý và biểu cảm của chúng.

• Sự giống nhau của hai bài thơ :

+ Giọng thơ khỏe, hùng hồn

+ Lời thơ rõ ràng, mạch lạc

+ Cả hai bài đều thể hiện bản lĩnh, khí

phách của dân tộc ta và diễn đạt ý

tưởng cô đúc, dồn nén bên trong.

Trang 14

2 Hai câu sau: Ước nguyện khi hòa bình

- Thể thơ ngũ ngôn tứ tuyệt.

- Khi đất nước thái bình, không nên

say sưa với chiến thắng mà cần phải

tập trung hết sức xây dựng đất nước

 Hy vọng tương lai tươi sáng, khát

vọng xây dựng đất nước bền vững

muôn đời

→ Thể hiện niềm tin, lòng yêu nước

của tác giả.

→ Tác giả là người có tầm nhìn xa

trông rộng.

III TỔNG KẾT

1 Nghệ thuật.

- Diễn đạt cô đọng, hàm súc.

2 Nội dung;

- Hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình thịnh trị.

- Nghệ thuật.

- Nội dung;

 Ghi nhớ (sgk/68)

IV LUYỆN TẬP

- Giọng điệu hào hùng

- Cách nói giản dị, cô đúc, y tưởng dồn nén trong cảm xúc

Bài 1 (sgk/68)

Bài 2 : Vẽ sơ đồ tư duy củng cố bài học

Trang 15

CỦNG CỐ

1/ Nội dung của văn bản Phò giá về kinh

là gì ?

A Ca ngợi chiến thắng của dân tộc ta.

B Động viên, nhắc nhở, xây dựng đất nước khi hòa bình.

C Say sưa với hai trận thắng Chương Dương và Hàm Tử.

D Thể hiện hào khí chiến thắng và khát vọng thái bình thịnh trị của đất nước D

Trang 16

theo thể thơ nào ?

Trang 17

- Học thuộc và đọc diễn cảm bài thơ.

- Làm bài tập phần luyện tập SGK

- Soạn bài “Côn Sơn ca” và “Thiên trường vãn vọng”

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	882,67 KB