Phương pháp trò chuyện giúp học sinh tiếp cận văn bản gần gủi và thiết thực

PHẦN I : MỞ ĐẦUI.LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Luật giáo dục điều 24.2 đã ghi “PP GDPT phải phát huy tính tích cực,tự giác,chủ đọng sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, mô

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT ĐÔNG SƠN 2

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

PHƯƠNG PHÁP TRÒ CHUYỆN GIÚP HỌC SINH TIẾP

CẬN VĂN BẢN GẦN GỦI VÀ THIẾT THỰC

Người thực hiện: Phùng Thị Âu Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực: Ngữ Văn

Trang

PHẦN I : MỞ ĐẦU 2

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: 2

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU: 2

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU: 3

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: 3

PHẦN II: NỘI DUNG 3

I CƠ SỞ LÍ LUẬN: 3

II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐÊ: .4

1.Thực trạng của học sinh: 4

2 Thực trạng của giáo viên: 4

III GIẢI PHÁP THỰC HIỆN: 5

1.Chuẩn bị: 5

2 Thực hiện : 5

a Tiếp cận tác phẩm Một người Hà Nội của nhà văn Nguyễn Khải: b Cách tiếp cận tác phẩm Độc Tiểu Thanh kí của Nguyễn Du 14

IV HIỆU QUẢ CỦA SKKN: 16

PHẦN III : KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 18

1 Kết luận 18

2 Kiến nghị: 18

2

PHẦN I : MỞ ĐẦU

I.LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Luật giáo dục điều 24.2 đã ghi “PP GDPT phải phát huy tính tích cực,tự

giác,chủ đọng sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng PP tự học, rèn lyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn , tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú cho học sinh”.Làm thế nào để học

sinh chủ động, hăng hái, nhiệt tình trong giờ học?Làm thế nào để các em thấy việchọc Văn là quan trọng và thiết thực giữa lúc hiện tượng chán học môn Văn đang

phổ biến trong các trường học ? Đã có rất nhiều phương án, giải pháp đặt ra trong

những cuộc hội thảo đầu nghành,những phương pháp đổi mới được vận dụng để cải

thiện tình hình,nhưng thực trạng HS chán Văn vẫn là “ một vết đau chưa có thuốc

chữa”.Là một GV bộ môn Văn trong quá trình thực dạy, tôi cũng cố gắng học hỏi

phương pháp đổi mới và tích cực ứng dụng những hoạt động dạy học mới mẻ giúp

HS tiếpcận các văn bản một cách thiết thực và gần gũi nhất.Một trong những kinhnghiệm tôi áp dụng thấy tình hình giờ học có khả quan, đó là tạo tâm lí thoải máikhi đọc hiểu văn bản trong không gian thầy trò đối thoại, đàm đạo văn chương,khiến HS thấy tác phẩm văn chương là bài học lí thú, khoảng cách giữa thầy và trònhư gắn kết giữa những “tâm hồn đồng diệu”,thấy văn chương hiện hữu ngaytrong đời sống thực tế, phát huy tích cực giá trị nhân văn “văn học là nhân học”

Vì vậy từ những lí do trên, tôi mạnh dạn viết Sáng kiến kinh nghiệm mang tên

“Phương pháp trò chuyện giúp Học sinh tiếp cận văn bản gần gũi và thiết

thực’’.

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Thực tế HS chán môn Văn khiến nhiều thầy cô phần nào suy giảm lòng yêu

nghề, không chuyên tâm trau dồi chuyên môn,không tích cực nghiên cứu, tìm đọc

…mỗi giờ lên lớp giống như trả bài cho xong nhiệm vụ.Vì vậy có ý kiến cho rằng”

những giờ Văn hiện nay đang thiếu chất Văn” , có ý kiến chỉ ra thẳng thắn” trong lòng thầy cô không có lửa thì làm sao giờ Văn có lửa, làm sao học sinh yêu Văn”là

những phản ánh thực tế khiến mỗi GV phải nhìn nhận lại chính mình.Việc tim tòiđược phương pháp thích hợp giúp HS tiếp cận môn Văn là một trong những cốgắng góp phần cho mỗi giờ giảng dạy có “chất Văn, có lửa”.Phương pháp vô cùng

quan trọng,có ý kiến cho rằng “ Thiếu phương pháp thì người tài cũng có lỗi,có

phương pháp thì người thường cũng làm được điều phi thường”.Đây cũng là một

trong những mục đích nghiên cứu đề tài của bản thân tôi

Bên cạnh đó , tâm lí coi nhẹ môn Văn cũng là căn bệnh của thời đại.Trong một

lại lợi ích thiết thực nào.Chỉ tổ làm mất thời gian công sức của học trò”( Theo báo Tiền Phong) Đội ngũ trí thức còn có người nhận thức sai lệch như vậy, trách gì

người dân, học sinh khi họ thấy học môn Văn nhàm chán,nếu có học thì mất thờigian,thi môn Văn vào các trường để sau nhiều năm học tốn kém , ra trường lại thấtnghiệp…Trong khi thực chất học môn Văn vẫn mang tầm quan trọng,là bộ mônkhông bị bất kì quốc gia nào coi nhẹ, dạy Văn là dạy làm người…

Vậy làm thế nào để học sinh hiểu rằng, môn Văn thực sự là môn học bổ ích, thiếtthực, làm thế nào để đưa tác phẩm trở về cuộc sống, bởi tác phẩm văn chươngkhông phải chỉ có thông tin thẩm mĩ, mà còn là một văn bản văn hóa,học một bài

văn , ngoài sự rung cảm còn học được biết bao điều “ dạy Văn là để HS phát hiện

con người mình”,” DạyVăn là một quá trình rèn luyện toàn diện”.Phương pháp

trò chuyện giúp HS tiếp cận văn bản gần gũi, thiết thực góp phần nào giúp HSkhông nhàm chán với môn học ,đồng thời cũng là kết hợp giáo dục văn hóa sốngcho học sinh ngay trong cuộc sống thực tế

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

Học sinh khối THPT

Đọc hiểu tác phẩm văn học

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

Phương pháp:

- Nghiên cứu lý luận chung.

- Khảo sát điều tra từ thực tế dạy và học

- Nghiên cứu thực tiễn

Cách thực hiện:

- Trao đổi với đồng nghiệp, tham khảo ý kiến giáo viên cùng bộ môn ,

vận dụng vào một số giờ đọc hiểu,thao giảng thử nghiệm,rút kinh nghiệm sau mỗitiết vận dụng, kiểm tra HS,lấy phiếu thăm dò ý kiến …

PHẦN II: NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÍ LUẬN:

“Không có gì giải phóng con người bằng một nền giáo dục thích hợp,khi một đất

nước bắt đầu suy nghĩ, không một lực lượng nào có thể ngăn cản được”(F.Vônte).Làm thế nào để phát huy sức mạnh của văn chương để góp phần

nào tạo nên nền giáo dục thích hợp, đó là trăn trở của mỗi GV bộ môn Văn trong

nhà trường.Luật GD xác định “Hoạt động giáo dục phải thực hiện theo nguyên lí

học đi đôi với hành, giáo dục phải kết hợp với lao động sản xuất,lí luận phải gắn với thực tế”.Vì vậy,muốn HS thấy gần gũi với văn chương,không chán học Văn

GV cần tạo cho các em không gian tiếp cận dân chủ, thoải mái …GV cần phải đưa

4

tác phẩm về cuộc sống,vốn là xuất phát điểm của nó, để HS học được những bàihọc bổ ích cho chính bản thân trong cuộc sống hằng ngày, trân trọng quá khứ và

xây đắp tương lai, hướng tới Chân- Thiện- Mĩ

Do vậy, tôi mạnh dạn đưa ra sáng kiến kinh nghiệm này với mục đích mongmuốn mỗi giờ Văn không còn là áp lực với học trò,GV cùng đồng hành sát cánhkhám phá ,tìm hiểu, nhìn nhận đa diện vấn đề trong tác phẩm, gắn tác phẩm vớivăn hóa đời sống hằng ngày…giúp HS thấy mỗi giờ học là một giờ bổ ích, lí thú “mỗi ngày đến trường là một ngày vui”, giúp các em có thái độ quan tâm,tìm hiểukhám phá thế giới xung quanh một cách chủ động,sáng tạo,đáp ứng con ngườithời đại mới hội nhập thế giới

II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐÊ:

1.Thực trạng của học sinh:

Mục tiêu của giáo dục bao giờ cũng vẫn là đào tạo nhân tài,giáo dục nhâncách con người ,góp phần “trồng người” Do vậy các kiến thức học sinh được họcphải gắn liền với thực tế Chính vì lẽ đó mà các nhà giáo dục đã không ngừng chỉnhsửa cải cách nội dung giảng dạy cho phù hợp với yêu cầu của xã hội.Tác phẩm vănhọc là một văn bản nghệ thuật,việc đọc hiểu không phải là dễ dàng đơn giản, họctác phẩm đòi hỏi các em phải đọc và suy ngẫm Vì vậy việc học Văn đôi khi trừutượng và trở thành một áp lực nặng nề đối với học sinh Học sinh học phải dànhnhiều thời gian soạn bài,luyện tập, đọc đi đọc lại, tìm tòi tài liệu tham khảo ,thựchành, luyện tập…nếu để thi cử các em còn cần đầu tư thời gian nhiều hơn nữa…Điều đó khiến các em thấy mệt mỏi, chán học, dẫn đến tình trạng chây lười, ngại,thậm chí sợ môn Văn Vì vậy giúp cho học sinh thấy rằng học Văn rất thú vị, nhẹnhàng và việc tiếp thu các kiến thức ở nhà trường không chỉ để thi cử mà nó còn lànhững kiến thức văn hóa bổ ích cho các em ngay trong cuộc sống thực sự là mộtbài toán khó…

2 Thực trạng của giáo viên:

“Văn chương vốn là cuốn SGK toàn thư về cuộc sống” Nhờ văn chương HS

sẽ hiểu về cuộc đời và con người hơn.Học Văn ,HS được trang bị vốn kiến thức vềvăn chương và rộng hơn là văn hóa văn chương để đi vào cuộc sống công dân vàđời sống chuyên môn sau này.Môn học Văn học là rất gần gũi với cuộc sống xungquanh, hoàn toàn rất thực tế Tuy nhiên để biến giờ Văn thành giờ học lí thú, bổ íchgiữa thời HS chán Văn là không hề đơn giản.Việc HS chán Văn cũng khiến lòngyêu nghhè của GV suy giảm Bên cạnh GV chán nghề , nhiều GV tâm huyết cũngkhó tìm được giờ Văn mẫu,những phương pháp đổi mới cụ thể, hữu hiệu từ các tàiliệu hướng dẫn đổi mới của nghành, của Bộ Thực tế, đa số giờ Văn vẫn là tìnhtrạng “tùy cơ ứng biến”,tùy vào từng giờ cụ thể GV linh hoạt tìm cách giải quyết

III GIẢI PHÁP THỰC HIỆN:

1.Chuẩn bị:

Trước giờ học bao giờ GV cũng có khâu dặn dò tỉ mỉ HS chuẩn bị bài của HS.Bản thân GV cũng chuẩn bị kĩ càng, sẵn sàng giải đáp các thắc mắc của các em( nếu có)

6

-Chuẩn bị của GV: Đọc tài liệu, đọc kĩ tác phẩm, tìm những vấn đề cần giảiquyết,chuẩn bị những câu hỏi tình huống, cách giải quyết, chuẩn bị phiếu kiểm tratrắc nghiệm, tự luận (5’-15’) thực hiện sau giờ dạy.

-Về phía HS: GV yêu cầu HS đọc tác phẩm, tập tóm tắt trước phần Đọc hiểukhuyến khích các em tóm tắ để cho điểm cao Yêu cầu này là rất cần thiết, nhiềunhà văn lớn như Sê-khốp, Mác-sác, A.Tônxtôi , đã đặc biệt nhấn mạnh vai trò củabạn đọc như một yếu tố quyết định sinh mệnh của mỗi tác phẩm Mỗi HS phải làmột bạn đọc đồng sáng tạo của mỗi tác phẩm Dẫn đến, đọc, đây là điều kiệncần,đầu tiên và việc cho điểm phần nào mang tính khích lệ , ràng buộc việc đọc củacác em.(Thực tế nhiều HS chán học môn Văn đến độ các em không biết đến có vănbản nào trong SGK, không buồn đụng đến cuốn SGK, huống gì là các tài liệu khác,chây ì đến mức mọi lời dặn dò của thầy cô cũng mặc, kể cả chấp nhận điểm số thấp, đối với một số HS khối A hiện nay,một số em có thi môn Văn chỉ cần điểm 2 , chủcần vậy là đủ điều kiện tốt nghiệp, các em càng không quan tâm)

Dặn dò HS tìm tòi các tài liệu liên quan đến tác phẩm, nhất là các kiến thức vănhóa thực tế, xung quang các em, trên các trang thông tin mạng, các kênh truyềnhình, các kiến thức mà các em đã đọc tham khảo để tăng cường tính thiết thực tronggiờ học, yêu cầu các em chủ động các câu hỏi liên quan, chủ động thắc mắc để vấn

đề tìm hiểu được khách quan, sâu sát hơn.Những câu hỏi hữu hiệu , thông minh,sáng tạo, bổ ích sẽ được khích lệ

Dặn dò các em tập trung rút ra những bài học nhận thức và hành động,chuẩn bịlàm bài tập ứng dụng, bổ sung nhỏ, biến kiến thức thành văn hóa sống cho chínhmình

2 Thực hiện :

a Tiếp cận tác phẩm Một người Hà Nội của nhà văn Nguyễn Khải:

Trước tiên, GV nêu yêu cầu một HS tóm tắt tác phẩm, HS khác lắng nghe, bổ sungthêm cho đầy đủ, GV cảm ơn, cho điểm cao( nếu phần tóm tắt đầy dủ, xuất sắc) Sau đó, là phần đàm thoại

- GV: Từ nhiều kênh thông tin khác nhau, các em biết những gì về nhà vănNguyễn Khải và sáng tác của ông, nhất là chặng đường sau 1975?

- HS: Dựa vào phần Tiểu dẫn trong SGK, các nguồn đã chuẩn bị trước để trình bày.

- GV: Nguyễn Khải quan niệm “ Nghệ thuật là khoa học thể hiện lòng người”, nên có ý kiến cho rằng : “Muốn hiểu con người thời đại với tất cả những cái hay, cái dở của họ , nhất là cách nghĩ của họ, nhất là cuộc sống tinh thần của

họ, phải đọc Nguyễn Khải” các em có đồng tình với ý kiến đó không?

Trên cơ sở trình bày của HS, điểm qua một số sáng tác tiêu biểu của NguyễnKhải, GV nhấn mạnh :

Nguyễn Khải thuộc số những cây bút hàng đầu của văn xuôi Việt Nam từ sauCách mạng tháng Tám 1945 Hành trình sáng tác của Nguyễn Khải tiêu biểu choquá trình vận động của văn học dân tộc hơn nửa thế kỉ qua Là nhà văn xông xáo,luôn bám sát thời sự,ông nổi bật ở khả năng phát hiện vấn đề, phân tích tâm lí sắcsảo

Trước năm 1978,Nguyễn Khải đem lại ấn tượng về một ngòi bút văn xuôi cókhuynh hướng chính luận với sức mạnh của lí trí tỉnh táo

Từ năm 1978 trở đi,sáng tác của ông ngả dần sang cảm hứng triết luận và có sựquan tâm đến số phận cá nhân trong cuộc sống đời thường với giọng văn đôn hậu,trầm lắng, nhiều chiêm nghiệm

- GV:Một người Hà Nội ở đây chủ yếu là nói về ai? Quan hệ như thế nào với nhân vật tôi, người kể chuyện?

8

- HS: Nhân vật bà Hiền Bà con họ hàng bên ngoại của nhân vật tôi.

- GV: Các em có thấy nhân vật bà Hiền gần gũi và khác biệt với những người

bà , người chị xung quanh cuộc sống của mình?

- HS: Bà Hiền là đã trải qua những biến thiên của lịch sử cùng với số phậnđất nước như những người bà , người chị của các em Cách cảm ,cách lui tới , ứng

xử với thời cuộc của bà mang cốt cách của người Hà Nội,là vẻ đẹp có văn hóa của

người Hà nội.Bởi văn hóa Tràng An xưa nay luôn là chuẩn mực: ‘Chẳng thơm cũng

thể hoa nhài,dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”.

- GV: Từ hiểu biết từ lịch sử, em thấy bà Hiền đã quyết bảo vệ lối sốngthanh lịch ,có văn hóa của đất kinh kì như thế nào trong những giai đoạn khó khăncủa đất nước.Câu này nhiều ý, các em có thể tự do trao đổi theo nhóm( GV chia lớpthành 4 nhóm) và cử đại diện trình bày trước lớp?Để dễ theo dõi, chúng ta sẽ đi từtừng ý một nhé!Thứ nhất,tại sao gọi là thời khó khăn đối với người như bà Hiền, bà

đã giữ những vẻ đẹp nào?

- HS: Do những quan niệm ấu trĩ, quan liêu, đặc biệt là thời chiến, thời baocấp,thời người ta coi lối sống thanh lịch, sang trọng của người Hà Nội đích thực bịcoi là lối sống của tư sản, của giai cấp bóc lột Rất nhiều người Hà Nội đã phải đi

học tập cải tạo, “đã là tư sản thì không tin được” những gì khác biệt với người vô

sản là “một cái tội”, sang trọng quá, ở rộng quá cũng là tội,có người ở trong nhà làbóc lột, lễ nghi rườm rà Mọi thứ phải bình dân giống với số đông, bình dân kiểu ở

chen chúc trong những khu nhà tập thể, ăn uống “cứ việc sục muôi vào nồi, vừa ăn

vừa quát mắng con cái, nhồm nhoàm, hả hê không cần phải khuôn bó theo một quy tắc nào cả”, phải tránh xa tư sản “ dính vào tư sản có ngày lại rắc rối” Trong

khi đó bà Hiền dù bị nghi kị, bà vẫn quyết giữ nếp nhà,nền nếp sinh hoạt truyềnthống của một gia đình có văn hóa ,có cách sống đẹp, đường hoàng ,sang trọng;

quyết tổ chức gia đình và dạy dỗ con cái theo nền nếp ấy: “Khi các con còn

nhỏ,ngồi vào bàn ăn cô thường sửa chữa chú ý cách ngồi,cách cầm bát đũa, cách múc canh, cả cách nói chuyện trong bữa ăn.Cô vẫn răn lũ con tôi: “Chúng mày là người Hà Nội thì cách đi đứng nói năng phải có chuẩn, không được sống tùy tiện, buông tuồng”.Mỗi tháng gia đình cô tổ chức bữa ăn bạn bè, cô Hiền cùng bạn bè

gặp gỡ, giao lưu ,ăn mặc sang trọng quý phái cô tin tưởng “xã hội nào cũng có

một giai tầng thượng lưu của nó để làm chuẩn cho mọi giá trị”.Cái chuẩn là mọi

tinh túy, mọi cái tốt đẹp của lối sống ,cách sống,của văn hóa,của đạo đức,văn minhtiến bộ

- GV: Trong tác phẩm nổi tiếng Những tấm lòng cao cả của nhà văn Ý E.Amixi có nhận định: “ Nền giáo dục của một quốc gia được đánh giá qua cách

cư xử ngoài đường.Khi nào còn thấy sự thô lỗ ở ngoài đường là chắc chắn còn sự thô lỗ trong các gia đình”.Đặt vào thực tế văn hóa sống của người Việt Nam ta,

nhất là trong thời đại kinh tế thị trường, hội nhập thế giới, người Việt có nhiều cơhội giao lưu với thế giới, cách giáo dục,cách sống của cô Hiền có còn mang tínhthời sự, có giá trị gì không? Vì sao?

- HS: Thời đại hội nhập mở ra cho người Việt Nam nhiều cơ hội quảng bávăn hóa, lối sống tốt đẹp của người Việt Nhưng bên cạnh đó rất nhiều người Việtđang làm xấu đi những hình ảnh văn hóa của đất nước Thế giới ngày càng kì thịngười Việt vì những thói quen, nếp sống xấu xí, bừa bãi, buông tuồng Từ những

tư thế ngủ khó ưa của cô Hoa hậu,những cách phát ngôn gây sốc phản cảm của một

vị tên tuổi, thói quen cầm nhầm của vị quan chức ngoại giao ở nước ngoài, từ sự

gian dối,xài giờ cao su, thói sĩ diện,háo danh,gia trưởng, từ cách thiếu giữ gìn vệsinh chung, xả rác bừa bãi, khạc nhổ tùy tiện, ham vui,ham cờ bạc,ăn nói ồn àochốn đông người,adua bầy đàn, thói tham ăn tục uống trong các bữa tiệc buffet,vănhóa xếp hàng yếu kém, văn hóa nhậu nhẹt thâu đêm suốt sáng, thói quen bừa bãi,thói ăn cắp vặt lan tràn,thói quen chặt chém, thói đố kị ,gây gổ tính sổ nhau đếnvăn hóa mạng thô tục, bẩn thỉu , những chiêu trò gây scandan rẻ tiền, những cách

ăn mặc phản cảm trên mọi ngõ quê, lối phố những nền nếp sống trong gia đình,lốixóm, láng giềng ngày càng bị phá vỡ,những cảnh gặp nhau làm ngơ,dòm nhau như

xa lạ, những mối quan hệ trên không ra trên dưới không ra dưới trước tác động củađời sống kim tiền đang diễn ra vô cùng nhức nhối Vì vậy, lối sống, nền nếp giáodục của cố Hiền là sống đẹp, vừa truyền thống vừa hiện đại, văn minh cần đượchọc tập, phát huy

10

- GV: ( sử dụng kết hợp máy chiếu trình bày một số hình ảnh về lối hành xửkhông đẹp và đẹp mang tính thời sự , tiêu biểu đã chuẩn bị trước) Đúng vậy, cha

ông chúng ta từng dạy: “ Học ăn, học nói, học gói, học mở”, “Giấy rách phải giữ

lấy lề”, “Lời chào cao hơn mâm cổ”,“đói cho sạch ,rách cho thơm”, “lời nói chẳng mất tiền mua.Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”” Chim khôn kêu tiếng rảnh rang.Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe”, gặp nhau” tương kính như tân” Nhưng một thực tế đau lòng là người Việt chúng ta đang đánh mất những giá

trị văn hóa tốt đẹp của chính mình trong mắt bạn bè quốc tế Có một bài báo từng

nặng lời trách rằng: “Nhục nhã cũng chính vì chúng ta không có một nền giáo dục

cho ra hồn để dạy cho người Việt ‘đói cho sạch ,rách cho thơm”,,,nhưng các em

thấy đấy, ngay trong bài học này,chúng ta cũng đang được giáo dục những giá trị

sống tốt đẹp.Điều quan trọng chính là phụ thuộc vào mỗi chúng ta, chúng ta không

có quyền thay đổi xã hội, nhưng có khả năng thay đổi chính mình theo chiều hướngtốt hơn.Và mỗi công dân trong cộng đồng sống có văn hóa thì dẫn tới hình ảnhcộng đồng sẽ thay đổi Thấy cô mong rằng các em sẽ trở thành những chủ nhântương lai của đất nước,sau này các em có cơ hội đi đây đi đó, hãy luôn nhớ rằngmình là một người Việt Nam được giáo dục trong gia đình,trong môi trường hướngcác em tới những điều tốt đẹp Sống đẹp cũng là hành động báo hiếu cha mẹ vàkhẳng định giá trị con người mình Các em cũng nên nhớ “ người đẹp vì lụa”, ănmặc đàng hoàng, lịch sự, thanh lịch cũng là một giá trị, nhất là khi chúng ta ra mắtngười tuyển dụng, chúng ta dự tiệc tùng, chúng ta đón khách một nhận định cho

rằng: “Thời trang chính là sự thể hiện lòng tôn trọng người khác bằng vẻ ngoài

tươm tất, lịch thiệp,bằng cung cách ứng xử của người hiểu biết”(P.Carden).Thời

trang không phải là các em chạy theo thời trang hàng hiệu mà là sự tươm tất, lịch

thiệp, đúng lúc đúng chỗ,hiểu biết ,sự tôn trọng chính mình và người khác ,và vì

thế cơ hội tốt đẹp cũng sẽ mở cửa dành cho các em trên đường đời

- GV: Để vẫn sống đàng hoàng, được là mình trong những thời cuộc khácnhau, bà Hiền còn bộc lộ những ưu điểm gì?

- HS: Bà luôn thức thời,khôn ngoan, tỉnh táo, thiết thực, không để lừa dối ai,không để chạy theo những thói tục tầm thường, chỉ cốt sao ứng xử phù hợp với thờithế đã thay đổi Ung dung, tự tại, cốt cách ,bản lĩnh bà luôn chủ động thu xếp mọiviệc cho phù hợp ,chu đáo, từ việc lấy chồng, sinh con, làm ăn kinh tế Bà đề caovai trò quản lí của người phụ nữ trong gia đình Nhưng coi trọng hơn hết vẫn lànhững giá trị tinh thần truyền thống Hà Nội

- GV: Những điều từ bà giúp các em học được điều gì? Giống như Nguyễn

Khải đã từng khái quát: “ Nói cho cùng ,để sống được hằng ngày,tất nhiên phải

nhờ vào những giá trị tức thời,.Nhưng sống cho có phẩm hạnh, có cốt cách nhất định phải dựa vào những giá trị bền vững”( Tuyển tập tiểu thuyết.NXB Hội nhà văn, H.,1999).Các em mai sau sẽ bước vào cuộc sống, du học , xuất khẩu lao động,

xây dựng gia đình, lập nghiệp môi trường sống, hoàn cảnh sống buộc các em phảithức thời, nhưng luôn phải chính là mình, luôn sống mẫu mực, dạy dỗ con cháu giữnếp nhà văn hóa bà Hiền có cốt cách Thăng Long-Hà Nội, đó cũng là cốt cáchtinh hoa của đất nước quê hương Cốt cách đẹp, rất Việt Nam, rất văn minh.Nhất làcác em gái cần chú ý, đằng sau sự thành công của mỗi người đàn ông là bóng dángcủa người phụ nữ, đằng sau sự trưởng thành của các con phần lớn cũng là ngườimẹ những tấm gương đó có từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây đều rất rõ gần đâyhình ảnh của đệ nhất phu nhân tổng thống nước Mĩ Ôbama luôn khiến thế giớingưỡng mộ bởi chính là vẻ đẹp đó

- GV: Trong những nét đẹp từ bà Hiền ,em ấn tượng đặc biệt với đức tính nàonhất?

- HS: Đó là lòng tự trọng, biết xấu hổ và dạy con cái biết xấu hổ khi làm điều

gì khiến bị khinh bỉ.Bà “đau đớn mà bằng lòng”cho con tòng quân vào Nam đánh

giặc.Không phải một đứa mà hai đứa.bà không muốn các con sống bám vào sự hi

sinh của bạn bè, bà coi lòng tự trọng cao như một lẽ sống “Nó dám đi cũng là biết

tự trọng.’’ “Ngăn nó tức là bảo nó tìm đường sống để các bạn nó phải chết, cũng là một cách giết chết nó” ” Tao cũng muốn được sống bình đẳng với các bà mẹ khác”.

- GV: Lòng tự trọng có quan trọng đối với bản thân em như thế nào,nhất làđối với tuổi trẻ hôm nay?

- HS: Tuổi trẻ thời kháng chiến , lòng tự trọng của họ thể hiện ở tinh thầnyêu nước, sống hiên ngang ngẩng cao đầu, thực hiện lí tưởng chiến đấu, rửa nhục

cho đất nước, quê hương Thời đại hôm nay, nói như bác Giáp “Thế hệ cha anh đã

rửa được nỗi nhục mất nước,thế hệ ngày nay phải rửa được nỗi nhục nghèo nàn, lạc hậu”

- GV: Theo các em ,chung ta “rửa nhục nghèo nàn, lạc hậu” như thế nào

cho đúng?

- HS: Phấn đấu rèn đức , luyện tài ,lập nghiệp, giữ nước

12