Một số kinh nghiệm nhằm gây hứng thú cho học sinh trong giờ thực hành môn công nghệ 9 (module lắp đặt mạng điện trong nhà)

Như vậy, việc tạo hứng thú cho học sinh học tập môn Công nghệ nóichung và giờ thực hành Công nghệ nói riêng là một trong những yêu cầu quantrọng được đặt ra đối với các nhà trường.. Bản

Trang 1

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII khẳngđịnh: “Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phải phát triểnGiáo dục và Đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự pháttriển nhanh và bền vững”

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh hoá lần thứ XV cũng nêu rõ: “Pháttriển qui mô đi đôi với chú trọng nâng cao chất lượng hiệu quả Giáo dục và Đàotạo, phát triển nguồn nhân lực, phục vụ phát trển kinh tế – xã hội của tỉnh”

Như vậy, việc tạo hứng thú cho học sinh học tập môn Công nghệ nóichung và giờ thực hành Công nghệ nói riêng là một trong những yêu cầu quantrọng được đặt ra đối với các nhà trường

Trong khi đó việc tiếp thu kiến thức môn Công nghệ nói chung và cácthao tác thực hành Công nghệ nói riêng đối với học sinh THCS hiện nay vẫn cònmang tính chất thụ động, việc rèn luyện kĩ năng thực hành môn Công nghệ củahọc sinh còn rất nhiều hạn chế Đặc biệt đối với phần thực hành Công nghệ 9,học sinh còn hạn chế một số kĩ năng như:

- Kĩ năng đo lường điện

- Thao tác thực hành như: vạch dấu, khoan lỗ

- Kỹ năng đấu dây dẫn dùng phụ kiện

- Cách kiểm tra vận hành thử mạch điện

Trong nhiều năm qua, mỗi giáo viên tự tìm tài liệu, tự lên lế hoạch dạy bàithực hành, có lúc dạy học sinh theo kiểu học sinh hổng kiến thức chỗ nào bù vàochỗ đó, không theo một hệ thống nhất định

Bản thân tôi nhận thấy, là một giáo viên Công nghệ, để dạy các giờ thựchành có hiệu quả cần phải xây dựng giáo án thực hành một cách có hệ thốngtheo nội dung chương trình cụ thể, từ đó giáo viên định hướng cho học sinh thựchành theo kế hoạch

Xuất phát từ thực tế của quá trình dạy học, Tôi mạnh dạn đưa ra đề tài:

“Một số kinh nghiệm nhằm gây hứng thú cho học sinh trong giờ thực hành môn Công nghệ 9 (mô đun lắp đặt mạng điện trong nhà)”.

2 Mục đích nghiên cứu

Nhằm xây dựng cho học sinh phương pháp học tập, nghiên cứu, kĩ năngthực hành, tạo hứng thú, niềm tin cho học sinh trong giờ thực hành, từ đó nângcao chất lượng và hiệu quả giờ thực hành môn Công nghệ 9 (mô đun lắp đặtmạng điện trong nhà)”

3 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng dạy và học, tinh thần, thái độ, sựhứng thú của học sinh trong giờ thực hành môn Công nghệ 9; Từ đó đưa ranhững biện pháp nhằm gây hứng thú cho học sinh trong giờ thực hành mônCông nghệ 9, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả môn Công nghệ 9

Trang 2

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin;

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu;

- Phương pháp phân tích, tổng hợp, đánh giá

Trang 3

PHẦN II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh ngiệm

I.1 Vị trí – Vai trò của môn Công nghệ trong trường THCS:

Sách giáo khoa Công nghệ 9 - Lắp đặt mạch điện trong nhà được biênsoạn nối tiếp và phát triển liên thông với phần Kĩ thuật điện của Công nghệ 8.Sau khi học xong Công nghệ 8 học sinh đã có được những kiến thức cơ bản về

đồ dùng điện và mạng điện trong nhà, hiểu biết ban đầu về thiết kế và lắp đặtmạch điện

Chương trình môn Công nghệ 9 được xây dựng dưới dạng mô đun kĩ năngnghề, trong đó có mô đun "Lắp đặt mạng điện trong nhà" nhằm mang lại chohọc sinh những kiến thức, kĩ năng cơ bản cần thiết của từng lĩnh vực nghềnghiệp, hình thành và rèn luyện cho học sinh thói quen làm việc chính xác, khoahọc, theo tác phong công nghiệp

Nội dung mô đun "Lắp đặt mạng điện trong nhà" được thiết kế chủ yếu làthực hành nhằm hình thành và rèn luyện cho học sinh một số kĩ năng lao độngnghề nghiệp để học sinh làm quen với nghề điện Với những kiến thức đượchọc, học sinh có thể áp dụng trong sản xuất và cuộc sống hàng ngày, đồng thờigóp phần giúp học sinh lựa chọn hướng đi thích hợp sau khi tốt nghiệp Trunghọc cơ sở

I.2 Mục tiêu của việc dạy học môn Công nghệ trong trường THCS:

Môn Công nghệ là một trong những bộ môn khoa học tự nhiên tương đốikhó đối với học sinh THCS, đặc biệt là các giờ thực hành Để học sinh nắmvững nội dung kiến thức và biết vận dung kiến thức vào các bài thực hành mộtcách thuần thục thì giáo viên cần phải đúc kết kinh nghiệm hàng năm trong quátrình dạy học để tìm ra nguyên nhân và các giải pháp giúp học sinh có đượcnhững kĩ năng cần thiết trong giờ học Công nghệ nói chung và giờ thực hànhCông nghệ nói riêng

II Thực trạng của vấn đề

Năm học 20114 – 2015 Tôi được phân công dạy môn Công nghệ 8, 9; Tôinhận thấy lượng kiến thức thì nhiều nhưng việc phân phối cho các tiết thực hànhcòn ít, các thiết bị ở phòng thí nghiệm không đủ, vì vậy đa số giáo viên phải tựchuẩn bị

Khi thực hành chỉ một số ít học sinh tham gia, số còn lại hầu như khôngtập chung, nhất là đối với học sinh nữ Trước khi thực hiện đề tài này Tôi đãkhảo sát học sinh lớp 9A:

Trước khi áp dụng đề tài

516,7%

2686,7%

2583,3%

Trang 4

III Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

III.1 Cơ sở đề xuất giải pháp

Một là: Cho học sinh chuẩn bị bài và những dụng cụ cần thiết trong giờ

thực hành, kiểm tra việc chuẩn bị kiến thức cũng như dụng cụ của học sinh trướcgiờ thực hành, từ đó tìm ra những ưu, nhược điểm của học sinh nhằm phát huynhững mặt mạnh và khắc phục điểm yếu của học sinh

Hai là: Đề ra những phương pháp dạy học phù hợp với nội dung bài dạy,

giúp học sinh rèn các kĩ năng thực hành một cách thành thạo, từ đó biết áp dụngvào cuộc sống hàng ngày

Ba là: Giáo viên phải tạo được giờ học sôi nổi, tạo ra không khí thi đua

giữa các nhóm học sinh, kích thích sự hứng thú của học sinh trong giờ học

Bốn là: Sau giờ thực hành giáo viên phải đánh giá, khen thưởng đúng

mức

III.2 Ví dụ bài soạn các tiết thực hành vận dụng các giải pháp trên.

Tiết 13: THỰC HÀNH LẮP MẠCH ĐIỆN ĐÈN ỐNG HUỲNH QUANG (Tiết 1)

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

- Mạch điện đèn ống huỳnh quang lắp hoàn chỉnh

- Bóng đèn, tắc te, chấn lưu, máng đèn

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

+ Bài mới:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

I Hướng dẫn ban đầu.

HĐ1: Chuẩn bị và nêu mục tiêu bài

GV: Cho học sinh liên hệ thực tế, thảoluận câu hỏi? Vì sao trong thực tế haydùng đèn ống huỳnh quang thay chođèn sợi đốt.(Vì việc sử dụng đèn ốnghuỳnh quang để chiếu sáng sẽ tiết kiệm

Trang 5

- 1 học sinh lên bảng làm trên bảng phụ

? Mạch điện bao gồm những phân tửnào, tên gọi chức năng của các phân tửđó

? Các phần tử nối với nhau như thế nào.Học sinh quan sát các thiết bị mà giáoviên đã chuẩn bị

HĐ3: Lập bảng dự trù vật liệu thiết bị

- GV hướng dẫn học sinh lập bảng dựtrù vật liệu, thiết bị

- Các nhóm thảo luận để lập bảng dựtrù vật liệu, thiết bị dựa trên sơ đồ lắpđặt

Hình 1: Sơ đồ nguyên lý mạch điện

O

A

IV HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ

- Nêu cách vẽ sơ đồ lắp đặt mạch đèn huỳnh quang

- Một bộ đèn huỳnh quang, dây dẫn, 1 cầu chì, 1 công tắc, bảng điện

- Kìm, khoan, bút thử điện, tua vít…

* Rút kinh nghiệm sau bài thực hành:

CL

Trang 6

I MỤC TIÊU

+ Kiến thức:

- Hiểu nguyên lý làm việc của mạch điện đèn huỳnh quang

- Các bước của qui trình lắp mạch điện đèn ống huỳnh quang

+ Kỹ năng:

- Học sinh lắp được mạch điện theo đúng quy trình

+ Thái độ:

- Làm việc chính xác, khoa học, an toàn điện

- Mạch điện đèn ống huỳnh quang đã lắp hoàn chỉnh

- Bóng đèn ống huỳnh quang, tắc te, chấn lưu, máng đèn, công tắc, cầuchì, bảng điện, dây dẫn điện, băng dính cách điện

- Khoan tay, kìm điện, dao, tua vít, bút thử điện

1 Kiểm tra: Sự chuẩn bị dụng cụ của học sinh.

2 Bài mới:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

II Hướng dẫn thường xuyên

HĐ1: Giáo viên nêu mục tiêu, bài

- Khoan lỗ bắt vít (dùng khoan tay)

- Khoan lỗ luồn dây

- Lắp đặt các thiết bị điện vào bảng

4 Nối dây bộ đèn huỳnh quang.

- GV nêu mục tiêu tiết thực hành

- Nội dung, tiến trình của giờ thựchành

- Các nhóm trưởng nhận dụng cụ, vậtliệu cho nhóm mình GV phân công nơiTH

- GV đi kiểm tra, hướng dẫn chi tiếtcho từng nhóm và giải đáp các thắcmắc của học sinh

- GV quan sát uốn nắn các thao tác chotừng nhóm

- Nhắc nhở về an toàn lao động và antoàn điện

- Hết thời gian GV cho HS ngừng thựchành giờ sau làm tiếp

Trang 7

- Nối dây dẫn của bộ đèn huỳnh quang

- Học sinh ngừng thực hành, thu dọn dụng cụ, vệ sinh nơi thực hành

- Cất, giữ dụng cụ, vật liệu để giờ sau thực hành tiếp

- GV cho các nhóm kiểm tra lại toàn bộ phần làm của nhóm mình để giờsau làm tiếp

- GV nhận xét tiết thực hành

- Xem lại toàn bộ mạch điện để giờ sau hoàn thành

- Đảm bảo an toàn điện

- Mạch điện đèn ống huỳnh quang đã lắp hoàn chỉnh

- Bóng đèn ống huỳnh quang, tắc te, chấn lưu, máng đèn, công tắc, cầuchì, bảng điện, dây dẫn điện, băng dính cách điện

- Khoan tay, kìm điện, dao, tua vít, bút thử điện

HĐ1: HS thực hành tiếp nội dung tiết trước:

1 Nối dây mạch điện:

- Nối dây từ bảng điện ra đèn, nối đúng sơ

theo sơ đồ lắp đặt mạch điện

HĐ2: Kiểm tra và vận hành thử mạch điện

- GV hướng dẫn HS thực hànhtiếp nội dung tiết trước

- Học sinh tự kiểm tra trongnhóm

- GV kiểm tra lại và chỉ ra lỗi

Trang 8

không làm việc, chấn lưu hỏng, mạch không

kín Cần thay mới, kiểm tra mạch

+ Đèn phát sáng nhưng cường độ sáng quá

yếu do không đủ điện áp, bóng đèn quá cũ, tắc

te bị hỏng Cần tăng điện áp thay mới

+ Đèn tắt sáng liên tục và 2 đầu đèn lúc nào

kỹ thuật không

- Nếu sản phẩm không vậnhành đúng, tìm ra nguyên nhânkhắc phục

- GV hướng dẫn kiểm tra đènhuỳnh quang bằng đồng hồ đo

+ Thời gian hoàn thành

+ Thái độ tham gia thực hành

- GV cho HS kiểm tra sản phẩm chéo nhau dưới sự hướng dẫn của GV

- Về nhà ôn tập để chuẩn bị kiểm tra học kỳ I

Tiết 19: THỰC HÀNH LẮP MẠCH ĐIỆN 2 CÔNG TẮC HAI CỰC ĐIỀU KHIỂN 2 ĐÈN (Tiết 1)

Trang 9

+ Vẽ được sơ đồ lắp đặt mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn.+ Biết cách lập bảng dự trù vật liệu.

- Thái độ:

+ Làm việc nghiêm túc, khoa học, an toàn lao động

1 Chuẩn bị của GV:

-Nghiên cứu SGK, SGV bài 8

- Dụng cụ, vật liệu, thiết bị ( như mục I SGK)

- Mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn lắp hoàn chỉnh

HĐ 1: Chuẩn bị và nêu mục tiêu

thiết bị cần thiết cho tiết thực hành

- GV: Gợi ý HS nêu ý nghĩa của

việc sử dụng mạch điện này như:

Mạch điện 2 công tắc điều kiển 2

đèn giúp người sử dụng chủ động

trong việc sử dụng mỗi bóng đèn

khi cần thiết, tiết kiệm năng tiêu

- Các nhóm quan sát sơ đồ trả lời

các câu hỏi sau:

Trang 10

? Nêu tên và chức năng các phần

tử của mạch điện (Cầu chì, công

tắc, bóng đèn)

? Các phần tử được nối với nhau

ntn

? Hai bóng đèn mắc với nhau ntn

? Nhìn vào sơ đồ cho biết cầu chì,

công tắc mắc vào dây nào

? Em hãy nêu phương án lắp đặt

các thiết bị đóng cắt,bảo vệ và

phương án đi dây

- Đại diện nhóm trả lời – nhóm

nhân và hoạt động nhóm vẽ sơ đồ

lắp đặt mạch điện vào giấy A4

( Lưu ý HS về thời gian hoàn

xung-chấm điểm chéo nhau

- GV kiểm tra sơ đồ lắp đặt của

- Xác định vị trí các thiết bị trên bảng điện

- Vẽ đường dây dẫn theo sơ đồ nguyên lý

2 Lập bảng dự trù dụng cụ, vật liệu

TT Tên dụng cụ,vật liệu

và thiết bị

Số lượng

Yêu cầu

kĩ thuật

1 Kìm tuốt dây, kìm cắt 1 cái còn tốt

2 Tua vít (to, nhỏ) 1 cái còn tốt

3 Bút thử điện 1 cái còn tốt

4 Khoan tay 1 cái còn tốt

5 Mũi khoan 2,5mm 2 cái nhọn,sắc

Trang 11

IV HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ:

- GV treo bảng phụ có các câu hỏi sau:

+ HS chọn phương án đúng trong các phương án sau:

A Các thiết bị dùng để lắp mạch điện hai công tắc hai cực điều khiển hai đèn là:

1 Dây dẫn, 1bảng điện, 2 cầu chì, 2 công tắc 2 cực, 2 đèn và 2 đui đèn

2 Dây dẫn, 2bảng điện, 2 cầu chì, 2 công tắc 2 cực, 1 đèn, 1 đui đèn

3 Dây dẫn, 1bảng điện, 2 cầu chì, 1 công tắc 2 cực, 1 đèn, 1 đui đèn

4 Dây dẫn, 2bảng điện, 1 cầu chì, 2 công tắc 2 cực, 1ổ cắm , 1đèn

B Mạch điện hai công tắc hai cực điều khiển 2 đèn hoạt động như thế nào? 1.Bật đèn nơi này, tắt ở nơi kia

2.Hai công tắc 2 cực phải đóng cùng lúc

3 Bật công tắc này, ngắt công tắc kia

4 Mỗi công tắc điều khiển 1 đèn riêng biệt

- GV nhận xét tiết học về: Tinh thần học tập, thái độ

- Xem lại cách vẽ sơ đồ lắp đặt, tìm hiểu qui trình lắp đặt mạch điện để tiết sau học tiếp

* Rút kinh nghiệm giờ dạy:

+ Đảm bảo an toàn laọ động, giữ vệ sinh môi trường xung quanh

1 Chuẩn bị của GV:

- Nghiên cứu SGK, SGV bài 8

Trang 12

- 3 bảng điện, 6 công tắc 2cực, 6 cầu chì, dây điện, băng cách điện 3

bộ dụng cụ, 4 khoan tay, mũi khoan

- Mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn lắp hoàn chỉnh

- Bảng phụ

2 Chuẩn bị của HS:

- Theo dặn dò ở tiết trước

Bài mới:

HĐ 1:GV nêu mục tiêu giờ thực

hành:

- Nêu mục tiêu tiết thực hành

- Phân nhóm- cử nhóm trưởng nhận

dụng cụ thực hành

HĐ 2: Giai đoạn hướng dẫn.

- Các nhóm học sinh nghiên cứu quy

- GV phân tích làm mẫu các bước

1-2-3 của qui trình, GV thao tác chậm để

HS quan sát

- GV phân tích chỉ ra các sai sót dễ

mắc phải khi thực hiện như:

+Bóc vỏ cách điện vừa đủ để nối dây

chắc, không để phần dẫn điện thừa ra

ngoài

HĐ 3: Giai đoạn thực hành

- Học sinh làm việc theo nhóm tiến

hành thực hiện 3 bước GV vừa hướng

an toàn điện trong khi thực hành

* GV: Lưu ý HS tiết kiệm vật liệu, làm

việc đúng qui trình và giữ gìn vệ sinh

- Vạch dấu đường đi dây và vị trí lắpđặt đèn, dùng thước và mũi vạch, bútchì

Trang 13

phòng thực hành là bảo vệ môi trường

+ Thái độ tham gia TH của hs

5mm)

* Yêu cầu: Khoan lỗ chính xác

3 Lắp thiết bị điện vào bảng điện.

- Nối dây các thiết bị đóng cắt bảo vệtrên bảng điện (Nối đúng yêu cầu kĩthuật)

- Lắp các thiết bị điện vào các vị tríđược đánh dấu trên bảng điện, yêu cầucác thiết bị được lắp chắc đẹp

- Giáo viên nhận xét giờ thực hành

- Về nhà tìm hiểu kĩ 2 bước còn lại để tiết sau hoàn thành sản phẩm

* Rút kinh nghiệm giờ dạy:

I MỤC TIÊU

- Kiến thức:

+ Hoàn thiện lắp mạch điện công tắc điều khiển 2 đèn

- Kỹ năng:

+ Biết vận hành và kiểm tra mạch

+ Biết được một số hư hỏng của mạch

- Thái độ:

+ Đảm bảo an toàn điện

- Mạch điện 2 công tắc 2 cực điều khiển 2 đèn

- Bảng phụ

- Kìm, dao con, khoan tay, bút thử điện

Bài mới:

HĐ 1: Giới thiệu mục tiêu bài.

- GV nêu mục tiêu tiết thực hành

- Nội dung, tiến trình bài thực hành

Trang 14

- Các nhóm tiếp tục thực hành theo các

bước giờ trước đã hướng dẫn

- Học sinh tiếp tục thực hành trên bảng

từ trước còn dang dở

GV làm mẫu bước 4 cho HS quan sát

(lưu ý cách buộc dây trong đuôi đèn)

HĐ 3: Đánh giá bài thực hành.

- Giáo viên nhận xét, tổng kết bài TH

+ Kết quả thực hành

+ Quy trình tiến hành

- Học sinh tự kiểm tra theo nhóm

- Giáo viên kiểm tra lại và chỉ ra lỗicho học sinh sửa

- Sản phẩm bảo đảm yêu cầu kỹ thuật

- Giáo viên nối nguồn vận hành thửmạch điện xem làm việc có đúng yêucầu kỹ thuật

- Nếu sản phẩm hoạt động không đúngyêu cầu kỹ thuật, tìm ra nguyên nhân -khắc phục Giáo viên cho học sinhquan sát bảng đã kẻ, những hư hỏng,nguyên nhân - cách khắc phục

* GV: Lưu ý các nhóm về ý thức đảmbảo an toàn điện và vệ sinh môitrường

II Kiến thức thực hành.

* Những hư hỏng - nguyên nhân - cách khắc phục:

- Đèn không sáng: Do đèn có thể bị đứttóc, dùng ôm kế hoặc bút thử điện quansát bằng mắt - cần thay thế bóng mới

- Do đường dây bị đứt dùng bút thửđiện để kiểm tra hoặc dùng ôm kế kiểmtra

- Do tiếp xúc điện ở công tắc, cầu chì,đui đèn

IV HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ:

- GV gọi 1, 2 học sinh nhắc lại các bước thực hiện

- GV nhận xét, tổng kết bài thực hành

+ Kết quả thực hành

+ Quy trình tiến hành

- GV cho HS kiểm tra sản phẩm chéo nhau dưới sự hướng dẫn của GV

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	284 KB