Kinh nghiệm bồi dưỡng nghiệp vụ làm công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên ở trường THCS hoằng long

Một số biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ làm công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên ở trường THCS Hoằng Long 5 1.. Giáo viên làm công tác chủ nhiệm có nhiệm vụ xây dựng kế hoạchhoạt động giáo

MỤC LỤC

II Thực trạng công tác bồi dưỡng nghiệp vụ chủ nhiệm lớp cho giáo

viên ở trường THCS Hoằng Long

3

III Một số biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ làm công tác chủ nhiệm

lớp cho giáo viên ở trường THCS Hoằng Long

5

1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của giáo viên về vai trò của

GVCN lớp

5

2 Biện pháp 2: Tập huấn quy trình xây dựng kế hoạch công tác chủ

nhiệm xuyên suốt năm học

5 Biện pháp 5: Tổ chức hội thảo về công tác chủ nhiệm 11

6 Biện pháp 6: Tăng cường kiểm tra đánh giá xếp loại công tác bồi

dưỡng của GVCN Biểu dương khen thưởng kịp thời

12

A.MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài`

Công cuộc đổi mới đất nước đã mở ra cho sự nghiệp GD&ĐT một giaiđoạn phát triển mới và đã thu được những thành tựu to lớn Quá trình hội nhậpvới các trào lưu đổi mới mạnh mẽ trong giáo dục đang diễn ra ở quy mô toàncầu tạo cơ hội thuận lợi cho nước ta có thể nhanh chóng tiếp cận với các xu thếmới, tri thức mới, những mô hình giáo dục hiện đại Tại Hội nghị lần thứ 8, Banchấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã đưa ra nghị quyết số 29- NQ/TW vềđổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, trong đó xác định mục tiêu cụ

thể đối với giáo dục phổ thông: “ Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn.”

Để thực hiện được mục tiêu trên, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện,chi bộ Đảng nhà trường đã xác định công tác chủ nhiệm lớpcó vai trò hết sứcquan trọng Giáo viên làm công tác chủ nhiệm có nhiệm vụ xây dựng kế hoạchhoạt động giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục bảođảm tính khả thi, phù hợp với đặc điểm của học sinh, với hoàn cảnh và điều kiệnthực tế nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của lớp, góp phần nâng cao chất lượng giáodục trong nhà trường Song, thực tế cho thấy chưa có sự đào tạo chuyên sâu giáoviên chủ nhiệm (GVCN) mà giáo viên làm công tác chủ nhiệm chủ yếu dựa vàovốn kiến thức và kinh nghiệm sẵn có Mặt khác, có không ít những giáo viênlàm công tác chủ nhiệm rất nhiệt tình song non yếu nhiệp vụ chủ nhiệm lớp nênhiệu quả mang lại trên thực tế lớp chủ nhiệm còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đếnchất lượng giáo dục, làm giảm sút uy tín nhà trường Vì vậy, người quản lý nhàtrường cần phải có các biện pháp hữu hiệu để bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ chủnhiệm lớp cho giáo viên

Nay trước yêu cầu đổi mới của đất nước, thực hiện Nghị quyết Đại hội

Đảng bộ Thành phố Thanh Hóa lần thứ XX nhiệm kỳ 2015- 2020 là “ Đẩy mạnh XHH và nâng cao các hoạt động văn hóa- xã hội, đổi mới chương trình giáo dục ở các bậc học, ngành học, chú trọng giáo dục toàn diện về kiến thức, đạo đức, kỹ năng, thể chất, ý thức cộng đồng và tuân thủ pháp luật” và nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Hoằng Long nhiệm kỳ 2015- 2020 là “Đổi mới chương trình giáo dục ở các bậc học, chú trọng giáo dục toàn diện về kiến thức, đạo đức, kỹ năng, thể chất, ý thức cộng đồng và tuân thủ pháp luật”; từ thực tiễn

của nhà trường là còn có một bộ phận giáo viên non yếu về nghiệp vụ chủ nhiệm

và từ vị trí chức trách nhiệm vụ được giao tôi đã lựa chọn đề tài: “ Kinh nghiệm bồi dưỡng nghiệp vụ làm công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên ở trường THCS Hoằng Long ” để nghiên cứu và áp dụng.

II Mục đích nghiên cứu

Nâng cao nghiệp vụ làm công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên ở trườngTHCS Hoằng Long

III Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp nâng cao nghiệp vụ làm công tác chủ nhiệm lớp cho giáoviên ở trường THCS Hoằng Long

IV Phương pháp nghiên cứu

- Nhóm phương pháp lý luận

Sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu; phương pháp phân tích, tổnghợp; khái quát hóa; hệ thống hóa để xây dựng các vấn đề lý luận của đề tài

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Sử dụng phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin; phươngpháp thống kê; tổng kết kinh nghiệm

B.NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận

Tại điều 32- Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phố thông cónhiều cấp học ban hành kèm theo thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày28/3/2011của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định: Giáo viên được dựcác lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm

Tại điều 19- Điều lệ trường THCS, trường THPT và trường phố thông cónhiều cấp học ban hành kèm theo thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày28/3/2011của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về nhiệm vụ vàquyền hạn của Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng

Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên chủ nhiệm: Xác địnhmục tiêu, điều kiện thực hiện kế hoạch ( tài liệu tham khảo, giảng viên, thờigian, cơ sở vật chất…); xác định các biện pháp thực hiện kế hoạch Kế hoạchphải đảm bảo sát thực tế, có tính khả thi cao

Hiệu trưởng tổ chức, chỉ đạo cho giáo viên bồi dưỡng nghiệp vụ làm côngtác chủ nhiệm lớp Có thể phân công thành từng nhóm giáo viên trên cơ sở nắmvững năng lực của từng người, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng theo từng nội dungphù hợp với nhu cầu nhóm

Hiệu trưởng kiểm tra, đánh giá công tác bồi dưỡng nghiệp vụ làm côngtác chủ nhiệm lớp: Đánh giá là một khâu quan trọng trong quản lý, đánh giácông tác bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ là một nội dung trong đánh giá giáoviên đồng thời từ kết quả đánh giá giúp cá nhân giáo viên tự điều chỉnh công tácbồi dưỡng và giúp hiệu trưởng điều chỉnh hoạt động quản lý của mình

Tóm lại: Giáo viên chủ nhiệm có quyền được dự các lớp bồi dưỡng, hộinghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm Để nâng cao chất lượng giáo dục toàndiện cần chú trọng đến công tác chủ nhiệm mà trong đó việc bồi dưỡng để nângcao năng lực chủ nhiệm lớp cho giáo viên là hết sức quan trọng Trong công tácbồi dưỡng nghiệp vụ làm công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên, Hiệu trưởng làngười lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện cũng như kiểm tra đánh giá

II Thực trạng công tác bồi dưỡng nghiệp vụ chủ nhiệm lớp cho giáo viên ở trường THCS Hoằng Long

1 Thuận lợi

- Về phía địa phương:

Xã Hoằng Long có diện tích 228 ha với số dân là hơn ba ngàn năm trămngười hiện cư trú tại 6 thôn Người dân cần cù, chịu khó; anh hùng trong cuộcđấu tranh giữ nước và có ý chí khắc phục mọi khó khăn để vươn lên trong côngcuộc xây dựng đất nước hôm nay

Trong những năm qua, lãnh đạo xã đã tranh thủ được sự quan tâm, chỉđạo của Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân thành phố, cùng với sự

nỗ lực, tâm huyết với giáo dục mà sự nghiệp giáo dục trong toàn xã duy trì vàphát triển tương đối ổn định

Nhờ làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục nên cơ sơ vật chất, thiết bị dạyhọc trong nhà trường được cải thiện theo hướng hiện đại, đảm bảo yêu cầu dạyhọc

- Về phía Phòng giáo dục và Đào tạo:

Luôn có sự quan tâm, chỉ đạo đến công tác giáo dục trong nhà trường, làmtốt công tác thanh tra, kiểm tra chuyên môn, phát hiện kinh nghiệm tốt, tiềmnăng và những yếu kém, hạn chế để hướng dẫn việc phát huy sở trường, khắcphục yếu kém, hạn chế

- Về phía nhà trường:

Đội ngũ cán bộ giáo viên đủ về số lượng, 100% đạt chuẩn; nhiệt tình,trách nhiệm, thương yêu học sinh, có phẩm chất chính trị và đạo đức; đoàn kếtnội bộ

Sân trường, khuôn viên rộng rãi, thoáng mát tạo điều kiện tốt cho việc tổchức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, các hoạt động tập thể

2 Khó khăn

Địa bàn thuộc vùng ven thành phố, nhân dân sống chủ yếu bằng buôn bánkinh doanh nhỏ lẻ, lao động tự do Do cuộc sống mưu sinh cùng với điều kiệnkinh tế khó khăn làm cho sự quan tâm của cha mẹ đến việc học hành của con emcòn nhiều hạn chế

Trong những năm qua, nhà trường có sự biến động về công tác cán bộ,không ít giáo viên chuyển vào trung tâm thành phố, vì vậy GVCN của một sốlớp thay đổi nhiều, phần nào ảnh hưởng đến nền nếp học sinh cũng như chấtlượng hai mặt giáo dục Năm học 2014-2015 nhà trường đã được bổ sung đủ sốlượng song vẫn còn thiếu cục bộ ở một số bộ môn

Một bộ phận giáo viên coi công tác chủ nhiệm là nhiệm vụ kiêm nhiệm,chỉ chú tâm vào bồi dưỡng chuyên môn giảng dạy theo bộ môn, chưa hoặckhông quan tâm bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ công tác chủ nhiệm lớp

Vì vậy, không ít giáo viên không nắm vững vị trí vai trò, chức năng nhiệm

vụ cũng như các kỹ năng cần thiết của người làm công tác chủ nhiệm, thiếuquan tâm hoặc quan tâm nhưng chưa đủ biện pháp xây dựng lớp trở thành mộttập thể vững mạnh, và khó hơn trong việc phát huy tính cực trong mọi hoạt động

của học sinh Một số giáo viên trẻ, thiếu kinh nghiệm, non yếu về nghiệp vụ chủnhiệm nên đã đẩy các em sang một thái cực bất lợi cho mình đó là luôn đối đầuvới tập thể lớp mà không xây dựng được quan hệ thân thiện, cộng sự.

Đối với cán bộ quản lý, những năm học qua cũng đã dành nhiều thời gian,công sức cho việc quản lý, chỉ đạo công tác chủ nhiệm; phân công chủ nhiệmhợp lý, thường xuyên trao đổi với GVCN, đặc biệt ở những lớp có nhiều họcsinh chưa ngoan, nắm bắt tình hình để có sự chỉ đạo phù hợp với từng lớp Song,nhiều lúc chưa có sự tổ chức, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ thống nhất xuyên suốtcho tất cả các GVCN, chưa có biện pháp rõ ràng hiệu quả trong việc bồi dưỡngnghiệp vụ làm công tác chủ nhiệm cho giáo viên, từ đó một số giáo viên chủnhiệm còn bị động, lúng túng dẫn đến thiếu tự tin, đôi lúc chán nản Công tácđánh giá xếp loại GVCN thực hiện không có hiệu quả, còn mang tính hình thức,thiếu sức thuyết phục GVCN giỏi chưa thực sự được tôn vinh

Kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm của nhà trường trong những năm quachưa cao, đặc biệt kết quả xếp loại lớp tiên tiến, giáo viên chủ nhiệm giỏi cònnhiều hạn chế, thể hiện qua các số liệu sau:

Kết quả hạnh kiểm Năm học Sĩ số SL Tốt Tỉ lệ SL Khá Tỉ lệ Trung bình SL Tỉ lệ SL Yếu Tỉ lệ

cơ sở để rút ra những bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý, chỉ đạo màcòn rút ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp, từ đónâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường cũng như đào tạo nguồn nhânlực, góp phần hoàn thành chỉ tiêu kinh tế-xã hội và sự phát triển của địa phương,của thành phố trong thời kỳ đổi mới.

III Một số biện pháp bồi dưỡng nghiệp vụ làm công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên ở trường THCS Hoằng Long

1 Biện pháp 1 Nâng cao nhận thức của giáo viên về vai trò của GVCN

lớp

1.1 Mục đích

Giúp giáo viên nắm được chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của GVCN,qua đó nâng cao nhận thức của giáo viên về vai trò quan trọng của GVCN

1.2 Nội dung và cách thức tổ chức thực hiện

Bước 1 Tổ chức cho giáo viên nghiên cứu các văn bản: Luật giáo dục

năm 2005 ( sửa đổi bổ sung năm 2013); Điều lệ trường THCS, trường THPT vàtrường phố thông có nhiều cấp học ban hành kèm theo thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó điều31,32 quy định nhiệm vụ và quyền của GVCN; Điều 38,39 quy định về nhiệm

vụ và quyền của học sinh; Điều 42 quy định về khen thưởng và kỷ luật học sinh;Các tài liệu về công tác chủ nhiệm lớp

Bước 2 Giáo viên đối chiếu những thông tin thu thập được với quá trình

thực hiện nhiệm vụ chủ nhiệm lớp của mình, đánh giá rút kinh nghiệm

Bước 3 Giới thiệu một số gương tiêu biểu trong công tác chủ nhiệm, so

sánh chất lượng giáo dục của những lớp có GVCN có kinh nghiệm với chấtlượng lớp có GVCN trẻ thiếu kinh nghiệm

1.3 Kết quả

Giáo viên đã nắm được chức năng nhiệm vụ quyền hạn của GVCN giúpGVCN làm việc đúng luật, đúng điều lệ trường

Rút kinh nghiệm: Khi thực hiện biện pháp này cho thấy, nhà trường cầncung cấp đầy đủ hơn tài liệu cho giáo viên để việc tổ chức thực hiện đạt hiệu quảcao hơn.

2 Biện pháp 2 Tập huấn quy trình xây dựng kế hoạch công tác chủ

nhiệm xuyên suốt năm học

2.1 Mục đích

- Trang bị cho giáo viên kỹ năng xây dựng kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp

- Kế hoạch công tác chủ nhiệm giúp cho GVCN nắm bắt rõ ràng mục tiêu,nội dung, biện pháp và cách tổ chức thực hiện trên thực tế lớp chủ nhiệm của mình

2.2 Nội dung và cách thức tổ chức thực hiện

2.2.1 Chỉ đạo GVCN xây dựng kế hoạch (sau khi đã được tiếp thu nhiệm

vụ năm học của nhà trường) theo các bước:

Từ đó, đánh giá điểm mạnh-yếu, thuận lợi- khó khăn của lớp chủ nhiệm

Bước 3 Đưa ra các biện pháp chính để đạt được mục tiêu.

Bước 4 Hướng dẫn tập thể lớp thảo luận kế hoạch.

Bước 5 Hoàn thiện văn bản kế hoạch chủ nhiệm lớp theo cấu trúc sau:

Bổ sung, điều chỉnh kế hoạch

Ví dụ: Kế hoạch công tác chủ nhiệm lớp 9B, năm học 2015 - 2016 (tóm tắt)

- Đặc điểm tình hình:

Thuận lợi

Số học sinh của lớp ít (sĩ số 25- tăng 01 em so vói năm học trước), đây làđiều kiện thuận lợi để GVCN có thể sát sao từng học sinh về học tập cũng nhưrèn luyện đạo đức, nắm bắt được tâm tư, tình cảm, những thay đổi hàng ngàycủa từng em

Một bộ phận học sinh nữ ngoan, có ý thức tập thể, gần gũi, chia sẻ mọichuyện cũng như công việc của lớp với GVCN

Học sinh đều ở trên địa bàn xã Việc đi lại của học sinh cũng như phụhuynh khi cần đến trường được thuận tiện

GVCN nhiệt tình, trách nhiệm Các thầy cô bộ môn nhiệt tình chỉ bảo,giúp đỡ học sinh

Khó khăn

Có khá nhiều học sinh chưa ngoan, lười học, hay vi phạm nội quy Cóhọc sinh bỏ học thường xuyên chơi điện tử, thiếu lễ phép, có biểu hiện chốngđối, ương bướng, khó bảo, đôi lúc gây gổ đánh nhau (Em Đặng Khánh Dương,

em Lê Kim Chiến)

Nhiều học sinh khả năng tiếp thu còn chậm Đây là khó khăn lớn trongviệc bồi dưỡng học sinh giỏi và hạn chế ở kết quả thi học sinh giỏi cấp trường,cấp thành phố

Hầu hết các học sinh thuộc gia đình còn khó khăn về kinh tế, bố mẹ laođộng tự do hoặc buôn bán nhỏ, cuộc sống mưu sinh làm cho họ không có nhiềuthời gian và tâm sức để quan tâm đến việc học hành của con em

Một số kết quả của năm học trước (Năm học 2014-2015)- Lớp 9B

Kết quả xếp loại hạnh kiểm:

Kết quả các phong trào, các cuộc thi: Loại khá

Kết quả xếp loại của lớp: Loại khá

- Phương hướng nhiệm vụ, chỉ tiêu phấn đấu năm học 2015- 2016

Xây dựng lớp thành một tập thể đoàn kết, gắn bó và mạnh về mọi mặt Các phong trào, các cuộc thi xếp loại tốt

Lớp tiên tiến.

- Các biện pháp chính

Ổn định tổ chức lớp Học sinh học nội quy trường, lớp

Xây dựng kế hoạch, tiêu chí thi đua khen thưởng của lớp

Xây dựng mối liên hệ chặt chẽ với giáo viên bộ môn; các tổ chức Đoàn,Đội; phụ huynh học sinh

Xây dựng nhóm học tập theo bộ môn, đôi bạn cùng tiến cùng động viên,giúp đỡ nhau trong học tập, rèn luyện cũng như trong cuộc sống

Chú trọng rèn kỹ năng sống, giao tiếp ứng xử cho học sinh

Làm tốt công tác phân luồng, hướng nghiệp

GVCN lắng nghe, thấu hiểu và cảm hóa được học sinh

2.2.3 Triển khai thực hiện kế hoạch trong toàn trường

2.3 Kết quả

Giáo viên xây dựng được kế hoạch công tác chủ nhiệm đúng quy trình,tương đối sát, phù hợp với đặc điểm tình hình của lớp chủ nhiệm

Rút kinh nghiệm: Khi thực hiện giải pháp này cho thấy, nhà trường cần

chỉ đạo sâu sát giáo viên tìm hiểu kỹ lưỡng, chính xác đặc điểm tình hình lớphọc qua nhiều kênh thông tin khác nhau để từ đó xây dựng kế hoạch đảm bảotính khả thi, phù hợp với tình hình thực tế của lớp, với kế hoạch của nhà trường

và có tính thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp

3 Biện pháp 3 Bồi dưỡng giáo viên phương pháp tổ chức giờ sinh hoạt cuối tuần hiệu quả

3.1.Mục đích

Giúp giáo viên biết tổ chức một giờ sinh hoạt cuối tuần hiệu quả, tránhmáy móc, nặng hình thức, tránh gây tâm lý căng thẳng cho học sinh

3.2.Nội dung và cách thức tổ chức thực hiện

- Trên cơ sở kế hoạch công tác chủ nhiệm trong tuần, mục tiêu cần đạt,giáo viên giúp học sinh tự kiểm điểm, đánh giá kết quả hoạt động cá nhân, củatập thể lớp trong tuần, nguyên nhân dẫn đến những hạn chế, khuyết điểm

- Xếp loại thi đua tuần

- Giáo viên tuyên dương cá nhân có thành tích nổi bật, những việc làm tốttrong tuần

- Tạo cơ hội, khích lệ những học sinh vi phạm nội quy trường, lớp khắcphục khuyết điểm, không gây căng thẳng đối với những học sinh này.

- Hướng dẫn từng cá nhân, ban cán sự lớp xây dựng kế hoạch tuần họctiếp theo, đề ra biện pháp để thực hiện thành công kế hoạch

Có thể nói giờ sinh hoạt là cơ hội tốt nhất để các em học sinh bày tỏ tâm

tư, nguyện vọng của mình; là cơ hội tốt để giáo viên chủ nhiệm lớp tiếp cận, tácđộng đến đối tượng học sinh đem lại hiệu quả giáo dục cao

3 3 Kết quả

Sau khi tiếp thu chuyên đề bồi dưỡng, qua kết quả dự giờ thăm lớp tiếtsinh hoạt cuối tuần và qua các kênh thông tin khác nhau, cho thấy GVCN đãbiết cách tổ chức giờ sinh hoạt cuối tuần hiệu quả hơn, động viên khích lệ, pháthuy được tính tích cực, chủ động của học sinh trong việc xây dựng tập thể lớp

Rút kinh nghiệm khi thực hiện biện pháp:

Cần hài hòa, linh hoạt, tránh dập khuôn, máy móc các bước thực hiện khi

tổ chức giờ sinh hoạt cuối tuần

Tiết sinh hoạt cuối tuần lớp 6B- GVCN Lê Thị Giang

4 Biện pháp 4 Bồi dưỡng cho giáo viên phương pháp giáo dục giá trị

sống, kỹ năng sống cho học sinh

4.1 Mục đích

Giúp giáo viên nắm được phương pháp giáo dục giá trị sống, kỹ năngsống cho học sinh từ đó phát huy có hiệu quả tiềm năng tích cực của mỗi họcsinh

4.2 Nội dung và cách thức tổ chức thực hiện

Bước 1:

- Tổ chức cho giáo viên tìm hiểu rõ các giá trị truyền thống như tinh thầnyêu nước, yêu thương con người, tinh thần đoàn kết, lao động cần cù, tiết kiệm;