Hiệu quả thiết thực từ việc vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học môn mĩ thuật lớp 8 tiết 2 bài 2 sơ lược mĩ thuật thời lê

Vậy qua tiết học thường thức Mĩ thuật 8: Sơ lược mĩ thuật thời Lê từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII, với việc dạy học tích hợp liên môn giúp học sinh biết được bối cảnh lịch sử của đất n

PHẦN A MỞ ĐẦU

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Ở Việt Nam hiện nay yêu cầu đổi mới giáo dục là một vấn đề then chốt

nhằm nâng cao chất lượng dạy - học để góp phần đào tạo những con người pháttriển toàn diện, làm cơ sở vững chắc cho quá trình công nghiệp hóa - hiện đạihóa của đất nước vững bước trong thế kỉ XXI, với những lớp người có trình độvăn hóa - khoa học kỹ thuật tiên tiến Trong những năm gần đây nhiều chươngtrình chuyên đề do Bộ giáo dục đào tạo và sở GD&ĐT tập huấn các phươngpháp dạy học tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong quá trình giảng dạy Do

đó việc đổi mới phương pháp dạy học đã và đang có nhiều triển vọng và đạt kếtquả cao trong các tiết dạy học Đặc biệt là việc vận dụng kiến thức liên môntrong dạy học theo chủ đề tích hợp ở tất cả các bộ môn nói chung và môn Mĩthuật nói riêng Mĩ thuật là môn học góp phần quan trọng trong việc giáo dục

thẩm mỹ cho học sinh Vậy qua tiết học thường thức Mĩ thuật 8: Sơ lược mĩ thuật thời Lê (từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII), với việc dạy học tích hợp liên

môn giúp học sinh biết được bối cảnh lịch sử của đất nước Việt Nam trong giaiđoạn này Đồng thời cho chúng ta hiểu biết về những cống hiến của cha ông nóichung và về mĩ thuật nói riêng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nướcqua các triều đại Đặc biệt là những thành tựu Mĩ thuật Việt Nam trong giai đoạn

từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII thông qua các công trình kiến trúc, điêu khắc,chạm khắc trang trí và đồ gốm thời Lê Từ đó củng cố thêm cho học sinh nhữnghiểu biết nhiều về môn học khác, các em có thể vận dụng được các kiến thức đãhọc để giải quyết các tình huống, thách thức, bất ngờ chưa từng gặp, nhằm khắcphục tình trạng khô cứng, nặng nề, tản mạn, rời rạc trong dạy học, làm cho họcsinh có hứng thú và say mê hơn với phân môn thường thức Mĩ thuật trong nhàtrường hiện nay

Thực hiện dạy học liên môn chính là con đường tích hợp những nội dungcác kiến thức hỗ trợ lẫn nhau, sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho việc góp phầnhình thành và phát triển các năng lực hành động, năng lực giải quyết vấn đề chohọc sinh, hình thành các kĩ năng giao tiếp ứng xử Góp phần phát triển tư tưởng,tình cảm, ý thức của học sinh về bảo vệ các di tích lịch sử của dân tộc không chỉbằng hô khẩu hiệu mà bằng những tình cảm nhận thức, sự lay động tâm hồn,hành động, việc làm Để làm được điều đó, trong các bài dạy môn Mĩ thuật cần

có sự thuyết phục, giúp các em hiểu, vận dụng các kiến thức đã học vào thựctiễn cuộc sống Bản thân tôi là một giáo viên giảng dạy môn Mĩ thuật luôn trăntrở suy nghĩ, tìm ra các biện pháp có sức thuyết phục trong công tác giảng dạy

Chính vì thế mà tôi lựa chọn đề tài: Hiệu quả thiết thực từ việc vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học môn Mĩ thuật lớp 8 Tiết 2- Bài 2: Sơ lược mĩ thuật thời Lê (từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII)

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Mĩ thuật ở trường THCS, từ

những kinh nghiệm trong giảng dạy giúp các em học sinh hứng thú trong học tậpmôn Mĩ thuật

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Hiệu quả thiết thực từ việc vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học môn

Mĩ thuật lớp 8 Tiết 2 - Bài 2: Sơ lược mĩ thuật thời Lê (từ thế kỉ XV đến đầu thế

kỉ XVIII)

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Dạy học theo phương pháp gợi mở, nêu vấn đề và giải quyết vấn đề, chianhóm tìm hiểu, tích hợp liên môn, ưng dụng CNTT và phương tiện dạy học,

củng cố, luyện tập, kiểm tra, đánh giá

PHẦN B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Trong thực tế giảng dạy của nhiều năm qua, bài “Sơ lược mĩ thuật thời Lê” là

bài dạy mang tính thực tiễn nhiều, đòi hỏi cả người dạy và người học phải biếtvận dụng, phát huy kiến thức của nhiều môn học Tuy nhiên, do thời lượng củatiết học có hạn nên đa phần giáo viên chỉ chú trọng đến việc khai thác nội dung

cơ bản, kiến thức môn học chính, do vậy mà ít quan tâm đến các kiến thức liênmôn Nội dung bài học chỉ mang tính chất nhắc lại một cách hình thức, khôngtiến hành các phương pháp hỗ trợ, kết hợp kiến thức liên môn để có thể đạt đượckết quả học tập hiệu quả cao

Việc vận dụng các kiến thức vào cuộc sống của học sinh còn ít Bên cạnh đógiáo viên ít chú ý xâu chuỗi kiến thức, giữa môn này với môn khác nên chưa tạođược sự hứng thú trong tiết thường thức mĩ thuật đối với học sinh Đối tượng làcác em khối 8 liên hệ về mặt thực tế đang còn lúng túng, rời rạc Trong suy nghĩnhận thức của các em học môn nào là kiến thức riêng của môn học đó, khôngliên quan với nhau Các kiến thức chưa có mối liên hệ chặt chẽ, hữu cơ Nhữngyếu tố này ảnh hưởng đến việc nắm kiến thức bài học của chính các em

Thực tế giảng dạy môn Mĩ thuật tại trường Trung học cơ sở nói chung vàtrường Trung học cơ sở Lam Sơn nói riêng vẫn còn nhiều khó khăn Trước hết,học sinh vẫn quan niệm đây là một môn học phụ không quan trọng Đồng thời,phân môn thường thức mĩ thuật thường là các bài dài, kiến thức rộng, học sinhchưa biết cảm thụ các tác phẩm nghệ thuật nên giờ học nhàm chán Bên cạnh đóphương pháp của giáo viên, cơ sở vật chất, đồ dùng dạy học, trường lớp thiết bịdạy học còn nhiều hạn chế và bất cập Vì thế mà chưa được các em chú trọnghọc tập và cũng rất ít em yêu thích môn học Do vậy, tình trạng chung của giờthường thức mĩ thuật là đơn điệu nhàm chán, học sinh thường có thái độ thờ ơvới giờ học này Từ thực trạng đó, một yêu cầu đặt ra: Làm thế nào nâng caochất lượng dạy và học thuòng thức Mĩ thuật và vận dụng các kiến thức môn họcvào thực tiễn cuộc sống, giáo dục các em bảo vệ các di sản văn hóa của dân tộc.Điều đó đòi hỏi giáo viên dạy Mĩ thuật không chỉ có kiến thức vững vàng về bộmôn của mình mà còn phải có những hiểu biết vững chắc về các bộ môn Địa lý,Văn học, Lịch sử, Âm nhạc, Mĩ thuật, Nghệ thuật, Khoa học,… để vận dụngkiến thức liên môn vào bài giảng Mĩ thuật làm phong phú và hấp dẫn hơn

II CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Dạy học tích hợp, liên môn xuất phát từ yêu cầu mục tiêu dạy học phát triển

năng lực học sinh, đòi hỏi phải tăng cường yêu cầu học sinh vận dụng kiến thứcvào giải quyết những vấn đề thực tiễn Khi giải quyết một vấn đề trong thực tiễn,bao gồm cả tự nhiên và xã hội, đòi hỏi học sinh phải vận dụng kiến thức tổnghợp, liên quan đến nhiều môn học Vì vậy, dạy học cần phải tăng cường theohướng tích hợp liên môn

Dạy học tích hợp có nghĩa là đưa những nội dung giáo dục có liên quan vàoquá trình dạy học các môn học như: tích hợp giáo dục đạo đức, lối sống, giáodục pháp luật, giáo dục chủ quyền quốc gia về biên giới, biển, đảo, giáo dục sửdụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bảo vệ môi trường, an toàn giao thông Dạy học liên môn là phải xác định các nội dung kiến thức liên quan đến haihay nhiểu môn học để dạy học, tránh việc học sinh phải học lại nhiều lần cùngmột nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau Đối với những kiến thức liênmôn nhưng có một môn học chiếm ưu thế thì có thể bố trí dạy trong chươngtrình của môn đó và không dạy lại ở các môn khác

Trường hợp nội dung kiến thức có tính liên môn cao hơn thì sẽ tách rathành các chủ đề liên môn để tổ chức dạy học riêng vào một thời điểm phù hợp,song song với quá trình dạy học các bộ môn liên quan

1 Vai trò dạy học liên môn trong tiết Sơ lược mĩ thuật thời Lê ở trường THCS Lam Sơn.

Học sinh hiểu được diễn biến lịch sử xã hội và sự phát triển của nền Mĩthuật thời Lê Từ đó học sinh có một cái nhìn tích cực, trong mọi hoàn cảnh cuộcsống các em đều có ý trí vươn lên trong học tập, lao động, chiến đấu khi đấtnước hòa bình hay có chiến tranh

Những tác phẩm về kiến trúc, điêu khắc, chạm khắc, đồ gốm, là nguồncảm hứng sáng tạo cho học sinh học tập và noi theo Được thể hiện qua một sốtác phẩm do học sinh sáng tác về đề tài sinh hoạt hay hoạt động vẽ tranh chúng

em gìn giữ và bảo vệ các di tích lịch sử Để thấy được yếu tố quan trọng của bộmôn Mĩ thuật trong mọi thời đại đó là ngôn ngữ mĩ thuật tạo hình Ví dụ như cáctác phẩm chạm khắc mĩ thuật thời Lê: Đánh cờ - Đình Ngọc Canh (Vĩnh Phúc);Trai gái vui đùa - Đình Hưng Lộc (Nam Định)

2 Ưu điểm khi dạy tích hợp liên môn.

* Đối với học sinh: Trước hết, các chủ đề liên môn, tích hợp có tính thực tiễnnên sinh động, hấp dẫn đối với học sinh, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ,hứng thú học tập cho học sinh Học các chủ đề tích hợp, liên môn, học sinh đượctăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn,

ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc

Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liên môn giúp cho học sinhkhông phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khácnhau, vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không có được sự hiểu biết tổng quátcũng như khả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp vào thực tiễn

* Giáo viên:

Đối với giáo viên thì ban đầu có chút khó khăn do việc phải tìm hiểu sâu hơnnhững kiến thức thuộc các môn học khác Tuy nhiên khó khăn này chỉ là bước

đầu và có thể khắc phục được bởi hai lí do:

- Một là: Trong quá trình dạy học môn học của mình, giáo viên vẫn thườngxuyên phải dạy những kiến thức có liên quan đến các môn học khác và vì vậy đã

có sự am hiểu về những kiến thức liên môn đó

- Hai là: với việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, vai trò của giáoviên không còn là người truyền thụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, địnhhướng hoạt động học của học sinh cả ở trong và ngoài lớp học Vì vậy, giáo viêncác bộ môn có điều kiện và chủ động trong sự phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạyhọc

Như vậy, dạy học theo các chủ đề liên môn không những giảm tải cho giáoviên trong việc dạy các kiến thức liên môn trong môn học của mình mà còn cótác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo viên, gópphần phát triển đội ngũ giáo viên hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ nănglực dạy học kiến thức liên môn, tích hợp Thế hệ giáo viên tương lai sẽ được đàotạo về dạy học tích hợp, liên môn ngay trong quá trình dạy - học ở trường phổthông

3 Khó khăn khi triển khai.

Khó khăn của giáo viên hiện nay đó chính là vấn đề tâm lí Về thực chấtthì không có nhiều khó khăn cả về kiến thức lẫn phương pháp dạy học Mĩ thuật

là môn học được đánh giá bằng tình cảm, cảm xúc và tri thức thẩm mĩ của từngđối tượng Những vấn đề cần diễn đạt, cần thể hiện trong cuộc sống khó có thểdiễn tả bằng ngôn ngữ: nói, viết, âm nhạc, cơ thể thì con người có thể diễn đạt,thể hiện bằng ngôn ngữ tạo hình

Đặc thù của môn mĩ thuật cần có phòng học riêng, ở trường học thì đa số ítphòng học nên Giáo viên phải dạy ở trên các lớp học khác nhau Về phòng họckhông thể trang trí mang đặc thù của môn học hoặc đồ dùng dạy học còn hạnchế Đối với việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học môn mĩ thuật là rấthiệu quả và thiết thực Nhưng trường học chưa có đủ máy móc hiện đại để phục

vụ cho các môn học cũng như trình độ tin học của giáo viên còn hạn chế

Phụ huynh học sinh thường định hướng cho con em mình học những mônvăn, toán, ngoại ngữ phục vụ cho việc thi vào cấp 3 Họ chưa biết được tầmquan trọng của môn Mĩ thuật áp dụng vào cuộc sống, họ chỉ coi đây là môn họcbắt buộc trong nhà trường mà họ không nghĩ đến hiệu quả rất cao của môn Mĩthuật mang lại đó là sự phát triển tư duy trí tuệ của học sinh để học tốt các mônhọc khác, khơi gợi cảm xúc, tình cảm của con người đối với thiên nhiên vớinhững giá trị văn hóa của nhân loại

4 Tiến hành khảo sát, điều tra ban đầu:

Trong năm học 2013 - 2014, sau khi được phân công dạy khối 8, tôi đã tiến

hành khảo sát tình hình học sinh, kết quả thu được như sau:

III GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN

Căn cứ vào mục đích yêu cầu của chương trình môn Mĩ thuật Để thực hiệncác giải pháp này tôi đã tiến hành các bước sau:

1 Xác định mục tiêu của bài dạy:

Nhằm giúp học sinh liên hệ với các kiến thức môn học để hiểu rõ hơn, sâuhơn về mĩ thuật thời Lê Từ đó, các em có thái độ, nhận thức đúng đắn về truyềnthống nghệ thuật dân tộc, có ý thức để bảo vệ, gìn giữ, quảng bá về di tích lịch

sử Lam Kinh

2 Mức độ dạy học liên môn:

Dạy học theo quan điểm liên môn có ba mức độ: Ở mức độ thấp, GV nhắc

lại tài liệu, sự kiện, kĩ năng các môn có liên quan Mức độ cao hơn đòi hỏi HSnhớ lại và vận dụng kiến thức đã học của các môn học khác và ở mức độ caonhất đòi hỏi HS phải độc lập giải quyết các bài toán nhận thức bằng vốn kiếnthức đã biết, huy động các môn có liên quan theo phương pháp nghiên cứu

3 Chuẩn bị tài liệu:

Đây là khâu vô cùng quan trọng của tiết dạy trên lớp Bởi vì đây là tiết họcchính với các đơn vị kiến thức rõ ràng Để làm cho HS có thể rút ra được các kếtluận của nội dung bài học, thì GV dạy phải chuẩn bị những nguồn tư liệu có tíchhợp liên môn với bài học, từng mục, từ đó HS có sự liên hệ bài dễ nhớ, dễ thuộc

* Kiến thức liên môn tích hợp trong bài như sau:

+Vận dụng kiến thức Âm nhạc trong đời sống: Bài hát "Lam Kinh" để các em

nghe và cùng hát bài hát về khu di tích Lam Kinh

+ Vận dụng kiến thức Lịch sử (Lịch sử 7, tiết 37, 38, 39 – Bài 19): để học

sinh biết được về bối cảnh xã hội thời Lê, lịch sử ra đời của khu di tích lịch sửLam Kinh, quá trình tôn tạo, ý nghĩa lịch sử của khu di tích Lam Kinh

+ Vận dung kiến thức Địa lí (Địa lí 8, tiết 49 - Bài 44: Tìm hiểu địa phương):

để học sinh tìm hiểu về khu di tích lịch sử Lam Kinh (vị trí địa lí, lịch sử pháttriển của khu di tích)

+ Vận dụng kiến thức Vật lí lớp 9 qua bài 52: Ánh sáng trắng và ánh sáng màu hay bài - Sự trộn các ánh sáng màu Từ đó học sinh hiều được nhờ có

ánh sáng mà con mắt chúng ta tiếp nhận được hình dáng và màu sắc của giới tự

nhiên Qua việc quan sát và nhận xét các công trình kiến trúc, tác phẩm điêukhắc, chạm khắc cảm nhận được vẽ đẹp của mĩ thuật thời Lê.

+ Vận dụng kiến thức Giáo dục công dân (GDCD 7, tiết 25, 26 - Bài 15: Bảo

vệ di sản văn hoá) để HS có ý thức bảo vệ, giữ gìn, phát huy, quảng bá về di

tích lịch sử

+ Tích hợp với phần Tập làm văn lớp 8 (Tiết 83: Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh) để các em bước đầu biết cách giới thiệu về di tích lịch sử Lam

Kinh bằng lời văn của mình

+ Vận dung kiến thức Tin học (Sử dụng máy chiếu) để trình bày, thuyết minh

về khu di tích lich sử Quốc gia đặc biệt: Lam Kinh

Qua sử dụng kiến thức các môn học trên giúp cho học sinh hiểu sâu sắchơn vẻ đẹp và ý nghĩa lịch sử của khu di tích lich sử Lam Kinh trên quê hươngThọ Xuân thân yêu

4 Sử dụng các phương pháp để tích hợp vào môn Mĩ thuật

- Tích hợp kiến thức liên môn: Tích hợp Mĩ thuật với các môn học khác là Âmnhạc,Tin học, Địa lí, Vật lí, Ngữ văn, Lịch sử, để khai thác nội dung bài học

- Trong quá trình giảng dạy để tích hợp liên môn vào bài dạy Sơ lược Mĩ thuậtThời Lê (từ thế kỉ XV đến đầu thế kỉ XVIII) vào trong môn học GV có thể sửdụng các phương pháp dạy học, kết hợp đồ dùng dạy học, các tranh ảnh, các câuchuyện, các tư liệu liên quan đến nội dung môn học:

+ Các phương pháp: Thuyết trình, đàm thoại, sử dụng đồ dùng trực quan Thảoluận nhóm, động não, kích thích tư duy

5 Phân tích cách tổ chức dạy học và đánh giá hiệu quả dạy học:

Dưới đây tôi tập trung đi sâu phân tích cách tổ chức các hoạt động dạy

học có tích hợp, vận dụng kiến thức liên môn theo tiến trình dạy học để hướng

dẫn học sinh khai thác nội dung bài học mà bản thân đã thực hiện với học

sinh trong thực tiễn

1 Phần giới thiệu bài mới:

Tôi vận dụng phương pháp liên môn Tin học, Âm nhạc hướng dẫn học

sinh vào bài mới được sinh động, hấp dẫn và để học sinh nhớ mãi, thấm sâu vào

tâm trí bài giảng, ấn tượng với bài giảng, tôi cho các em nghe một đoạn trongbài hát “Lam Kinh” Từ các dữ liệu của bài hát các em sẽ xác định rất nhanh vấn

đề được hướng tới đó là ý thức tìm hiểu, bảo vệ, biết trân trọng những giá trị vănhóa dân tộc

- Nhằm mục đích để học sinh tìm hiểu khái quát về bối cảnh lịch sử thời Lê, GVcho học sinh xem đoạn băng về khu di tích lịch sử Lam Kinh Sau đó kích thích

tư duy các em bằng cách đặt câu hỏi: Đoạn băng nói về nội dung gì? Vớiphương pháp này nhằm kích thích suy nghĩ, trí tưởng tượng của học sinh Đồngthời GV lồng ghép kiến thức học bài: “Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn” đã học trongchương trình Lịch sử lớp 7, ta thấy tên gọi Lam Sơn hay Lam Kinh gắn liền vớicuộc khởi nghĩa chống quân Minh do Lê Lợi lãnh đạo Từ đây các em sẽ hiểuthêm về thời Lê: là một trong những triều đại phong kiến tồn tại lâu nhất và cónhiều thành tựu về mĩ thuật

Nội dung 2: Tìm hiểu Sơ lược về mĩ thuật thời Lê

Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề, thảo luận nhóm, vận dụng phân môn

Địa lí, Vật lí để giải quyết vấn đề.

- GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu sơ lược về mĩ thuật thời Lê:

+ GV chia nhóm hướng dẫn học sinh tìm hiểu kiến trúc, điêu khắc, chạm khắc trang trí và đồ gốm thời Lê Qua phân môn Địa lí bằng cách dẫn dắt câu hỏi như sau: em hãy nêu hiểu biết của mình về khu di tích Lam Kinh và cho biết vị trí địa lí của khu di tích nằm ở đâu? HS trả lời câu hỏi: Lam Kinh nằm

trên địa bàn hành chính của Thị trấn Lam Sơn và xã Xuân Lam – Thọ Xuân –Thanh Hóa, phía tả ngạn dòng Chu Giang, cách Thành phố Thanh Hóa khoảng

50 km về phía Tây Bắc Với cách vận dụng này học sinh nắm được vị trí địa líkhu di tích Lam Kinh và dễ tiếp thu bài hơn, lĩnh hội nội dung kiến thức mộtcách thấu đáo nhất

- GV vận dụng kiến thức liên môn Vật lí : GV yêu cầu quan sát và nên vấn đề:

Những hình ảnh ta quan sát được là nhờ có thị giác Việc quan sát các bức tranhnhằm kích thích sự say mê, nghiên cứu tìm tòi, thậm chí giúp các em khám phá,tìm ra mối quan hệ giữa các môn học với nhau Từ đó học sinh hiểu được nhờ cóánh sáng mà con mắt chúng ta tiếp nhận được hình dáng và màu sắc của giới tựnhiên Qua việc quan sát và nhận xét các công trình kiến trúc, tác phẩm điêukhắc và chạm khắc

Nội dung 3: Tìm hiểu đặc điểm mĩ thuật thời Lê

Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề, thảo luận nhóm, vận dụng phân môn

GDCD để giải quyết vấn đề.

+ GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu đặc diểm mĩ thuật thời Lê bằng cách dẫn dắt câu hỏi như sau: Qua các nội dung vừa tìm hiểu em hãy nêu đặc điểm của

mĩ thuật thời Lê Học sinh trả lời câu hỏi: Nghệ thuật chạm khắc, nghệ thuật

gốm và tranh dân gian đã đạt tới mức điêu luyện, giàu tính dân tộc GV chốt ý: Như vậy qua tiết 2 chúng ta đã tìm hiểu sơ lược mĩ thuật thời Lê Thọ Xuân thật đáng tự hào bởi đây là vùng đất địa linh nhân kiệt – quê hương của hai

vị vua lập nên hai vương triều Tiền Lê và Hậu Lê.

- Giáo viên tích hợp kiến thức môn Giáo dục công dân: GV hỏi học sinh mối

quan hệ giữa bản thân và ý thức bảo vệ các di sản văn hóa của dân tộc và khẳngđịnh các di tích lịch sử còn lại đến ngày nay chính là cội nguồn dân tộc ViệtNam Từ đây học sinh sẽ hiểu vai trò của bản thân và biểu hiện truyền thống

uống nước nhớ nguồn, lòng biết ơn các anh hùng có công với đất nước bằngnhững việc làm thiết thực

+ Ngoài ra GV tích hợp môn Ngữ văn lớp 6 Tiết 140: Giới thiệu danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử, văn hóa Thanh Hóa Viết bài thu hoạch nhằm

giới thiệu, bảo vệ, giữ gìn, quảng bá khu di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh củaquê hương mình

Việc tích hợp môn Ngữ văn 6 sẽ giúp các em có hứng thú trong việc họclàm cho tinh thần thoải mái Giờ học thường thức mĩ thuật không mang tính giáođiều khô khan Đặc biệt các em nhận biết được vai trò của bản thân trong việcgìn giữ và quảng bá về di tích lịch sử của quê hương

6 Tiết dạy thực nghiệm lớp 8:

Bài 2 Tiết 2: - Thường thức mĩ thuật:

SƠ LƯỢC MĨ THUẬT THỜI LÊ

(TỪ THẾ KỈ XV ĐẾN ĐẦU THẾ KỈ XVIII)

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức:

- Học sinh nắm được những nét chính về bối cảnh lịch sử thời Lê

- Học sinh hiểu khái quát về mĩ thuật thời Lê - thời kì hưng thịnh của mĩ thuậtViệt Nam

2 Kĩ năng:

- Học sinh nhớ và trình bày được nét tổng quát về đặc điểm mĩ thuật thời Lê

- Phát triển khả năng phân tích, suy luận và tích hợp kiến thức của học sinh

- Có kĩ năng vận dụng kiến thức các môn học: Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục côngdân, Địa lí, Âm nhạc, Vật lí, Tin học để giải quyết các vấn đề

- Kĩ năng sống : KN nhận thức, KN hợp tác, KN giao tiếp

3 Thái độ:

- Học sinh nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc

- Giáo dục học sinh lòng tự hào, ý thức bảo vệ, gìn giữ, quảng bá về di tích lịch

sử Lam Kinh

- Vận động tuyên truyền cho mọi người cùng làm tốt

II CHUẨN BỊ CỦA GV-HS

1 Đối với giáo viên: Giáo án tiết 2; Tài liệu Lịch sử mĩ thuật Việt Nam; Hướng

dẫn thiết kế dạy học Mĩ thuật 8; một số tranh ảnh băng đĩa về công trình kiếntrúc, tượng, phù điêu, trang trí liên quan đến mĩ thuật thời Lê

2 Đối với học sinh: Vở ghi, sách giáo khoa, sưu tầm các bài viết, tranh ảnh liên

quan đến mĩ thuật thời Lê

3 Phương tiện dạy học: Máy tính, máy chiếu, các đoạn video clip.

III C ÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC

Phương pháp thuyết trình, kích thích tư duy; Phương pháp thảo luận nhóm; Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề; Phương pháp quan sát, đàm thoại Phốihợp với việc sử dụng công nghệ thông tin

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY-HỌC

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:(1 phút)

- Trên quê hương Thị trấn Lam Sơn có những di tích lịch sử nào?

3 Bài mới: (2 phút)

GV vận dụng kiến thức môn Tin học và Âm nhạc trong đời sống: Cho học

sinh nghe một đoạn bài hát: “Lam Kinh''

Sau đó đặt câu hỏi với HS: Đoạn bài hát các em vừa nghe nói về nội dunggì?

Giáo viên dẫn dắt vào bài mới: Trải qua bao thăng trầm của lịch sử Lam

Sơn- Lam Kinh là quê hương của vị anh hùng dân tộc Lê Lợi, nơi khởi nguồn và căn cứ đầu tiên của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn vĩ đại, sau khi đánh tan giặc Minh, Lê Lợi lên ngôi vua, lập nên triều đại nhà Lê Vậy mĩ thuật thời Lê có những nét gì tiêu biểu? Cô cùng các em tìm hiểu trong tiết học hôm nay.

Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét về bối cảnh xã hội thời Lê (Vận dụng kiến thức phân môn lịch sử 7 để giải quyết vấn đề) (4 phút )

GV mở băng đĩa cho HS xem câu

truyện về khu di tích Lam Kinh.

Hình1a: Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

? Em hãy cho biết khởi nghĩa Lam Sơn

do ai lãnh đạo Đã lập nên thời kỳ phong

kiến nào

? Cách gọi tên Lam Sơn hay Lam Kinh

gắn với sự kiện lịch sử nào?

* GV tích hợp: ở chương trình lớp 7

qua môn Lịch sử các em đã được học

Bài 19-Tiết 37, 38, 39: Cuộc khởi

nghĩa Lam Sơn.

GV giới thiệu: Ngày 15 tháng 4 năm

1428 Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế đóng đô

ở Đông Đô – Thăng Long, lập nên

vương triều Hậu Lê, mở ra thời kì mới

HS: Xem băng đĩa, quan sát hình

ảnh

Hình1b: Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

- HS: Lê Lợi - thời nhà Lê

- HS: Tên gọi Lam sơn gắn liền với

cuộc khởi nghĩa chống quân Minh

do Lê Lợi lãnh đạo -> học sinhkhác nhận xét, bổ sung

cho quốc gia Đại Việt Với hào khí

chiến thắng, với tinh thần tự hào dân

tộc, Lê Thái Tổ và các triều vua Hậu

Lê cho xây dựng đất Lam Sơn thành

Lam Kinh Từ đó Lam Kinh trở thành

kinh đô thứ hai – kinh đô tinh thần của

nhà Hậu Lê!

? Giai đoạn đầu triều Lê có những sự

kiện lịch sử nào nổi bật

? Giai đoạn cuối triều Lê diễn ra những

sự kiện gì?

- GV: nhận xét, kết luận: Sau 10 năm

kháng chiến chống quân Minh thắng lợi,

trong giai đoạn đầu nhà Lê xây dựng nhà

nước ngày càng hoàn thiện và chặt chẽ

Cuối triều Lê, các thế lực phong kiến

Trịnh - Nguyễn tranh giành quyền lực,

nhiều cuộc khởi nghĩa của nông dân đã

nổ ra

HS: Tập trung khôi phục sản xuất

nông nghiệp, đắp đê, xây dựngcông trình thủy lợi, với nhiều chínhsách, kinh tế, quân sự, chính trị,ngoại giao, văn hóa tiến bộ tíchcực, tạo nên xã hội thái bình, thịnhtrị

HS: Các thế lực phong kiến Trịnh

-Nguyễn cát cứ, tranh giành quyềnlực và nhiều cuộc khởi nghĩa củanông dân đã nổ ra

Hoạt động 2 Thảo luận tìm hiểu vài nét về mĩ thuật thời Lê (Vận dụng kiến thức phân môn địa lí 8, vật lí 9) (25 phút)

GV sử dụng đồ dùng dạy học, minh

họa kết hợp với phương pháp gợi mở,

hỏi đáp để HS nắm được bài.

? Nền mĩ thuật thời Lê kế thừa mĩ thuật

- GV yêu cầu các nhóm thảo luận trình

bày vào phiếu học tập Đại diện các

nhóm lên trình bày, nhóm khác bổ sung

* Nhóm 2: Tìm hiểu về kiến trúc tôn giáo.

* Nhóm 3: Tìm hiểu về điêu khắc

và chạm khắc thời Lê

* Nhóm 4: Tìm hiểu về đồ gốm thời

GV cho HS quan sát hình ảnh trên

máy chiếu về một số công trình kiến

trúc thời Lê Sau đó đưa ra câu hỏi gợi

Hình 6: Bạch Kiều bắc qua sông Ngọc

? Hãy nêu hiểu biết của em về khu di

Lê.

Nhóm1: Kiến trúc cung đình:

(6phút)

HS: Quan sát hình ảnh

Hình 3: Điện Kính Thiên trong Cấm thành

HS: hai loại, kiến trúc cung đình và

kiến trúc tôn giáo

HS: Kiến trúc Thăng Long, Điện

Kính Thiên, Cần Chánh, VạnThọ

HS: Quan sát hình tranh

Hình 5:Tam quan chính điện Lam Kinh

Hình 7: Chính điện khu di tích Lam Kinh

HS: Sau khi lên ngôi vua Lê Lợi

cho xây dựng khu Lam Kinh Các