Phương pháp sử dụng biểu đồ tư duy và kết hợp phương pháp trực quan trong dạy học môn mỹ thuật

ĐẶT VẤN ĐỀPHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG BIỂU ĐỒ TƯ DUY VÀ KẾT HỢP PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN TRONG DẠY - HỌC MÔN MĨ THUẬT 1... Phương pháp nghiên cứu : a Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: - Phương p

A. ĐẶT VẤN ĐỀ

PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG BIỂU ĐỒ TƯ DUY VÀ KẾT HỢP PHƯƠNG

PHÁP TRỰC QUAN TRONG DẠY - HỌC MÔN MĨ THUẬT

1 Lý do chọn đề tài :

Mỹ thuật là một trong những môn học đặc thù, giữ vai trò quan trọng tronggiáo dục thẫm mỹ ở trường phổ thông hiện nay Đó là môn học về cái đẹp, khơidậy tư duy sáng tạo tâm hồn trong sáng, thơ ngây và đáng yêu của lứa tuổi thiếunhi Dạy nghệ thuật nói chung và dạy mỹ thuật nói riêng, không phải là đưa ra mộtcông thức cứng nhắc để làm, để vẽ mà điều cốt lõi quan trọng là lối tư duy, tạođiều kiện cho sự phát triển trí tưởng tượng, khả năng quan sát, sáng tạo của các

em Chính những điều này? làm thế nào để các em chủ động trong học tập là điềumà giáo viên như tôi luôn trăn trở

2 Mục đích nghiên cứu :

- Là một giáo viên mĩ thuật, việc tìm hiểu đề tài này nhằm củng cố kiến thứcđầy đủ, phong phú về các phân môn trong bộ môn mỹ thuật THCS, phong phú vềkiến thức về thường thức mỹ thuật cũng như kĩ năng thực hành, cảm quan mỹthuật để tạo một tâm thế vững vàng khi đứng trên bục giảng Bên cạnh đó, giáoviên còn thông qua thực tế đối tượng giảng dạy nhằm nghiên cứu, tìm tòi sáng tạo

ra phương pháp dạy học tích cực, có khoa học nhằm truyền đạt kiến thức và rènluyện kĩ năng sư phạm Đồng thời tạo được chất lượng tốt cho học sinh Từ đó,giáo viên có biện pháp cụ thể để động viên, khuyến khích các học sinh có tư duymỹ thuật và kiến thức bổ trợ tốt đồng thời khắc phục những hạn chế kiến thức ởmột số học sinh

- Học sinh có vốn kiến thức cơ bản về thường thức mĩ thuật, có kiến thức kĩnăng cảm nhận thẩm mĩ, có kiến thức kĩ năng mĩ thuật và phương pháp học cóhiệu quả

- Giúp học sinh thấy được tầm quan trọng của một số kiến thức mĩ thuậttrong trong cuộc sống và trong việc học tập

- Kích thích và làm cơ sở cho sự “sáng tạo”,“sự hứng khởi, sôi nổi” và “tíchcực” của học sinh qua từng tiết học Từ đó, tạo không khí “học mà chơi, chơi màhọc” gạt bỏ được áp lực học tập, tạo cảm giác cho học sinh thích thú trong giờ học.Hình thành ý thức học tập chủ động và nghiên cứu vấn đề có hiệu quả

- Giáo dục học sinh có ý thức trong việc bảo tồn và phát huy giá trị nghệthuật nói chung và mỹ thuật nói riêng của Việt Nam và thế giới Thông qua đó, họcsinh hình thành cảm quan cái đẹp trong nghệ thuật cũng như trong cuộc sống.

- Đặc biệt, qua phương pháp này, giúp học sinh tiếp cận một phương pháphọc tập mới, tích cực, năng động và sáng tạo, kích thích tính tự học, tự nghiên cứucủa học sinh Học sinh cũng có thể áp dụng phương pháp “Biểu đồ tư duy” chomột số môn học khác có hiệu quả hơn

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu :

a) Đối tượng nghiên cứu :

Học sinh từ khối 6 đến khối 9 của THCS

b) Phạm vi nghiên cứu :

Học sinh Trường THCS - Minh Khai - TP.Thanh Hóa

- Phân loại học lực của tất cả học sinh

- Tìm hiểu thái độ học tập của học sinh

4 Phương pháp nghiên cứu :

a) Phương pháp nghiên cứu lý thuyết:

- Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết (Nghiên cứu qua các văn bản,chương trình, giáo trình, tài liệu sách báo về phương pháp dạy học môn Mĩ thuật.)

b) Phương pháp nghiên cứu thực tiễn :

Để tìm hiểu thành công đề tài với kết quả áp dụng được hiệu quả thì phươngpháp nghiên cứu góp một phần chủ yếu quan trọng Đồng thời cần có sự kết hợphài hòa giữa các phương pháp sau:

- Phương pháp “biểu đồ tư duy”

- Phương pháp trực quan, quan sát sư phạm, minh họa

- Phương pháp điều tra, có phiếu điều tra

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

- Phương pháp gợi trí tò mò cho học sinh

- Phương pháp đặt vấn đề và giao nhiệm vụ

- Phương pháp hoạt động nhóm

- Dự học các chuyên đề trao đổi, dự giờ, rút kinh nghiệm về phương phápgiảng dạy môn Mĩ thuật

- Tìm giải pháp rút kinh nghiệm

- Cho HS hoạt động tham quan ngoài trời, tổ chức ngoại khóa

Tùy theo nội dung từng bài học mà có sự kết hợp phương pháp dạy học phùhợp để mang lại hiệu quả tốt cho quá trình dạy và học.

5 Dự kiến đóng góp của đề tài :

- Đóng góp cho bản thân

- Đóng góp cho đồng nghiệp khác

Với đề tài tôi chọn nghiên cứu hy vọng được đóng góp một phần nhỏ bé củamình vào việc dạy và học môn Mĩ thuật ở Trường THCS đạt kết quả cao

1.2 Cơ sở lý luận :

Mĩ thuật là một trong những môn học đặc trưng của chương trình phát triểncon người toàn diện, học mĩ thuật trong trường THCS nhằm trang bị cho học sinhnhững kiến thức cơ bản về thẩm mĩ của cái đẹp để các em tiếp xúc và làm quen vớicái đẹp, cảm thụ cái đẹp, biết vận dụng vào trong cuộc sống hàng ngày Hỗ trợ các

em ở các môn học khác giúp các em phát triển toàn hiện, lâu dài về đạo đức, trítuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản góp phần hình thành con người ViệtNam xã hội chủ nghĩa

Trong xã hội phát triển nhu cầu thẩm mĩ ngày càng cao, do vậy việc đào tạocon người biết nhận thức, cảm thụ cái đẹp ngày càng quan trọng Những năm quagiáo dục thẩm mĩ đã trở thành môn học trong chương trình giáo dục phổ thông, làmột môn học độc lập, môn Mĩ thuật có mục tiêu chương trình sách giáo khoa, sáchhướng dẫn, thiết bị riêng cho dạy và học, giáo viên được đào tạo, kết quả học tậpcủa học sinh được theo dõi và kiểm tra, đánh giá một cách nghiêm túc Việc giảngdạy môn Mĩ thuật dân tộc đảm bảo cho các em có thể giải quyết được các bài tập

hàng ngày và hiểu về vẻ đẹp, về nền mĩ thuật truyền thống, ngoài ra nó còn tạođiều kiện cho học sinh học có hiệu quả cao hơn các môn học khác.

1.3 Cơ sở thực tiễn :

Từ thực tế giảng dạy môn Mĩ thuật tôi thấy: Các em rất yêu thích Mĩ thuật,

vì qua đó các em được tiếp xúc, làm quen với một số tác phẩm hội hoạ nổi tiếngcủa thiếu nhi không những ở trong nước mà cả của quốc tế Các em được vẽ tranh,vẽ những gì mình mơ ước, mình yêu thích, tập trung trang trí góc học tập củamình, Song, bên cạnh việc giảng dạy cho học sinh tiếp thu tốt những kiến thức

cơ bản đó thì tôi thấy còn gặp nhiều hạn chế như: nhận thức của phụ huynh họcsinh, chưa thật coi trọng môn học, còn cho rằng đó là môn phụ, cho nên đồ dùnghọc sinh còn thiếu thốn, ít đầu tư Mặt khác một số giáo viên chưa có phương phápdạy thích hợp để giúp học sinh thấy hết cái hay, cái đẹp của môn học Cơ sở vậtchất của nhà trường còn thiếu thốn, chưa có phòng chức năng Phòng học chưa cóđủ đồ dùng cần thiết để phục vụ môn học, bàn ghế còn thô sơ, tư liệu có liên quancòn hạn chế Vì thế trong quá trình giảng dạy, tôi luôn phải cố gắng chuẩn bị tốtcác khâu để kích thích động viên học sinh thường xuyên, kịp thời Và tôi cũng gặthái được một số thành quả đáng kể, phần lớn học sinh say xưa với môn học vàhiểu được cái hay, cái đẹp trong môn học, góp phần hình thành ở các em khả năng

cảm thụ thẩm mĩ Chính vì những lý do trên mà tôi đã chọn đề tài: “Phương pháp

sử dụng biểu đồ tư duy và kết hợp phương pháp trực quan.”

* Như: - Qua phân môn vẽ trang trí, vẽ theo mẫu, vẽ tranh đề tài:

- Áp dụng trong hoạt động: tích hợp lí thuyết trong các phần hướng dẫn cách vẽ.

Chúng ta cần giúp các em căn bản lại những màu gốc (màu cơ bản), màu nhịhợp hay các màu bổ túc Qua đó hướng dẫn các em hiểu rõ sự phong phú, hài hoàcủa màu sắc khi sử dụng vào bài vẽ đồng thời giúp các em hiểu rõ sự hài hoà củamàu sắc trong trang trí nói chung và trong trang trí ứng dụng nói riêng Bên cạnhđó, chúng ta cần đi sâu vào các bài trang trí ứng dụng, qua các bài trang trí ứngdụng trong chương trình, các em sẽ hiểu rõ hơn về cách trang trí ứng dụng phảinhư thế nào, màu sắc trong các bài trang trí ứng dụng phải phù hợp với thời gian.,

không gian và thích hợp với đối tượng cần trang trí Ví dụ như trong trang trí đĩatròn, màu sắc trong trang trí đĩa đựng thức ăn cần nhẹ nhàng, hài hoà Còn màu sắctrong trang trí đĩa treo tường cần sử dụng màu phong phú phóng khoáng hơn Haymàu sắc khi “kẻ chữ trang trí” cần rõ ràng, sử dụng một đến hai màu chứ khôngnhất thiết phải sử dụng nhiều màu, tránh loè loẹt trong bài kẻ chữ dẫn đến chưaphù hợp với yêu cầu bài trang trí.

Để các em cảm thụ được màu sắc theo nội dung cần đạt, giáo viên phải lồngghép các kiến thức màu sắc của ở lớp 6 vào chương trình bài giảng Đồng thời, sưutầm và giới thiệu cho các em các bài vẽ trang trí ứng dụng, những đồ vật trang trí ứngdụng thực tế đẹp mắt Qua đó, giúp các em biết phân tích kết hợp các màu sắc đặtcạnh nhau, kết hợp giữa các mảng chính, mảng phụ của bài vẽ nhằm tạo tiền đề vềkhả năng hoà sắc, khả năng sử dụng gam màu chủ đạo trong một bài trang trí sau này

1 2

4

- Đối với phân môn thường thức mỹ thuật:

Biểu đồ tư duy là công cụ hổ trợ, bổ trợ kiến thức quan trọng trong việc tiếpnhận những thông tin về tác giả, tác phẩm hay giá trị nghệ thuật Biểu đồ tư duy hệthống hóa kiến thức một cách khoa học giúp cho học sinh nắm kiến thức một cáchngắn gọn và logic

Hình thành tư tưởng, thái độ yêu quí trân trọng giá thù trị nghệ thuật của nhânloại ngay bây giờ là vấn đề cần thiết Nói cách khác theo tôi: dạy cho HS THCShình thành được thái độ biết trân trọng giá trị nghệ thuật, hình thành kĩ năng tẫmmỹ là nhiệm vụ cần thiết và yêu cầu quan trọng hơn giáo dục để các em hình thànhnhững kĩ năng thực hành cao siêu về mỹ thuật

Biểu đồ tư duy còn hình thành cho học sinh kĩ năng vận dụng màu sắc hình vẽ,bố cục Sự hứng thú của học sinh sẻ được kích thích thông qua việc thực hành đó Bên cạnh đó, phương pháp tực quan bằng hình ảnh miêu tả, bổ trợ nội dung sẻgiúp cho học sinh nắm kĩ hơn nội dung bìa học, từ đó mang lại hiệu quả hơn chotiết học

Ví dụ: Khi nói đến giá trị nghệ thuật của tác phẩm Ấn tượng mặt trời mọc: Tác

phẩm Ấn tượng mặt tròi mọc là đặc trưng và đại diện cho phong cách nghệ thuật

của trường phái hội họa Ấn tượng Nét vẽ phóng khoáng, bằng những nét cọ mạnh mẽ không trau chuốt Sự lấp lánh của buổi bình minh mờ ẩn qua từng nét vẽ chấm phá xa gần tạo nên sự lung linh muôn sắc của buổi bình minh thơ mộng Nếu chỉ

nghe như vậy, học sinh không thể hình dung hết được giá trị nghệ thuật của tácphẩm được Đến đây, phương pháp trực quan làm được điều đó bằng việc cho họcsinh xem trực tiếp bức tranh

Học sinh sẽ quan sát một bức tranh với nội dung, đường nét và màu sắc rõràng kết với hoạt động tư duy và tổng hợp theo nhóm sẽ giúp cho các em hiểu vấnđề nhanh và hiệu quả hơn

Chương II Thực trạng của việc dạy và học môn Mĩ thuật ở Trường THCS.

Người ta cho rằng, thế kỉ XXI là thế kỉ của bộ nảo Con người đứng trước kỉnguyên của trí tuệ, của sự sáng tạo với sức mạnh tiềm tàng của bộ nảo gần như vôtận

Hai bán cầu đại nảo của con người có chức năng đặc trưng rất khác nhau Báncầu nảo trái thiên về khả năng lôgíc khoa học như từ vựng, tư duy lôgíc, xử lí dữliệu, thứ tự, tuyến tính, khả năng phân tích, giải quyết tuần tự Trong khi đó, báncầu nảo phải thiên về tiết tấu, tri giác không gian, tư duy tưởng tượng, mơ mộng,màu sắc, ý thức chỉnh thể, do vậy nảo phải thiên về các hoạt động nghệ thuật, sángtạo, tình cảm Mặt khác, khi chất xám ở vỏ nảo phải hoạt động thì chất xám ở vỏnảo trái ở trạng thái tĩnh và suy tưởng Cũng như vậy, khi chất xám ở vỏ nảo tráihoạt động thì chất xám ở vỏ nảo phải lại thư giản và tĩnh lặng

- Con người luôn yêu cái đẹp, luôn muốn làm đẹp cho cuộc sống Từ trong giađình đến ngoài xã hội, ở đâu cũng có sự sắp xếp, tô điểm của con người nhằm làmcho mọi vật thêm đẹp, cuộc sống thêm vui tươi

- Trong nhu cầu cao về thẩm mĩ đó, mỹ thuật đóng vai trò quan trọng với chứcnăng thu hút và điều tiết cái gọi là “cảm thụ thẩm mĩ” ở mỗi con người.

- Con người tạo ra cái đẹp nhưng đôi lúc không hiểu hết nó Vậy, câu hỏi là:Tại sao con người lại không hiểu được hết nó? Phải chăng kiến thức về cái đẹpchưa thực sự đủ? Vậy thì phương pháp dạy và học này sẻ giúp ích rất nhiều choviêc bổ trợ kiến thức nhanh và hiệu quả nhằm bù lấp vào chổ thiếu ấy

2.1: Thuận lợi

Môn Mĩ thuật giúp cho học sinh thư giãn sau những giờ học căng thẳng hơnnữa học tốt môn mĩ thuật còn giúp học sinh học tốt những môn học khác Cho đếnnay các trường đã có giáo viên dạy mĩ thuật, phong trào học Mĩ thuật ngày càngmột sôi nổi, hầu hết các em học sinh hào hứng với môn học và môn học đã đượcchú ý Tất cả mọi người đã hiểu được đây là một môn học nghệ thuật Vì vậykhông ít giáo viên và học sinh, các bậc phụ huynh luôn coi trọng và đầu tư chomôn học Qua đó các em thấy rằng Mĩ thuật là môn học bổ ích, lý thú và tươi vui,có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và là môn học bổ trợ tích cực cho các mônhọc khác Vì thế các em đón nhận tiết học một cách nhiệt tình và hào hứng

- Dạy học bằng biểu đồ tư duy và kết hợp trực quan hình ảnh là phương phápdạy học tích cực, kích thích được sự chủ động, tích cực làm việc theo cá nhân độclập suy nghĩ rồi tổng kết theo nhóm Phát huy được khả năng sáng tạo tư duy vàtinh thần tập thể Đây là cách àm việc khoa học, năng động, sáng tạo, phù hợp vớinhu cầu hiện đại hóa hiện nay

- Sư dụng được nguồn tư liệu một các phong phú và hiệu quả

- Qua đó, giúp học sinh tiếp cận tri thức, kiến thức nhanh và hiệu quả

- Học sinh khắc sâu lượng kiến thức của bài học

- Dạy học bằng cách sử dụng biểu đồ tư duy và kết hợp trực quan hình ảnh có thểtích hợp nhiều phương pháp dạy học khác nhằm nâng cao chất lượng dạy và học Mặtkhác có thể khai thác CNTT tối đa và nguồn tư liệu phong phú, dể trình bày

- Dạy học bằng cách sử dụng biểu đồ tư duy và kết hợp trực quan hình ảnh cóthể áp dụng cho tất cả các môn học khác Cũng có thể sử dụng trong công tác quả n

lí, công tác chuyên môn

- Minh hoạ đẹp, phong phú, phương pháp trực quan sinh động sẽ làm tăngthêm tính hấp dẫn của tiết học và thuyết phục học sinh, nó có tác động quan trọngđến việc cảm nhận tác phẩm, hình thành nên nhận thức thẩm mỹ của các em, rèn

- Nhà trường quan tâm đầu tư công nghệ thông tin cho dạy học Vì thế gópphần thuận tiện cho việc dạy và học của giáo viên, học sinh Học sinh lúc nào cũngcó đủ đồ dùng, không bị quên ở nhà

2.2 Khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi trên còn có những khó khăn sau:

- Nhà trường chưa có phòng học chức năng dành riêng cho bộ môn nên giáoviên còn gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức, thu hút, tạo hứng thú cho học sinhhọc tập Bên cạnh đó trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học còn thiếu thốn quánhiều, chủ yếu là các tranh đã có ở SGK, các tranh minh họa chưa thực sự tốt về bốcục, hình mảng, màu sắc

- Từ khi bộ môn được đưa vào giảng dạy, nhà trường chưa tạo điều kiện chohọc sinh tham quan thực tế để các em có thêm kiến thức, thêm vốn hiểu biết đẻ làmbài tốt hơn

- Những bức tranh đẹp của học sinh chưa có phòng trưng bày để khuyếnkhích khả năng sáng tác tranh của học sinh, đồng thời còn để tạo điều kiện cho họcsinh học tập kinh nghiệm lẫn nhau, cùng nhau học tốt hơn

- Bên cạnh đó còn một số học sinh tỏ thái độ thờ ơ với môn học vì thực tế đờisống dân trí còn nghèo, hầu hết là con em thuần nông nên điều kiện để phụ huynhtập trung đầu tư cho học tập của các em còn hạn chế, điều đó ảnh hưởng khôngnhỏ đến tinh thần học tập của các em Vì vậy, là một giáo viên tâm huyết với nghềtôi luôn trăn trở làm thế nào để các em có thể tư duy, sáng tạo trong bài vẽ của

mình, đó chính là lý do tôi chọn đề tài nghiên cứu là “Phương pháp sử dụng biểu

đồ tư duy và kết hợp phương pháp trực quan.”

Chương III “Phương pháp sử dụng biểu đồ tư duy và kết hợp phương pháp trực quan.”

3.1: Biểu đồ tư duy là gì?

Trước tiên, chúng ta hiểu biểu đồ tư duy là một hình thức ghi chép sử dụngmàu sắc và hình ảnh để mỡ rộng và đào sâu ý tưởng Ở giữa biểu đồ là ý tưởngtrung tâm, từ ý tưởng này phát triển ra các nhánh tượng trưng cho các ý chính

(nhánh chính) Các nhánh chính lại được phân thành những nhánh nhỏ để nghiêncứu ở mức độ sâu hơn Những nhánh nhỏ này lại tiếp tục được phân thành nhữngnhánh nhỏ hơn Cứ như thế tạo nên biểu đồ tư duy.

Có thể nói biểu đồ tư duy là phương pháp được đưa ra để tận dụng khả năngghi nhận hình ảnh của bộ não Đây là cách để ghi nhớ chi tiết, để tổng hợp, hay để

phân tích một vấn đề ra thành một dạng của lược đồ phân nhánh Khác với máy

tính, ngoài khả năng ghi nhớ theo 1 trình tự nhất định chẳng hạn như trình tự biến

cố xuất hiện của 1 câu truyện thì não bộ còn có khả năng tạo sự liên kết giữa các

dữ kiện với nhau Phương pháp này khai thác cả hai khả năng của bộ não.

Đây là một kĩ thuật để nâng cao cách ghi chép Bằng cách dùng biểu đồ tưduy, tổng thể của vấn đề được chỉ ra dưới dạng một hình vẽ, trong đó các đốitượng liên hệ với nhau bằng các đường nối Với cách biểu diễn như vậy, các dữliệu được ghi nhớ và hấp thụ dễ dàng và nhanh chóng hơn

Thay vì dùng chữ viết để miêu tả một chiều, Biểu đồ tư duy biểu thị toàn bộ

cấu trúc chi tiết của một đối tượng bằng hình ảnh hai chiều Nó chỉ ra dạng thức

của đối tượng, sự quan hệ hỗ trợ giữa các khái niệm có liên quan và cách liên hệ

giữa chúng với nhau bên trong của một vấn đề lớn

3.2: Phương pháp Trực quan là gì?

Phương pháp Trực quan hay nói một cách khác là hình thức sử dụng trongquá trình dạy học, có vai trò là công cụ để Giáo viên và học sinh tác động vào đốitượng; có chức năng khơi dậy, dẫn truyền, tăng cường khả năng hoạt động của cácgiác quan, góp phần tạo nên cảm giác cảm tính của đối tượng nhận thức nhằm đạtđược các mục đích dạy học cụ thể hay nói cách khác: Phương pháp Trực quan làhình thức hay phương pháp dạy học đống vai trò công cụ, được giáo viên hay họcsinh làm khâu trung gian tác động tới đối tượng dạy học

Phương pháp Trực quan chính là phương tiện để nhận thức, chúng có chứcnăng làm cho đối tượng nhận thức được bộc lộ một cách trực quan

Phương pháp trực quan là nhóm phương pháp tổ chức dạy học sao cho họcsinh có thể sử dụng nhiều giác quan vào quá trình học tập Phương pháp này sẽgiúp học sinh hiểu sâu hơn, nhớ chính xác hơn và vận dụng kiến thức linh hoạt

hơn Trong nhóm phương pháp trực quan đối với dạy học môn Mỹ thuật có thể sửdụng một số phương pháp sau:

* Phương pháp minh họa:

- Phương pháp minh họa là phương pháp đưa ra những tư liệu trực quan bao

gồm như: tranh, ảnh, băng đĩa, máy chiếu để minh họa cho nội dung mà giáo viêncần trình bày Ví dụ: Muốn học sinh hiểu được giá trị tác phẩm nghệ thuật, đặcđiểm của một trào lưu, trường phái nghệ thuật thì phải cho học sinh thấy được tácphẩm dù chỉ là phiên bản Muốn thực hiện được mục tiêu bài dạy cần phải cóphương tiện trực quan để minh hoạ cho nội dung bài giảng sau khi giáo viên đóthuyết trình Phương tiện trực quan bao gồm: Tranh, ảnh, băng, đĩa hình, máychiếu… Để minh hoạ đạt được kết quả tốt phương tiện trực quan để minh hoạ cầnđảm bảo một số yêu cầu sau:

+ Tư liệu minh họa phải sát với nội dung giáo viên truyền đạt

+ Tư liệu minh hoạ cần đưa ra đúng lúc, hợp lý, vừa đủ và gắn bó với nộidung bài giảng Minh hoạ phải chọn lọc Không nên đưa ra quá nhiều dẫn đến họcsinh không tập trung vào vấn đề trọng tâm của bài học Những tác phẩm được chọnlọc phải có đặc trưng tiêu biểu làm sáng tỏ nội dung cần truyền thụ Minh họa đẹp,phong phú, phương pháp trực quan hiện đại sẽ làm tăng thêm tính hấp dẫn của tiếthọc và thuyết phục học sinh

* Phương pháp tổ chức tham quan triển lãm, bảo tàng, các khu di tích văn hóa.

- Là phương pháp tổ chức các buổi tham quan, ngoại khóa Các bảo tàng,

triển lãm, khu di tích văn hóa là nguồn trực quan phong phú và đa dạng Hoạt độngnày sẽ giúp cho học sinh có thể hiểu sơu hơn những kiến thức được nghiên cứutrên lớp Đây là phương tiện trực quan sinh động nhất Bởi vì học sinh được trựctiếp nhìn, nghe, thưởng thức và cảm thụ thực sự trước những tác phẩm nghệ thuậtnguyên bản Các hoạt động này gây hứng thú cho học sinh trong học tập, nghiêncứu và sáng tạo thẩm mỹ Hoạt động này có thể tổ chức thường xuyên, hoặc định

kỳ tuỳ theo tình hình thực tế của nhà trường Hoạt động này có thể được tổ chứcdưới nhiều hình thức: nói chuyện ngoại khóa, xem băng đĩa, tham quan hội hètruyền thống ở một số địa phương…

- Phương pháp trực quan là phương pháp có hiệu quả đối với việc dạy học

môn Mỹ thuật Để đáp ứng nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học, biến quá trìnhđào tạo thành quá trình tự đào tạo Có thể nói theo cách khác là tích cực hóa quátrình học tập của học sinh trong dạy và học môn Mỹ thuật cần sử dụng trực quanđể nêu và giải quyết vấn đề, đưa học sinh vào tình huống có vấn đề để giúp họcsinh tư duy, tìm ra kiến thức mới tiềm ẩn trong các tác phẩm nghệ thuật

- Dụng cụ sử dụng cho Phương pháp trực quan có thể hiểu là bao gồm: Giấy,bút, màu, bảng, tranh ảnh, ; nó không chỉ bó hẹp ở hình, mẫu vẽ, tranh mẫu màbao gồm cả âm điệu, giọng nói của người giáo viên, là cử chỉ và điệu bộ của ngườigiáo viên, là trình bày bảng, là vẽ minh họa của giáo viên

- Đối với đánh giá bài vẽ của học sinh, giúp học sinh củng cố và khắc sâu kiến

thức, chúng ta cần phải đánh giá ở ba cấp độ: tốt, trung bình, yếu, chỉ ra được cái

ưu cái nhược của từng bài, ở khâu này giáo viên thường để cho học sinh tự đánhgiá, nhưng theo tôi thì nó không hiệu quả lắm, bởi các em chưa đủ kiến thức cũngnhư kinh nghiệm thẩm mỹ, việc đánh giá theo cảm tính cũng hay nhưng mất thờigian và “a mơ tơ” trong nhận thức của các em, mà thời gian thì chúng ta lại khôngcó nhiều,vì vậy đây vẫn là một hoạt động cần nhiều thuyết trình của giáo viên

3.3: Sử dụng biểu đồ tư duy và kết hợp phương pháp trực quan trong dạy học mĩ thuật:

- Trực quan được coi như nội dung bài học cần tìm hiểu Giáo viên không

thuyết trình như cách dạy truyền thống, học sinh chủ động làm việc, tiếp cận tìm

hiểu nội dung, kiến thức mới với biểu đồ tư duy dưới sự hướng dẫn của giáo viên.

Trên cơ sở đó, dạy Mỹ thuật sẽ được tích cực hóa Khi tự mình tìm ra kiến thứcmới, học sinh sẽ hứng thú, say mê, nắm bài chắc hơn vì đó là sự ghi nhớ chủ động

- Cách tổ chức giờ dạy Mỹ thuật là ứng dụng của phương pháp nêu và giải

quyết vấn đề Trong đó trực quan là một phần nội dung bài giảng Tuy nhiên khôngcó phương pháp nào là tuyệt đối, cần được kết hợp với nhiều phương pháp nhưthuyết trình, vấn đáp để đạt được mục đích đưa học sinh cùng tham gia vào hoạtđộng dạy- học, bộc lộ năng lực cá nhân Như vậy quá trình dạy học mới được tíchcực hóa Giáo viên có thể nhận thức được trình độ của học sinh ngay trong giờ học,

từ đó có kế hoạch và phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng