XÂY DỰNG MÔ HÌNH TOÁN HỌC TÍNH ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG MỐI HÀN TÀU THỦY TẠI HIỆN TRƯỜNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT NGÀNH: KỸ THUẬT CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC; MÃ SỐ: 605
Trang 1XÂY DỰNG MÔ HÌNH TOÁN HỌC TÍNH ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG MỐI HÀN TÀU THỦY TẠI
HIỆN TRƯỜNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KỸ THUẬT
NGÀNH: KỸ THUẬT CƠ KHÍ ĐỘNG LỰC; MÃ SỐ: 60520116 CHUYÊN NGÀNH: KỸ THUẬT TÀU THỦY
Người thực hiện: KS Nguyễn Văn Bách
Người hướng dẫn khoa học: PGS Ts.Trương Sỹ Cáp
Trang 2Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Lý do lựa chọn đề tài
Công nghệ hàn có rất nhiều ưu điểm vượt trội
- Độ bền cao, độ kín khí tốt
- Sản phẩm đa dạng, có thể hàn nhiều kim loại khác nhau
- Có thể gia công nhiều chi tiết có hình dạng và kết cấu phức tạp
- Thiết bị đơn giản, gọn nhẹ, dễ cơ khí hóa, tự động hóa
Được áp dụng rộng rãi trong sản xuất kết cấu kim loại cỡ lớn và công nghiệp đóng tàu
Trang 4Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Mục đích của đề tài
Nghiên cứu cụ thể các yếu tố bất lợi kể trên
Xây dựng mô hình toán học để tính toán định lượng những sự ảnh hưởng bất lợi đó đến quá trình hàn
Làm cơ sở cho các giải pháp khắc phục phù hợp
Trang 5Phạm vi nghiên cứu của đề tài
1 Bài toán ảnh hưởng của nhiệt độ khi hàn ngoài trời
2 Bài toán khuếch tán chất khi hàn ngoài trời
3 Bài toán ảnh hưởng của gió khi hàn ngoài trời
4 Xây dựng mô hình toán học tính ảnh hưởng của các yếu tố môi trường
kể trên đến chất lượng mối hàn
Trang 6Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Phương pháp nghiên cứu của đề tại
Phương pháp lý thuyết kết hợp với thống kê các công thức và hệ số thực nghiệm
Trang 7Kết cấu của đề tài
Mở đầu
Chương 1 Tổng quan
Chương 2 Cơ sở lý thuyết
Chương 3 Xây dựng mô hình toán học tính ảnh hưởng
có các yếu tố môi trường đến chất lượng mối hàn khi hàn ngoài trời
Phụ lục
Trang 8Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Tầm quan trọng của hàn ngoài trời
Hàn ngoài trời chiếm tỉ lệ khoảng 25 – 35% tổng khối lượng hàn tàu
Áp dụng trong quá trình đấu nối các phân tổng đoạn trên triền đà
Có ảnh hưởng quyết định đến chất lượng con tàu: - Thẩm mỹ
- Độ bền
Trang 9– Tính toán định lượng sự ảnh hưởng của một
số điều kiện bất lợi
– Xây dựng quy trình, vật liệu hàn ngoài trời
Trang 10Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Trong nước: Các công trình và tài liệu đã công
bố chủ yếu áp dụng cho hàn trong phân xưởng, chưa có các nghiên cứu về ảnh hưởng của các yếu tố bất lợi khi hàn ngoài trời cũng như cách tính toán các yếu tố bất lợi đó
Trang 11Đặc điểm của hàn ngoài trời
Ảnh hưởng của nhiệt độ
Ảnh hưởng của các nguyên tố trong không khí
Ảnh hưởng của gió
Trang 12Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Trang 14Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Ta thu được công thức tính nhiệt độ nung vật liệu điện cực khi hàn như sau
𝑇 = 𝑘 𝑖2𝑑𝑡 = 𝑘 𝑖2𝑡 + 𝐶 (2.10)
Trang 15vệ, (m/s)
I – mật độ dòng điện hàn, (A/mm2)
t – thời gian nung các đoạn lõi hàn lớn , (s)
T0 – nhiệt độ không khí xung quanh, (0c)
Trang 16Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Trang 18Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Trang 19 2.3.1 Ảnh hưởng của gió cùng với các luồng khí
và hơi nước đối với vùng hồ quang
2.3.2 Ảnh hưởng của gió đến lớp khí bảo vệ
Trang 20Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Ảnh hưởng của gió đến luồng hồ quang
Hình 2.7 Họ đường đẳng nhiệt khi hàn hồ quang có gió
vB = 2,2 M/C
T=600°C
T 0
Trang 21A B C D
a) Khi không có gió
b) Khi có gió
Trang 22Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
khi có gió v b – hướng
gió; v ct – hướng chuyển động của phân tử khí trong dòng khí;
Trang 23𝑑𝑐 = 0,857(𝑑𝑛 + 0,3) (0.6 ≤ 𝑑𝑛 ≤ 2) (2.47)
Trong đó dc – đường kính miệng phun
d n – đường kính vết bảo vệ (cm)
Trang 24Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
dc vào đường kính vết bảo vệ cần thiết dn 10 12 14 16 dn, mm
10 12 14 16
dc, mm
tính toán
Trang 253.1 Giải bài toán nhiệt
3.1.1 Tính toán quá trình nung khi hàn
3.1.2 Xác định trường nhiệt độ khi hàn
Trang 26Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
3.1.1 Tính toán nhiệt độ nung khi hàn
Sử dụng phương pháp giải tích theo các công thức (2.1) - (2.11)
Trang 273.1.2 Xác định trường nhiệt độ khi hàn
Sử dụng phương pháp số giải gần đúng phương trình Fourier
𝐶𝛾 𝜕𝑇𝜕𝑡 = 𝜕𝑥𝜕 𝜆 𝜕𝑥𝜕 + 𝜕𝑦𝜕 𝜆 𝜕𝑦𝜕 − 𝐶2𝛼
𝛾 𝛿 𝑇 (3.1)
* Lưu đồ giải bài toán nhiệt
* Phụ lục 1:
Trang 28Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Kết quả bài toán nhiệt
Xác định được nhiệt độ nung từ đó tính toán thông số công nghệ khi hàn: I, U, n, v, t… đảm bảo mối hàn ngấu hoàn toàn
Xác định được vùng ảnh hưởng nhiệt của mối hàn (>5000C), từ đó đánh giá tổ chức kim loại mối hàn và cơ tính mối hàn
Trang 293.2 Giải bài toán khuếch tán chất
Việc giải bài toán khuếch tán chất dựa trên cơ sở phương pháp số giải gần đứng phương trình vi phân định luật Fick II
𝜕𝐶
𝜕𝑡 = 𝜕𝑥𝜕 𝐷 𝜕𝐶𝜕𝑥 + 𝜕𝑦𝜕 (𝐷 𝜕𝐶𝜕𝑦) Trong đó: D _ Hệ số khuếch tán của các nhân tố cần tính (O2, H2, N2, C)
* Lưu đồ giải bài toán khuếch tán chất
Trang 30Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Trang 313.3 Giải bài toán gió
Sử dụng phương pháp giải tích áp dụng giải các phương trình từ (2.24) - (2.47)
* Lưu đồ giải bài toán gió
Trang 32Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Xác định được độ cong cột hồ quang khi có gió,
từ đó điều chỉnh các thông số công nghệ
Tính toán kích thước miệng phun phù hợp để đảm bảo sự bảo vệ của khí bảo vệ
Trang 333.4 Giải bài toán tổng quát
* Lưu đồ giải bài toán tổng quát
Trang 34Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Trang 35Kết quả
Đề tài đã tập trung phân tích một số các yếu tố bất lợi khi hàn tàu
thủy tại hiện trường bao gồm: Thứ nhất là ảnh hưởng của nhiệt độ
môi trường đến quá trình hàn Sự thay đổi nhiệt độ môi trường làm thay đổi trường nhiệt độ của vật hàn quanh vùng hàn, làm thay đổi cấu trúc và tổ chức kim loại mối hàn đặc biệt là làm thay đổi vùng
ảnh hưởng nhiệt của mối hàn Đồng thời, sự thay đổi nhiệt độ của môi trường cũng ảnh hưởng rất lớn đến quá trình nung chảy cũng như
điện cực và kim loại mối hàn như: nhiệt độ nung, tốc độ nung…
Trang 36Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Kết quả
Thứ hai là sự ảnh hưởng do độ ẩm không khí và sự xâm nhập của một
số thành phần khí trong không khí như O2, N2, H2, CO2… vào kim loại đường hàn làm biến đổi quá trình luyện kim khi hàn
Trang 37Kết quả
Thứ ba là ảnh hưởng của gió đến quá trình hàn Gió làm biến dạng
vùng hồ quang hàn dẫn đến thay đổi vị trí nung nóng trên vật hàn, đồng thời gây ra sự sai lệch cho lớp sỉ hàn, kết quả là vũng kim loại nóng chảy không được bảo vệ một cách tốt nhất Mặt khác gió cũng làm biến đổi lớp khí bảo vệ dẫn đến sự xâm nhập của các nguyên tố bất lợi trong không khí vào mối hàn, làm giảm cơ tính của mối hàn
Trang 38Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Trang 39Hướng phát triển của đề tài:
Xây dựng các phần mềm tính toán cụ thể sự ảnh hưởng của các yếu tố môi trường đến quá trình hàn
Trang 40Học viên: Nguyễn Văn Bách Luận văn thạc sĩ kỹ thuật
Kiến nghị
Bổ xung các thông số môi trường chính xác
Có sự điều chỉnh phù hợp các hệ số thực nghiệm theo điều kiện thực
tế
Trang 41CHÂN THÀNH CẢM ƠN!