Nâng cao hiệu quả kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư công qua kho bạc nhà nước quận 7 – thành phố hồ chí minh

i TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN PHẠM HOÀNG DIỆU TÊN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN NÂNG CAO HIỆU QUẢ KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC QUẬN 7 - THÀNH

i

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM

HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN PHẠM HOÀNG DIỆU

TÊN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN NÂNG CAO HIỆU QUẢ KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC

QUẬN 7 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

HẢI PHÒNG - 2016

BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÀNG HẢI VIỆT NAM

PHẠM HOÀNG DIỆU NÂNG CAO HIỆU QUẢ KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC

QUẬN 7 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: TS Lê Văn Trọng

HẢI PHÒNG - 2016

iii

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ đề tài “Nâng cao hiệu quả kiểm soát,

thanh toán vốn đầu tư công qua Kho bạc Nhà nước Quận 7 – Thành phố Hồ Chí Minh” là công trình nghiên cứu của bản thân tôi cùng với sự giúp đỡ của

giảng viên hướng dẫn khoa họccủa Tiến sĩ Lê Văn Trọng

Các số liệu trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng.Các kết quả nghiên cứu của luận văn có tính độc lập, số liệu và dữ liệu sử dụng trong luận văn được trích dẫn đúng quy định

TP.Hồ Chí Minh, tháng 03 năm 2016

Tác giả luận văn

Phạm Hoàng Diệu

LỜI CẢM ƠN

Được sự quan tâm giúp đỡ của quý thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp, đến nay tôi đã học xong chương trình cao học và hoàn thành luận văn tốt nghiệp chuyên ngành quản lý kinh tế

Tôi xin trân trọng cám ơn Ban Giám hiệu, quý Thầy, Cô Viện đào tạo sau đại học trường Đại học Hàng Hải Việt Nam đã nhiệt tình giảng dạy, truyền đạt cho tôi những kiến thức quý báu trong quá trình học tập tại trường từ đó giúp tôi có phương pháp nghiên cứu và trình bày luận văn đúng yêu cầu

Đặc biệt,tôi xin chân thành cám ơn Tiến sĩ Lê Văn Trọng, người đã dành

nhiều thời gian và tâm huyết để truyền đạt cho tôi kinh nghiệm, kiến thức, phương pháp nghiên cứu, trình bày đề tài khoa học với tinh thần trách nhiệm cao và đưa ra những lời khuyên, góp ý sâu sắc giúp tôi hoàn thành luận văn này

Xin cám ơn Phòng Tài chính - Kế hoạch Quận 7 đã cung cấp thông tin, tài liệu và hỗ trợ, hợp tác giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này

Cuối cùng, tôi trân trọng cám ơn sự quan tâm của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã luôn ủng hộ, động viên, sát cánh, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

TP.Hồ Chí Minh, tháng 03 năm 2016

Tác giả luận văn

Phạm Hoàng Diệu

v

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN iv

MỤC LỤC v

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU ix

DANH MỤC CÁC BẢNG ix

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, HÌNH x

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiêncứu của đề tài 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 3

6 Bố cục của nghiên cứu 3

CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined

TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ CÔNG VÀ KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not defined

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ ĐẦU TƯ CÔNG VÀ QUẢN LÝ VỐN

ĐẦU TƯ CÔNG Error! Bookmark not defined

1.1.1 Những khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined

1.1.1.1 Đầu tư công Error! Bookmark not defined

1.1.1.2 Dự án đầu tư công Error! Bookmark not defined

1.1.1.3 Vốn đầu tư công Error! Bookmark not defined

1.1.1.4 Chủ đầu tư Error! Bookmark not defined

1.1.1.5 Cơ quan chuyên môn quản lý đầu tư côngError! Bookmark not defined

1.1.2 Vai trò của đầu tư công trong phát triển kinh tếError! Bookmark not defined

1.1.2.1 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và công bằng xã hộiError! Bookmark not defined

1.1.2.2 Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoàiError! Bookmark not defined

1.1.3 Nguyên tắc quản lý vốn đầu tư công Error! Bookmark not defined

1.1.3.1 Nguyên tắc tuân thủ pháp luật Error! Bookmark not defined

1.1.3.2 Sử dụng vốn đúng quy định; bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và chống lãng phí, thất thoát vốn Error! Bookmark not defined

1.1.3.3 Thực hiện công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình Error! Bookmark not defined

1.2 QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƯ VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CHỦ ĐẦU TƯ Error! Bookmark not defined

1.2.1 Khái niệm vốn đầu tư Error! Bookmark not defined

1.2.2 Nhiệm vụ của chủ đầu tư Error! Bookmark not defined

1.3 KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG VÀ NHIỆM VỤ CỦA

KHO BẠC NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not defined

1.3.1 Thể chế pháp lý về tài chính và kế toán Error! Bookmark not defined

1.3.2 Thủ tục thi hành hay thể thức thực hiện Error! Bookmark not defined

1.3.3 Quy trình kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư công qua Kho bạc Error! Bookmark not defined

1.3.3.1 Giai đoạn kiểm soát thanh toán Error! Bookmark not defined

1.3.3.2 Giai đoạn giải ngân (thanh toán) Error! Bookmark not defined

1.4 TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN

ĐẦU TƯ CÔNG QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC Error! Bookmark not defined

1.4.1.Khái niệm về hiệu quả kiểm soát, thanh toánError! Bookmark not defined

vii

1.4.2 Tiêu chí đánh giá hiệu quả kiểm soát, thanh toánError! Bookmark not defined

Tóm tắt chương 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ CÔNGQUA KBNN QUẬN 7 Error! Bookmark not defined 2.1 TỔNG QUAN VỀ KTXH QUẬN 7 Error! Bookmark not defined

2.1.1 Đặc điểm KTXH Error! Bookmark not defined

2.1.2 Tình hình đầu tư xây dựng giai đoạn 2011 – 2015Error! Bookmark not defined

2.2.TỔNG QUAN VỀ KHO BẠC NHÀ NƯỚC QUẬN 7Error! Bookmark not defined

2.2.1 Sự hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined

2.2.2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Kho bạc Nhà nước Quận 7 Error! Bookmark not defined

2.2.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Kho bạc Nhà nước Quận 7Error! Bookmark not defined

2.3 THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT VỐN ĐẦU TƯ CÔNG QUA KHO BẠC NHÀ

NƯỚC QUẬN 7 GIAI ĐOẠN 2011-2015 Error! Bookmark not defined

2.3.1 Tuân thủ theo khuôn khổ pháp lý liên quan đến kiểm soát, thanh toán của kho bạc Error! Bookmark not defined

2.3.1.1 Tài liệu cơ sở của dự án Error! Bookmark not defined

2.3.1.2 Phương thức thanh toán vốn đầu tư Error! Bookmark not defined

2.3.1.3 Thể thức kiểm soát, thanh toán (trả tiền)Error! Bookmark not defined

2.3.1.4 Nguyên tắc kiểm soát thanh toán của KBNNError! Bookmark not defined

2.3.2 Thực hiện theo Quy trình kiểm soát, thanh toán của kho bạc Error! Bookmark not defined

2.3.2.1 Kiểm soát trước, thanh toán sau Error! Bookmark not defined

2.3.2.2 Thanh toán trước, kiểm soát sau Error! Bookmark not defined

2.3.2.3 Điều kiện thanh toán (trả tiền, giải ngân)Error! Bookmark not defined

2.3.3 Kết quả kiểm soát, thanh toán Error! Bookmark not defined

2.4 ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ

CÔNG Error! Bookmark not defined

2.4.1 Kết quả đạt được Error! Bookmark not defined

2.4.2 Những tồn tạivà nguyên nhân Error! Bookmark not defined

2.4.2.1 Những tồn tại Error! Bookmark not defined

2.4.2.2 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined

Tóm tắt chương 2 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined

NÂNG CAO HIỆU QUẢ KIỂM SOÁT, THANH TOÁN VỐN ĐẦU TƯ CÔNG QUAKBNN QUẬN 7 Error! Bookmark not defined

3.1.1 Mục tiêucủa các giải pháp Error! Bookmark not defined

3.1.1.1 Đưa dự án, công trình vào khai thác, sử dụng đúng thời gian đã định

Error! Bookmark not defined

3.1.1.2 Nâng cao hiệu quả vốn đầu tư xây dựng công trìnhError! Bookmark not defined

3.1.1.3 Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, thất thoát vốn đầu tư Error! Bookmark not defined

3.1.1.4 Hạn chế những rủi ro thị trường Error! Bookmark not defined

3.1.1.5 Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát hoạt động đầu tư Error! Bookmark not defined

3.1.2.Chiến lược phát triển Kho bạc Nhà nước đến năm 2020Error! Bookmark not defined

3.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP Error! Bookmark not defined

ix

3.2.1 Hoàn thiện quy trình kiểm soát, thanh toán vốn đầu tưError! Bookmark not defined

3.2.2 Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ kiểm soát chi Error! Bookmark not defined

3.2.3 Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộError! Bookmark not defined

3.2.4 Triển khai thành công các ứng dụng công nghệ tin học vào hoạt động kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư Error! Bookmark not defined

3.2.5 Tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan Error! Bookmark not defined

3.2.6 Các giải pháp khác Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

 Kiến nghị với Bộ Tài chính Error! Bookmark not defined

 Kiến nghị Với các Bộ, ngành, địa phương Error! Bookmark not defined

 Kiến nghị Với UBND Quận 7 Error! Bookmark not defined

 Kiến nghị Với Kho bạc Nhà nước Error! Bookmark not defined

Tóm tắt chương 3 Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 5

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VÀ KÝ HIỆU

Chữ viết tắt Giải thích

ĐTKB-LAN Chương trình theo dõi dự án đầu tư xây dựng cơ bản

xi

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Tình hình đầu tư xây dựng trên địa bàn Quận 7

Bảng 2.2

Thống kê số liệu cấp phát vốn đầu tư công qua KBNN Quận 7 theo cấp ngân sách giai đoạn

2011-2015

41

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ,HÌNH

Số hình, biểu đồ Tên hình, biểu đồ Trang

Biểu đồ 2.1 Tổng chi vốn đầu tư công qua Kho bạc Quận 7 giai đoạn 2011-2015 42

Biểu đồ 2.2

Tình hình thanh toán vốn đầu tư công qua Kho bạc Quận 7 chia theo cấp ngân sách giai đoạn

2011-2015

42

Hình 2.1 Sơ đồ Tổ chức bộ máy Kho bạc Nhà nước

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Vốn đầu tư xây dựng cơ bản (ĐTXDCB) là một nguồn tài chính hết sức quan trọng trong tăng trưởng và phát triển kinh tế xã hội (KTXH) của bất kỳ một quốc gia nào Tại Việt Nam, vốn ĐTXDCB lại càng có ý nghĩa quan trọng trong quá trình phát triển nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế Hàng năm, Chính phủ dành một tỷ trọng lớn trong nguồn vốn ngân sách Nhà nước (NSNN) và huy động vốn dưới hình thức Trái phiếu Chính phủ để thực hiện chi cho ĐTXDCB nhằm xây dựng và phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật, kết cấu hạ tầng KTXH cho nền kinh tế quốc dân

Đặc điểm của nguồn vốn này là vốn đầu tư trực tiếp cho các dự án đầu tư không có khả năng hoàn lại (thu hồi vốn) vì thế dễ dẫn đến tình trạng lãng phí, thất thoát ảnh hưởng đến quá trình phát triển KTXH Để quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn này, Nhà nước đã ban hành rất nhiều văn bản pháp quy và nhiều cơ chế, chính sách về đầu tư và xây dựng, tuy nhiên, nhiều văn bản còn bất cập, chồng chéo, thậm chí lỗi thời dẫn đến việc quản lý chưa đạt hiệu quả như mong muốn Tình trạng đầu tư dàn trải; tình trạng thất thoát, lãng phí trong tất cả các giai đoạn của quá trình đầu tư, nợ đọng trong thanh toán vốn đầu tư… còn phổ biến làm giảm hiệu quả đầu tư

Từ năm 2001 đến nay, Kho bạc Nhà nước (KBNN) Quận 7 được giao nhiệm

vụ kiểm soát, thanh toán cho các dự án đầu tư từ nguồn vốn NSNN trên địa bàn Là một nội thành đang trong quá trình đô thị hóa, nhu cầu đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng rất lớn nên các dự án ĐTXDCB từ nguồn vốn NSNN hàng năm được KBNN Quận 7 kiểm soát, thanh toán ngày càng tăng cả về số lượng lẫn quy mô đầu tư Trong những năm qua, KBNN Quận 7 đã thực hiện tốt vai trò, nhiệm vụ của mình, kiểm soát thanh toán vốn đầu tư đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư từ nguồn vốn NSNN Song, việc quản lý cấp phát, thanh toán

2

Phạm vi và nội dung kiểm soát chi vốn đầu tư của KBNN Quận 7 còn nhiều bất cập, cơ chế thanh toán chưa rõ ràng, quy trình kiểm soát thanh toán còn nhiều điểm chưa phù hợp với thực tế Vấn đề đặt ra là làm sao sử dụng một cách tiết kiệm và

hiệu quả mọi nguồn vốn đầu tư Xuất phát từ điều đó, tôi lựa chọn đề tài “Nâng

cao hiệu quả kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư công qua Kho bạc Nhà nước Quận 7 - Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên cứu

2 Mục tiêu nghiêncứu của đề tài

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là phân tích thực trạng kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư công và đề xuất những giải pháp, gợi ý chính sách nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư công qua KBNN Quận 7 trong thời gian tới

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu trên, các mục tiêu nghiên cứu cụ thể gồm:

- Hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về quản lý chi ĐTXDCB

- Phân tích, đánh giá thực trạng kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư công qua KBNN Quận 7 thời gian qua

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu được xác định là nhiệm vụ kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư công của KBNN Quận 7 – Thành phố Hồ Chí Minh

KBNN được giao nhiệm vụ quản lý quỹ NSNN và các quỹ tài chính Nhà nước gồm: các khoản viện trợ, vay nợ trong và ngoài nước… Với nhiệm vụ này KBNN có nhiệm vụ kiểm soát các khoản chi từ quỹ NSNN và các quỹ tài chính Nhà nước (gọi chung là chi vốn đầu tư công) trước khi thanh toán cho các đối tượng được hưởng

- Phạm vi nghiên cứu

Vốn đầu tư công gồm: vốn NSNN, vốn công trái Quốc gia, vốn trái phiếu Chính phủ, vốn trái phiếu chính quyền địa phương, vốn hỗ trợ phát triển chính thức (Official Development Assistance - ODA) và vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ nước ngoài, vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, vốn từ nguồn thu để lại

cho đầu tư nhưng chưa đưa vào cân đối NSNN, các khoản vốn vay khác của ngân sách địa phương để đầu tư Phạm vi vốn đầu tư công khá rộng, do đó phạm vi nghiên cứu của đề tài chỉ giới hạn:

+ Vốn đầu tư của NSNN để thực hiện các dự án đầu tư trên địa bàn Quận 7 gồm: các dự án đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách quận, ngân sách thành phố ủy quyền cho quận, các dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia Đối với các dự

án đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách phường tại Quận 7 hầu như không đáng kể nên không được xem xét đến trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này

+ Các dự án thực hiện đầu tư trong giai đoạn từ năm 2011 đến 2015 do KBNN Quận 7 trực tiếp kiểm soát, thanh toán

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu của đề tài là phương pháp định tính, sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu gồm: phương pháp diễn dịch nhằm trình bày các

lý thuyết cơ bản về đầu tư công và quản lý vốn đầu tư công; phương pháp thống kê

mô tả, phương pháp phân tích quy nạp để nghiên cứu thực trạng kiểm soát thanh toán vốn đầu tư công qua KBNN Quận 7 và một số phương pháp nghiên cứu khác

5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Trên cơ sở những lý thuyết cơ bản về đầu tư công và quản lý vốn đầu tư công, mô hình quản lý kiểm soát vốn đầu tư công qua KBNN, tác giả tiến hành thu thập thông tin, dữ liệu để phân tích thực trạng về công tác kiểm soát chi vốn đầu tư công qua KBNN Quận 7 trong thời gian qua, làm rõ những kết quả đạt được, chỉ rõ những hạn chế và tìm ra những nguyên nhân chủ yếu của những hạn chế trong công tác kiểm soát chi ĐTXDCB tại KBNN Quận 7

Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư công tại KBNN Quận 7 trong thời gian tới để góp phần giảm thất thoát, lãng phí trong ĐTXDCB trên địa bàn Quận 7

6 Bố cục của nghiên cứu

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn