Kinh nghiệm giúp học sinh lớp 4 trường TH thị trấn vạn hà giữ vở sạch, viết chữ đẹp đạt kết quả cao

Thị trấn Vạn Hà giữ vở sạch- viết chữ đẹp đạt kết quả cao" để nghiên cứunhằm giải quyết những khó khăn trong việc giúp học sinh giữ vở sạch - viết chữđẹp và nâng cao chất lượng vở sạch -

I - MỞ ĐẦU

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Hạnh phúc lớn nhất của trẻ là được đến trường, được học đọc, học viết Biếtđọc, biết viết là cả một chân trời rộng mở trước mắt giúp các em tìm tòi, khámphá

Người xưa có câu: “Văn là người chữ cũng là người” hay “ Nét chữ nếtngười” Lịch sử phát triển của xã hội loài người chữ viết có vai trò quan trọng, làcông cụ để giao tiếp và trao đổi thông tin, là phương tiện để ghi chép và tiếp nhậnnhững tri thức văn hóa, khoa học và đời sống

Trong nhà trường, đặc biệt là cấp Tiểu học, việc giữ vở sạch, viết chữ đẹp làmột trong những nhiệm vụ hàng đầu Chữ viết không chỉ là công cụ để giao tiếp

mà nó còn là cầu nối, là phương tiện giúp các em học tốt các môn học khác Giữ

vở sạch, viết chữ đẹp còn góp phần quan trọng vào việc rèn cho học sinh nhữngphẩm chất đạo đức như tính cẩn thận, tinh thần kỉ luật và óc thẩm mĩ Cố thủtướng Phạm Văn Đồng đã từng nói: “Chữ viết cũng là một biểu hiện của nếtngười Dạy cho học sinh viết đúng, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tínhcẩn thận, lòng tự trọng, sự kiên trì Bên cạnh đó, rèn viết chữ đẹp còn nhằm tônvinh vẻ đẹp của chữ Việt và thể hiện sự giữ gìn trong sáng của tiếng Việt, văn hóaViệt "

Xác định rõ tầm quan trọng của việc giữ vở sạch, viết chữ đẹp cho học sinh,thực hiện chỉ đạo của Bộ giáo dục và đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa

và của Phòng Giáo dục Thiệu Hóa trong những năm qua các trường học đãnghiêm túc triển khai phong trào “ Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” Giáo viên và họcsinh trên địa bàn toàn huyện đã nỗ lực rèn luyện chữ viết cho mình Song hiệnthực cho thấy việc rèn chữ viết hầu như được chú trọng hơn, bài bản hơn ở các độituyển dự thi viết chữ đẹp cấp huyện, cấp tỉnh Tại trường Tiểu học Thị trấn Vạn

Hà nơi tôi công tác chữ viết của các em vẫn chưa xứng tầm với một trường trọngđiểm của Huyện Chữ viết của nhiều em còn xấu, cẩu thả, sai chính tả, nét chưađúng quy định… nhất là đối với những học sinh học khối 4, khối 5 Điều này ảnhhưởng rất lớn đến chất lượng bài làm của các em đặc biệt là chất lượng ở môn họcTiếng Việt

Trước thực trạng đó nhiều phụ huynh học sinh và những nhà giáo tâm huyếtkhông khỏi buồn lòng Nhiều đồng nghiệp loay hoay tìm lối ra cho việc giúp họcsinh nâng cao chất lượng cho việc giữ vở sạch và chữ viết Với tôi - một giáo viên

có năng lực sư phạm tốt và trách nhiệm trước sự nghiệp " trồng người" - bản thânkhông khỏi phân vân

Làm thế nào để giúp các em biết giữ vở sạch, viết đúng, viết đẹp hơn ? Đó làcâu hỏi mà hằng đêm tôi trăn trở Phải tìm ra đáp án để giải cho được bài toánnày? Phải có một hướng đi riêng cho học sinh Trường Tiểu học Thị Trấn Vạn Hà,huyện Thiệu Hóa nâng cao chất lượng vở sạch - chữ đẹp Xuất phát từ ý nghĩ đó

tôi đã quyết định chọn lựa “ Kinh nghiệm giúp học sinh lớp 4 , trường Tiểu học

Thị trấn Vạn Hà giữ vở sạch- viết chữ đẹp đạt kết quả cao" để nghiên cứu

nhằm giải quyết những khó khăn trong việc giúp học sinh giữ vở sạch - viết chữđẹp và nâng cao chất lượng vở sạch - chữ đẹp trong lớp 4C trường Tiểu học ThịTrấn Vạn Hà

Quá trình nghiên cứu nghiêm túc và cần mẫn, cộng với thực tế dạy học nhiềunăm qua, bằng việc áp dụng và thử nghiệm nhiều biện pháp khác nhau, cuối cùngtôi đã đúc kết được một số biện pháp khả quan góp phần rõ nét trong việc nângcao chất lượng vở sạch - chữ đẹp của lớp 4C trường Tiểu học Thị Trấn Vạn Hà vàđược đồng nghiệp áp dụng trong phạm vi toàn trường cũng như một số trườngtrên địa bàn huyện Thiệu Hóa

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Mục đích nghiên cứu chính của đề tài là tìm ra các biện pháp giúp học sinhlớp 4 giữ vở sạch, viết chữ đẹp đạt kết quả cao Từ đó nâng cao được chất lượngchữ viết, nâng cao chất lượng dạy học các môn học trong trường tiểu học nhất làđối với môn chính tả, môn Tiếng Việt lớp 4

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Thực tế cho thấy đối tượng nghiên cứu chuyên sâu của đề tài này là vấn đề giữ vở sạch, viết chữ đẹp của học sinh lớp 4, Trường Tiểu học Thị trấn Vạn Hà

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp xây dựng cơ sở lý thuyết

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin

II NỘI DUNG

1- CƠ SỞ LÝ LUẬN.

1.1- Vị trí và nhiệm vụ của việc dạy viết.

Chữ viết tiếng Việt là loại chữ ghi âm sử dụng mẫu kí tự La-tinh Kí hiệu

ngôn ngữ do các chất liệu âm thanh hoặc các nét đồ họa thể hiện Chữ viết đượcxây dựng trên cơ sở của hệ thống kí tự đã được chuẩn hóa Những đặc điểm cấutạo của chữ viết là những yếu tố cần và đủ để phân biệt các chữ cái khi thể hiệnngôn ngữ viết Những yếu tố cấu tạo chữ viết này chính là hệ thống các nét chữ vàdấu thanh

- Tập viết là một trong những phân môn có tầm quan trọng đặc biệt ở tiểuhọc, nhất là đối với lớp 1 Phân môn Tập viết trang bị cho học sinh cấu tạo của bộchữ cái La tinh và những yêu cầu kĩ thuật để sử dụng bộ chữ cái đó trong học tập

và giao tiếp Nhiệm vụ cụ thể của phân môn Tập viết - Chính tả là dạy cho họcsinh những khái niệm cơ bản về đường kẻ, dòng kẻ, tọa độ viết chữ, tên gọi cácnét chữ, cấu tạo chữ cái, vị trí dấu thanh, dấu phụ, các khái niệm liên kết nét chữhoặc liên kết chữ cái…Từ đó hình thành cho các em những biểu tượng về hìnhdáng, độ cao, sự cân đối, tính thẩm mĩ của chữ viết

- Về kĩ năng: Dạy học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp,bao gồm kĩ năng viết nét, liên kết nét tạo chữ cái và liên kết chữ cái tạo thành chữghi tiếng đồng thời giúp các em xác định khoảng cách, vị trí cỡ chữ trên vở kẻ ô li

để hình thành kĩ năng viết đúng mẫu, từ đó dẫn tới kỹ năng yêu cầu cao hơn họcsinh viết nhanh, viết đẹp

1.2- Nguyên tắc chung của mẫu chữ theo quyết định 31.

- Việc luyện chữ viết phải thực hiện đúng theo những nguyên tắc của Quyếtđịnh số 31/2002/QĐ –BGD$ĐT( ngày 14 /6/2002) của Bộ trưởng Bộ giáo dục vàĐào tạo về việc ban hành mẫu chữ viết trong trong trường tiểu học đó là:

+ Đảm bảo tính khoa học, tính hệ thống

+ Có tính thẩm mĩ (đẹp trong sự hài hòa khi viết liền nét các con chữ ).+ Bảo đảm tính sư phạm

+ Có tính kế thừa và phát triển, phù hợp với thực tiễn

- Các mẫu chữ theo quyết định 31 gồm: Mẫu chữ cái viết thường, mẫu chữcái viết hoa với các kiểu viết đứng nét đều, chữ viết đứng nét thanh nét đậm, chữviết nghiêng nét đều, chữ viết nghiêng nét thanh nét đậm, dấu thanh và các chữ số

2- THỰC TRẠNG VIỆC GIỮ VỞ VÀ LUYỆN VIẾT CỦA HỌC SINH KHỐI 4- TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN VẠN HÀ.

Một trong những hạnh phúc lớn nhất của trẻ là được đến trường, được họcđọc và học viết Biết đọc, biết viết, cả một thế giới mới mở ra trước mắt Tập viết

là một phân môn có tầm quan trọng đặc biệt ở Tiểu học Đọc thông, viết thạo cóquan hệ mật thiết không thể tách rời Viết đúng mẫu, rõ ràng và nhanh giúp học

sinh có điều kiện ghi chép bài học và tiếp thu kiến thức tốt hơn và làm giàu nhanhhành trang tri thức của mình

Chúng ta đang ở một thời đại mới, thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước Thời đại công nghệ thông tin bùng nổ, mọi người thường ngồi với chiếcmáy tính của mình để soạn thảo một văn bản thay vì cầm bút viết trên giấy vì vậychắc bạn đồng ý với tôi rằng việc rèn vở sạch - viết chữ đẹp trong quan niệm củanhiều người thì đây là một việc không mang nhiều ý nghĩa nếu không giám nói làthừa Đây là nguyên nhân chính dẫn tới việc sao nhãng, hờ hững trong rèn chữviết cho các em Có một số phụ huynh nói rõ việc rèn chữ viết không quan trọng,chỉ cần học Toán giỏi, biết viết thế nào là đúng, viết chữ đã có máy vi tính viết hộ

Quan niệm về việc rèn giữ vở sạch - luyện viết đẹp tại trường Tiểu học Thịtrấn Vạn Hà cũng không nằm ngoài những quan niệm nêu trên Việc giữ vở sạch

và rèn chữ hiện nay cũng không còn được các em coi trọng như trước Nhất là đốivới những học sinh học ở các lớp 4, lớp 5 Các em không còn chú ý luyện chữ viếtnên chất lượng chữ viết của học sinh sa sút hẳn, nhiều học sinh viết chữ rất xấu,không đúng mẫu, thiếu nét, thừa nét, sai độ cao, nét viết chưa chuẩn nhất là cácnét khuyết, khoảng cách giữa các con chữ chưa đảm bảo, đặt sai vị trí dấu thanh,

có một số bài viết của học sinh chữ quá xấu gây khó khăn cho giáo viên trong việcchấm chữa lỗi

Từ những quan niệm lệch lạc của một bộ phận về vấn đề rèn học sinh giữ

vở sạch - viết chữ đẹp đang diễn ra trong thời đại phát triển chóng mặt của côngnghệ thông tin dẫn tới mặt bằng chất lượng chữ viết tại Trường Tiểu học Thị trấnVạn Hà không được như mong muốn, đội tuyển viết chữ đẹp của nhà trườngkhông xứng tầm với một nhà trường được gọi là trường chất lượng cao của huyệnnhà

Nắm rõ thực trạng như vậy, sau khi cân nhắc các yếu tố cần thiết tôi nhậnthấy phải bắt tay ngay vào giải quyết vấn đề mình lưu tâm

Đầu năm 2015 - 2016 tôi được phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 4C

là lớp chất lượng cao của trường với tổng số 30 học sinh

Sau khi nhận lớp việc đầu tiên tôi tiến hành khảo sát tình trạng chữ viết củalớp chủ nhiệm tôi đã thu được kết quả như sau:

bay, không có hồn, một số nét chưa thật sự đúng Nếu là bạn, nếu được tận mắtnhìn thấy chữ viết của các em chắc chắn rằng bạn cũng sẽ có cảm nhận như tôi

* Nguyên nhân của thực trạng trên.

Qua nghiên cứu và quan sát thực tế tôi đã gặp giáo viên chủ nhiệm trướcđồng thời trao đổi chia sẻ ý kiến với đồng nghiệp tôi thấy có nhiều nguyên nhândẫn đến tình trạng trên Trong đó có nguyên nhân từ phía các em, nguyên nhân từgiáo viên giảng dạy và các nguyên nhân khách quan khác

- Nguyên nhân từ phía học sinh:

Quá trình viết chữ các em ngồi viết chưa đúng cách Cầm bút chưa đúngquy định Các em chưa nắm được cấu tạo của con chữ, quy trình viết nét, vị trí đặtdấu thanh Chất lượng của vở viết, bút viết chưa đảm bảo Một số học sinh chưakiên trì, chưa hiểu được ý nghĩa của việc rèn chữ, các em nóng vội miễn sao viếtnhanh xong, không hứng thú và yêu thích việc luyện viết

- Nguyên nhân từ phía giáo viên: Ở khối lớp 4 lượng kiến thức các em cầntiếp thu và nắm vững tương đối nhiều bao gồm cả các kiến thức tích hợp, trongkhi đó thời gian cho một tiết học chỉ là 35 phút, học sinh Tiểu học các thao tác đềuchậm nên giáo viên chủ yếu tập trung vào việc làm sao cho các em nắm được cáckiến thức Toán, Tập làm văn vì vậy các tiết luyện viết, chính tả thường bị các tiếtToán, Tập làm văn lấn chiếm Thậm chí ở một số lớp học sinh chậm tiếp thu giáoviên hầu hết dành quỹ thời gian hướng dẫn cho học sinh thực hiện việc cộng, trừ,nhân, chia nên không có nhiều thời gian cho việc hướng dẫn các em luyện viết Nghề dạy học là nghề dựng nhõn cỏch để giáo dục nhân cách Lứa tuổi Tiểuhọc là lứa tuổi hay bắt chước, thầy - cô như là biểu tượng quan trọng trong quátrình giáo dục trẻ Mỗi thầy - cô giáo được xem như một tấm gương phản chiếu đểhọc sinh soi rọi và noi theo Hiểu rõ điều đó mỗi nhà giáo đã luôn ý thức để hoànthiện mình và mẫu mực trước trò Tuy vậy có những lúc, có việc có giáo viêncũng chưa thực sự chau chuốt mình khi xuất hiện trước học trò Một số ít giáoviên xem nhẹ việc rèn chữ cho mình nên chữ viết mẫu chưa đẹp Lời phê của giáoviên chưa được chú ý về chữ viết và nội dung lời phê nên đã phần nào làm ảnhhưởng tới tính chất giáo dục học trò Trong quá trình dạy viết ngay từ những lớpnhỏ, một số giáo viên cũng chưa kiên trì nhận xét, chỉnh sửa nét cho các em

- Một số nguyên nhân khác: Cha mẹ học sinh cũng quá ép các con tậptrung học các môn Toán, Tiếng Việt mà chưa thực sự hiểu được việc luyện chữviết cho các em có một ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành các đức tính,phẩm chất quan trọng trong việc giáo dục nhân cách trẻ

Xu hướng thời đại chỉ cần làm tốt trên máy tính mà không cần phải cầm bútviết như trước đây nên việc rèn chữ đã bị sao nhãng, xem nhẹ

Đó là những nguyên nhân chính làm cho chất lượng chữ viết của các nhàtrường nói chung, trường Tiểu học Thị trấn Vạn Hà nói riêng đạt kết quả khôngđược như mong muốn, số lượng học sinh đạt giải cấp huyện, cấp tỉnh chưa nhiều,thành tích của nhà trường chưa tương xứng vị thế của ngôi trường nằm ngay chínhgiữa trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của huyện

3.1 Giải phỏp 1: Xõy dựng nền nếp giữ vở sạch.

Để học sinh cú một cuốn vở sạch đẹp khụng phải là việc dễ Điều này đũi

hỏi người giỏo viờn phải cú lũng nhiệt tỡnh tỉ mỉ trong việc nhỏ như việc chọn vở,chọn bỳt, chọn màu mực đến việc trỡnh bày bài, cỏch sửa lỗi khi cỏc em viết chưađỳng

Hiểu đợc nh vậy ngay khi nhận lớp tôi đó gặp gỡ phụ huynh

để thống nhất chọn vở cựng loại cho cả lớp Chọn như vậy để khi dự thi cỏc

em trong lớp cú chồng vở đẹp, khi hướng dẫn cỏc em viết cũng dễ dàng hơn, chọn

vở tốt chất lượng chữ đẹp trụng thấy Việc giữ vở sạch không chỉ đơnthuần là cuốn vở không bị giây mực, không quăn mép mà quantrọng hơn là hướng dẫn cỏc em cỏch trỡnh bày vở mang tính thẩm mỹ,

đúng qui tắc của từng dạng bài, từng phõn mụn Khi hớng dẫn học sinhtrình bày vở tôi chú ý hớng dẫn học sinh trình bày đẹp đếntừng chi tiết nhỏ nh: Hớng dẫn học sinh viết thứ ngày lựi vào một ụvuụng so với lề, viết tờn mụn học lựi vào khoảng 4 đến 5 ụ vuụng tớnh từ trỏisang phải, tờn bài phải đợc viết theo cỡ chữ to hơn và trỡnh bày cõn đối ởgiữa trang giấy

Cuốn vở đẹp đợc thu hút ngay từ cái nhìn ban đầu Bạn có cảm giác thế nào khi cầm trên tay một cuốn vở không bọc bìa, không dán nhãn và một cuốn vở đợc bọc bìa, dán nhãn cẩn thẩn

Và bạn sẽ cảm nhận thế nào về chủ nhân của mỗi cuốn vở nói trên

Và một điều bạn khụng thể phủ nhận với tụi rằng: Chủ nhõn của cuốn vở sạch đẹp

về nội dung và hỡnh thức chắc chắn sẽ là một cụ, cậu trũ ngoan Một lớp học số vởđược đạt A ở mức cao chứng tỏ đú là một nhà giỏo coi trọng tõm huyết với nghề Nói nh thế để khẳng định rằng việc xây dựng nền nếp cho học sinh giữ vở sạch là việc cần thiết và không dễ làm nh một số ý kiến quan niệm

Để xõy dựng được nền nếp giữ vở sạch của lớp, để làm tốt việc này tụi phải chú ý tới từng chi tiết nhỏ, phải kiên trì, phải thờng xuyên, nghiêm túc từ việc giúp học sinh hiểu đợc cuốn vở đẹp phải đạtcác tiêu chuẩn nào? tại sao phải giữ vở đẹp? Làm thế nào để giữ cuốn vở đẹp?

Ngay khi học sinh mua đợc vở tôi kiểm tra vở của các em, vừa làm tụi vừa hướng dẫn cỏc em cỏch bọc bỡa, dỏn nhón cẩn thận, bờn ngoài bọc thờm một bỡa búng trắng trong như thế bỡa vở sẽ rất đẹp và bền Lớp tụi chủ nhiệm phần lớn là con cỏc gia đinh cú điều kiện kinh tế của Thị Trấn Vạn Hà huyện Thiệu Húa vậy nờn cả lớp chọn một loại giấy bọc bỡa như nhau cho từng loại vở nờn vở lớp tụi bao giờ cũng bắt mắt, đẹp nhất mỗi khi nhà trường tổ chức hội thi Vở sạch chữ đẹp Chọn bỡa để bọc cho từng loại vở để khi lấy vở học dễ lấy

Để vở khụng bị quăn mộp tụi dạy cỏc em cỏch giở cuốn vở nhẹ nhàng, khi viết đặt cuốn vở ngay ngắn trờn mặt bàn Vở viết đặt nghiờng so với mộp bàn một gúc khoảng 300 ( nghiờng về bờn phải) Sở dĩ phải đặt như vậy vỡ chiều thuận tay khi viết chữ Việt là vận động từ trỏi sang phải Đặt vở đỳng thỡ tay viết sẽ được

cử động thoải mỏi, dễ dàng Khi học xong cuốn vở viết được cỏc tổ trưởng thu lại xếp ngay ngắn ở tủ đồ dựng tại lớp cũng cú lỳc để tại ngăn bàn nơi cỏc em ngồi Như thế để học sinh khụng phải cừng ba lụ sỏch đi học như một số phụ huynh phản ỏnh đồng thời vở sẽ đỡ bị nhàu, bị quăn mộp do việc nhột vào cặp và lấy ra lấy vào nhiều lần

Khi cỏc em viết bị nhầm hoặc sai một chữ nào đú tụi quy định cho học sinhgạch chộo sang trỏi trực tiếp vào chữ đú, khụng được gạch chõn chữ sai để trỏnhnhầm lẫn với cỏc bài tập cú yờu cầu gạch dưới cỏc từ ngữ cần tỡm hay xỏc định bộphận chủ ngữ, vị ngữ trong cõu Tụi chia tổ để cỏc em kiểm tra chộo mỗi ngày vàthi giữa cỏc tổ trong tuần Hằng ngày, tụi thường xuyờn đụn đốc, nhắc nhở cỏc emcỏch giữ vở sạch, viết chữ đẹp Từ biện phỏp nờu trờn nền nếp giữ vở sạch chữđẹp thực sự đạt hiệu quả cao

3.2 Giải phỏp 2: Hướng dẫn học sinh cỏch ngồi viết đỳng tư thế.

Ngồi viết đỳng tư thế là một yờu cầu bắt buộc học sinh phải thực hiện khiluyện viết Việc ngồi đỳng tư thế cú ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng chữ viết củahọc sinh Ngồi đỳng tư thế cỏc em sẽ dễ dàng nhỡn rừ được dũng kẻ, ụ li của vở ,quan sỏt được cỏc nột, con chữ mỡnh viết, tay điều khiển bỳt dễ dàng…Vậy ngồinhư thế nào là đỳng tư thế? Dạy học sinh Tiểu học dựng hỡnh ảnh trực quan luụnmang lại hiệu quả cao Nắm được điều đú khi hướng dẫn cỏc em ngồi viết tụi chohọc sinh xem hỡnh minh họa tư thế ngồi viết:

Tư thế ngồi viết đúng

Đồng thời tôi di chuyển thước trên hình vừa hướng dẫn các em ngồi ngayngắn, lưng thẳng, không tì ngực vào cạnh bàn, đầu hơi cúi, hai mắt cách mặt vở từ25cm – 30cm Cánh tay trái đặt nhẹ trên mép bàn tỳ nhẹ lên mép vở để giữ vởkhông xê dịch khi viết Tay phải cầm bút, cùng ở trên mặt bàn Với cách để taynhư vậy khi viết bàn tay và cánh tay phải có thể dịch chuyển thuận lợi từ trái sangphải một cách dễ dàng Hai chân để song song thoải mái Hướng dẫn xong tôi chomột số học sinh lên thực hiện cách ngồi đúng tư thế và thực hành viết cho các bạnxem Học sinh lớp 4 tôi chủ nhiệm đã qua 4 năm học Tiểu học, có nhiều học sinhngồi sai tư thế và quen với tư thế ngồi sai nên khi học sinh ngồi viết bài tôi chú ýquan sát các em để nhắc nhở ngồi đúng

Đây là một bước thực hành quan trọng trong việc tiếp thu kiến thức và luyệnviết, việc làm này ảnh hưởng tới chất lượng học tập của các em và cũng ảnhhưởng tới hình thức và sự phát triển của các em Nói như vậy để biết rằng tổi hiểu

rõ được tầm quan trọng của việc giúp học sinh Tiểu học ngồi học, ngồi viết đúng

tư thế Mong các bạn đồng nghiệp đừng xem nhẹ

Hình ảnh minh họa cách cầm bút (hình phía dưới) đã được tôi áp dụng đểhướng dẫn các em ngay từ đầu năm học, sau khi kiểm tra cách cầm bút của các

em Tôi hướng dẫn cho học sinh xem hình minh họa và nêu cách cầm bút ra sao,sau đó tôi chỉ cho các em biết:

Cầm bút đúng là cách cầm bút và điều khiển bút viết bằng ba ngón tay (ngóntrỏ, ngón cái, ngón giữa) của bàn tay phải Đầu ngón tay trỏ đặt ở phía trên, đầungón tay cái giữ bên trái, phía bên phải của đầu bút tựa vào cạnh đốt đầu ngón taygiữa Ba điểm tựa này giữ bút và điều khiển ngòi bút dịch chuyển linh hoạt Ngoài

ra động tác viết cần có sự phối hợp cử động của cổ tay, khuỷu tay và cả cánh tay

Minh họa cách cầm bút đúng

Việc hướng dẫn cỏc em cầm bỳt đỳng cỏch sẽ giỳp cho cỏc em viết đẹp.

Trong quỏ trỡnh dạy học giỏo viờn khụng chỉ dạy học sinh cầm bỳt đỳng ngay banđầu mà phải chỳ ý nhắc nhở cỏc em hàng ngày để học sinh cú thúi quen cầm bỳtđỳng cỏch Bởi vậy đến thời điểm tụi hoàn thiện phần nghiờn cứu giỳp học sinhlớp 4 trường Tiểu học Thị Trấn Vạn Hà, huyện Thiệu Húa giữ vở sạch, viết chữđẹp đó cú tất cả cỏc em cú ý thức cầm bỳt đỳng cỏch, ngồi đỳng tư thế Cỏc em đóbiết nhắc nhở nhau từ cỏch để vở viết, cầm bỳt đỳng, ngồi đảm bảo tư thế

3.4 Giải phỏp 4: Cỏch chọn vở ụ li , bỳt viết

Bỳt viết, vở viết, giấy viết là một trong những yếu tố quyết định rất lớn đến

sự thành cụng của một bài viết đẹp Trong quỏ trỡnh nghiờn cứu và ỏp dụng tụinhận thấy loại vở giúp các em viết chữ đẹp phải là loại chống lúa giấydày đường kẻ li rừ ràng, độ sỏng vừa phải thớch hợp mắt, chủ yếu là giấy vởcủa các hãng uy tớn được đa số chấp nhận như Hồng Hà, Hải Tiến, ThiờnLong Loại vở viết của học sinh góp phần quan trọng đến chất l-ợng vở sạch và chữ đẹp, vì vậy giáo viên phải thực sự chú ý tớichất lợng Hiện nay trên thị trờng có nhiều hãng giấy vở, cónhững hãng không đảm bảo chất lợng nhng có thể dùng các áplực và các mối quan hệ để rao bán sản phẩm Chính vì vậy tvấn cho phụ huynh ngời giáo viên tuyệt đối không vì mục đíchcá nhân để định hớng cho phụ huynh mua chọn các loại giấy vởkhông đảm bảo

Về bỳt viết tụi hướng dẫn cỏc phụ huyynh chọn loại bỳt mỏy cú độ dàikhoảng 13cm, khụng quỏ to hoặc quỏ nhỏ, nhất là chỗ tay cầm bỳt đường kớnh7mm là vừa Phần ngũi bỳt và lưỡi gà cắm vào cổ bỳt phải vừa khớt, cỏc bộ phậnkhỏc phải đảm bảo cho việc hỳt mực, giữ mực và ra mực đều Để viết được nộtthanh nột đậm cần phải cải tiến phần đầu ngũi Mài hết hạt gạo sao cho đầu ngũibỳt mỏng dẹt Độ mỏng của đầu ngũi cú thể đạt tới mức 0,1mm, chiều rộng củađầu ngũi bỳt phụ thuộc theo yờu cầu của mẫu chữ kiểu chữ viết thụng thường từ0,5mm đến 2mm Tạo ra độ nghiờng phự hợp với tay viết (nghiờng sang phảikhoảng 20,5 độ) Đầu ngũi bỳt phải cú cỏc gúc, cỏc cạnh để chữ viết cú độ nột Ngũi bỳt khụng quỏ trơn để điều khiển được bỳt theo ý người viết, khụng quỏsắc để khi viết khụng bị gai trỏnh việc rỏch giấy và nhoố mực.Điều chỉnh rónh dẫnmực đến đầu ngũi nhiều hơn bỳt bỡnh thường vỡ nột đậm cần xuống mực nhiều hơn.Toàn bộ trọng lượng cõy bỳt khụng được quỏ nặng hoặc quỏ nhẹ (khoảng 8g đến 10g/1 cõy bỳt là vừa)

Đối với loại bỳt kim tụi nhận thấy chọn loại bỳt cú đầu kim tốt, ra mực đều, mực ra vừa phải khụng quỏ đậm cũng khụng quỏ mờ, nột viết khụng nờn quỏ to hoặc quỏ nhỏ từ đú tụi định hướng cho phụ huynh mua cho cỏc em loại bỳt này Hiện nay trờn thị trường cú rất nhiều loại bỳt, cú thể dựng bỳt kim, bỳt mỏy Nhưng kinh nghiệm cho thấy bạn nờn định hướng cho học sinh của mỡnh nờn viết bằng bỳt mỏy Một số loại bỳt viết chữ đẹp được dựng nhiều như bỳt Kim Thành, bỳt mài Ánh Dương, bỳt Hồng Hà, bỳt Thiờn Long…Đú là những loại bỳt tụi đó

áp dụng cho học sinh lớp tôi chủ nhiệm sử dụng trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện sáng kiến giúp học sinh trường tiểu học Thị Trấn Vạn Hà giữ vở sạch viết chữ đẹp, loại bút luôn cho nét chữ đẹp, gọn, dễ viết mà học sinh luyện viết rấtthích.

3.5 Giải pháp 5: Giúp học sinh nắm chắc cấu tạo của chữ viết theo quyết định

số 31/2002/QĐ –BGD$ĐT( ngày 14 /6/2002).

Chữ viết tiếng Việt là loại chữ ghi âm, tất cả đều dựa trên sự kết hợp của 29chữ cái: a, ă ,â,b,c,d,đ,e,ê,g,h,i,k,l,m,n,o,ô,ơ,p,q,r,s,t,u,ư,v,x,y và 5 dấu thanh : sắchuyền, hỏi, ngã, nặng

Ngay từ khi học lớp 1, học sinh đã được học đọc, học viết bảng chữ cái tiếngViệt và các dấu thanh Qua các tiết Tập viết ở các lớp 1, lớp 2, lớp 3 các em đãnắm được cấu tạo của các con chữ, vị trí đặt dấu thanh Bên cạnh những học sinhnắm chắc cấu tạo chữ thì cũng còn khá nhiều học sinh nắm chưa vững, chưa nhớđúng các nét, nhất là ở điểm bắt đầu và điểm kết thúc khi viết; hay độ cao của cáccon chữ nhớ còn mang máng, lẫn lộn Lên lớp 4 còn nhiều học sinh viết sai cỡ chữnét khuyết cong, chữ mất nét…nên nhìn chữ rất xấu, chất lượng chữ viết chưacao Ở lớp 4 việc sửa chữ và chỉnh nét chủ yếu được tiến hành ở tiết chính tả Vìvậy thời gian dành cho hoạt động này còn ít Ngay từ khi nhận lớp dựa vào chữviết của học sinh và kết quả khảo sát tôi đã phân loại học sinh trong lớp thànhnhiều nhóm:

- Đối với nhóm học sinh nắm chưa vững cấu tạo của chữ tôi đã thường xuyên

ôn tập lại cho các em theo từng nhóm chữ đồng dạng như sau:

Nhóm 1: Nhóm các chữ cái có nét cơ bản là nét cong: c, o, ô, ơ , e, ê, x

Nhóm 2: Nhóm các chữ cái có nét cơ bản là nét cong phối hợp với nét móc ( hoặc nét thẳng): a, ă, â,d, đ, q

Nhóm 3: Nhóm các chữ cái có nét cơ bản là nét móc: i, t, u, ư, p, n, m

Nhóm 4: Nhóm các chữ cái có nét cơ bản là nét khuyết: l, h, k, b, y, g

Nhóm 5:Nhóm chữ cái có nét móc hoặc nét cong phối hợp với nét thắt: r, v, s

- Đối với nhóm học sinh viết sai độ cao, độ rộng của chữ Nhóm này chiếmđại đa số học sinh trong lớp vì vậy sau mỗi lần viết chính tả tôi cho học sinh tựphát hiện ra các lỗi đó, viết lên bảng, rồi hướng dẫn học sinh viết lại cho đúng vàomột cuốn vở khác Hoạt động này được tiến hành liên tục kiên trì trong phần củng

cố kiến thức hay phần nhận xét, chữa lỗi ở cuối mỗi tiết chính tả Sau mỗi lần nhưvậy tôi lại cho một số học sinh nhắc lại độ cao của các con chữ theo quy định củathông tư 31 Việc cho học sinh nhắc độ cao của các con chữ tôi phân ra nhóm chohọc sinh dễ nhớ Bao gồm:

- Các chữ cái b, g, h, k, l, y được viết với chiều cao 2,5 đơn vị

- Chữ cái t được viết với chiều cao 1,5 đơn vị

- Các chữ cái r, s được viết với chiều cao 1,25 đơn vị

- Chữ cái d, đ, p, q được viết với chiều cao 2 đơn vị

- Các chữ cái còn lại : o, ô, ơ, a, ă, â, e, ê, u, ư, v, x, n, m, i, c được viếtvới chiều cao 1 đơn vị

- Chiều cao của các chữ cái viết hoa là 2,5 đơn vị, riêng hai chữ cái viếthoa Y, G được viết với chiều cao 4 đơn vị

Đối với học sinh viết chưa đúng sau khi chỉnh sửa và củng cố trên lớp tôigiao cho các em về nhà luyện những chữ cái mà học sinh hay viết sai và một vàicâu văn hoặc một hai khổ thơ ngắn vào một cuốn vở riêng Cuối mỗi tuần cho họcsinh xem lại tất cả các bài đã viết để so sánh, nhận xét và chỉnh sửa những nétmình viết chưa đẹp, chưa đúng Việc này đòi hỏi tôi dành nhiều thời gian và kiêntrì, tỉ mỉ hơn Ngoài năng lực chuyên môn sự kiên trì, tỉ mỉ cùng với sự miệt mài,chăm chỉ chính là yếu tố quyết định tới sự thành công của phần nghiên cứu củamình và đây cũng là bí quyết tôi muốn chia sẻ cùng đồng nghiệp trong việc giúphọc sinh rèn chữ

3.6 Giải pháp 6: Dạy học sinh một số kỹ thuật viết chữ.

Yêu cầu đối với học sinh lớp 4 việc luyện viết đã được nâng cao hơn so vớicác lớp dưới, các em viết với tốc độ viết nhanh hơn, bài viết dài hơn, kỹ thuật viếtcao hơn và chữ viết phải có hồn để khi nhìn bài viết thêm yêu chữ Việt

Song thực tế của lớp chủ nhiệm, khi khảo sát đầu năm ngoài 5 bài đạt điểm Cthì nhiều học sinh viết còn chậm Tôi phân loại học sinh theo chất lượng chấm bài

và thực tế quan sát để có các giải pháp thích hợp cho từng nhóm đối tượng họcsinh Qua tìm hiểu tôi nhận thấy nguyên nhân do các em chưa nắm được kỹ thuậtviết, khi viết các em còn hay nhấc bút nên các con chữ bị rời rạc, viết chưa hếtchữ đã đánh dấu thanh rồi lại mới quay lại viết tiếp chữ đó

Ví dụ khi viết chữ “ ngỗng” một số học sinh viết như sau: Viết “ngô” – sau

đó đánh dấu ngã – rồi lại mới viết thêm chữ “ng” vào cuối

Vậy để vừa đảm bảo được tốc độ nhanh vừa giữ được chữ đúng và đẹp tôi đãhướng dẫn cho học sinh nắm được một số kỹ thuật sau:

- Viết liền mạch: Viết liền mạch là thao tác đưa ngòi bút liên tục từ điểm kếtthúc của nét viết đứng trước tới điểm bắt đầu của nét đứng sau Đây là việc làmquan trọng Viết liền mạch không chỉ làm cho tốc độ viết được nâng lên mà cònđảm bảo tính cân đối và yêu cầu thẩm mĩ của chữ viết

- Kỹ thuật lia bút: là kỹ thuật viết nối các chữ cái với nhau Nét bút được thểhiện liên tục nhưng dụng cụ viết không chạm vào mặt phẳng viết

Ví dụ : khi viết chữ a sau khi viết nét cong đến điểm dừng bút thì lia bút lênđường kẻ ngang trên đưa nét bút thẳng xuống viết nét móc ngược

Hay áp dụng các kĩ thuật trên ta sẽ viết chữ “ ngỗng” như sau:

Viết “ngông ”liền mạch – sau đó lia bút lên phía trên chữ để đánh dấu ngã