SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓAPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHĂM SÓC GIÁO DỤC DINH DƯỠNG - VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM CH
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
CHĂM SÓC GIÁO DỤC DINH DƯỠNG - VỆ SINH
AN TOÀN THỰC PHẨM CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI
Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA YÊN
Người thực hiện: Mai Thị Huệ Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Nga Yên SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA, NĂM 2017
Trang 21.5.Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm 2
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 22.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4
2.3.1 Đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị để phục vụ chăm sóc
giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm 62.3.2 Tổ chức tốt bữa ăn cho trẻ ở tại nhóm lớp 72.3.3 Đưa hoạt động giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực
2.3.4.Tạo môi trường giáo dục dinh dưỡng trong lớp 13
2.3.5 Tổ chức cho trẻ được thăm quan, quan sát thực tế để trẻ
tiếp thu tri thức mới và có dịp củng cố kiến thức đã học 142.3.6.Giáo dục dinh dưỡng thông qua tổ chức hội thi, các ngày
2.3.7 Công tác tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh trong
2.3.8 Làm đồ dùng đồ chơi chơi phục vụ giáo dục dinh dưỡng và
Tài liệu tham khảo
Danh mục các đề tài sáng kiến kinh nghiệm được hội đồng các
cấp đánh giá xếp loại
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài.
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, lànền tảng đầu tiên của ngành Giáo dục đào tạo Chất lượng chăm sóc, giáo dụctrẻ ở trường mầm non tốt có tác dụng rất lớn đến chất lượng giáo dục ở bậc họctiếp theo
Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến côngtác Giáo dục và đào tạo Nghị quyết TW 2 khóa VIII đã nêu rõ: “Giáo dục làquốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của toàn dân, toàn nước” Đồng thời giáo giáodục mầm non cũng là một bộ phận quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dântrong sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ, vì trẻ là hạnh phúc của gia đình, là tương laicủa đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp của đất nước Vì lứa tuổi này vốn cómột tiềm lực phát triển mạnh mẽ, nếu được chăm sóc nuôi dưỡng tốt các cháusớm được phát triển về thể chất, trí tuệ và tình cảm một cách đúng hướng Đó làgiai đoạn cực kì quan trọng trong sự nghiệp hình thành nhân cách.[1]
Ở lứa tuổi mầm non việc chăm sóc nuôi dưỡng có một tầm quan trọng đặcbiệt nó tạo điều kiện về thể chất cho sự phát triển toàn diện cho trẻ, khôngnhững trong hiện tại mà còn ảnh hưởng đến tương lai trẻ sau này Để đảm bảo
có một sức khỏe tốt, cường tráng, dẻo dai cần chú ý đến các chất dinh dưỡng, vìdinh dưỡng sức khỏe ngày nay đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của mọingười, mọi nhà Do đó dinh dưỡng hợp lí đã và đang nâng cao chất lượng chocuộc sống con người nói chung và trẻ em nói riêng
Chính vì vậy nó có nhiệm vụ quan trọng nhằm giáo dục toàn diện cho trẻ
về thể chất, tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ, trí tuệ là cơ sở để hình thành nên nhâncách con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam và chuẩn bị những tiền đề cầnthiết cho trẻ bước vào trường tiểu học được tốt
Giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay đang là vấn đềnóng bỏng là mối quan tâm của toàn xã hội Trong những năm gần đây, đã cónhiều vụ xảy ra ngộ độc thực phẩm ở các địa phương các bếp ăn tập thể trong cảnước ngày càng cao làm ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng của con người.Song song với việc chăm sóc là việc nuôi dưỡng trẻ mà ăn uống là một nhucầu không thể thiếu được của mỗi con người Nấu ăn là một công việc hết sứcgần gũi và quen thuộc trong mỗi gia đình và trường mầm non Trong mỗi chúng
ta ai cũng có thể nấu ăn được những món ăn gần gũi quen thuộc, nhưng nấu nhưthế nào để đảm bảo đầy đủ chất dinh dưỡng một cách an toàn và hợp lý nhất,điều này không dễ, nó luôn luôn đòi hỏi chúng ta phải có những sáng kiến vàhiểu biết về nấu ăn cho các cháu ở trường mầm non Nếu trẻ em được nuôidưỡng tốt sẽ có một sức khoẻ tốt và đó là tiền đề cho sự phát triển của trẻ saunày Vì vậy công tác nuôi dưỡng trong trường mầm non là một việc hết sức quantrọng
Chính vì những lý do trên mà tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục dinh dưỡng - vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ 5 - 6 tuổi ở trường mầm non Nga Yên” để nghiên cứu đưa vào thực tiễn 1.2.Mục đích nghiên cứu.
Trang 4Mục đích của đề tài là nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng - vệ sinh
an toàn thực phẩm cho trẻ 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Nga Yên đạt kết quảcao và phát triển toàn diện về mọi mặt
Giúp trẻ nhận biết và làm quen 4 nhóm thực phẩm, lợi ích, nguồn gốc củacác loại thực phẩm, và thức ăn đối với sức khỏe con người
Biết được lợi ích của việc ăn uống đúng cách, ăn nhiều bữa, phối hợp nhiềuloại thức ăn khác nhau để đảm bảo đủ chất
Giáo dục cho trẻ hiểu cách ăn khác nhau của từng loại thực phẩm
Dạy trẻ biết phải sử dụng nguồn thực phẩm sạch sẽ, vệ sinh tay chân trướckhi ăn và trẻ ăn nhiều loại thức ăn với số lượng phù hợp và đầy đủ các nhómthực phẩm
Đây là trách nhiệm của mỗi gia đình cũng như nhà trường cần làm tốt việcgiáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm ở lứa tuổi mầm non [2]
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Trẻ lứa tuổi mẫu giáo 5 - 6 tuổi ở trường Mầm non xã Nga Yên - HuyệnNga Sơn
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp thực hành, trải nghiệm
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp tuyên truyền
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
- Phương pháp thống kê ,xử lý số liệu
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
Qua nghiên cứu về sáng kiến kinh nghiệm (SKKN) của mình, tôi đã nghiêncứu tìm ra những đổi mới, được đúc rút trong quá trình nghiên cứu thực tế côngviệc của mình tại lớp mà tôi đang giảng dậy Do tình hình thực tế hiện nay vấn
đề vệ sinh và an toàn thực phẩm là một nỗi lo lớn của toàn xã hội, của mỗi mộttập thể, của từng cá nhân chúng ta Vì vậy các giải pháp mà tôi đã thực hiệntrong SKKN năm 2013-2014 thì tôi mạnh dạn đưa ra những giải pháp mới, sángtạo để thu hút trẻ trong việc nâng cao chất lượng về vấn đề dinh dưỡng và vệsinh an toàn thực phẩm trong lớp của mình Nên tôi đã bổ xung thêm hai giảipháp: Tổ chức cho trẻ được thăm quan, quan sát thực tế để trẻ tiếp thu tri thứcmới có dịp củng cố kiến thức đã học và Làm đồ dùng đồ chơi phục vụ giáo dụcdinh dưỡng, vệ sinh an toàn thực phẩm và một số nội dung bổ sung trong cácgiải pháp khác để phù hợp với trẻ, tình hình hiện nay Đó là những điểm mới màtôi đã bổ xung thêm vào bài sáng kiến của mình để nghiên cứu nhằm đem lạihiệu quả cao nhất, trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ ở trường mầm non
2 NỘI DUNG 2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục thế hệ trẻ là trách nhiệm của mọingười, mọi nhà và toàn xã hội, mọi trẻ em đều có quyền được chăm sóc nuôidưỡng và được học tập một cách bình đẳng không phụ thuộc hoàn cảnh riêng vềgia đình, dân tộc, địa phương Đó không những là mục tiêu của cách mạng màcòn là ước mơ tha thiết của những người làm cha làm mẹ, vì trẻ em là niềm hạnh
Trang 5phúc của mọi gia đình, là tương lai của mọi dân tộc.Chủ Tịch Hồ Chí Minh đãtừng nói:[3]
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
“Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình là tương lai của đất nước”Chính vì lẽ đó mà ở lứa tuổi mầm non việc giáo dục dinh dưỡng vệ sinh
an toàn thực phẩm là một trong những vấn đề vô cùng quan trọng và hết sức cầnthiết được đặt lên hàng đầu Nếu sức khỏe trẻ phát triển tốt thì trẻ sẽ tích cực tựgiác tham gia vào các hoạt động học tập, vui chơi giúp trẻ phát triển toàn diện về
5 lĩnh vực (Phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, pháttriển tình cảm xã hội, phát triển thẩm mỹ) Cụ thể là trẻ phải được chăm sóc ănuống đầy đủ các chất dinh dưỡng, đủ lượng, đảm bảo hợp vệ sinh, đúng lứa tuổi,phù hợp với đặc điểm phát triển tâm sinh lý của trẻ Giúp trẻ phát triển hài hòacân đối về thể lực, hình thành cho trẻ một số thói quen nề nếp, kỹ năng sống,một cách tích cực, biết ăn đúng ăn đủ hợp vệ sinh văn minh
Hơn nữa, trường mầm non là nơi tập trung đông trẻ Trẻ còn non nớt chưachủ động, chưa ý thức đầy đủ về giáo dục dinh dưỡng - vệ sinh an toàn thựcphẩm, vì vậy ngành học mầm non đã đưa nội dung “Giáo dục dinh dưỡng - vệsinh an toàn thực phẩm” vào chương trình chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ
ở lứa tuổi mầm non Đặc biệt trong những năm qua bậc học mầm non đã tổ chứctập huấn rất nhiều lớp chuyên đề về vệ sinh an toàn thực phẩm và kiến thức vềchăm sóc sức khỏe cho trẻ trong trường mầm non Nhằm nâng cao chất lượngchăm sóc, nuôi dưỡng bảo vệ sức khoẻ cho trẻ Việc đưa các nội dung giáo dụcdinh dưỡng vệ sinh an toàn thực phẩm và sức khoẻ vào dạy cho trẻ mầm non làviệc làm rất cân thiết Có như vậy mới tạo ra sự liên thông về kiến thức giáo dụcdinh dưỡng từ độ tuổi nhà trẻ đến lứa tuổi học đường Tiến hành giáo dục dinhdưỡng - vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ mầm non sẽ góp phần quan trọngtrong việc phát triển chiến lược con người tạo ra những lớp con người mới có đủtrình độ hiểu biết về tri thức khoa học hiện đại, tiên tiến vững bước trên conđường hội nhập và phát triển kinh tế đất nước hiện nay
Như “Sức khỏe là vốn quý nhất của con người”
Con người sống tồn tại và phát triển được là nhờ nguồn dinh dưỡng, do vậygiáo dục dinh dưỡng là một quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch đếntình cảm, lý trí của con người, làm thay đổi nhận thức thái độ và hành động để điđến tự giác chăm lo đến vấn đề ăn uống và sức khỏe cá nhân, tập thể, cộng đồng
Trước kia có người từng quan niệm “trời sinh voi trời sinh cỏ” theo quanniệm này thì việc đứa trẻ sinh ra và lớn lên theo một cách tự nhiên theo nămtháng miễn là cho trẻ ăn để nó lớn, còn ăn như thế nào? có phù hợp với nhu cầudinh dưỡng của cơ thể hay không? có đảm bảo thành phần dinh dưỡng của cácchất và cân đối hợp lý khẩu phần ăn hay không thì không cần biết Nhưng ngàynay điều kiện kinh tế, xã hội, khoa học ngày càng phát triển, trình độ dân tríngày càng cao Vấn đề dinh dưỡng đối với con người là hết sức cần thiết Dinhdưỡng đối với con người là cả một công trình khoa học đã được nhiều nhà dinhdưỡng học trong nước và trên thế giới nghiên cứu Đặc biệt là đối với trẻ lứatuổi mầm non, không phải chỉ cho trẻ ăn no là đủ mà phải cho trẻ ăn đủ chất, đủlượng, cân đối, hợp vệ sinh có như vậy thì trẻ mới có đủ sức khoẻ tốt, cơ thể mới
Trang 6phát triển hài hoà, cân đối là nền tảng để trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất
Thường xuyên nghiên cứu tiếp thu những kiến thức về nuôi dưỡng chămsóc, giáo dục dinh dưỡng cho trẻ qua chuyên đề, chương trình hội thi, hội thảo,qua dự giờ thăm lớp, qua thông tin đại chúng, ti vi, sách báo tạp chí,…
Có được sự hướng dẫn chỉ đạo sát sao của đội ngũ cán bộ chuyên viênPGD Huyện Nga Sơn và ban giám hiệu nhà trường
Nhà trường có quy mô rộng rãi thoáng mát, môi trường xanh - sạch - đẹp,
đã có bếp ăn một chiều, có hệ thống nước sạch
Với sự ủng hộ nhiệt tình của lãnh đạo Đảng, chính quyền địa phương, cáccấp, các ngành đoàn thể, phụ huynh nhiệt tình hưởng ứng, quan tâm chăm lo tạođiều kiện xây dựng cơ sở vật chất mua sắm đồ dùng trang thiết bị phục vụ chocông tác chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ Nhằm phòng ngừa ngộ độc thựcphẩm đáng tiếc xảy ra ở trường lớp, địa phương mình Đồng thời nâng cao chấtlượng về giáo dục sức khỏe trẻ được tốt
* Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên nhà trường không khỏi không có những khókhăn bất cập cần được khắc phục trong thời gian tới đó là: kinh phí chi đầu tưcho cơ sở vật chất như bếp hiện đại hơn, khu vệ sinh, lát sân đảm bảo vệ sinhmôi trường khỏi bụi bặm, có đủ nguồn nước tại chỗ tiện cho vệ sinh cá nhân trẻ
và một số điều kiện khác…
Đa số phụ huynh làm nghề nông nghiệp, đi công ty và nghề buôn bán bậnrộn với công việc nên không có thời gian chăm sóc con cái, một số trẻ chưa có ýthức về giữ gìn vệ sinh chung, kinh tế gia đình gặp nhiều khó khăn, chất lượngbữa ăn còn phụ thuộc vào mức thu nhập của cha mẹ, thiếu kiến thức, hiểu biết,cũng như kinh nghiệm về nuôi dưỡng, chăm sóc con theo khoa học nên dẫn đến
tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng còn cao so với kế hoạch
Một số bậc cha mẹ chưa thực sự quan tâm sức khỏe của trẻ, để trẻ ăn, ngủ,
vệ sinh tùy thích, mất vệ sinh, dẫn đến trẻ suy dinh dưỡng và mắc các bệnh như:ngoài da, đau mắt, tiêu chảy, hô hấp
Hơn nữa các loại thực phẩm có nguy cơ bị làm giả, làm nhái, và còn bị tẩmướp các hóa chất độc hại luôn ẩn chứa những nguy cơ nhiễm khuẩn làm ảnhhưởng đến sức khỏe của trẻ, làm giảm chất lượng bữa ăn của trẻ tại trường mầmnon
* Kết quả thực trạng
Đầu năm học 2016 2017 tôi được nhà trường phân công phụ trách lớp 5
-6 tuổi với tổng số trẻ là 37 cháu Theo hướng dẫn chỉ đạo của Phòng giáo dục và
Trang 7đào tạo Huyện Nga Sơn về công tác chăm sóc sức khỏe và nuôi dưỡng nhàtrường có kế hoạch phối hợp với trạm y tế xã về khám sức khỏe, cân đo theo dõitrên biểu đồ phát triển của trẻ vào đầu năm học.
* Kêt quả khảo sát đầu năm học: (Tháng 9/2016)
Nội dung khảo sát Số trẻ được khảo sát đầu năm học Tỷ lệ %
Trẻ có thói quen nề nếp vệ sinh cá nhân 25 67
2 Chất lượng nuôi dưỡng
Trước tình hình thực tế trên, để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dụcdinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ ở lớp Ngay từ đầu năm tôi đãxây dựng kế hoạch, mục tiêu, nội dung, hình thức tổ chức biện pháp giáo dụcdinh dưỡng vệ sinh an toàn thực phẩm được ban giám hiệu nhà trường duyệt vànhất trí về việc thực hiện nghiêm túc nội dung chương trình cam kết của tôi - từ
đó tôi đã chủ động tích cực sáng tạo nhiệt tình trong việc thực hiện giáo dụcdinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ:
- Tôi hiểu rõ ý nghĩa tầm quan trọng của dinh dưỡng có liên quan đến sứckhỏe và bệnh tật của trẻ Từ đó tôi xác định trách nhiệm trong công tác chăm sóc
về dinh dưỡng cho trẻ
- Nắm bắt được nhu cầu dinh dưỡng của trẻ theo từng độ tuổi như thế nào
- Hiểu các nội dung giáo dục dinh dưỡng đối với trẻ
Trang 8- Cô cho trẻ khám phá một số thực phẩm thông thường, cách chế biến cácloại thực phẩm trẻ được ăn, một số món ăn được chế biến từ các loại thực phẩm
đó, dạy cho trẻ biết con người cần được chăm sóc ăn uống đủ chất dinh dưỡng,
ăn hết suất, không kén chọn thức ăn Vì vậy, để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dụcdinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ tôi đã sử dụng các giải phápkhác nhau như sau:
Chính vì vậy bản thân là một giáo viên tôi tự nhận thấy mình phải có tráchnhiệm cùng với nhà trường đưa ra những giải pháp để bàn về vấn đề đầu tư cơ
sở vật chất trang thiết bị để phục vụ chăm sóc giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh antoàn thực phẩm cho trẻ như: Mua xoong, nồi, ấm nhôm, xô chậu, bát, thìa, cốcInox, khăn mặt… đảm bảo đầy đủ đồ dùng cho 100% trẻ được ăn bán trú tạitrường, chính vì vậy chất lượng chăm sóc, giáo dục của nhà trường ngày càngđược khẳng định, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục hiệnnay, mang lại niềm tin yêu cho các bậc phụ huynh khi gửi con em vào trường
Hình ảnh: Đồ dùng trang thiết bị nấu ăn trong trường mầm non Nga Yên
* Kết quả:
Qua cuộc họp phụ huynh đầu năm nhà trường đã xây dựng kế hoạch muasắm, bổ sung cơ sở vật chất phục cho việc nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻnhư: Đã mua nồi cơm điện, lắp toàn bộ hệ thống bếp ga công nghiệp, mua thêmxoong nồi, bát thìa, cốc, khăn mặt, đặc biệt mua nồi cơm nấu bằng ga…Mua cácloại tranh ảnh, lô tô về các nhóm thực phẩm… đầy đủ phục vụ cho việc nuôidưỡng chăm sóc, giáo dục 100% trẻ trên toàn trường
Trang 92.3.2 Tổ chức tốt bữa ăn cho trẻ ở tại nhóm lớp.
Tầm quan trọng của dinh dưỡng hợp lý những năm đầu đời và sự liên quangiữa dinh dưỡng với khả năng nhận thức của trẻ em trong trước mắt cũng nhưlâu dài là rất rõ ràng
Trẻ em thiếu dinh dưỡng trong những năm đầu đời sẽ ảnh hưởng không tốtđến mức độ phát triển và kết quả học tập hiện tại cũng như sau này
Vì vậy, việc tổ chức tốt hoạt động nuôi dưỡng cho trẻ tại trường mầm non
sẽ giúp cho trẻ phát triển tốt về thể lực cũng như trí tuệ, góp phần nâng cao chấtlượng chăm sóc giáo dục trẻ tại các trường mầm non
Dinh dưỡng cho bé mỗi ngày khi đến trường luôn là một trong những vấn
đề quan trọng được Trường Mầm non đặc biệt quan tâm với trách nhiệm củangười giáo viên tôi luôn mong muốn mang đến những bữa ăn thực sự có chấtlượng cho các bé Mỗi bữa ăn tại trường trẻ được cung cấp đầy đủ 4 nhóm thựcphẩm mà ngay từ đầu năm học các giáo viên trực tiếp đứng lớp như chúng tôi đãtham mưu, đóng góp ý kiến cho Ban giám hiệu chỉ đạo cô nuôi cần thay đổi cácmón ăn để trẻ khỏi nhàm chán, đảm bảo chất lượng cũng như số lượng bữa ăn vàphải thực hiện đúng giờ, đúng qui định vệ sinh và được ban giám hiệu nhất tríđưa vào kế hoạch để chỉ đạo
Hàng ngày Ban giám hiệu đi kiểm tra công tác chuẩn bị và tổ chức cho trẻ
ăn Có những bữa ăn Ban chấp hành hội phụ huynh học sinh lên kế hoạch lịchphân công đến kiểm tra giám sát bữa ăn của các cháu Khi phụ huynh trực tiếpthấy con em mình được các cô chăm sóc, nuôi dưỡng khoa học như thế các Phụhuynh hoàn toàn tin tưởng, yên tâm vào nhà trường ngày một gửi trẻ đông hơn
Có thể nói, việc chăm sóc những bữa ăn giàu dinh dưỡng tại Trường Mầm nonđóng vai trò quan trọng trong việc giúp bé phát triển thể chất khỏe mạnh mỗingày khi đến trường
Tổ chức bữa ăn cho trẻ chúng tôi cùng nhóm lớp đã phân công sắp xếpcông việc giữa các giáo viên một cách hợp lý, cần tạo cho trẻ ăn uống hợp vệsinh, chuẩn bị trước bữa ăn quét dọn phòng ăn sạch sẽ, bàn ghế sắp xếp gọngàng, ngăn nắp, lau sạch bàn chia thức ăn, bát, thìa, đĩa tráng nước sôi, đồ dùng
ăn uống sạch sẽ, khô ráo, bầy xếp đẹp mắt, sẽ gây được phản xạ kích thích trẻthèm ăn, hứng thú ăn ngon miệng, ăn hết xuất, sắp xếp chỗ ngồi ăn của trẻ phảithoải mái, tránh ngồi quá chặt trẻ bị gò bó, ăn mất ngon hoặc gây vướng sẽ bị đổcơm, bố trí cho trẻ có chỗ ra vào, cô chia ăn phải rửa tay bằng xà phòng, đeokhẩu trang, đi gang tay, mặc tạp dề chia thức ăn, chia cơm xong cho trẻ ăn ngay,trước khi ăn trẻ phải rửa tay bằng xà phòng mới vào bàn ăn
Khi ăn trẻ được tham gia trực tiếp trong quá trình tổ chức bữa ăn: trẻ tự sắpxếp bàn ăn, chuẩn bị các đồ dùng, khăn ướt, đĩa đựng khăn, ca cốc, bát thìa cô
đã chuẩn bị, đĩa đựng cơm rơi ở mỗi bàn, trẻ cũng học cách trưng bày các món
ăn làm sao cho đẹp mắt và tham gia chọn thức ăn một cách hào hứng Điều nàykhông chỉ có ý nghĩa về mặt dinh dưỡng như giúp trẻ ăn ngon miệng hơn, hấpthu tốt hơn mà còn có ý nghĩa tích cực rất lớn trong việc giáo dục và hình thànhcác kỹ năng, lịch sự trong văn hóa ẩm thực (không vừa ăn vừa nói, biết lấy thức
ăn vừa đủ, không bỏ thừa đồ ăn; đi lại nhẹ nhàng, không tranh giành, la hét ) vàhình thành sự hiểu biết của trẻ về thực phẩm, các món ăn mà trẻ yêu thích, tạo
Trang 10không khí thoải mái hào hứng - hứng thú, đầm ấm như gia đình giúp trẻ ăn ngonmiệng, ăn hết suất.
Để đảm bảo vệ sinh trong ăn uống thì điều đầu tiên tôi phải vệ sinh cá nhânsạch sẽ trước khi chia cơm và thức ăn cho các cháu Trong khi chờ đợi chia
cơm, tôi cho trẻ hát bài “Mời bạn ăn” của nhạc sỹ Trần Ngọc
Mời bạn ăn, ăn cho chóng lớn Mình cùng ăn, chúng mình sẽ lớn nhanh Mời bạn uống, uống nước mịn da Mình cùng ăn nhất định sẽ lớn nhanh Thịt và rau, trứng đậu cá tôm Được đi thi bé khỏe, bé ngoan
Từ đó để hình thành thói quen vệ sinh hành vi văn minh trong ăn uống
cho trẻ Thói quen tự phục vụ, lao động vừa sức để giúp cô giáo rèn cho trẻ thóiquen trước khi ăn trẻ biết chào mời cô giáo, bạn bè, khách đến thăm
Hình ảnh: Trẻ ăn bữa trưa trong trường mầm non
Trong khi ăn tôi luôn hỏi trẻ về các món ăn: hôm nay các con ăn nhữngmón ăn gì?, các món ăn này cung cấp chất gì?, ăn đủ chất giúp cho cơ thể chúng
ta sẽ như thế nào? Trong khi ăn rèn cho trẻ biết ăn từ tốn, nhai kỹ không nóichuyện riêng ăn không nhai nhồm nhoàm, phải ăn hết suất của mình, không làmcơm rơi vãi, không xúc cơm đổ vào bát của bạn, không kén chọn thức ăn, khôngthò tay bốc thức ăn, không cười đùa chạy lung tung Hơn nữa tôi còn giáo dụctrẻ trong khi ăn nếu có hắt hơi thì phải lấy tay che miệng hay quay mặt ra ngoàibàn ăn, nếu không sẽ bát cơm vào bàn ăn, bát ăn của bạn và các bạn…như thế sẽmất vệ sinh… Ngoài ra tôi còn động viên khuyến khích những trẻ nhác ăn, tôi
đề ra tiêu chí thi đua để khích lệ các cháu ăn thi với nhau, ăn tốt thì cơ thể mớikhỏe mạnh chóng lớn da dẻ hồng hào, học giỏi, được mọi người quý mến Lười
ăn thì người gầy yếu mệt mỏi, da dẻ xanh xao, chậm lớn, sẽ gây bệnh tật, họckém, bố mẹ cô giáo không vui lòng Tuy nhiên không phải tất cả các cháu đều
có sở thích ăn uống giống nhau, bởi vì có những cháu không ăn cháo lươn, cháotrai, canh trứng… mà đến bữa ăn cháu cứ ngồi thờ ơ, không muốn ăn, bởi vì khi
ở nhà các cháu thường ăn theo sở thích của mình nên ăn chưa đa dạng 4 nhómchất dinh dưỡng vì vậy các cháu không quen ăn những thức ăn ở trường Chính
Trang 11vì vậy là một giáo viên mầm non với công việc vừa chăm sóc, nuôi dưỡng vàgiáo dục trẻ tôi luôn tìm ra những biện pháp để trẻ ăn được hết xuất như: tôi dỗgiành, động viên nhằm khuyến khích trẻ để giúp trẻ ăn được tất cả các loại thức
ăn khác nhau Tôi giúp cháu hiểu ăn đa dạng và đầy đủ 4 nhóm chất thực phẩm:đạm, chất béo, bột đường, vitamin và muối khoáng sẽ giúp cho cơ thể khỏemạnh cân đối, da dẻ hồng hào
Trẻ được ăn bán trú tại trường sẽ hình thành cho trẻ thói quen nề nếp học,chơi, ăn, ngủ có giờ, có giấc, vì vậy sức khỏe các cháu được nâng lên Hàngngày nhìn các cháu ngoan, vui khỏe, sạch sẽ, ăn uống ngon miệng lại biết laođộng tự phục vụ, ăn xong xếp gọn bát vào rổ, nhặt cơm rơi vãi, lau bàn xếp ghế,uống nước lau miệng
Khi đi ngủ biết lấy chăn gối kê sạp giường, lúc ngủ dậy biết gấp chăn gốicất đúng nơi quy định, chải đầu soi gương Thấy các cháu hồn nhiên ngây thơtrong sáng mà lại dí dỏm, luôn tích cực tham gia vào các hoạt động học tập vuichơi, lòng tôi như ấm lại và tự nhủ mình phải cố gắng dạy dỗ, rèn luyện cho trẻnhững kiến thức, kỹ năng sống, thân thiện hòa đồng, những kỹ năng thói quengiao tiếp ứng xử, hành vi văn minh trong ăn uống, lối sống có văn hóa, giờ đây
đã đi vào nề nếp Công việc này được tiến hành thường xuyên liên tục
Để giúp các cháu trở thành những con người mới có kiến thức, có kỹ năng
về giáo dục dinh dưỡng, có đủ sức khỏe tham gia học tập tốt
* Kết quả:
Qua việc tổ chức bữa ăn cho trẻ ở lớp tôi: Thể lực của trẻ được nâng lên rõrệt: 100% trẻ nhận biết, phân biệt thành thạo và ăn đa dạng 4 nhóm chất dinhdưỡng và biết lợi ích của các chất dinh dưỡng đối với cơ thể con người, biết khi
ăn không nói chuyện riêng, ăn không nhai nhồm nhoàm, ăn không làm rơi vãimất vệ sinh Đặc biệt 100% trẻ trong lớp có những kỹ năng thói quen giao tiếpứng xử, hành vi văn minh trong ăn uống và trước, sau khi ăn đã đi vào nề nếp
2.3.3 Đưa hoạt động giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm vào các hoạt động trong ngày.
Muốn đứa trẻ phát triển toàn diện thì điều đầu tiên chúng ta nhắc đến đó là
"sức khoẻ" do đó dinh dưỡng là nhu cầu sống hàng ngày của mỗi con người Trẻ
em cần dinh dưỡng để phát triển về thể lực, trí tuệ và góp phần phát triển toàndiện nhân cách cho trẻ Chúng ta biết rằng tình trạng dinh dưỡng tốt của mọingười nói chung, trẻ em nói riêng phụ thuộc vào khẩu phần dinh dưỡng thíchhợp, việc được chăm sóc sức khoẻ đầy đủ có môi trường sống hợp vệ sinh
Trên cơ sở nhận thức được tầm quan trọng của giá trị dinh dưỡng và điềukiện kinh tế hiện nay, là một giáo viên mầm non tôi cần tuyên truyền giáo dụcdinh dưỡng cho mọi người, nhất là giáo dục dinh dưỡng đối với trẻ ngay ở độtuổi mầm non
Giáo dục dinh dưỡng là một quá trình tác động có mục đích, có kế hoạchđến tình cảm, lý trí con người nhằm làm thay đổi nhận thức, thái độ và hànhđộng để đi đến tự giác Chăm lo vấn đề ăn uống và sức khoẻ cá nhân, tập thểcộng đồng
Từ thực tiễn trên tôi đã lồng ghép giáo dục dinh dưỡng thông qua một sốhoạt động trong ngày vì: Giáo dục dinh dưỡng là biện pháp nhằm hướng đến
Trang 12hình thành những thuộc tính tâm lý và năng lực chung của trẻ, nhằm phát triểntoàn diện nhân cách ban đầu ở trẻ, kích thích, thu hút, lôi cuốn trẻ tham gia giảiquyết những nhiệm vụ học tập như khám phá mối liên kết giữa hành vi và sứckhoẻ, củng cố sự hiểu biết của trẻ về dinh dưỡng sức khỏe Chính vì vậy tôi đãđưa hoạt động giáo dục dinh dưỡng vào các hoạt động trong ngày.
* Thông qua hoạt động Khám phá khoa học: Nhằm củng cố, hệ thống
hoá, chính xác hoá những kiến thức về dinh dưỡng mà trẻ đã làm quen ở mọi lúcmọi nơi, phát triển trí tuệ cho trẻ
- Dạy trẻ biết tên gọi đặc điểm cấu tạo của đối tượng trẻ biết được thànhphần các chất và giá trị dinh dưỡng của đối tượng đó đối với cơ thể con người
- Trẻ biết được tác dụng của các chất Prôtít, Lipít, Gluxít, Các loại Vitamin
và muối khoáng với cơ thể con người
- Khi sử dụng các hình thức này cần đạt các yêu cầu sau:
+ Phát huy tính tự giác, chủ động của trẻ, đảm bảo không khí vui tươi thoảimái nhẹ nhàng, không gò bó áp đặt
+ Giờ học phải có trọng tâm, tránh dàn trải, lan man, cần biết phối hợp cácphương pháp một cách linh hoạt, hợp lý
* VD: “Bài một số con vật nuôi trong gia đình có 4 chân đẻ con”
Giáo dục: Trẻ có ý thức biết chăm sóc giáo dục vật nuôi, biết giá trị dinh
dưỡng của một số con vật nuôi đối với sức khoẻ con người
Hình thức này tạo điều kiện cho trẻ được vận động như bắt chước tiến kêu,dáng đi của các con vật nuôi
- Giúp trẻ hiểu thêm về môi trường xung quanh, phát triển ở trẻ khả năngquan sát và khiếu thẩm mỹ
+ Thông qua hình thức này để giáo dục trẻ đối với thiên nhiên con người
- Đối tượng quan sát phải đảm bảo phù hợp với nội dung bài học, đảm bảothẩm mỹ
- Qua hình thức này trẻ sẽ được tiếp xúc trực tiếp với các loại thức ăn thựcphẩm do vậy giáo dục cho trẻ tức là giáo dục trẻ hiểu được các thành phần vaitrò ở từng loại lương thực thực phẩm cụ thể nhanh hơn chính xác hơn
+ Hình thức ngoài tiết học gồm nhiều hình thức: Dạo chơi, hoạt động vuichơi, các hoạt động khác: ăn trưa và ăn chiều
- Các tổ chức khác nhau sẽ hỗ trợ giúp đỡ nhau cho việc giáo dục trẻ hiệuquả cao hơn
* Hoạt động ngoài trời
Trong giờ hoạt động ngoài trời: Cô cho trẻ quan sát, phân biệt, so sánh cácloại rau, quả, con vật, cách chăm sóc chúng; hướng dẫn cho trẻ một số nguyêntắc an toàn khi chơi ngoài trời(chơi ở những nơi an toàn, không chơi gần hồ, ao;những đồ chơi được phép chơi và không được phép chơi…) Trong quá trình trẻ
