Một số biện pháp hướng dẫn trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi làm đồ dùng đồ chơi tại trường mầm non nga hưng

Để làm được điều này, giáo viên cần phải trang bị cho mình những kiến thức về chăm sóc giáo giục trẻ, hiểu đặc điểm của trẻ và kiến thức về làm đồ dùng đồ chơi, có được những kiến thức đ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN TRẺ MẪU GIÁO

5 – 6 TUỔI LÀM ĐỒ DÙNG ĐỒ CHƠI TẠI TRƯỜNG

MẦM NON NGA HƯNG

Người thực hiện: Thịnh Thị Hương Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường MN Nga Hưng SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HOÁ, NĂM 2017

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm. 4

Giải pháp 1: Nâng cao kiến thức, tìm tòi, học hỏi bồi dưỡng bản thân 6

Giải pháp 2: Tìm kiếm, thu gom và sử lý nguyên vật liệu để làm đồ

Giải pháp 3: Tổ chức hướng dẫn cho trẻ làm đồ dùng đồ chơi 9

Giải pháp 4: Sử dụng sản phẩm trong các hoạt động của trẻ 16

Giải pháp 5: Công tác tuyên truyền, phối kết hợp với phụ huynh tìm

* Tài liệu tham khảo

* Danh mục các đề tài sáng kiến kinh nghiệm đã được xếp loại

1 LỜI MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Trẻ em là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của

mỗi dân tộc “Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” Chăm sóc và giáo dục trẻ

ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp chăm lo, đào tạo và

bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành người hữu ích cho xã hội Nhưng để trẻ có được

một nhân cách toàn diện để trở thành người công dân tốt thì chỉ sự yêu thương

chăm sóc thôi là chưa đủ mà cần giáo dục trẻ một cách khoa học và phù hợp Và

trường mầm non chính là môi trường thuận lợi nhất để giáo dục trẻ ngay từ

những năm tháng đầu đời[1] Công tác giáo dục Mầm Non nhằm giáo dục trẻ

bằng cách vui chơi mà giáo dục các cháu những đức tính tốt, chăm sóc sức khỏe,

tập cho các cháu “chơi mà học, học mà chơi” trẻ hiểu và tiếp thu mọi điều về thế

giới xung quanh thông qua việc tìm hiểu, khám phá các sự vật, hiện tượng,…trẻ

học cách làm người qua việc thể hiện tình cảm, thái độ đối với các đồ vật, đồ

dùng, đồ chơi,…chuẩn bị cho trẻ vào học ở trường phổ thông Ở trẻ em có rất

nhiều dạng hoạt động khác nhau như: Hoạt động vui chơi, hoạt động học tập,

hoạt động lao động, hoạt động giao tiếp… Trong các hoạt động thì vui chơi là

một hoạt động quan trọng trong đời sống tuổi thơ của trẻ Ở trường mầm non,

hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo được giáo viên tổ

chức, hướng dẫn nhằm giúp trẻ thỏa mãn các nhu cầu vui chơi và nhận thức,

đồng thời nhằm giáo dục và phát triển toàn diện cho trẻ ở lứa tuổi này Vui chơi

của trẻ là dạng hoạt động phản ánh sáng tạo, độc đáo hiện thực, tác động qua lại

giữa trẻ và môi trường xung quanh nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi, nhu cầu

nhận thức của trẻ, nhờ thế mà nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển

Vì vậy đồ dùng đồ chơi là nhu cầu thiết yếu không thể thiếu được trong cuộc

sống của trẻ, đặc biệt trong các hoạt động của trẻ ở trường mầm non.Thông qua

đồ dùng đồ chơi trẻ có điều kiện phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo và kích

thích khả năng tìm tòi, khám phá, trẻ được thao tác với các đồ vật, Khi trẻ

được tìm hiểu, khám phá các đồ dùng đồ chơi giúp trẻ hiểu biết về tên gọi, đặc

điểm, công dụng,…về thế giới xung quanh giúp trẻ biết được cách sử dụng,

công dụng, của các đồ dùng, đồ vật, qua đó giúp trẻ phát triển về nhận thức

Khi được thao tác với đồ dùng đồ chơi: Cầm, nắn, sờ,… giúp trẻ được phát triển

thể chất về các vận động tinh Bên cạnh đó, khi được tiếp xúc với các đồ dùng

đồ chơi, trẻ cảm nhận được cái đẹp, tạo cho trẻ yêu thích và mong muốn tạo ra

cái đẹp qua đó giúp trẻ phát triển thẩm mĩ một cách tốt nhất Không những thế,

khi được chơi với các đồ dùng đồ chơi, vốn từ của trẻ được phát triển một cách

nhanh nhất giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, rèn luyện cho trẻ sự tự tin, mạnh dạn

khi chơi với bạn, với cô qua đồ dùng đồ chơi, qua đó trẻ được phát triển ngôn

ngữ và tình cảm - quan hệ xã hội[1].

Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều đồ chơi cho trẻ mầm non, tuy nhiên

xét về phương tiện giáo dục thì chúng ta không thể đáp ứng đầy đủ các nhu cầu

và mục đích của chương trình dạy học ở trường mầm non Hơn thế nữa việc mua

sắm quá nhiều đồ chơi cho trẻ làm ảnh hưởng đến tiền bạc của các bậc phụ

huynh Nhưng không phải các đồ dùng đồ chơi mua sẵn lúc nào cũng đẹp, lúc

nào cũng tốt, chúng không đủ về chủng loại và phong phú về chất liệu Hơn nữa

không phải trường mầm non nào cũng có đủ điều kiện để mua tất cả các đồ dùng

đồ chơi có sẵn, đủ để phục vụ nhu cầu chơi cho trẻ. Trong khi các phụ, phế

phẩm từ cuộc sống, trong sinh hoạt đang sẵn có và có rất nhiều để cho các cháu

có thể sử dụng tái tạo làm đồ dùng đồ chơi cho chính mình Khi trẻ có được

những đồ chơi do tự tay mình làm ra sẽ hình thành ở trẻ thái độ biết trân trọng,

giữ gìn sản phẩm của mình làm ra, cháu sẽ cảm thấy yêu quý và hứng thú hơn

rất nhiều so với những đồ chơi mua sẵn Đây cũng là một hình thức dạy cho trẻ

biết yêu quý sức lao động ngay từ khi còn bé [1] Thực tế trong cuộc sống hàng

ngày của chúng ta, thường có rất nhiều sản phẩm bị loại bỏ sau khi sử dụng,

chẳng hạn như vỏ chai dầu gội, sữa tắm, lon bia, vỏ hộp sữa, bìa lịch cũ, hay

những nguyên vật liệu có từ thiên nhiên như: Áo ngô, rơm rạ, đay, cói, lá cây,

gỗ, tre, hột, hạt… đó là nguồn vật liệu rất phong phú và đa dạng để chúng ta tận

dụng nó tạo ra nhiều sản phẩm, tạo ra nguồn đồ chơi cho trẻ Những nguồn vật

liệu sẳn có ở địa phương nơi trẻ sinh sống giúp trẻ tạo ra đồ chơi mang tính đặc

trưng của vùng miền, vừa giúp trẻ giữ gìn nét đẹp của địa phương của quê

hương trẻ, từ đó góp phần hình thành phát triển trí tuệ và tình cảm cho trẻ

Xuất phát từ những ý tưởng nêu trên, tôi nghĩ rằng việc dạy cho trẻ tự làm

đồ dùng đồ chơi là việc hết sức cần thiết và bổ ích Là một giáo viên mầm non,

tôi luôn nhận thức sâu sắc được tầm quan trọng của đồ dùng đồ chơi đặc biệt là

những đồ dùng đồ chơi tự tạo đó chính là động lực thôi thúc tôi tìm tòi ra những

giải pháp, biện pháp để giúp trẻ tạo ra những đồ chơi phù hợp với khả năng tư

duy của trẻ, giúp trẻ tận hưởng cảm giác thú vị khi hoàn thành sản phẩm từ

những đồ chơi ấy, kích thích trẻ say mê sáng tạo Với những lý do ở trên nên tôi

mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp hướng dẫn trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi

làm đồ dùng, đồ chơi tại trường mầm non Nga Hưng” để làm đề tài sáng kiến

kinh nghiệm cho mình

1.2 Mục đích nghiên cứu

Dựa vào đề tài đã chọn qua đó tiến hành phân tích, đánh giá những mặt

đạt được và hạn chế, tìm ra nguyên nhân và đề xuất giải pháp tốt nhất để áp

dụng vào thực tế hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi tại lớp trong thời gian sắp

tới

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Nhận thức của trẻ 5-6 tuổi

Đề tài đã nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc cho trẻ mẫu giáo 5

- 6 tuổi làm đồ dùng, đồ chơi Đồng thời đã đề xuất được 5 biện pháp hướng dẫn

cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi làm đồ dùng, đồ chơi tại trường mầm non Nga Hưng

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn, thu thập thông tin

- Phương pháp thống kê toán học xử lý số liệu

- Phương pháp thực hành trải nghiệm

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận

Vui chơi không chỉ là nhu cầu tự nhiên của trẻ mà còn là con đường để trẻ

tăng cường thể chất, mở rộng thế giới quan, nhận biết và biểu lộ cảm xúc, hòa

nhập cộng đồng và trí thông minh của trẻ cũng được tăng cường Ở lứa tuổi mẫu

giáo, hoạt động vui chơi chiếm một vị trí hết sức quan trọng góp phần giúp trẻ

hình thành và phát triển nhân cách con người Vui chơi giúp trẻ học tập, lĩnh hội

những kinh nghiệm xã hội để trẻ vận dụng trong cuộc sống sau này Tuy nhiên,

với bản tính luôn thích tìm hiểu, khám phá thế giới, nếu chỉ chơi mà không có

đồ chơi hoặc chỉ quan sát với những đồ chơi cũ thì chắc chắn có lúc trẻ sẽ nhàm

chán, buồn tẻ.“Hơn nữa về phương diện giải phẫu học, giáo sư về Nhi đồng học

Glenn Doman đã cho biết: “Cấu trúc và chức năng các tế bào não rất đặc biệt,

chúng được thiết kế theo kiểu là nếu chúng ta càng sử dụng chúng nhiều thì

chúng càng phát triển Còn ngược lại nếu chúng ta không sử dụng chúng thì sẽ

dần dần chúng sẽ mất chức năng và sự kết nối nhanh nhạy vốn có”.Điều này có

nghĩa là trong những giai đoạn đầu đời của trẻ, nếu trí tuệ chúng càng được kích

thích (một cách tích cực) thì trí thông minh của chúng sẽ càng được phát triển

Còn ngược lại, sự phát triển này sẽ dần chậm lại, bị mai một và kết quả là trí

thông minh của trẻ bị sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau này “SỬ DỤNG

HOẶC LÀ MẤT”, cơ cấu hoạt động của các hệ thống thần kinh trẻ em là như

vậy đó”[1].

Không ai có thể phủ nhận được vai trò của các loại đồ chơi đối với quá

trình phát triển của trẻ, đồ chơi có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với trẻ, đồ

chơi không chỉ là giải trí mà còn có tác dụng giáo dục Nó phát triển cả về thể

chất lẫn tinh thần, đồ chơi còn là cách học giúp bé khám phá thế giới xung

quanh và phát triển tính thông minh sáng tạo Khi vui chơi với các món đồ chơi,

trẻ sẽ bắt đầu thiết lập các mỗi quan hệ xã hội, cùng đoàn kết chia sẻ đồ chơi và

cách chơi cùng từng món đồ chơi Thậm chí trẻ có thể phân vai và sắp xếp các

nhiệm vụ cho từng người khi tham gia một trò chơi tập thể như: Bán đồ hàng tại

các cửa hàng tạp hóa Trẻ sẽ vận dụng những điều tiếp thu được từ cuộc sống trẻ

quan sát được để đưa vào cuộc chơi Qua đó, trẻ học cách giải quyết vấn đề,

thỏa hiệp, hợp tác, đồng ý, tha thứ, và lựa chọn như những gì diễn ra trong một

xã một xã hội thực thụ Cuộc vui chơi “giả tưởng”cũng sẽ giúp trẻ học cách biểu

lộ cảm xúc, vui buồn, đồng ý hoặc đưa ra ý kiến riêng của mình một cách quyết

đoán hơn

Một trong những yêu cầu của chương trình Giáo dục mầm non “Đối với

giáo dục mẫu giáo, phương pháp giáo dục phải tạo điều kiện cho trẻ được trải

nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh dưới nhiều hình thức đa

dạng, đáp ứng nhu cầu hứng thú của trẻ theo phương châm chơi mà học, học

bằng chơi”[4] Vì vậy khi dạy trẻ làm đồ chơi phải đảm bảo thực hiện theo mục

tiêu giáo dục, mang tính thẩm mỹ, phải giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích

thích cho trẻ tính độc lập, sáng tạo, đồng thời phải phù hợp với từng lứa tuổi và

đảm bảo được sự an toàn cho trẻ

Phương pháp giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua việc tổ chức các

hoạt động vui chơi để giúp trẻ em phát triển toàn diện Để trẻ chơi tốt thì phải có

đồ dùng đồ chơi đáp ứng cho trẻ, trong đồ chơi thể hiện tình cảm điển hình của

đồ vật chính là hình dáng tổng quát của đồ chơi giúp trẻ có thể tái tạo và thể hiện

những hành động tương ứng với đồ vật ấy Đối với trẻ đồ chơi là người bạn

đồng hành không thể thiếu trong một trò chơi, là một trong nhiều phương tiện để

trẻ thực hiện các trò chơi, bởi chính trò chơi đã giúp trẻ tự tạo ra hoàn cảnh chơi,

hình thức chơi, không gian chơi theo đúng ý tưởng của mình Khi dạy trẻ làm đồ

chơi phải đảm bảo thực hiện theo mục tiêu giáo dục, mang tính thẩm mỹ, phải

giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích thích cho trẻ tính độc lập, sáng tạo, đồng

thời phải phù hợp với từng lứa tuổi và đảm bảo được sự an toàn cho trẻ

Ngày nay, trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa, kinh tế phát

triển, đồ chơi cho trẻ cũng rất phong phú, hiện đại Trong số đó, có những loại

đồ chơi bổ ích, nhưng cũng không ít đồ chơi còn mang tính bạo lực, phi giáo

dục, độc hại đối với trẻ em Những loại đồ chơi phù hợp để phát triển trí tuệ cho

trẻ mang tính giáo dục càng được bổ sung phong phú đa dạng bao nhiêu thì kích

thích được tính tò mò ham hiểu biết cùng khám phá của trẻ bấy nhiêu Đồ dùng,

đồ chơi phải phù hợp với quy luật phát triển trí tuệ của trẻ ở đúng độ tuổi mới có

tác động góp phần hình thành và phát triển trí tuệ ở trẻ

Trẻ mầm non luôn có nhu cầu với đồ chơi mới, đặc biệt là trẻ 5 tuổi thích

được tự tay tạo ra đồ chơi cho mình Để làm được điều này, giáo viên cần phải

trang bị cho mình những kiến thức về chăm sóc giáo giục trẻ, hiểu đặc điểm của

trẻ và kiến thức về làm đồ dùng đồ chơi, có được những kiến thức định hướng

một số nguồn vật liệu cần thiết, tiếp theo phải phối hợp chặt chẽ với phụ huynh

để biết trước những nguyên vật liệu nào mà trẻ có thể sưu tầm được Trên cơ sở

đó, giáo viên sẽ giao nhiệm vụ và hướng dẫn trẻ cách sưu tầm, thu nhặt và bảo

quản các nguyên vật liệu Từ đó trẻ biết được để làm được đồ dùng đồ chơi cần

phải làm như thế nào, bảo quản nó ra sao và chơi chúng như thế nào để đạt hiệu

quả

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

2.2.1 Thuận lợi:

- Trường mầm non Nga Hưng nằm ở vị trí trung tâm xã, giao thông đi lại

thuận lợi Trường được công nhận trường mầm non Đạt chuẩn Quốc gia Nhiều

năm qua trường đã liên tục đạt danh hiệu trường Tiên tiến cấp huyện

- Ban giám hiệu và đội ngũ giáo viên thường xuyên được tiếp cận và bồi

dưỡng học hỏi kinh nghiệm nâng cao trình độ chuyên môn, nắm bắt kịp thời các

chương trình đổi mới

- Trong lớp được trang bị đồ dùng đồ chơi đầy đủ, 100% trẻ đều là học

sinh 5 tuổi, các cháu luôn chăm học nghe lời cô giáo

- Năm học 2016 - 2017 tôi được phân công giảng dạy tại lớp mẫu giáo 5- 6

tuổi, bản thân trực tiếp chăm sóc nuôi dạy trẻ, là điều kiện tốt để tôi tìm hiểu và

giảng dạy trẻ một cách phù hợp và hiệu quả hơn

2.2.2 Khó khăn:

Bên cạnh những thuận lợi trên, trong thực tế trường Mầm non Nga Hưng

cũng còn gặp nhiều khó khăn về đồ dùng đồ chơi ở các nhóm lớp, mặc dù đã

được nhà trường trang bị nhưng số lượng chưa đáp ứng cho việc dạy và học theo

kế hoạch của giáo viên đề ra

Đầu năm học lớp tôi vẫn còn một số khó khăn như:

- Đồ chơi cho trẻ hoạt động trải nghiệm khám phá còn hạn chế

- Chưa đủ nguyên vật liệu để làm đồ dùng đồ chơi theo ý tưởng

- Giáo viên ít có thời gian để nghiên cứu làm thêm những đồ dùng mới lạ

- Đồ dùng tự tạo trong quá trình sử dụng còn dễ bị hư hỏng do các cháu

chơi chưa biết cách gìn giữ cẩn thận

- Khi làm ĐDĐC giáo viên còn phải tính toán nhiều đến kinh phí và hiệu

quả sử dụng

- Trong lớp một số trẻ tiếp thu bài còn hạn chế, chưa hứng thú tham gia

vào quá trình sáng tạo ĐDĐC với các bạn nên ảnh hưởng đến chất lượng dạy và

học

2.2.3 Kết quả thực trạng:

Từ những thuận lợi và khó khăn còn tồn tại, ngay từ đầu năn học tôi đã đi

sâu vào nghiên cứu đề tài và tìm tòi quan sát khả năng của trẻ để giúp trẻ tạo ra

những đồ chơi phù hợp với khả năng tư duy của từng trẻ ở nhóm lớp, kết quả

thu được như sau:

B¶ng kÕt qu¶ kh¶o sát trẻ tháng 9 năm 2016

Thông qua kết quả của thực trạng trên với tổng số cháu có ý thức về thu

thập nguyên vật liệu sẵn có, trẻ hứng thú trong việc làm đồ dùng đồ chơi, có

sáng tạo, biết giữ gìn sản phẩm chưa cao Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn đưa ra

những giải pháp và tổ chức thực hiện đã đem lại kết quả khá khả thi như sau:

2.3 Các giải pháp thực hiện.

Giải pháp 1: Nâng cao kiến thức, tìm tòi, học hỏi bồi dưỡng bản thân

Để có thể thực hiện tốt hoạt động “ Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi” trước hết

giáo viên mầm non không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích yêu cầu của hoạt

động mà giáo viên còn cần phải nắm chắc được các phương pháp và biện pháp

thực hiện giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặt

giúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những điều đã học vào thực tế hàng ngày của

trẻ Vì vậy, để giúp trẻ 5 - 6 tuổi lớp tôi làm được một số đổ dùng đồ chơi thì tôi

đã nghiên cứu học hỏi và nắm được những kiến thức cơ bản như:

+ Quy trình hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi

+ Biết thiết kế hoạt động làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu sẵn có

phù hợp với từng chủ đề giáo dục

Ví dụ: Bảng thiết kế hoạt động làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật

liệu sẵn có phù hợp với từng chủ đề giáo dục trong năn học.

TT Chủ đề Nội dung thực hiện Sử dụng nguyên liệu Nội dung thực hiện

1 mầm nonTrường

Làm đu quay, cầu trượt, bập bênh, cácloại cây, hoa, rau xanh,…

- Vỏ chai coca, vỏ sữa chua, vỏ nước rử bát, xốp màu, cành cây khô, lõi, keo, kéo,

…

- Hoạt động ở cácgóc, hoạt động ngoài trời, hoạt động học

2 Bản thân

Làm trang phục:

Quần áo, mũ, dép

Các loại giấy bọc quà, sách báo cũ, lá cây khô, xốp màu, keo kéo,…

Hoạt động ở các góc, hoạt động ngoài trời

3 Gia đình

Bàn ghế, cốc chén, bát, xoong nồi, tivi,

tủ, giường, quạt, ngôi nhà…

- Cói, lõi, áo ngô khô,rơm khô, thùng cát tông, Vỏ chai coca,

vỏ sữa chua, vỏ nước

rử bát, xốp màu, keo kéo,…

- Hoạt động ở cácgóc, hoạt động ngoài trời, hoạt động học

4 nghiệpNghề

- Làm trang phục, quần áo, rổ rá, cày, cuốc, đục, rau, củ quả

- vải , giấy màu, sách báo cũ, lá cây khô, xốp màu cói lõi, cây đay, , keo kéo

Hướng dẫn trẻ làm ở các góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động học

Lá chuối, làm bằng

vỏ trứng, làm bằng củkhoai lang, khoai sọ,

lá đa, cây bèo tây, vỏ trứng gà, quả phi lao, rơm khô, lá khô, các loại: lá cây, thân

- Hoạt động ở cácgóc, hoạt động ngoài trời, hoạt động học

tây, đậu đũa như:

con voi, con trâu…

Làm sa bàn trang trại nuôi các con vật

cây tạo khu rừng, các loại củ quả làm các con vật, cành cây làmhàng rào…

6 Thực vật

- Làm cây, xếp hoa, lá, cây, làm bông hoa , Làm hoakhô, Làm chong chóng, Làm vòng đeo tay, đeo cổ …

- Bông, bẹ ngô, râu

ngô, lá chuối, vỏ củ lạc, củ giềng, củ gừng, lá cây, lá tre, látrúc, hột hạt, sỏi, que

- Hoạt động ở cácgóc, hoạt động ngoài trời, hoạt động học

7 thôngGiao

- Làm chiếc bè mảng bằng tre

- Làm chiếc thuyền bằng dọc khoai, thân cây bèo tây, vỏtrứng, vỏ dừa, ống luồng

- Xếp phương tiện giao thông bằng cácloại hột hạt, que

- Xây dựng mô hình ngã tư đường phố

- Tre, dọc khoai, thâncây bèo tây, vỏ trứng,

vỏ dừa, ống luồng, hột hạt, que

- Hoạt động ở cácgóc, hoạt động ngoài trời, hoạt động học

Các loại giấy bọc quà, sách báo cũ, lá cây khô, xốp màu, keo kéo,…

Hướng dẫn trẻ làm ở các góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động học

- Thùng cát tông, giấy màu, cành cây, cói, lõi, tăm, keo, kéo,

Hoạt động ở các góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động học

10 - Trườngtiểu học

- Làm ống đựng bút, Làm quả cầu

- Làm trường, cổng,

…

- Hộp nhựa, vỏ chai nước khoáng, lông

gà, ống tre, ống nứa

Hướng dẫn trẻ làm ở các góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động học

+ Biết cách tổ chức các hoạt động hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi tự tạo

Ngoài ra bản thân tôi đã tham gia học hỏi kinh nghiệm làm đồ dùng đồ chơi

của một số trường Nga Trường, Nga Thái,…trong huyện Nga Sơn và các huyện

khác trong tỉnh Thanh Hóa có phong trào làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo qua hội

thi làm đồ dùng đồ chơi năm học 2015-2016 của Phòng GD&ĐT Nga Sơn và Sở

giáo dục đào tạo tỉnh Thanh Hóa tổ chức Đồng thời tôi còn tham khảo cách

hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi trên các kênh truyền hình về chăm sóc giáo

dục trẻ mầm non như VTC11 (Chương trình “ Những tờ giấy diệu kỳ” dạy trẻ

cách làm một số đồ dùng đồ chơi cho trẻ mầm non, vào mạng xem chương trình

“Hướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ mầm non, một số tài liệu, tập san, tạp

chí giáo dục đó là: Tài liệu hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật

liệu thiên nhiên của Thạc sỹ Nguyễn Thị Bách Chiến chuyên viên vụ giáo dục

mầm non, một số tạp chí giáo dục mầm non

Kết quả:

- Bản thân đã nắm được kiến thức hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi cho

trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi Tích lũy được phần nào kinh nghiệm quý báu cho bản

thân và tự làm đồ dùng dạy học phục vụ thiết thực cho các hoạt động đổi mới

dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ, bổ sung

nhiều đồ dùng dạy học ở lớp và hướng dẫn cho học sinh tự tay mình làm ra

những đồ dùng đồ chơi giúp trẻ hoạt động một cách tích cực hơn trong các hoạt

động học tập và vui chơi

Giải pháp 2: Tìm kiếm, thu gom và sử lý nguyên vật liệu để làm đồ

dùng đồ chơi.

Đồ chơi tự tạo thường có màu sắc rất đẹp, mới lạ, phong phú và hấp dẫn

Đồ chơi tự tạo có thể nói là muôn hình muôn vẻ, bởi chúng được tạo ra từ những

vật có sẵn, dễ kiếm, dễ làm Nguồn đồ chơi tự tạo là vô tận có thể dùng những

đồ vật thông thường trong sinh hoạt hàng ngày, những vật liệu tự nhiên, để làm

đồ chơi cho trẻ bằng những vật liệu thu lượm được

Trong cuộc sống sinh hoạt hành ngày của mỗi gia đình thường có rất nhiều

những nguyên vật liệu bị loại bỏ sau khi sử dụng như: Lõi giấy vệ sinh, đĩa CD,

chai nhựa, lon bia, giấy báo, và hộp sữa hút, sữa chua đó là những nguyên vật

liệu rất phong phú và đa dạng có thể làm được những việc hữu ích, nếu chúng ta

có ý thức thu gom chọn lọc từ nguồn phế thải đó và có ý tưởng làm đồ dùng đồ

chơi thì có thể biến những chiếc hộp to - nhỏ thành những ô tô, tàu hoả và một

số đồ chơi khác có thể để trang trí để học và để trong các góc chơi của trẻ trong

Trường mầm non

Muốn có được những nguồn nguyên vật liệu dồi dào để làm đồ dùng đồ

chơi trước hết tôi đã xây dựng kế hoạch chuẩn bị sưu tầm, thu gom nguyên vật

liệu và hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi Tôi phải định hướng một số

nguyên vật liệu cần thiết sẵn có ở địa phương: Áo ngô, rơm rạ, đay,

cói , lá cây, vỏ ốc,… tiếp theo tôi phải phối hợp chặt chẽ với phụ

huynh để biết những nguyên vật liệu nào mà trẻ có thể sưu tầm

được: Các loại vỏ hộp, giấy cứng, bình nước suối, hạt nút… Từ

đó tôi sẽ giao nhiệm vụ và hướng dẫn cho trẻ cách sưu tầm, thu

nhặt, và bảo quản các nguyên vật liệu Tùy vào từng nhiệm vụ

và điều kiện cụ thể của trẻ mà quy định thời gian thực hiện

ngắn hay dài Có những nguyên vật liệu trẻ có thể thu lượm

được ngay trong trường như: Vỏ hộp sữa, lá cây, vỏ chai nước

suối… Tôi hướng dẫn trẻ thu lượm, làm vệ sinh, phơi khô ráo

Trước khi hướng dẫn trẻ làm một số đồ dùng, đồ chơi nào đó tôi luôn xác

định nguyên vật liệu cần dùng cho một hoạt động hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ

chơi để có kế hoạch chuẩn bị đầy đủ nguyên vật liệu, đảm bảo tốt các yêu cầu cơ

bản là:

Thứ nhất: Đảm bảo vệ sinh, an toàn cho trẻ: Các nguyên vật liệu thiên

nhiên cần được làm vệ sinh sạch sẽ trước khi cho trẻ sử dụng (rửa sạch, phơi

khô và loại bỏ những nguyên vật liệu không còn nguyên hình, rách, nát) Đồng

thời các nguyên vật liệu có sẵn trong thiên nhiên phải tươi, không độc hại,

không có gai nhọn, không sử dụng những loại cây có nhựa độc (như lá cây hoa

anh đào, lá vạn liên thanh…)

Thứ hai: Phù hợp với khả năng sử dụng của trẻ và đảm bảo thẩm mỹ: Như

kích thước phải vừa tay trẻ, không quá to và cũng không quá nhỏ Khi cho trẻ sử

dụng các nguyên vật liệu nhỏ như hột hạt…thì giáo tôi phải bao quát tốt Về

màu sắc tôi cần lựa chọn những nguyên vật liệu có màu sắc tươi, đẹp, có thể sơn

màu cho các nguyên vật liệu trước khi cho trẻ sử dụng Về hình dáng lựa chọn

những nguyên vật liệu có hình dáng đặc trưng, có thể cắt, tạo dáng lá cây trước

khi sử dụng.[3]

Trước khi hướng dẫn trẻ làm một số đồ dùng, đồ chơi nào đó chúng ta cần:

Xác định nguyên vật liệu cần dùng cho một hoạt động phù hợp với từng chủ đề

hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi để có kế hoạch chuẩn bị đầy đủ nguyên vật

liệu, đảm bảo sạch sẽ an toàn và sử dụng dễ dàng

Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới động vật”

Để chuẩn bị nguyên liệu để hướng dẫn trẻ làm “Con công” trẻ phải kể được

các nguyên vật liệu đó là: xốp màu, vỏ hộp sữa chua, keo nến, hột vòng; Hay để

làm con “Gà mái” cần có: Rơm, keo nến, hạt na, chỉ buộc; Làm con “Hươu cao

cổ” cần có: Cói khô, xốp màu, que kem Làm con bướm, con cá cần có: Vỏ

ngao, vỏ trai, hạt vòng, xốp màu Làm “con voi” cần có: Vỏ can nước rửa bát,

xốp màu, hạt nhãn Làm con trâu cần có lá mít, lá đa…

Trong quá trình chuẩn bị nguyên vật liệu để làm đồ chơi tôi cho trẻ quan

sát màu sắc (xanh, đỏ, vàng ) hình dáng (tròn, dài, nhọn, bẹt ) tính chất (cứng,

mềm, xốp, ráp ) tạo điều kiện để trẻ tiếp xúc trực tiếp để nhận biết và nói lên

suy nghĩ ý tưởng về nguyên vật liệu cần tìm kiếm và thu gom.[3] Để làm được

việc này tôi đã phối hợp chặt chẽ với phụ huynh để giúp trẻ tìm kiếm Khi trẻ đã

tìm kiếm, sưu tầm nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương mà trẻ có thể tìm kiếm

đươc như: Vỏ ngao, vỏ hến, hộp giấy, vỏ hộp sữa, viên sỏi các loại hột,

hạt….Tôi tiến hành xử lý (rửa sạch, phơi khô loại bỏ những nguyên vật liệu

không đảm bảo yêu cầu) Sau đó cô cùng trẻ phân loại theo nhóm, theo chất liệu

và đưa vào kho bảo quản (có dán ký hiệu để dễ lấy khi sử dụng)

Kết quả: Thu gom được: 230 hộp, thìa sữa chua; 317 chai nước khoáng, C2, lọ

sữa; 1350 hột hạt các loại; 120 hộp bánh kẹo, bìa cáttông; 50 cái mo cau;

Giải pháp 3: Tổ chức hướng dẫn cho trẻ làm đồ dùng đồ chơi.

* Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ những nguyên vật

liệu đơn giản dễ tìm.

Đặc trưng của trẻ mầm non là thích khám phá Vì thế đồ dùng đồ chơi làm ra

phải đảm bảo an toàn, không gây thương tích, có độ bền cao Đặc biệt, các đồ dùng

đồ chơi phải đẹp mắt thì trẻ sẽ rất hứng thú khi sử dụng Đồ chơi là một phương

tiện không thể thiếu đối với bất kỳ đứa trẻ nào đặc biệt là trong sự phát triển trí tuệ,

nhân cách, thể chất cho trẻ Đồ chơi mang lại cho trẻ nhiều niềm vui!

Nhưng trong khi đó những đồ chơi hiện có trong lớp lại mang tính phổ

biến, hạn chế về số lượng và ít được thay đổi Vì vậy trẻ sẽ không phát huy được

tính tích cực và sáng tạo trong hoạt động Hơn thế nữa trẻ mầm non rất thích

được tự mình tìm tòi khám phá, thích tự tay mình làm ra một cái gì đó, và việc

tự tay mình làm ra một đồ chơi là điều mà theo tôi nghĩ trẻ sẽ rất hứng thú và

tích cực, và sẽ thích thú hơn nếu những đồ chơi đó lại được trẻ làm ra từ chính

những nguyên vật liệu đơn giản dễ tìm ngay trong gia đình trẻ, tạo ra nhiều đồ

chơi mang tính sáng tạo phong phú cho lớp học của mình Những đồ chơi này

vừa dễ làm vừa dễ sử dụng trong các giờ học và trong các hoạt động

Ví dụ: Với chủ đề “Trường mầm non”

+ Tiếp theo tôi cho trẻ lấy keo dính giấy màu mà tôi đã cắt sẵn theo kích

thước của hộp nhựa dính xung quanh hộp nhựa, rồi sắp xếp chúng lại với nhau

+ Cuối cùng tôi cho trẻ dùng kéo cắt bớt phần bìa giấy màu thừa ở xung

Như vậy, chỉ với cách làm đơn giản từ những nguyên vật liệu cũng hết

sức đơn giản dễ tìm trẻ trong lớp tôi đã tạo thành những ống đựng bút cho mình

thật đẹp, trong đó có 15 sản phẩm xuất sắc, 12 sản phẩm đạt yêu cầu có thể sử

dụng để trang trí góc chơi của trẻ ở trong lớp hay dùng cho trẻ đựng bút màu ở

góc học tập

Cũng từ lõi giấy vệ sinh kết hợp với một số nguyên vật liệu khác như:

Xốp màu, băng dính hai mặt, bút chì, bông cũ, kéo tôi dạy trẻ làm những chú thỏ

thật đáng yêu trong chủ đề “ Thế giới động vật”

+ Đầu tiên tôi cho trẻ lấy keo phết xung quanh và ở đầu lõi giấy vệ sau đó

lấy bông dính vào xung quanh làm thân con thỏ

+ Tiếp theo tôi cho trẻ dùng bút chì vẽ mặt thỏ, đuôi thỏ lên một miếng

xốp nhỏ rồi lấy kéo cắt từng bộ phận ra sau đó dính vào đầu lõi giấy vệ sinh làm

đầu thỏ, còn đuôi thỏ dán vào đầu còn lại của lõi giấy vệ sinh

+ Sản phẩm của trẻ:

Hình ảnh 2: Cô cùng trẻ làm “Con thỏ”

Chỉ với cách làm đơn giản như vậy trẻ có thể làm được rất nhiều chú thỏ

đáng yêu từ những nguyên vật liệu do chính tay trẻ mang từ nhà đến lớp

Trong quá trình trẻ làm trẻ tỏ ra rất say sưa và hứng thú Với những chú

thỏ này trẻ có thể sử dụng để chơi hoạt động góc, hoạt động ngoài trời và để

trang trí góc học tập

Hay với chủ đề Thực vật

Đề tài: Làm lọ hoa

Chuẩn bị:

- Chai nhựa, vỏ kẹo, keo, kéo, băng dính hai mặt

- Tôi đã chuẩn bị sẵn chai nhựa để làm lọ đựng hoa và những cành cây

khô nhưng chưa có bông hoa

Cách làm: Tôi cho trẻ lấy những vỏ kẹo và xoắn lại ở giữa sau đó bóc

băng dính hai mặt quấn ở cuống hoa ra và dán vỏ kẹo đã xoắn vào đó tạo thành

những bông hoa để trang trí lớp học của trẻ hoặc trẻ có thể mang về nhà để tặng

ông bà bố mẹ trong những dịp đặc biệt

Kết quả: Chỉ với những nguyên vật liệu hết sức đơn giản dễ tìm trẻ lớp tôi

có thể làm được rất nhiều đồ dùng đồ chơi cho mình và trẻ tỏ ra rất tích cực