Hiện nay ngành Giáo dục và Đào tạo nước ta cũng đang quan tâm tới việcgiáo dục kĩ năng sống cho học sinh, xác định được tầm quan trọng của giáo dục kĩnăng sống đối với các em.. Phương ph
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM LỒNG GHÉP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH THPT THÔNG QUA CÁC TIẾT SINH HOẠT CUỐI TUẦN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM LỒNG GHÉP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG
CHO HỌC SINH THPT THÔNG QUA CÁC TIẾT SINH HOẠT CUỐI TUẦN
Người thực hiện: Lưu Thị Hân Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực: Chủ nhiệm
THANH HOÁ , NĂM 2016
Trang 2MỤC LỤC
I.MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu 2
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2
1.1 Khái niệm kĩ năng sống 2
1.2 Vai trò của công tác giáo dục kĩ năng sống 3
1.3 Nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường THPT: 3
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 10
3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 11
3.1 Giải pháp thứ nhất 12
3.2 Giải pháp thứ hai 12
3.3 Giải pháp thứ ba 14
3.4 Giải pháp thứ tư 17
3.5 Giải pháp thứ năm 18
3.6 Giải pháp thứ sáu 18
4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 19
III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 20
1 Kết luận 20
2 Kiến nghị 21
Trang 3I MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Môi trường sống, hoạt động và học tập của thế hệ trẻ hiện nay đang có nhữngthay đổi đáng kể Sự phát triển nhanh chóng của các lĩnh vực kinh tế - xã hội đã vàđang tạo ra những tác động đa chiều, phức tạp ảnh hưởng tới quá trình hình thành
và phát triển nhân cách của thế hệ trẻ đặc biệt là lứa tuổi học sinh THPT
Kĩ năng sống là một thành phần quan trọng trong nhân cách con người trong xãhội hiện đại Muốn thành công và sống có chất lượng trong xã hội hiện đại thì conngười phải có kĩ năng sống
Hiện nay ngành Giáo dục và Đào tạo nước ta cũng đang quan tâm tới việcgiáo dục kĩ năng sống cho học sinh, xác định được tầm quan trọng của giáo dục kĩnăng sống đối với các em Tuy nhiên, thực tiễn triển khai giáo dục kĩ năng sốngcòn gặp rất nhiều khó khăn Vì các em chưa có định nghĩa rõ ràng, đầy đủ về kĩnăng sống cũng như các tiêu chí, tiêu chuẩn đồng bộ cho việc hoạch định kĩ năngsống Trong các trường học, nhà trường vẫn chú trọng chủ yếu vào việc dạy kiếnthức cho học sinh, các buổi ngoại khóa còn hạn chế Vì vậy học sinh còn kém trongviệc xác định vấn đề, giải quyết các tình huống trong cuộc sống, số lượng học sinhphạm tội, đánh nhau, hút thuốc lá, chữi bậy, sa đà vào các tệ nạn xã hội, quan hệtình dục sớm đang gia tăng Ngoài ra tại các thành phố lớn đã xuất hiện những vụ
án giết người, cướp của dã man mà đối tượng gây án là học sinh Thực tế cho thấy,
có nhiều em học sinh học rất giỏi nhưng khả năng tự chủ và kĩ năng giao tiếp củacác em lại rất kém
Theo tôi, nguyên nhân sâu xa của tất cả các vấn đề trên chủ yếu là các em thiếuhụt kĩ năng sống Bản thân là một giáo viên giảng dạy môn Vật lý, đồng thời là mộtgiáo viên chủ nhiệm lớp Tôi thấy việc lồng ghép giáo dục kĩ năng sống vào trongquá trình giảng dạy từng môn học còn gặp khó khăn bởi vì thời gian trong mỗi tiếthọc có hạn mà lượng kiến thức cần truyền đạt cho các em còn nhiều nên không thểgiáo dục được, hoặc giáo dục được rất ít kĩ năng sống cho các em Trong các giờhọc việc các em học sinh thiếu tập trung do nguyên nhân nào đó từ gia đình, từ bạn
bè, hay các em không tôn trọng thầy cô giáo đã làm cho hiệu quả giảng dạy khôngđạt kết quả cao
Lâu nay, tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần chủ yếu là dành thời gian cho các emcán bộ lớp và giáo viên chủ nhiệm tổng kết một tuần học, những mặt mạnh, yếu vàthông báo kế hoạch của tuần tiếp theo Tôi thiết nghĩ rằng, tiết sinh hoạt này nênlàm cho nó sống động hơn, nên là một tiết để các em hiểu nhau, quan tâm, chia sẻ,cùng nhau đưa ra các tình huống trong đời sống, cùng giải quyết
Trang 4Chính vì vậy, tôi viết sáng kiến kinh nghiệm “Kinh nghiệm lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho học sinh THPT thông qua các tiết sinh hoạt cuối tuần” để
giúp các em phần nào tăng thêm vốn kĩ năng sống của mình
2 Mục đích nghiên cứu
- Đề tài nhằm mục đích tăng cường và nâng cao hiệu quả của việc giáo dục kĩ năngsống cho học sinh THPT
3 Đối tượng nghiên cứu
- Đề tài nghiên cứu về quá trình giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
- Biện pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua tiết sinh hoạt cuối tuần
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí luận: nghiên cứu các đề tài, các văn bản, nghị quyết
của Đảng và Nhà nước về vấn đề giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
- Phương pháp thực tiễn:
+ Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
+ Phương pháp phỏng vấn: Giúp tìm ra nguyên nhân
- Phương pháp lấy ý kiến: Lấy ý kiến từ các đồng nghiệp về tính khả thi của các
biện pháp giáo dục kĩ năng sống
- Phương pháp trắc nghiệm: Sử dụng một số bài trắc nghiệm để đo mức độ hình
thành kĩ năng sống cho học sinh THPT bằng các biện pháp đã đề xuất
- Phương pháp thống kê toán học: Giúp xử lí các kết quả thực nghiệm sư phạm và
kết quả điều tra phiếu hỏi
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
1.1 Khái niệm kĩ năng sống
Khi tiếp cận kĩ năng sống thông qua bốn trụ cột của giáo dục: Học để biết,học để khẳng định bản thân, học để chung sống và học để làm việc thì có thể hiểu
kĩ năng sống là: Kĩ năng học tập, kĩ năng làm chủ bản thân, kĩ năng thích ứng vàhòa nhập với cuộc sống, kĩ năng làm việc Hay có thể hiểu kĩ năng sống là khảnăng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với những ngườikhác, với xã hội và khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống
Trang 5Có thể nói, kĩ năng sống chính là nhịp cầu giúp cho con người biến kiến thứcthành thái độ, hành vi, thói quen tích cực, lành mạnh.
1.2 Vai trò của công tác giáo dục kĩ năng sống trong thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay
Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành quan tâm chủ yếu tới cung cấpkiến thức cho học sinh Chương trình như vậy được xây dựng theo hướng tiếp cậnnội dung dạy học, khác với một chương trình được xây dựng theo hướng tiếp cậnnăng lực người học, chú trọng đến việc yêu cầu học sinh học xong phải thể hiệnđược, làm được, biết vận dụng những kiến thức để giải quyết các tình huống đặt ratrong cuộc sống Trong thời gian gần đây Bộ giáo dục và Đào tạo đã tổ chức một sốhoạt động như: Tổ chức cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn giải quyết các vấn đềthực tiễn,…
Với đề án đổi mới căn bản và toàn diện Giáo dục và Đào tạo, mục tiêu giáodục đang chuyển hướng từ trang bị kiến thức lý thuyết sang trang bị những nănglực cần thiết và phẩm chất cho người học Điều đó cũng khẳng định thêm tầm quantrọng và yêu cầu thiết yếu đưa giáo dục kĩ năng sống vào trường học cùng với cácmôn học và các hoạt động
1.3 Nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong nhà trường THPT:
- Kĩ năng tự nhận thức
Là tự mình nhìn nhận, tự đánh giá về bản thân, biết nhìn nhận, đánh giá đúng
về tiềm năng, tình cảm, thói quen, sở thích, điểm mạnh yếu của mình,…quan tâm
và luôn ý thức được mình đang làm gì, kể cả lúc căng thẳng
Tự nhận thức là khả năng rất cơ bản của con người, là nền tảng để con ngườigiao tiếp, ứng xử phù hợp và hiệu quả với người khác cũng như để có thể cảmthông được với người khác Để có thể tự nhận thức đúng về bản thân cần phải đượctrải nghiệm qua thực tế, đặc biệt là giao tiếp với người khác
- Kĩ năng xác định giá trị:
Giá trị là những gì con người cho là quan trọng, là có ý nghĩa đối với bản thân
mình, có tác dụng định hướng cho suy nghĩ, hành động và lối sống của bản thântrong cuộc sống Giá trị có thể là những chứng kiến, thái độ và thậm chí là thànhkiến đối với một điều gì đó,…
Kĩ năng xác định giá trị có ảnh hưởng lớn đến quá trình ra quyết định của mỗingười, giá trị không phải là bất biến mà có thể thay đổi theo thời gian, theo các giaiđoạn trưởng thành của con người
- Kĩ năng kiểm soát cảm xúc
Trang 6Đây là khả năng con người nhận thức rõ cảm xúc của mình trong một tìnhhuống nào đó và hiểu được ảnh hưởng của cảm xúc đối với bản thân và đối vớingười khác thế nào, đồng thời biết cách điều chỉnh cảm xúc một cách phù hợp Một người biết kiểm soát cảm xúc thì sẽ góp phần làm giảm căng thẳng giúpgiao tiếp và thương lượng hiệu quả, giải quyết mâu thuẫn một cách hài hòa hơn.
- Kĩ năng ứng phó với căng thẳng
Là khả năng con người bình tĩnh, sẵn sàng đón nhận những tình huống căngthẳng như là một phần tất yếu của cuộc sống, là khả năng nhận biết sự căng thẳng,hiểu được nguyên nhân, hậu quả của căng thẳng, cũng như biết cách suy nghĩ vàứng phó một cách tích cực khi bị căng thẳng
Kĩ năng ứng phó với căng thẳng rất quan trọng, giúp con người:
+ Biết suy nghĩ và ứng phó một cách tích cực khi căng thẳng
+ Duy trì được trạng thái cân bằng, không làm tổn hại sức khỏe thể chất và tinhthần của bản thân,…
+ Xây dựng được mối quan hệ tốt đẹp, không làm ảnh hưởng đến người xungquanh
- Kĩ năng tìm kiếm sự giúp đỡ
Kĩ năng tìm kiếm sự giúp đỡ bao gồm các yếu tố sau:
+ Ý thức được nhu cầu cần giúp đỡ
+ Biết xác định được những địa chỉ đáng tin cậy
+ Tự tin và biết tìm đến các địa chỉ đó
+ Biết bày tỏ nhu cầu cần giúp đỡ một cách phù hợp,
Khi tìm đến các địa chỉ đó chúng ta cần:
+ Cư xử đúng mực và tự tin
+ Cung cấp thông tin đầy đủ, rõ ràng, ngắn gọn
+ Giữ bình tĩnh khi gặp sự cố đối xử thiện chí
+ Nếu bị cự thuyệt đừng chán nản, hãy kiên trì tìm kiếm sự hỗ trợ từ các địa chỉkhác
Kĩ năng tìm kiếm sự giúp đỡ chúng ta có thể nhận được những lời khuyên, sựcan thiệp cần thiết để tháo gỡ, giải quyết những vấn đề khó khăn, giảm bớt đượccăng thẳng tâm lí do bị dồn nén cảm xúc Biết tìm kiếm sự giúp đỡ kịp thời sẽ giúp
cá nhân không cảm thấy đơn độc, bi quan và giúp chúng ta có cái nhìn mới vàhướng đi mới
Trang 7- Kĩ năng thể hiện sự tự tin
Tự tin là niềm tin vào bản thân, tự hài lòng với bản thân, tin rằng mình có thểtrở thành một người có ích và tích cực, có niềm tin về tương lai, cảm thấy có nghịlực để hoàn thành các nhiệm vụ
Kĩ năng thể hiện sự tự tin giúp cá nhân giao tiếp hiệu quả hơn, mạnh dạn bày
tỏ suy nghĩ và ý kiến của mình, quyết đoán trong việc ra quyết định và giải quyếtvấn đề, giúp người đó có suy nghĩ tích cực, lạc quan trong cuộc sống
- Kĩ năng giao tiếp
Đây là khả năng có thể bày tỏ ý kiến của bản thân theo hình thức nói, viếthoặc sử dụng ngôn ngữ cơ thể phù hợp với hoàn cảnh và văn hóa, đồng thời biếtlắng nghe, tôn trọng ý kiến của người khác ngay cả khi bất đồng quan điểm
Kĩ năng giao tiếp giúp con người biết đánh giá tình huống giao tiếp và điềuchỉnh giao tiếp một cách hiệu quả, phù hợp Kĩ năng này giúp chúng ta có mối quan
hệ tích cực với người khác, với các thành viên trong gia đình, với bạn bè, với xãhội
- Kĩ năng lắng nghe tích cực
Lắng nghe tích cực là một phần quan trọng của kĩ năng giao tiếp Người có kĩnăng lắng nghe tích cực biết thể hiện sự tập trung chú ý và thể hiện sự quan tâmlắng nghe chú ý, cho ý kiến phản hồi mà không vội vàng đánh giá, đồng thời có thểđối đáp hợp lí trong quá trình giao tiếp
Người có kĩ năng lắng nghe tích cực thường được nhìn nhận là biết tôn trọng vàquan tâm đến ý kiến của người khác, nhờ đó mà việc giao tiếp, thương lượng vàhợp tác của họ hiệu quả hơn, giúp giải quyết mâu thuẫn một cách hài hòa,…
- Kĩ năng thể hiện sự cảm thông
Thể hiện sự cảm thông là khả năng có thể hình dung và đặt mình trong hoàncảnh của người khác, giúp chúng ta hiểu và chấp nhận người khác qua đó chúng ta
có thể hiểu rõ cảm xúc và tình cảm của người khác và cảm thông với hoàn cảnhhay nhu cầu của họ
Kĩ năng này có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường hiệu quả giáo tiếp vàứng xử với người khác, cải thiện các mối quan hệ giao tiếp xã hội, giúp khuyếnkhích thái độ quan tâm và hành vi thân thiện, gần gũi với những người cần sự giúpđỡ
- Kĩ năng thương lượng
Trang 8Thương lượng là khả năng trình bày, suy nghĩ, phân tích và giải thích, đồngthời có thảo luận để đạt được sự thống nhất về cách suy nghĩ, cách làm hoặc mộtvấn đề gì đó.
Một người có kĩ năng thương lượng tốt sẽ giải quyết vấn đề hiệu quả, giảiquyết mâu thuẫn một cách xây dựng và có lợi cho tất cả các bên
- Kĩ năng giải quyết mâu thuẫn
Mâu thuẫn là những xung đột, tranh cãi, bất đồng với một hay nhiều người vềmột vấn đề gì đó
Mâu thuẫn trong cuộc sống hết sức đa dạng thường bắt nguồn từ sự khác nhau vềquan điểm, chính kiến, lối sống, tín ngưỡng, văn hóa,…Mâu thuẫn thường có ảnhhưởng tiêu cực tới những mối quan hệ của các bên
Kĩ năng giải quyết mâu thuẫn là khả năng con người nhận thức được nguyênnhân nảy sinh mâu thuẫn và giải quyết những mâu thuẫn đó với thái độ tích cực,không dùng bạo lực, thỏa mãn được nhu cầu và lợi ích của cả hai bên Muốn giảiquyết được mâu thuẫn phải luôn kiềm chế cảm xúc, tránh bị kích động, nóng vội,giữ bình tĩnh trước mọi sự việc để tìm ra nguyên nhân nảy sinh mâu thuẫn cũngnhư tìm ra cách giải quyết tốt nhất
Biểu hiện của kĩ năng hợp tác là:
+ Tôn trọng mục đích, mục tiêu hoạt động chung của nhóm, tôn trọng những quyếtđịnh chung, những điều đã cam kết
+ Biết giao tiếp hiệu quả, tôn trọng, đoàn kết, cảm thông với các thành viên kháctrong nhóm
+ Biết bày tỏ ý kiến, tham gia xây dựng kế hoạt động của nhóm, biết lắng nghe, tôntrọng, xem xét các ý kiến, quan điểm của mọi người trong nhóm
+ Nỗ lực phát huy năng lực, sở trường của bản thân để hoàn thành tốt nhiệm vụ đãđược phân công
+ Biết cùng cả nhóm đồng cam cộng khổ vượt qua những khó khăn, vướng mắc đểhoàn thành mục tiêu chung
Trang 9Con người cần có kĩ năng hợp tác vì: mỗi người đều có những mặt mạnh và yếucủa mình Sự hợp tác, hỗ trợ nhau giúp mọi người bổ sung cho nhau, tạo nên sứcmạnh trí tuệ, tinh thần và thể chất, vượt qua khó khăn, đem lại hiệu quả cao Kĩnăng hợp tác giúp con người sống hài hòa và tránh xung đột trong quan hệ vớingười khác.
- Kĩ năng tư duy phê phán
Đây là kĩ năng phân tích một cách khách quan và toàn diện các vấn đề, tìnhhuống, sự vật xảy ra
Để phân tích một cách có phê phán, con người cần:
+ Sắp xếp các thông tin về vấn đề, sự vật, hiện tượng theo từng nội dung và mộtcách hệ thống
+ Thu thập thông tin về vấn đề, hiện tượng đó từ nhiều nguồn khác nhau
+ Phân tích, so sánh, đối chiếu, lí giải các thông tin thu thập được đặc biệt là cácthông tin trái chiều
- Kĩ năng tư duy sáng tạo
Là khả năng nhìn nhận và giải quyết vấn đề theo một cách mới, với ý tưởngmới theo phương thức mới, là khả năng khám phá và kết nối mối quan hệ giữa cáckhái niệm, ý tưởng, sự việc, độc lập trong suy nghĩ
Kĩ năng tư duy sáng tạo giúp con người tư duy năng động với nhiều sáng kiến
và óc tưởng tượng, có tầm nhìn và khả năng suy nghĩ rộng hơn người khác
Tư duy sáng tạo là một kĩ năng sống quan trọng vì trong cuộc sống con ngườithường xuyên bị đặt vào những hoàn cảnh bất ngờ hoặc ngẫu nhiên xảy ra, vì vậycần phải ứng phó linh hoạt và phù hợp
- Kĩ năng ra quyết định
Đây là khả năng của cá nhân biết quyết định lựa chọn phương án tối ưu đểgiải quyết vấn đề hay tình huống gặp phải trong cuộc sống một cách kịp thời
Để đưa ra quyết định phù hợp chúng ta cần:
Trang 10+ Xác định vấn đề hoặc tình huống mà chúng ta gặp phải.
+ Thu thập thông tin hoặc vấn đề về tình huống đó
+ Liệt kê các cách giải quyết tình huống đã có
+ Hình dung đầy đủ về kết quả xảy ra nếu chúng ta lựa chọn mỗi phương án giảiquyết
+ Xem xét về suy nghĩ và cảm xúc của bản thân nếu giải quyết theo từng phươngán
+ So sánh giữa các phương án để quyết định lựa chọn phương án tối ưu nhất
Kĩ năng ra quyết định là rất cần thiết, giúp con người có được sự lựa chọn phùhợp và kịp thời, đem lại thành công trong cuộc sống
- Kĩ năng kiên định
Đây là khả năng con người nhận thức được những gì mình muốn và lí do dẫnđến sự mong muốn đó Kiên định còn là khả năng tiến hành các bước cần thiết đểđạt được những gì mình muốn trong những hoàn cảnh cụ thể, dung hòa được giữaquyền, nhu cầu của mình với quyền và nhu cầu của người khác
Khi kiên định trước một tình huống, chúng ta cần:
+ Nhận thức được cảm xúc của bản thân
+ Phân tích, phê phán hành vi của đối tượng
+ Khẳng định ý muốn của bản thân bằng cách thể hiện thái độ, lời nói và hành độngmang tính tích cực, mềm dẻo, linh hoạt và tự tin
Kĩ năng kiên định sẽ giúp chúng ta tự bảo vệ được chính kiến của mình
- Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm
Đây là khả năng con người thể hiện sự tự tin, chủ động và ý thức cùng chia
sẻ công việc với các thành viên khác trong nhóm Khi đảm nhận trách nhiệm cầndựa trên những điểm mạnh, tiềm năng của bản thân, đồng thời tìm kiếm thêm sựgiúp đỡ cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ
Trang 11Muốn cho một mục tiêu có thể thực hiện thành công được cần:
+ Mục tiêu phải được thể hiện bằng những ngôn từ cụ thể, phải trả lời được câuhỏi: Ai? Thực hiện cái gì? Thời gian bao lâu? Thời điểm hoàn thành là khi nào?+ Khi viết mục tiêu cần tránh sử dụng các từ chung chung, nên đề ra mục tiêu thật
cụ thể
+ Mục tiêu đề ra cần phải thực tế và có thể thực hiện được
+ Xác định những công việc, những biện pháp cụ thể cần thực hiện để đạt đượcmục tiêu
+ Xác định những thuận lợi và những khó khăn sẽ gặp phải, các biện pháp khắcphục khó khăn,…
+ Có thể chia nhỏ mục tiêu theo từng mốc thời gian để thực hiện
- Kĩ năng quản lí thời gian
Là khả năng con người biết sắp xếp các công việc theo thứ tự ưu tiên, biết tậptrung vào giải quyết công việc trong thời gian nhất định
Kĩ năng này rất cần thiết cho việc giải quyết vấn đề, lập kế hoạch, đặt mục tiêu
và đạt được mục tiêu đó, đồng thời giúp con người tránh được căng thẳng do áp lựccủa công việc
Quản lí thời gian là một trong những kĩ năng quan trọng trong nhóm kĩ năng làmchủ bản thân Quản lí thời gian tốt góp phần rất quan trọng vào sự thành công của
cá nhân và của nhóm
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin
Đây là kĩ năng quan trọng giúp con người có thể có được những thông tin cầnthiết một cách đầy đủ, khách quan, chính xác, kịp thời
Để tìm kiếm và xử lí thông tin chúng ta cần:
+ Xác định rõ chủ đề mà mình cần tìm kiếm thông tin là gì?
+ Xác định các loại thông tin về chủ đề mà mình phải tìm kiếm là gì?
+ Xác định các nguồn địa chỉ tin cậy có thể cung cấp những thông tin đó
+ Lập kế hoạch thời gian và liên hệ trước với những người có liên quan đến việccung cấp thông tin nếu có
+ Tiến hành thu thập thông tin theo kế hoạch đã xây dựng
+ Sắp xếp các thông tin thu thập được theo từng nội dung một cách hệ thống
Trang 12+ Phân tích, so sánh, đối chiếu, lí giải các thông tin thu thập được đặc biệt là thôngtin trái chiều.
Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin cần kết hợp tốt với kĩ năng tư duy phê phán
và kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, giúp đỡ
Nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh THPT tập trung vào các kĩ năngtâm lí – xã hội là những kĩ năng được vận dụng trong những tình huống hàng ngày
để tương tác với người khác và giải quyết hiệu quả những vấn đề, những tìnhhuống của cuộc sống Việc hình thành những kĩ năng này không loại bỏ mà ngượclại phải gắn kết và song hành với việc hình thành các kĩ năng học tập như: đọc,viết, tính toán, máy tính,
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Mục tiêu giáo dục phổ thông hiện nay là đào tạo con người Việt Nam pháttriển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trungthành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Tuy nhiên, nội dung vàphương pháp giáo dục trong các nhà trường hiện nay là còn xem trọng việc dạychữ, chưa chú trọng đúng mức dạy làm người, nhất là việc giáo dục kĩ năng sốngcho học sinh
Trong thực tế, khi xây dựng chương trình dạy học, nội dung dạy học trên lớp,giáo viên đều phải xây dựng ba mục tiêu: cung cấp kiến thức, rèn luyện kĩ năng,hình thành thái độ Tuy nhiên, có thể nói rằng do phải chạy theo thời gian, phảitruyền tải nhiều nội dung trong khi thời gian có hạn, giáo viên có khuynh hướng tậptrung vào cung cấp kiến thức mà ít quan tâm đến rèn luyện kĩ năng cho học sinhnhất là kĩ năng ứng xử với xã hội, hòa nhập với cuộc sống dẫn tới một bộ phậnkhông nhỏ học sinh không biết cách ứng xử phù hợp như: Chưa biết chào hỏi lễphép trong nhà trường, còn nói bậy, chữi tục nhiều, không kiềm chế được cảm xúc,còn đánh nhau, vô lễ với thầy cô, gian lận, trộm đồ của bạn,…
Thực tế cho thấy những năm trở lại đây do sự phát triển mạnh mẽ của kinh tếthị trường, mở cửa hội nhập quốc tế, khoa học công nghệ phát triển đã làm cho giớitrẻ nói chung và học sinh trung học phổ thông nói riêng đang có những biểu hiệntha hóa về đạo đức, có lối sống buông thả, sống ảo Thời gian đảm nhiệm vai tròchủ nhiệm lớp, bản thân tôi cũng nhận thấy rằng các em học sinh lớp mình chủnhiệm còn thiếu quá nhiều kĩ năng sống, có em vì bị bố mẹ la mắng đã từng nghĩđến cái chết khi ở cấp THCS (em Út), có em còn chửi bậy (em Đức, em Thuần, emLinh, ), vô lễ với thầy cô (em Hào), có em không chú tâm học tập mà bị sa vào các
tệ nạn xã hội (em Thảo Linh, em Hiếu, em Xuân,…) dẫn tới trong học năm học lớp
10 đã có 3 em vi phạm quy chế thi, 2 em sử dụng điện thoại trong giờ làm lớp
