Đại hội XI, Công đoàn Việt Nam đã đề ra mục tiêu, phương hướng 5 năm 2008-2013 là: “Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động công đoàn các cấp; hướng về cơ sở, lấy cơ sở làm địa
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Xây dựng công đoàn vững mạnh là vấn đề then chốt, là nhiệm vụ hàng đầu
mà các CĐCS quan tâm Công đoàn có vững mạnh thì mới có đủ vị thế để thựchiện chức năng, nhiệm vụ cơ bản của mình Trải qua nhiều kỳ Đại hội, Côngđoàn Việt Nam đã xác định mục tiêu phương hướng hoạt động cụ thể cho tổchức mình Đại hội XI, Công đoàn Việt Nam đã đề ra mục tiêu, phương hướng 5
năm (2008-2013) là: “Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động công
đoàn các cấp; hướng về cơ sở, lấy cơ sở làm địa bàn chỉ đạo hoạt động chủ yếu, lấy Đoàn viên, CNVCLĐ làm đối tượng vận động; chuyển mạnh chỉ đạo hoạt động công đoàn vào việc tổ chức thực hiện đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của đoàn viên, CNVCLĐ; xây dựng quan hệ lao động hài hòa
ổn định, tiến bộ, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước”.
Trong trường học, công đoàn là một tổ chức chính trị, đại diện cho đội ngũCBGV-NV có nhiệm vụ chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đángcho nhà giáo, người lao động; đồng thời giáo dục tuyên truyền CBGV-NV thựchiện nhiệm vụ chính trị Mục đích cuối cùng công đoàn trong trường học làhướng về chính đội ngũ nhà giáo- những người đang ngày đêm chăm lo cho sựnghiệp giáo dục Vì thế, tại Đại hội XXII, Công đoàn Giáo dục Thanh Hóa nhấn
mạnh“ CĐCS thực sự là chỗ dựa tin cậy cho nhà giáo, người lao động”.
Dưới ánh sáng Nghị Quyết Đại hội XXII của Công đoàn Giáo dục Thanhhóa (2013-2018), đặc biệt là sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời với nhiều giải phápđồng bộ, công đoàn các trường học đã có nhiều đổi mới nội dung và hình thứchoạt động Một số CĐCS thực sự đổi mới mạnh mẽ, đem lại hiệu quả cao, gópphần vào công cuộc đổi mới căn bản toàn diện giáo dục hiện nay Nhiều tập thể
và cá nhân đã có những cống hiến cho hoạt động công đoàn; dấu ấn hoạt độngcủa tổ chức thể hiện rõ nét; công đoàn thực sự là chỗ dựa tin cậy, là nơi trao gửitâm tư, nguyện vọng của nhà giáo và người lao động
Song, từ thực tiễn hoạt động công đoàn trong trường học hiện nay, tôi nhận
thấy vẫn đang tồn tại một số hạn chế là, còn một số CĐCS hoạt động mờ nhạt, còn phụ thuộc nhiều vào chuyên môn Trình độ, năng lực của một số cán bộ công đoàn còn hạn chế Sự phối hợp giữa chuyên môn và công đoàn còn chưa chặt chẽ Có nơi, sinh hoạt tổ công đoàn còn bộc lộ nhiều yếu kém, dẫn đến một
số đoàn viên chưa có trách nhiệm cao trong xây dựng CĐCSVM….Vì thế, Đại
hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XI nhiệm kỳ 2008-2013 đã đánh giá: “Công đoàn cơ sở là cấp quan trọng, quyết định đối với vai trò đại diện, bảo vệ công nhân lao động nhưng vẫn là khâu yếu trong tổ chức Công đoàn”.
Thực tiễn đó đang tồn tại những khó khăn, mâu thuẫn trong tổ chức côngđoàn trường học, gây cản trở cho hoạt động công đoàn
Hiện nay, trong quá trình hội nhập, đặc biệt giáo dục đào tạo đang trong thời
kỳ đổi mới nhằm thực hiện Nghị Quyết 29/NQ-TW về “Đổi mới căn bản toàn diện Giáo dục Đào tạo” Mục tiêu đổi mới giáo dục đang đặt ra cho công đoàn
trong trường học phải đổi mới mạnh mẽ cả nội dung và phương thức tổ chức
Trang 2Công đoàn phải tìm mọi cách để xây dựng tổ chức vững mạnh, cùng với chuyênmôn hoàn thành nhiệm vụ chính trị Như vậy, xây dựng tổ chức CĐCSVM làmột yêu cầu thiết thực, phù hợp với công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay.
3 Đối tượng nghiên cứu:
Các giải pháp xây dựng công đoàn vững mạnh tại công đoàn trường THPTHoàng Lệ Kha
4 Phương pháp nghiên cứu:
Với khuôn khổ đề tài này, tôi sử dụng một số phương pháp sau:
4.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Nghiên cứu các văn bản quy phạm pháp luật, các văn bản thuôc phạm vi của
tổ chức Công đoàn như: Luật Công đoàn, Điều Lệ Công đoàn Việt Nam, các tàiliệu tập huấn bồi dưỡng cán bộ Công đoàn, các bài viết, các báo cáo Công đoàngiáo dục… nhằm chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng CĐCSVM
4.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Tập trung vào xem xét và tiếp cận các hoạt động Công đoàn đã từng thực
hiện tại Công đoàn trường THPT Hoàng Lệ Kha trong những năm làm Chủ tịchcông đoàn Mục đích là tìm hiểu thực trạng, chất lượng hoạt động của tổ chứccông đoàn nhà trường; đồng thời khẳng định thực trạng xây dựng CĐCSVM
B PHẦN NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ VỮNG MẠNH.
1 Một số vấn đề chung về CĐCS, nhiệm vụ, quyền hạn của CĐCS:
CĐCS là nền tảng của tổ chức Công đoàn Việt Nam, là nơi trực tiếp thựchiện các chức năng, nhiệm vụ của tổ chức công đoàn, thực hiện các chủ trươngcủa Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và thực hiện Nghị Quyết, kếhoạch công đoàn cấp trên CĐCS cũng là nơi trực tiếp tập hợp CNVC, LĐ vào
tổ chức công đoàn, quyết định hiệu quả hoạt động của tổ chức công đoàn
Điều 188, Bộ luật Lao động năm 2012 quy định vai trò của tổ chức công
đoàn:“Công đoàn cơ sở thực hiện vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên công đoàn, người lao động ”.
Điều 18 Điều Lệ Công đoàn Việt Nam quy định 6 nhiệm vụ, quyền hạn củacông đoàn cơ sở
2 Về xây dựng Công đoàn cơ sở vững mạnh:
a Quan điểm:
- Xây dựng CĐCSVM là nhiệm vụ chiến lược, có tính chất sống còn của tổchức công đoàn, là trách nhiệm của các cấp ủy Đảng chính quyền, của côngđoàn và đoàn viên Xây dựng CĐCSVM phải gắn với nội dung xây dựng giaicấp công nhân và công đoàn, phục vụ yêu cầu sự nghiệp CNH-HĐH
Trang 3- Phát triển, xây dựng CĐCSVM nhằm bảo đảm cho công đoàn thực hiện tốtchức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, góp phần ổn định quan hệ lao động, phát triểnkinh tế - xã hội, chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động, làm chođoàn viên, CNVC-LĐ gắn bó với tổ chức công đoàn.
- Mọi hoạt động của công đoàn đều phải hướng tới cơ sở, tạo điều kiện cho cơ
sở giải quyết khó khăn, chăm lo xây dựng, đào tạo đội ngũ cán bộ cơ sở, pháthuy quyền chủ động sáng tạo của CĐCS
b Mục tiêu xây dựng CĐCSVM:
“ Tiếp tục đổi mới nội dung phương thức hoạt động của Công đoàn các cấp,
hướng về cơ sở, lấy cơ sở làm địa bàn hoạt động chủ yếu, lấy đoàn viên, công nhân viên chức, lao động làm đối tượng vận động; chuyển mạnh hoạt động của Công đoàn vào việc tổ chức thực hiện chức năng đại diện, bảo vệ lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, công nhân viên chức lao động, xây dựng quan
hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ…”
c Nội dung và những biện pháp chủ yếu xây dựng CĐCSVM:
* Nội dung:
- Phối hợp với thủ trưởng cơ quan, đơn vị triển khai QCDC trong hoạt động
cơ quan, tổ chức Hội nghị CBCCVC; tổ chức các phong trào thi đua; tham giacải tiến tổ chức, lề lối làm việc, cải cách hành chính Tham gia có hiệu quảvào các hội đồng Thực hiện tốt mục tiêu xây dựng người cán bộ công chức
viên chức “ Trung thành, sáng tạo, tận tụy, gương mẫu”.
- Chỉ đạo chặt chẽ hoạt động của UBKT công đoàn, BTTND, giải quyết kịpthời các khiếu nại tố cáo theo thẩm quyền; kiểm tra giám sát việc thực hiệncác chế độ chính sách, chăm lo điều kiện làm việc Vận động CBCCVC- NLĐtham gia các hoạt động xã hội, phòng chống tham nhũng và các tệ nạn xã hội
- Phổ biến và tổ chức thực hiện chủ trương chính sách của Đảng, pháp luậtcủa Nhà nước Giúp đỡ và giới thiệu đoàn viên công đoàn ưu tú cho Đảng;tham gia với thủ trưởng lập kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ,chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho CBCC-NLĐ
- Phát triển đoàn viên, xây dựng tổ công đoàn, CĐVM BCH xây dựng đượcchương trình nội dung công tác, duy trì sinh hoạt công đoàn và có sổ ghi chépnội dung hội nghị tổ công đoàn, công đoàn bộ phận; đảm bảo thu chi và quản
lý tài chính đúng quy định; có quy chế hoạt động của BCH và quy chế phốihợp công tác Thực hiện chế độ thông tin báo cáo đầy đủ, kịp thời
* Những biện pháp chủ yếu xây dựng CĐCSVM:
Một là, cần quán triệt quan điểm chỉ đạo theo tinh thần Nghị Quyết Đại hội
Công đoàn Việt Nam Mọi hoạt động của công đoàn đều phải hướng về cơ sở,phục vụ cơ sở, giúp đỡ cơ sở giải quyết khó khăn
Trang 4Hai là, cần xác định trách nhiệm của từng cấp công đoàn đối với công đoàn
cơ sở, phát huy sức mạnh của từng cấp công đoàn và của hệ thống công đoàntrong việc xây dựng CĐCSVM
Ba là, củng cố nâng cao chất lượng và vai trò nòng cốt của CĐCS các
trường công lập, coi trọng sinh hoạt tổ công đoàn, quản lý tốt đoàn viên
Bốn là, cần nắm vững các tiêu chuẩn CĐCSVM theo quy định của Tổng Liên
đoàn Lao động Việt Nam; tiếp tục xây dựng CĐCSVM trong ngành Giáo dục
Năm là, cần đẩy mạnh chương trình kế hoạch tổ chức thực hiện công tác xây
dựng CĐCSVM, gắn chỉ tiêu phấn đấu thực hiện cho các cấp công đoàn, phâncông ủy viên trực tiếp phụ trách các cơ sở
Sáu là, xây dựng chương trình kế hoạch bồi dưỡng cán bộ CĐCS đảm bảo
100% cán bộ công đoàn được tập huấn những kiến thức cơ bản về tổ chức vàhoạt động công đoàn
Bảy là, trong quá trình tổ chức chỉ đạo cần làm điểm xây dựng mô hình, mở
hội nghị chuyên đề, sơ kết để rút kinh nghiệm, nhân rộng các điển hình
Tám là, tổ chức kiểm tra, đánh giá xếp loại, xét công nhận, động viên uốn nắn
kịp thời những hạn chế và làm rõ trách nhiệm của mỗi cấp, mỗi cá nhân cán
- Giữ vững sự ổn định, thống nhất về tổ chức và đoàn kết trong hệ thống,đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng
b Mục tiêu:
- Thực hiên Nghị Quyết Đại hội X Công đoàn Việt Nam “ Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của công đoàn các cấp, hướng về cơ sở, lấy
cơ sở làm địa bàn hoạt động chủ yếu”
- Tập hợp người lao động gia nhập tổ chức công đoàn và tham gia hoạt độngcông đoàn; nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ cán bộ CĐCS
c Đổi mới nội dung hoạt động:
- BCH công đoàn cơ sở, cần xác định được nội dung trọng tâm, CĐCS cần coi
đó là nội dung chính trong hoạt động của mình
- Duy trì thực hiện đồng bộ các chức năng của công đoàn Phấn đấu trên 90%CNVC-LĐ tham gia tổ chức công đoàn, hàng năm có trên 80% CĐCSVM
Trang 5Nâng cao trình độ tham gia quản lý và chất lượng các cuộc vận động, các phongtrào thi đua.
- Quan tâm, tìm hiểu nguyện vọng và nhu cầu của người lao động trẻ để cóhướng vận động và điều chỉnh nội dung hoạt động phù hợp Hướng dẫn xâydựng lực lượng đoàn viên nòng cốt tại cơ sở, làm hạt nhân trong mọi phong trào
- Tăng cường tổ chức đối thoại giữa BCHCĐCS với người sử dụng lao động;BCHCĐCS phải chủ động thúc đẩy thực hiện mở hội nghị dân chủ, chủ động tổchức các hoạt động công đoàn ngoài giờ làm việc
- Quản lý thật tốt tài chính CĐCS, quan tâm thúc đẩy việc thu kinh phí, đoànphí công đoàn, thực hiện đùng nguyên tắc sử dụng và quản lý tài chính CĐCS,đẩy mạnh các hoạt động tự kiểm tra hoạt động tài chính của CĐCS
d Đổi mới phương pháp hoạt động:
CĐCS cần tập trung vào vận động là chính, thông qua việc tìm hiểu tâm tư,tình cảm, điều kiện làm việc của người lao động Qua đó, có biện pháp giảiquyết kịp thời; vận động đoàn viên và người lao động chấp hành nội quy laođộng, tích cực tham gia các hoạt động do công đoàn tổ chức Phát hiện bồidưỡng và xây dựng đội ngũ đoàn viên nòng cốt, làm hạt nhân cho hoạt động Chủ động giám sát thực hiện QCDC ở cơ sở, đôn đốc việc xây dựng, bổsung, hoàn thiện các nội quy, quy chế tại đơn vị; xây dựng quy chế phối hợpgiữa công đoàn với người đứng đầu đơn vị
Hàng năm thực hiện tự chấm điểm đánh giá phân loại công đoàn CĐCSđúng với thực chất hoạt động
II THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CÔNG ĐOÀN CƠ SỞ TRONG TRƯỜNG HỌC TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SKKN:
1 Khái quát đặc điểm tình hình Công đoàn trường THPT Hoàng Lệ Kha:
Trường THPT Hoàng Lệ Kha tiền thân là trường cấp III trung Sơn, đượcthành lập ngày 15 tháng 10 năm 1981 Địa điểm trường đóng tại xã Hà Toại,một vùng chiêm trũng của huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa Năm 1992, trườngchuyển về thị trấn Đò Lèn, hiện nay thuộc tiểu khu III thị trấn Hà Trung Từ cấpIII Trung Sơn, khi chuyển về thị trấn đồng thời ngôi trường được mang tênHoàng Lệ Kha- người con của quê hương Hà Trung, một chiến sĩ Cách mạng Với 35 năm ra đời và phát triển nhà trường đã phải vượt qua nhiều khó khăn,thách thức và có những bước thăng trầm Điều đáng nhớ là, khi được chuyển vềthị trấn Hà Trung, dù CSVC nhà trường được đầu tư xây dựng nhưng đơn vị lại
có cả một thời gian dài mất dân chủ, mất đoàn kết, dẫn đến có nhiều đơn thưkhiếu nại (từ 1995- 1999) Hậu quả cuối cùng là Cấp ủy, BGH và Chủ tịch Côngđoàn nhà trường đều phải chịu các hình thức kỷ luật của ngành, đồng thời BGH
và Chủ tịch Công đoàn phải chuyển công tác Đó là những vấp ngã, những bàihọcthật sâu sắc cho đơn vị mà phải một thời gian dài đòi hỏi cả hệ thống chínhtrị từ cấp ủy Đảng đến chính quyền và công đoàn phải từng bước khắc phục hậuquả để củng cố và phát triển
Trang 6Hiện nay đơn vị có 77 CBGVNV - NLĐ, trong đó đoàn viên công đoàn là 75đồng chí, nữ CBGV-NV là 50 đ/c; đảng viên 53 đồng chí, chiếm tỷ lệ 68% Đảng bộ nhà trường lớn mạnh gồm 3 chi bộ trực thuộc BCH Đảng bộ hiệnnay gồm 7 đ/c Chính quyền nhà trường gồm BGH có 03 đ/c, có 7 tổ chuyênmôn và 01 tổ văn phòng Các tổ chức Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội Chữthập đỏ, Ban đại diện cha mẹ học sinh, Hội khuyến học.
2 Về phía tổ chức Công đoàn trường hiện nay:
* BCH Công đoàn: 5 đ/c, trong đó 4/5 đ/c là nữ; 5/5 đ/c là đảng viên; có 3/5 đ/
c trong BCH Đảng bộ; đ/c Chủ tịch Công đoàn là ủy viên BCH Công đoàn Giáodục tỉnh Thanh Hóa, ủy viên BCH Đảng bộ, Phó Hiệu trưởng
* Tổ Công đoàn: gồm 8 tổ: tổ Toán- Tin; tổ Hóa- Sinh; tổ Vật lý- KTCN; tổNgữ văn; tổ Sử- Địa- GDCD; tổ Ngoại ngữ; tổ Thể dục- GDQP; tổ văn phòng.Mỗi tổ công đoàn có 01 tổ trưởng và 01 tổ phó
* Ban nữ công gồm : 05 đồng chí
* Ban thanh tra nhân dân: gồm 03 đồng chí
* UBKT Công đoàn: 3 đồng chí
* Cán bộ công đoàn hiện nay có trình độ năng lực chuyên môn tốt, tâm huyếtvới nghề; gương mẫu, có tinh thần trách nhiệm cao, có bản lĩnh trí tuệ, năng nổtrong mọi hoạt động, biết quan tâm chăm lo đến hoạt động công đoàn
3 Những hạn chế yếu kém, nguyên nhân của hoạt động Công đoàn.
3.1 Về những hạn chế, yếu kém:
Trước khi áp dụng những kinh nghiệm trong công tác xây dựng CĐCSVM,
tôi nhận thấy hoạt động công đoàn có một số hạn chế, yếu kém đó là:
Thứ nhất, hoạt động công đoàn trường còn mờ nhạt, còn phụ thuộc vào
chính quyền và chuyên môn nhà trường Đặc biệt trong một số hoạt động củađơn vị chưa phát huy được vai trò chức năng của tổ chức công đoàn, nội dunghoạt động chưa phong phú, chưa đổi mới cho nên không thu hút được đoàn viên
và người lao động tham gia Vì thế, có đoàn viên quan niệm:“Công đoàn ăntheo, nói theo chính quyền”
Thứ hai, đội ngũ cán bộ công đoàn hoạt động kém hiệu quả; đặc biệt chưa đổi
mới tư duy và chưa có phương pháp làm việc khoa học; chưa nắm bắt tình hình
và chưa có chương trình làm việc việc cụ thể cho toàn khóa; việc triển khai vàthực hiện nhiệm vụ công đoàn chưa phù hợp với tình hình đơn vị
- Thứ ba, một số tổ công đoàn còn chưa chú ý công tác tổ chức sinh hoạt tổ
công đoàn và chưa coi trọng nền nếp sinh hoạt tổ công đoàn Cho nên, chấtlượng sinh hoạt tổ công đoàn còn yếu kém, mang tính hình thức Do vậy, gâynhàm chán cho đoàn viên công đoàn Công đoàn chưa thật sự là nơi trao gửi tâm
tư nguyện vọng của đoàn viên và người lao động Lòng tin của người lao độngvới tổ chức công đoàn chưa cao, đặc biệt vai trò bảo vệ quyền lợi hợp phápchính đáng của đoàn viên, CBGVNV-NLĐ chưa hiệu quả Đồng thời, việc quản
lý hồ sơ sổ sách của tổ chức công đoàn còn lỏng lẻo, việc ghi chép hội họp còn
sơ sài, chiếu lệ; thậm chí, có tổ công đoàn nội dung sinh hoạt tổ công đoàn giống
Trang 7nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn; thậm chí là sự sao chép từ sinh hoạt tổchuyên môn sang tổ công đoàn….
Thứ tư, nhận thức về vai trò của tổ chức công đoàn trong tham gia quản lý đơn
vị ở một số đoàn viên còn chưa đầy đủ, không toàn diện, thậm chí còn rất lạchậu Cụ thể là:
+ Xem công đoàn chỉ gắn với các phong trào thi đua, công đoàn chỉ thực hiệnchức năng tổ chức các phong trào thi đua Như vậy, với quan niệm này chỉ xemcông đoàn thực hiện những hoạt động bề nổi, một chiều, phiến diện
+ Xem công đoàn chỉ thực hiện chức năng chăm lo đời sống vật chất Quanniệm này, rõ ràng chưa thấy hết được đầy đủ chức năng bảo vệ quyền và lợi íchhợp pháp chính đáng của CBGVNV-NLĐ
+ Xem công đoàn chỉ thực hiện các chức năng chăm lo về đời sống văn hóatinh thần cho đoàn viên, cho đơn vị Đây là một quan niệm không phù hợp vớithực tiễn phát triển kinh tế xã hội hiên nay
+ Xem công đoàn chỉ gắn với các hoạt động xã hội, đặc biệt là các hoạt độngnhân đạo, từ thiện Quan niệm này vô hình dung đã không xác định đúng đắn vàđầy đủ vị thế của tổ chức công đoàn với người lao động trong ngành giáo dục
3.2 Nguyên nhân của những yếu kém trên:
2.1 Nguyên nhân khách quan:
- Trước hết, tôi nhận thấy cấp ủy Đảng và chính quyền trong đơn vị trường học
còn chưa có cái nhìn đúng đắn, đầy đủ về vai trò, vị trí, chức năng của tổ chứccông đoàn Cho nên khi thực thi nhiệm vụ, chưa chỉ đạo đúng hướng và có khichưa có sự phối hợp chặt chẽ
- Thứ hai, trong chỉ tiêu biên chế của đơn vị trường học không có chỉ tiêu độc
lập dành cho BCH công đoàn Cán bộ công đoàn trong trường học là kiêmnhiệm cho nên:
+ Quỹ thời gian dành cho hoạt động công đoàn quá ít, chủ yếu vẫn là quỹ thờigian dành cho công tác chuyên môn là chính
+ Năng lực, nhận thức và kinh nghiệm hoạt động công đoàn còn hạn chế dophải chuyển đổi theo nhiệm kỳ Đại hội
+ Chế độ phụ cấp cho cán bộ công đoàn dù được nâng lên song còn quá bất cập,chế độ chưa tương xứng với chức năng, vài trò, vị trí của tổ chức công đoàn.Hiện nay các công đoàn cơ sở đang thực hiện chế độ phụ cấp cho cán bộ côngđoàn theo Quyết định 1439/QĐ- TLĐ ngày 14 tháng 12 năm 2011 của TổngLiên Đoàn Lao động Việt Nam, trong đó tổ phó công đoàn không có phụ cấp)
- Thứ ba, nguồn kinh phí của công đoàn cơ sở chủ yếu từ thu công đoàn phí
hàng tháng, do vậy quỹ công đoàn quá ít, làm hạn chế các hoạt động công đoàn;đặc biệt khi tổ chức các phong trào thi đua và các hoạt động lớn thì hầu hếtCĐCS đều nhờ vào chuyên môn hỗ trợ
- Thứ tư, trường THPT Hoàng Lệ Kha đang trong tình trạng thừa giáo viên ở
một số bộ môn Hơn nữa trong thời gian qua, giá cả thị trường tăng, đồng lươngtuy có được nâng lên, song có một bộ phận giáo viên có mức sống còn thấp sovới mặt bằng chung của xã hội; có một số nhà giáo ngoài việc lên lớp còn phải
Trang 8làm thêm một số nghề khác để có thêm thu nhập Một số giáo viên dạy môn cơbản lại chỉ chăm lo chuyên môn để dạy thêm tăng thu nhập…Tình trạng này,làm hạn chế sự cống hiến và khả năng sáng tạo tâm huyết với hoạt động đoànthể; mặt khác một số nhà giáo ít quan tâm đến các hoạt động phong trào, thậmchí ít tham gia họp công đoàn, tổ công đoàn, không có tinh thần đấu tranh, ýthức chưa cao trong xây dựng CĐCSVM.
- Thứ năm, các điều kiện làm việc, cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động công
đoàn trong trường học hiện nay nhìn chung còn chưa đáp ứng được yêu cầu
2.2 Nguyên nhân chủ quan:
- Thứ nhất, cán bộ công đoàn trong trường học đều làm công tác kiêm nhiệm, họ
xác định công tác chuyên môn là nhiệm vụ chính cho nên việc đầu tư thời gian,trí tuệ, tâm huyết cho hoạt động công đoàn là không nhiều Hơn nữa, hầu hết cán
bộ công đoàn nhất là tổ trưởng tổ công đoàn về nghiệp vụ và những kinh nghiệmcông tác công đoàn còn hạn chế, ít được tham gia các lớp tập huấn bồi dưỡngcán bộ công đoàn; việc tự học, tự tìm hiểu của tổ trưởng công đoàn trường họcchưa nhiều, chưa có sự đầu tư
- Thứ hai, nội dung sinh hoạt công đoàn chưa thật sự phong phú, chưa đổi mới,
còn hình thức; hoặc chỉ khi nào có việc thì mới tổ chức hội họp, nội dung sơ sài,nhàm chán, cứng nhắc, không mang màu sắc riêng của tổ chức; không đáp ứngđược nguyện vọng cũng như không thể hiện được vai trò của tổ chức, vì thếkhông thu hút được đoàn viên tham gia
- Thứ ba, công tác tham mưu với các cấp ủy đảng trong đơn vị chưa tốt, chưa
chủ động; đặc biệt công tác phối hợp giữa công đoàn với chính quyền có khichưa chặt chẽ cho nên dẫn đến chính quyền chưa tạo điều kiện thuận cho côngđoàn hoạt động; thậm chí công việc giữa chính quyền - công đoàn và một số tổchức khác nhiều khi còn chồng chéo, dẫn đến hiệu quả không cao
- Thứ tư, cán bộ CĐCS còn thiếu tự chủ, thiếu tự tin trong công tác chỉ đạo, điều
hành các hoạt động công đoàn trong mối quan hệ phối hợp với chính quyềnđồng cấp Đặc biệt trong một thời gian dài trong đơn vị Chủ tịch công đoànkhông phải là cán bộ quản lý thì hoạt động công đoàn thể hiện nhiều bất cập,khó khăn Đó cũng là thời điểm đơn vị mất đoàn kết kéo dài Một số cán bộCĐCS còn có tư tưởng ngại va chạm với cấp trên, với thủ trưởng đơn vị trongviệc tham gia ý kiến để bảo vệ quyền lợi cho đoàn viên công đoàn trong cáccuộc họp có liên quan đến quyền lợi của CBGV-NV; không dám bày tỏ ý kiến,không dám phê bình lãnh đạo vì sợ đụng chạm đến quyền lợi của chính mình
Có thể nói, nguyên nhân này hiện nay cũng đang tồn tại khá không ít ở các cơ sởtrường học
- Thứ năm, đặc biệt công tác triển khai và tổ chức các phong trào thi đua yêu
nước còn chung chung, chưa cụ thể, chưa khoa học cho nên kết quả chưa cao;việc sơ kết, tổng kết thi đua có khi chưa kịp thời cho nên chưa khơi dậy tinhthần nhiệt huyết thi đua của mỗi cá nhân
- Thứ sáu, vai trò của Công đoàn trong việc tổ chức Hội nghị CBCCVC đầu năm
còn xem nhẹ Mặc dù Công đoàn cấp trên và Sở giáo dục có rất nhiều văn bản
Trang 9chỉ đạo CĐCS phối hợp với chính quyền đồng cấp để tổ chức thành công Hộinghị CBCCVC, nhưng thực tế một số cán bộ công đoàn còn cho rằng việc tổchức Hội nghị CBCCVC là của chính quyền là chính Vì thế, các phần việc củacông đoàn chuẩn bị sơ sài, nội dung Hội nghị chủ yếu là thông qua các báo cáo,đoàn viên ít được tham ý kiến… Hội nghị chưa thực sự là diễn đàn dân chủ đểCBGV-NLĐ được biết, được bàn, được tham gia ý kiến…
Như vậy, những thực trạng và nguyên nhân trên đã làm ảnh hưởng lớn đếnhoạt động Công đoàn Điều đó đã tạo ra những mâu thuẫn, những khó khăn vàthách thức của công đoàn Bài toán đặt ra là làm thế nào để xây dựng CĐCSVMtheo yêu cầu của Nghị Quyết 6a ngày 06/01/2011 của BCH Tổng Liên đoàn Laođộng Việt Nam về đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của công đoàn
cơ sở ? Làm thế nào để xây dựng CĐCSVM, thực sự là chỗ dựa vững chắc, đạidiện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng cho CBGVNV-NLĐ? Làm thếnào để Công đoàn có thể làm tốt chức năng tham gia quản lý đơn vị ? Làm thế
nào để tổ chức công đoàn là “trường học chính trị” để giáo dục, động viên
CBGVNV-NLĐ thực hiện nhiệm vụ chính trị?
chỉ đạo hoạt động công đoàn trường THPT Hoàng Lệ Kha và thông qua việc tìmhiểu, theo dõi hoạt động của một số công đoàn bạn, tôi đề xuất một số giải pháp
để xây dựng CĐCS vững mạnh trong tình hình hiện nay như sau:
III Các giải pháp xây dựng công đoàn cơ sở vững mạnh:
1 Giải pháp thư nhất: Tập trung xây dựng và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ công đoàn trong trường học:
Cán bộ công đoàn trong trường học là những người được bầu vào các chứcdanh thông qua bầu cử tại Đại hội công đoàn hoặc hội nghị công đoàn (từ tổ phó
tổ công đoàn trở lên) được các cấp công đoàn bổ nhiệm hay chỉ định vào cácchức danh cán bộ công đoàn và được giao nhiệm vụ thực hiện chức năng, nhiệm
vụ công đoàn Trong trường học, cán bộ công đoàn là những cán bộ khôngchuyên trách
Đối với công đoàn trường THPT Hoàng Lệ Kha cán bộ công đoàn gồm 21đồng chí Cụ thể: BCH công đoàn: 05 đồng chí (trong đó Chủ tịch 01 đồng chí;Phó chủ tịch: 01 đồng chí; 03 ủy viên BCH) Tổ trưởng tổ công đoàn: 08 đồngchí; tổ phó tổ công đoàn: 08 đồng chí
Như vậy, với số lượng cán bộ công đoàn tại đơn vị so với số CBGVNV-NLĐ
là số lượng lớn, đủ mạnh để lãnh đạo các hoạt động của tổ chức
* Trước hết, cần bồi dưỡng, rèn luyện cán bộ công đoàn phải là những người có bản lĩnh, trí tuệ, tâm huyết
Bản lĩnh, tôi cho đây là tiêu chuẩn quan trọng đầu tiên, bởi vì chỉ khi nào cán
bộ có bản lĩnh vững vàng thì mới dám nói, dám chịu trách nhiệm, dám đấutranh và đấu tranh thẳng thắn thì mới có thể là chỗ dựa tin cậy cho quần chúng
để bảo vệ những quyền ích hợp pháp chính đáng của người lao động
Trí tuệ, tức là có kiến thức Muốn vậy, không có cách nào khác là phải tự giác
tìm tòi, tự giác bồi dưỡng, học hỏi để vận dụng những chủ trương đường lối của
Trang 10Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn đơn vị mình một cáchlinh hoạt; biết xử lý tốt các tình huống cụ thể xảy ra tại đơn vị, đưa hoạt độngcông đoàn đi đúng hướng.
Tâm huyết là yếu tố rất cần có của người cán bộ công đoàn Ta thấy rằng,
trong bất kỳ thành công nào có được đều không thể không nói đến tâm huyết.Cán bộ công đoàn cũng thế, đặc biệt trong tình hình hiện nay làm công đoànquyền lợi quá ít, nếu không trăn trở, không tâm huyết, không gắn bó, không yêucông việc thì không thể xây dựng tổ chức CĐVM được
Hội tụ được 03 yếu tố trên trong đội ngũ cán bộ công đoàn, chắc chắn sẽ tạo
ra nhiều nét đổi mới trong phong cách lãnh chỉ đạo hoạt động CĐCS Trongnhững năm qua, cán bộ Công đoàn trường THPT Hoàng Lệ Kha thực sự lànhững đồng chí có đủ các yếu tố trên
* Đồng thời, tập thể BCH công đoàn phải thường xuyên đổi mới tư duy và
xây dựng một phương pháp làm việc khoa học
Sau Đại hội BCH Công đoàn phải xây dựng được một chương trình hànhđộng trong toàn khóa Trên cơ sở đó, hàng năm căn cứ vào tình hình đơn vịBCH có sự thống nhất, bổ sung và cụ thể hóa thành những nhiệm vụ cụ thểtrong đó xác định những nhiệm vụ trọng tâm, trọng điểm cho từng năm vớinhững chuyên đề; chỉ đạo triển khai và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọngtâm đó
Xây dựng được các quy chế ngay sau khi Đại hội Với kinh nghiêm của bảnthân, trong thời gian qua tôi đã cùng tập thể BCH tập trung xây dựng một sốquy chế, đó là: Quy chế làm việc của BCH công đoàn; Quy chế chi tiêu nội bộcủa công đoàn; Quy chế phối hợp giữa công đoàn với chính quyền Quy chếdân chủ trong nhà trường
BCH công đoàn phải chủ động tham gia xây dựng các quy chế; đồng thờiphải am hiểu pháp luật, phải nắm vững chức năng, nhiệm vụ của công đoàn vàđặc điểm tình hình đơn vị và tập hợp được mạng lưới liên quan giúp công đoànxây dựng quy chế
Qua hoạt động thực tiễn, tôi thấy, hoạt động công đoàn thực hiện bằng cácquy chế này tức là công đoàn đã vận dụng và thực hiện được nguyên tắc tậptrung dân chủ, thực hiện tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách, nhất là vai tròngười đứng đầu trong việc thực hiện nhiệm vụ chức năng Hơn nữa, khi chỉđạo, tổ chức thực hiện về các bộ phận, các tổ công đoàn thì khả năng tập hợp,vận động đoàn viên được thực hiện bài bản, tính thuyết phục cao có tính tổchức, nghiêm túc Do vậy, hiệu quả hoạt động tốt hơn
* Chủ tịch Công đoàn với vai trò là “ Người thủ lĩnh” phải thật sự tiên phong, là chỗ dựa tin cậy của CBGVNV-NLĐ.
Với kinh nghiệm của bản thân và qua quá trình tìm tòi học hỏi kinh nghiệmnhững thế hệ đi trước, tôi nhận thấy để có một đội ngũ cán bộ công đoàn bảnlĩnh, trí tuệ, tâm huyết thì người đứng đầu tổ chức công đoàn phải là người tiênphong trong mọi hoạt động.Muốn đẩy mạnh xây dựng CĐCSVM thì Chủ tịchcông đoàn cần làm tốt những nội dung sau:
Trang 11Thứ nhất cần kết hợp thật tốt giữa tính tổ chức - kỷ luật với tính sáng tạo, linh hoạt Chủ tịch công đoàn phải coi trọng và thực hiện đúng nguyên tắc tập
trung dân chủ Mọi chủ trương của cấp trên phải được chấp hành một cáchnghiêm túc, dù có thể những vấn đề cá nhân chưa đồng tình nhưng khi tập thể đãbiểu quyết đã thông qua thì phải thực hiện và chỉ đạo thực hiện Tránh lồng ghép
ý kiến cá nhân để làm những việc trái với điều tập thể đã quyết định Xây dựngtriển khai các hoạt động và thực hiện việc kiểm tra giám sát theo quy chế đề ra
Thứ hai, cần khéo léo kết hợp tính khoa học và tính nghệ thuật trong công
việc Đó là, phải nhạy bén với thực tế của đơn vị mình; biết phát huy thế mạnhriêng của mỗi cá nhân để giao việc; các chủ trương kế hoạch công tác cần đượcthể hiện bằng các mục tiêu, chỉ tiêu và thời gian hoàn thành; nghiêm túc trongphân công công việc; đôn đốc kiểm tra, theo dõi và đánh giá kết quả thực hiện.Đặc biệt, “Người thủ lĩnh” của công đoàn cần kịp thời khen thưởng động viênkhích lệ, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để đoàn viên hoàn thành nhiệm vụ
Thứ ba, Chủ tịch công đoàn nơi nào có khả năng thuyết phục cao thì khả
năng thu hút đoàn viên và hoạt động các công đoàn sẽ tốt hơn Muốn thu hútđược đoàn viên, muốn quy tụ được tinh thần tập thể thì Chủ tịch công đoàn cầnphải gần gũi với quần chúng, biết kịp thời nắm bắt được tâm tư nguyện vọng củađoàn viên; phải kiên trì, nhẫn nại, biết lắng nghe, biết chịu đựng; biết kịp thờigiải quyết những bức xúc của CBGVNV-NLĐ; thẳng thắn trong đấu tranh bảo
vệ quyền lợi hợp pháp chính đáng cho CBGV-NLĐ Muốn vậy, không còn gìkhác là thường xuyên học hỏi; cập nhật kiến thức, nắm vững các chế độ chínhsách, pháp luật có liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của CBGVNV-NLĐ
Thứ tư, Biết thu thập và xử lý các thông tin kịp thời là một yếu tố quan trọng
thứ tư của Chủ tịch công đoàn Có thể nói, thông tin là khâu quan trọng khôngthể thiếu trong công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện, cũng là căn cứ để xâydựng chương trình công tác Trong trường học, thông tin thu thập được từ nhiềuphía, nhiều nhất là thông tin trong cuộc họp cơ quan, họp công đoàn; thông tin
từ tổ trưởng công đoàn; thông tin thu nhận được từ chính CBGVNV phản ánh.Song, khi nhận được thông tin thì “thủ lĩnh công đoàn” cần nhanh chóng kiểmtra độ chính xác và đặc biệt nên phối hợp với chính quyền đồng cấp và các bộphận chức năng khác có liên để xử lý đúng hướng, kịp thời Có thể nói, việc xử
lý các thông tin trong cơ quan đơn vị đòi hỏi Chủ tịch CĐCS vừa phải thực hiệnnguyên tắc lãnh đạo, vừa kiên quyết nhưng cũng phải linh hoạt, khéo léo, mềmdẻo giải quyết các mối quan hệ trong công tác như: Quan hệ công đoàn với cáccấp ủy Đảng; quan hệ công đoàn với BGH đặc biệt là quan hệ giữa Hiệu trưởngvới CBGVNV-NLĐ; quan hệ giữa cán bộ công đoàn với đoàn viên… Nhữngmối quan hệ ngày nhiều khi rất khó giải quyết, đòi hỏi phải kiên trì, thông minh,mềm dẻo…
2 Giải pháp thứ hai: Đẩy mạnh đổi mới nội dung và hình thức sinh hoạt tổ
công đoàn:
Tổ công đoàn là “mắt xích” của CĐCS, là nơi trực tiếp tuyên truyền, phát
triển đoàn viên và tổ chức cho đoàn viên thực hiện nhiệm vụ chính trị Tổ công
