skkn một số biện pháp nâng cao chất lượng tạo hình (5 6 tuổi) thông qua hoạt động vẽ

UBND HUYỆN HẬU LỘCPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẬU LỘC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH THỂ LOẠI VẼ CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI... Trong chươn

UBND HUYỆN HẬU LỘC

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẬU LỘC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG

TẠO HÌNH (THỂ LOẠI VẼ) CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI

MỤC LỤC Trang

1 MỞ ĐẦU……… 1

1.1.Lý do chọn đề tài……….1

1.2.Mục đích nghiên cứu……… 2

1.3.Đối tượng nghiên cứu……… .2

1.4 Phương pháp nghiên cứu………2

1.5.Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm……… 2

2 NỘI DUNG ……… 2

2.1.Cơ sở lý luận……… 2

2.2.Thực trạng……… 4

2.3.Các giải pháp và biện pháp……… 5

2.3.1.Các giải pháp……… 5

2.3.2.Các biện pháp tổ chức và thực hiện……… 5

3.4.Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm……… 17

3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……… 19

3.1.Kết luận……… 19

3.2.Kiến nghị………20

Tài liệu tham khảo Phụ Lục

Tài liệu tham khảo

1 Lê Thu Hương – Trần Thị Ngọc Trâm – Lê Thị Ánh Tuyết : Hướng dẫn

tổ chức thực hiện giáo dục mầm non mẫu giáo lớn (5 – 6 tuổi) NXB giáo dụcViệt Nam

2.Nguyễn Ánh Tuyết – Nguyễn Thị Như Mai – Đinh Thị Kim Thoa: Tâm líhọc trẻ em lứa tuổi mầm non (NXB đại học sư phạm)

3.Nguyễn Quốc Toản: Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻmầm non (NXB giáo dục năm 2007)

4.Đổi mới hình thức tổ chức hoạt động chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo.Viện chiến lược và chương trình giáo dục (NXB giáo dục 2006)

5.Nguyễn Thị Kim Anh – Trần Thị Quốc Minh – Huỳnh Văn Sơn – BùiThị Việt – Võ Thị Tường Vy – Cao Văn Thống.: Bộ công cụ theo dõi, đánh giá

sự phát triển của trẻ 5 tuổi (NXB Giáo dục Việt Nam)

1.MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:

Bác Hồ đã từng nói “Không có giáo dục thì không nói gì đến kinh tế vănhóa”, sản phẩm của giáo dục chính là con người, mà con người là mục tiêu,động lực của sự phát triển đất nước trong tương lai Hiện nay đất nước ta đã tiếnvào thế kỷ mới Thế kỷ của nền kinh tế tri thức nên thế hệ trẻ em là mối quantâm hàng đầu của xã hội Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục đượccoi là quốc sách hàng đầu Ngành học mầm non được coi là vị trí đầu tiên trong

hệ thống giáo dục quốc dân Nó là khâu mở đầu cho các cấp học và cũng là cơ

sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách con người Việt Nam Giáo dục mầmnon không chỉ cho trẻ trở nên hồn nhiên, nhanh nhẹn vui tươ

i, cơ thể phát triển cân đối mà còn giúp trẻ phát triển trí thông minh sự hamhiểu biết, kỹ năng tập làm người lớn, cũng như dạy trẻ biết yêu thương quan tâmgiúp đỡ mọi người, khám phá ra cái đẹp và tạo ra cái đẹp Do đó việc chăm sócgiáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục.Những kiến thức tiền khoa học đến với trẻ theo từng độ tuổi có tác dụng giúp trẻkhám phá thế giới xung quanh thông qua các hoạt động và làm quen với các sựvật hiện tượng Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non được thông quanhiều hoạt động nhằm phát triển tất cả các lĩnh vực: Phát triển thể chất, pháttriển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, phát triển thẩm mỹ và phát triển tình cảm

kỹ năng xã hội Tất cả các lĩnh vực này có mối quan hệ mật thiết với nhau và cótác dụng giúp trẻ phát triển một cách toàn diện

Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động tạo hình luôn hấp dẫn đốivới mọi lứa tuổi chiếm một vị trí rất quan trọng đối với việc phát triển nhân cáchtoàn diện cho trẻ, là một trong những hoạt động dễ thu hút nhất đối với trẻ mẫugiáo, nó giúp trẻ phản ánh thế giới xung quanh, cuộc sống con người một cách

đa dạng và phong phú Thông qua hoạt động tạo hình trẻ có cơ hội tìm hiểu,nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có được hiểu biết, hình dung về đối tượng

đó Từ đó trẻ được tiếp thu cái đẹp trẻ trực tiếp trải nghiệm các xúc cảm, cáctrạng thái tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các kỹ năng xã hội và trẻ biết cáchđánh giá các hành vi xã hội Qua hoạt động tạo hình giúp trẻ có thói quen tự giáclàm việc Hoạt động tạo hình đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thẩm

mỹ cho trẻ, hoạt động này giúp cho trẻ có điều kiện thuận lợi nhất cho sự pháttriển của cảm giác, tri giác, giúp trẻ nhận ra màu sắc, hình dạng, đường nét, tỷlệ, nhận thấy được cái đặc trưng và nét đẹp trong sự vật hiện tượng mà trẻ miêu

tả Hoạt động tạo hình giúp phát triển thể chất cho trẻ giúp cho đôi bàn tay củatrẻ linh hoạt, phát triển khả năng kết hợp khéo léo của đôi tay và đôi mắt Hoạtđộng tạo hình giúp phát triển ngôn ngữ mạch lạc và vốn từ Bởi khi trẻ tạo ra sảnphẩm tạo hình trẻ muốn giới thiệu về sản phẩm mình làm ra

Đối với trẻ 5 - 6 tuổi, hoạt động tạo hình là một hoạt động sáng tạo khôngthể thiếu được Ở độ tuổi này các chức năng tâm lý được phát triển hoàn thiệnhơn, đối tượng tri giác rộng hơn, đầy đủ hơn Các vận động của tay đã khéo léolinh hoạt hơn, vì vậy hình tượng trong hoạt động tạo hình ngày một phong phú

sinh động Trẻ biết sắp xếp các hình tượng trong mối quan hệ của chúng, thểhiện được không gian, thời gian Trẻ thường sử dụng màu theo ý thích, theo chủquan và theo cảm xúc.

Trên thực tế hiện nay, hoạt động tạo hình tại trường tôi đang công tác đangđược chú trọng bồi dưỡng và nâng cao Ban giám hiệu luôn nhiệt tình bồi dưỡngchuyên môn cho giáo viên, tích cực tham mưu với các cấp các ngành để có điềukiện tốt nhất cho cô và trò hoạt động Tuy nhiên bên cạnh những mặt thuận lợi

đó vẫn còn một số tồn tại Bản thân tôi qua thực tế giảng dạy trẻ vẽ tôi thấy vẫncòn một số hạn chế đó là: Sự hứng thú của trẻ chưa cao, các đường nét vẽ cònvụng về, bố cục chưa cân đối Vì vậy sản phẩm vẽ của trẻ chưa đẹp từ nhữnghạn chế đó là một giáo viên mầm non tôi băn khăn trăn trở mình phải có tráchnhiệm đi sâu tìm tòi, nghiên cứu để có những phương pháp giảng dạy tốt nhất,giúp trẻ ham thích với thể loại vẽ và có nhiều sản phẩm đẹp, sáng tạo, giúp trẻcảm nhận được nghệ thuật tạo hình để từ đó trẻ ham, thích, hăng say vào hoạtđộng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện hình thành nhân cách cho

trẻ Hiểu được tầm quan trọng đó nên tôi đã chọn đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình (thể loại vẽ) cho trẻ 5 – 6 tuổi ở trường mầm non Phú Lộc”.

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Đề ra một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình (thể loạivẽ) cho trẻ 5 - 6 ở trường mầm non Phú Lộc

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình (thể loại vẽ) chotrẻ 5 - 6 ở trường mầm non Phú Lộc

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp lý luận

- Phương pháp trực quan

- Phương pháp đàm thoại

- Phương pháp trải nghiệm

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm.

- Lấy trẻ làm trung tâm

- Tạo ra các đồ dùng, tranh ảnh mẫu, lạ mắt hấp dẫn, hiện đại nên trẻ tíchcực và hứng thú trong giờ học

- Phương pháp hướng dẫn linh hoạt sáng tạo và đổi mới, nên tạo được cơhội cho trẻ tự sáng tạo phát huy khả năng vốn có của mình

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận

Hoạt động tạo hình là một hoạt động nghệ thuật, một nội dung quan trọngkhông thể thiếu được trong chương trình chăm sóc giáo dục mầm non, nó gópmột phần quan trọng trong việc phát triển toàn diện cho trẻ Hoạt động tạo hình

là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm

hiểu, khám phá và thể hiển một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trongthế giới xung quanh những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúngnhững xúc cảm, tình cảm, tích cực Hoạt động tạo hình là hoạt động có đầy đủđiều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em, vềđạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể chất và hình thành các phẩm chất kỹ năng ban đầucủa con người như một thành viên trong xã hội biết lao động tích cực sáng tạo.Hoạt động tạo hình còn có ý nghĩa to lớn trong giáo dục lao động cho trẻmầm non, hoạt động tạo hình là hoạt động tạo ra sản phẩm, quá trình tạo ra sảnphẩm là một quá trình lao động nghệ thuật mang tính sáng tạo, còn góp phầnhình thành ở trẻ ý thức làm việc có mục đích có kỹ năng Để tạo ra sản phẩm trẻphải nắm vững các thao tác, kỹ năng tạo hình cùng với tính tích cực, độc lập,sáng tạo của chính bản thân trẻ.

Hoạt động vẽ là một lĩnh vực hoạt động tạo hình, là một trong những hoạtđộng nhận thức đặc biệt mang tính hình tượng Với mục đích chung của giáodục mầm non thì hoạt động tạo hình đặc biệt là hoạt động vẽ đó chính là một bộphận của văn hóa tinh thần, nó gắn liền với những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo vàthể hiện nghệ thuật Thông qua hoạt động vẽ đem đến cho trẻ ấn tượng về cáiđẹp và những cảm xúc chân thật, những phẩm chất tốt đẹp của nhân cách conngười

Hoạt động vẽ là nhu cầu, là ý thích, niềm say mê của trẻ Khi trẻ có nhucầu, có say mê thì hoạt động vẽ của trẻ sẽ đem lại kết quả nổi trội so với cáchoạt động khác Hoạt động vẽ góp phần phát triển sự nhạy cảm, xúc cảm, tìnhcảm, thẩm mĩ cũng như nhu cầu làm đẹp Giúp trẻ lĩnh hội các kiến thức và kỹnăng cơ bản tạo nền tảng cho sự tiếp thu kiến thức Phát triển và duy trì ở trẻ,lòng tự tin, khả năng cảm nhận về giá trị của mình Tiếp thu tri thức và hìnhthành thái độ, tình cảm để trẻ tích cực tham gia hội nhập cộng đồng, xã hội Việc

tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi không nằm ngoài mục đích

cơ bản của giáo dục thẩm mĩ đó là: Phát triển khả năng cảm thụ cái đẹp, các kỹnăng, kỹ xảo…hình thành ở trẻ lòng ham muốn và khả năng thể hiện vẻ đẹp củacác sự vật hiện tượng trong cuộc sống xung quanh, để qua đó biểu lộ tình cảmcủa mình

Đặc điểm vẽ của trẻ 5 – 6 tuổi vốn hiểu biết đã phong phú, hoạt động củakhớp tay, cơ bàn tay, ngón tay đã khéo léo hơn Vì thế mà bài vẽ của trẻ đã cóthêm nhiều chi tiết và có sự kiểm tra bằng mắt Trẻ bước đầu hành động có mụcđích, hình vẽ của trẻ đã cụ thể hơn, phối hợp có nhiều hình ảnh trong bức vẽ.Trẻ đã chú ý đến việc sắp xếp bố cục, các hình ảnh trong tranh của bé có mốiquan hệ tỉ lệ với nhau Trẻ không thích vẽ hình lặp đi lặp lại, trẻ chỉ thích vẽnhững đồ vật mới lạ, và màu sắc hấp dẫn

Từ những cơ sở lý luận trên tôi thấy việc cho trẻ làm quen với hoạt động tạohình là công việc hết sức quan trọng trong quá trình giáo dục trẻ để trở thànhnhững con người phát triển toàn diện, hài hòa về nhân cách Hiểu được tầm quantrọng đó tôi luôn tìm tòi, nghiên cứu tìm ra những biện pháp nhằm nâng cao chấtlượng dạy hoạt động tạo hình cho trẻ

2.2 Thực trạng của vấn đề

*Thuận lợi

Được sự quan tâm của Ủy ban nhân dân, trường đã đạt chuẩn Quốc giamức độ 1, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học đảm bảo cho việc chăm sóc,nuôi dưỡng, giáo dục trẻ Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm giúp đỡ, tạomọi điều kiện để tôi thực hiện tốt nhiệm vụ

Số lượng trẻ trong lớp không quá đông, nên tiện cho việc nắm bắt các đặcđiểm, tâm sinh lí và khả năng của từng trẻ Đặc biệt các cháu đều ở những thôngần trường nên tiện lợi cho việc gặp gỡ, trao đổi với phụ huynh về tình hình củatrẻ để có biện pháp giáo dục kịp thời

Bản thân tôi là một giáo viên nhiệt tình yêu nghề mến trẻ luôn khiêm tốnhọc hỏi đồng nghiệp và không ngừng học tập để nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ

*Khó khăn:

Bên cạnh những thuận lợi nói trên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được

giao tôi còn gặp không ít những khó khăn đó là:

+ Đa số học sinh trong lớp kỹ năng vẽ chưa thành thạo, trẻ cảm nhận tácphẩm nghệ thuật còn chậm, chưa tập trung

+ Một số trẻ còn mải chơi, chưa hứng thú tập trung chú ý trong giờ học vẽ.+ Nhiều sản phẩm tạo hình của trẻ còn chưa đạt yêu cầu

+ Đa số các bậc phụ huynh còn quá chú trọng đến việc làm kinh tế, rất ítquan tâm đến việc học tập của con nên khả năng tiếp cận nghệ thuật của trẻ cònít

Từ những thực trạng trên tôi đi vào khảo sát như sau:

Đạt yêu cầu Chưa đạt yêu cầu

* Đánh giá kết quả sau khi khảo sát:

Từ bảng trên cho thấy kết quả các nội dung khảo sát của trẻ vẫn chưa cao

Tỉ lệ trẻ đạt tốt khá còn thấp, vẫn còn trẻ yếu Trẻ chưa thực sự hứng thú cao khihoạt động vẽ, nhiều bức tranh chưa có bố cục cân đối hợp lý, nhiều bức tranh tômàu chưa đẹp, còn cẩu thả và một số trẻ còn chưa mạnh dạn nhận xét sản phẩmcủa mình, của bạn

* Nguyên nhân:

-Đối với bản thân:

+Chưa áp dụng hiệu quả các biện biện pháp thực hiện hướng dẫn trẻ thamgia các hoạt động vẽ một cách tích cực, chủ động, sáng tạo

+Hình thức tổ chức chưa linh hoạt, chưa sáng tạo còn cứng nhắc chưa lồngghép tích hợp ở mọi lúc, mọi nơi

-Đối với trẻ:

+ Do nhiều trẻ còn chưa biết cách cầm bút, và tay cầm bút còn vụng về.

+Trẻ di màu và tô màu còn chưa đều, còn để khoảng trống và tô lem rangoài

+Trẻ chưa biết bố cục tranh và phối hợp các nét vẽ để tạo ra sản phẩm tạohình

+Trẻ chưa biết cách nhận xét đánh giá sản phẩm, nhiều trẻ có tạo ra sảnphẩm nhưng chưa biết gọi tên cho sản phẩm của mình

+ Tiết học còn gò bó, chưa thu hút trẻ, trẻ chưa tích cực thực hiện nhiệm vụ

cô giao

Từ thực trạng trên, để việc dạy hoạt động tạo hình đạt kết quả tốt hơn tôi đãchọn đề tài nghiên cứu nhằm tìm ra một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạtđộng tạo hình trong trường Mầm non, tôi nghiên cứu xây dựng một số biện phápthiết thực nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua thểloại vẽ

2.3 Các giải pháp và biện pháp

2.3.1 Các giải pháp:

- Sử dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức tổ chức nhằm nâng cao chất

lượng hoạt động tạo hình cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua thể loại vẽ

- Tích cực nghiên cứu chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, tham khảo tàiliệu về tạo hình, các văn bản nhà nước, học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp đểnâng cao chuyên môn nghiệp vụ

- Tăng cường phối hợp, tham mưu với phụ huynh, với nhà trường để đầu tưtrang thiết bị và các điều kiện tốt nhất cho trẻ hoạt động tạo hình

2.3.2 Các biện pháp tổ chức và thực hiện:

* Biện pháp 1: Xây dựng nề nếp trong giờ học.

Muốn có giờ dạy đạt hiệu quả thì trước hết phải xây dựng được một lớphọc có nề nếp có môi trường học tập thoải mái, ổn định thì mới tạo cho trẻ pháthuy năng lực và tính sáng tạo, vì vậy trước tiên tôi tập trung xây dựng nề nếpnhư sau:

- Sắp xếp chỗ ngồi, rèn thái độ học tập

- Dùng biện pháp nêu gương sẽ có tác dụng tích cực, kích thích sựhứng thú, sáng tạo trong giờ hoạt động vẽ của trẻ.

Để chuẩn bị cho một tiết dạy tôi tạo môi trường học tập thoải mái, thỏa mãnnhu cầu phát triển về nhiều mặt của trẻ: Nhận thức tình cảm, ngôn ngữ, tính kỹnăng, thao tác Căn cứ vào số lượng trẻ tôi sắp xếp chỗ ngồi, cách ngồi sao chohợp lý, trao đổi với phụ huynh để nắm bắt tâm lý, cá tính của từng trẻ, có biệnpháp rèn cho trẻ thói quen chú ý lắng nghe ý kiến của cô, tích cực chủ động thựchiện nhiệm vụ được giao, thực hiện tốt giờ nào việc nấy, có tính tích cực, sáng tạonhưng mang tính kỷ luật cao Cô giáo tổ chức các hoạt động cắm cờ bé ngoan vànêu gương cuối tuần để tạo tinh thần thi đua giữa các trẻ Tôi tập cho trẻ sự mạnhdạn, tự tin trước cô và bạn, giúp trẻ biết cởi mở chia sẻ kinh nghiệm, thích đặt câuhỏi, thích tìm tòi khám phá Bên cạnh đó tôi phân loại nhóm trẻ, chia lớp thành 3

tổ, mỗi tổ xen kẽ cháu khá và cháu yếu để trẻ giúp đỡ lẫn nhau trong học tập, vớinhững trẻ nhút nhát ít hoạt động tôi xếp cạnh những cháu mạnh dạn, tự tin, hoạtđộng tốt, với những trẻ cá biệt ngồi gần cô để quan sát, nhắc nhở, quản lí Quaquá trình thử nghiệm tôi đã đưa các cháu vào nề nếp có thói quen tốt, trẻ thực sựsay mê hứng thú với hoạt động tạo hình, không bị gò bó, tư thế thoải mái và sẵnsàng cho hoạt động

* Biện pháp 2: Sử dụng các học liệu, phế liệu để làm đồ dùng, đồ chơi, phục

vụ hoạt động tạo hình (thể loại vẽ).

Sản phẩm của hoạt động tạo hình là một dạng sản phẩm đặc biệt Trongsản phẩm đó nó chứa đựng tâm hồn, cảm hứng của người tạo ra nó, nó còn làngôn ngữ riêng để biểu đạt tình cảm của người sáng tạo ra

Tôi thấy rằng phương tiện giúp trẻ đạt được mục đích đó là sự sáng tạonghệ thuật ở trẻ

Ví dụ 1: Ở chủ đề “Gia đình” tôi tận dụng những phế liệu như: Vỏ trứnglàm cái ca, cái cốc, con vịt, các nan tre làm các bộ bàn ghế…

Ví dụ 2: ở chủ đề “Thế giới động vật” Tôi đã tận dụng các học liệu có sẵn

để làm đồ dùng, đồ chơi cho việc dạy và học, làm đồ chơi bằng các loại: Vỏngao làm con cua sơn màu lên, ống sữa su su làm con ong, con bướm…vỏ sữalàm con công, con rùa… Làm bàn là bằng ống com pho, vỏ ống dầu gội làm convoi…

Ví dụ 3: Chủ đề giao thông: Dạy trẻ làm những chiếc tàu, thuyền buồmbằng vỏ ống nước rửa bát, vỏ chai dầu ăn, nước mắm

Tận dụng giấy báo cũ, giấy in phô tô…cho trẻ vo giấy, mỗi trẻ một ít xếpchồng lên nhau có sự giúp đỡ của cô bồi giấy làm các búp bê

Tận dụng giấy thừa, các tờ lịch cũ cô giúp trẻ đóng thành các quyển sách, sau đó cho trẻ sưu tầm tranh ảnh cắt hoặc xé dán vào, mỗi trẻ cảm nhận cái đẹpriêng về quyển sách mình được cô giúp đỡ làm, từ đó có cảm hứng sáng tạo ranhững câu chuyện kể cho cô và các bạn nghe Cách làm này có tác dụng rất tíchcực trong quá trình hình thành tình cảm thẩm mỹ và phát triển ngôn ngữ độcthoại của trẻ

Ảnh 1: Sử dụng phế liệu để làm đồ dùng -đồ chơi (Phụ lục)

Trong lớp tôi tạo các kí hiệu riêng cho từng trẻ, ở đây mỗi trẻ có một kýhiệu riêng, mỗi ký hiệu đó có đính nhựa trong để gài sản phẩm Đến mỗi chủ đềtôi gợi ý và phát động thi đua giữa các bé Sưu tầm và cắt các hình ảnh về chủ

đề cô sẽ lấy ra cùng cả lớp kiểm tra xem ai sưu tầm được nhiều hình ảnh đẹpnhất Biện pháp này đã giúp trẻ ý thức quan sát sự vật xung quanh để sưu tầmhình ảnh đẹp, phù hợp với chủ đề xong cô và trẻ có các tư liệu đó làm sản phẩmtiếp theo như lựa chọn ảnh làm album về chủ đề, hình thức này trẻ rất thích Hay

rổ, rá hỏng, giấy màu vụn, cọng rơm cho trẻ cùng trang trí hình ảnh cùng cô làmchủ đề Từ đó cô giáo dục trẻ biết được mọi vật phế liệu rất có ích trong các hoạtđộng tạo hình của trẻ và góp phần bảo vệ môi trường

* Biện pháp 3: Rèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ.

Hoạt động tạo hình, thể loại vẽ giữ vị trí quan trọng, góp phần giáo dụcthẩm mỹ và hình thành nhân cách của trẻ Dạy vẽ cho trẻ mẫu giáo không nhằmđào tạo cho trẻ trở thành họa sĩ mà thông qua vẽ nhằm khơi gợi và phát huykhiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ Dạy vẽ còn giúp cho trẻ bước đầu làm quen với cácngôn ngữ tạo hình như: đường nét, hình dáng, màu sắc, bố cục,…Hơn thế nữa,dạy vẽ cho trẻ 5 – 6 tuổi còn có ý nghĩa tích cực trong việc chuẩn bị cho trẻ vàolớp 1 như: Trẻ được làm quen với nề nếp, thói quen học tập, làm quen với đồdùng học tập; Chuẩn bị cho trẻ những kỹ năng cầm bút, thực hiện những đườngnét cơ bản giúp cho việc tập viết sau này Chính vì vậy tôi nghiên cứu biện pháprèn luyện kỹ năng vẽ cho trẻ 5 - 6 tuổi để kích thích sự sáng tạo của trẻ mọi lúcmọi nơi, kết hợp giáo dục trong nhóm với giáo dục từng trẻ khuyến khích trẻgiao tiếp hợp tác chia sẻ cùng nhau, trẻ tích cực chủ động thực hiện nhiệm vụ

Để giúp trẻ làm được sản phẩm, vấn đề đặt ra là cần dạy trẻ một số kỹ năng cơbản tạo hình Vì vậy tôi đã tiến hành dạy trẻ một số kỹ năng vẽ cơ bản sau:

- Kỹ năng cầm bút tôi nhắc trẻ cầm bút bằng tay phải, cầm bằng 3 đầu ngóntay, cầm bút vừa tầm

- Kỹ năng vẽ nét thẳng dọc: Tôi dạy trẻ vẽ đưa nét bút từ trên xuống

- Vẽ nét ngang : Đưa bút từ trái sang phải

- Vẽ hình tròn: Đưa bút từ trái vòng sang phải

- Kỹ năng tô màu: Có thể đưa bút kéo nét xiên, hoặc xoay tròn, đưa nét dọcnhiều lần cho kín hình vẽ

- Tôi rèn cho trẻ kĩ năng phối hợp các đường nét, các hình tượng trongtranh và sử dụng màu sắc tạo bức tranh có nhiều chi tiết hơn, sáng tạo hơn

Ví dụ: “Vẽ ngôi nhà thân yêu của bé”: dạy trẻ vẽ bức tranh bên cạnh ngôi nhà

có cây, có hoa, cỏ, hoặc ao cá, khóm tre, hàng rào, ruộng vườn…

- Rèn cho trẻ kỹ năng sắp xếp vẽ các hình ảnh, bố cục hình vẽ trên giấy cân đối Sắp xếp các hình tượng tạo nên bức tranh có nội dung theo đề tài hay theo ýthích

- Rèn kỹ năng trẻ thể hiện được sự cử động đơn giản trong tranh vẽ

Ví dụ: Trẻ thường vẽ hình ảnh chính diện, cô cần gợi ý, dạy trẻ kỹ năng vẽhình nghiêng

Ở độ tuổi này tôi yêu cầu trẻ phải tạo được bức tranh hoàn chỉnh, biết bốcục tranh cân đối hợp lý và đặt tên cho bức tranh của mình.

Tôi dạy trẻ bố cục tranh bằng cách ước lượng bằng mắt sao cho cân đốitrên - dưới, trước – sau, to - nhỏ Và đặc biệt, muốn kỹ năng tạo hình ở trẻ đượcthành thạo thì mỗi giáo viên cần phải thường xuyên rèn luyện các kỹ năng chotrẻ

Bên cạnh những kỹ năng vẽ, tô màu, tôi còn rèn cho trẻ kỹ năng biết nhậnxét và đánh giá sản phẩm Tôi thường nhận thấy trong mỗi giờ vẽ thì khi trẻ tạo

ra được sản phẩm trẻ rất vui và luôn nâng niu sản phẩm của mình Vì vậy khisản phẩm của mình được nhiều người thích thú khen ngợi thì trẻ sẽ vô cùng hàohứng tạo động lực cho những hoạt động sau Xuất phát từ lẽ đó mà việc giáoviên nhận xét sản phẩm sao cho thật khách quan mà không làm mất hứng thúcủa trẻ là rất quan trọng Muốn dạy trẻ biết cách nhận xét tranh, giáo viên phải

có sự hiểu biết về các tác phẩm hội họa Đặc biệt khi nhận xét về tranh vẽ củatrẻ, cần dựa trên yêu cầu của tiết học và khả năng vẽ của từng trẻ Trong khinhận xét tranh, cần lưu ý khen, động viên trẻ là chính, biết khơi gợi cảm xúc, ýtưởng của trẻ, không nên trách phạt hoặc phê bình đối với trẻ chưa thực hiệnđược yêu cầu của bài

Ví dụ: Trong hoạt động dạy trẻ “Vẽ ngôi nhà của bé”(đề tài) chủ đề “Gia

đình”, cháu Lê Na chỉ vẽ được một kiểu nhà mái ngói, xung quanh ngôi nhà trẻchưa vẽ được gì Tôi nhẹ nhàng hỏi: “Lê Na ơi, con đang vẽ ngôi nhà gì đấy?”

“Ngôi nhà này có dạng hình gì?” Và cháu trả lời: “Con vẽ ngôi nhà mái ngói ạ,ngôi nhà này có mái hình tam giác, thân nhà có cửa ra vào hình chữ nhật, cửa sổhình vuông” Tôi gợi ý: “Con có biết không, để ngôi nhà của mình thêm đẹp hơnthì cần phải vẽ thêm gì nữa Nếu con vẽ ngôi nhà xung quanh có thêm cây cối,hoa lá, trên trời có những đám mây và ông mặt trời” Và như vậy bài vẽ của con

sẽ thêm sinh động hơn đấy Với cách nhận xét và hướng dẫn như vậy, ngay lúc

đó cháu Lê Na đã nhanh chóng vẽ thêm rất nhiều chi tiết trong bức tranh củamình như: cây cối, đám mây, ông mặt trời…Và còn biết đặt tên cho sản phẩmcủa mình nữa

Với trẻ 5 - 6 tuổi, tôi yêu cầu trẻ nhận xét các sản phẩm tạo hình về màusắc, đường nét, hình dáng, bố cục Phải làm sao để các trẻ khác cùng nắm vững

và củng cố được các kỹ năng về tạo hình như: tô màu sắc hài hòa, hay bạn vẽđẹp, cân đối về bố cục Sau đó tôi củng cố nhận xét cho trẻ Khi dạy trẻ nhận xéttranh, tôi yêu cầu trẻ phải quan sát thật kỹ tranh rồi mới nhận xét và nhận xét nổibật những gì bạn đã làm được, nếu chưa hoàn thiện thì gợi ý cho trẻ vẽ thêm mộtvài chi tiết để bức tranh đẹp hơn Nhiều lần như vậy trẻ sẽ biết nhận xét tranhcủa mình rồi biết nhận xét tranh của bạn

* Biện pháp 4: Sử dụng đồ dùng trực quan trong tổ chức hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình (thể loại vẽ).

Việc tạo hứng thú cho trẻ khi tổ chức hoạt động tạo hình cũng được thểhiện qua việc chuẩn bị đồ dùng học liệu mang tính thẩm mỹ, khoa học, có tínhgiáo dục cao và đặc biệt là phù hợp với trẻ và nội dung cần truyền tải Để có thể

sử dụng đồ dùng trực quan vào khi tổ chức hoạt động tạo hình thì tôi chú ýchuẩn bị đồ dùng phải đầy đủ, đẹp mắt, đồ dùng, đồ chơi phải đảm bảo vệ sinh,

an toàn, không gây hại cho trẻ, phù hợp với trẻ và mang tính thẩm mỹ cao Cách

sử dụng đồ dùng của cô khi tổ chức cho trẻ vẽ cần phải linh hoạt, khéo léo, cách

cô đưa đồ dùng cho trẻ quan sát phải thuận tiện với cô và trẻ Mục đích của việc

sử dụng đồ dùng là giúp cho việc truyền tải nội dung lôi cuốn trẻ, kích thích trẻtập trung chú ý để thực hiện nhiệm vụ, tạo nên tác phẩm nghệ thuật tạo hình

Sử dụng tranh mẫu, vật thật đóng một vai trò quan trọng đem lại hiệu quảgiờ dạy Đặc biệt với hoạt động tạo hình, hoạt động thẩm mỹ về cái đẹp thìtranh, vật mẫu cần phải chú trọng hơn bởi trẻ Mầm non tư duy theo trực quanhình tượng Hiểu được điều đó nên mỗi giờ hoạt động tạo hình tôi luôn chuẩn bịtranh mẫu, vật thật khoa học và sinh động, phù hợp với từng chủ đề, nội dung vàmục tiêu của giáo dục Mầm non

Ví dụ: Đề tài: “Vẽ hoa mùa xuân”, tôi cho trẻ quan sát hoa thật, tham

quan vườn hoa trong trường

Sử dụng tranh ảnh trang trí ở góc nghệ thuật sắp xếp, trang trí mang tínhthẩm mỹ cao, có đủ các đồ dùng, dụng cụ, vật liệu cho trẻ có thể hoạt động tạohình trong các giờ chơi

- Khi sử dụng tranh ảnh để giới thiệu hoặc cho trẻ quan sát cô cũng cần sửdụng hợp lý, khoa học, treo tranh vừa tầm mắt cho trẻ quan sát và nhận xét Tùyvào từng thể loại tạo hình mà cô thao tác đưa và cất đồ dùng trực quan hợp lý.Biện pháp sử dụng đồ dùng, đồ chơi trong khi tổ chức cho trẻ hoạt động tạohình là cần phải sử dụng nhiều phương tiện trực quan khác nhau: sử dụng cácloại vật thật, tranh ảnh, mô hình, đồ chơi cô và trẻ tự làm, đồ chơi ở trường, kếthợp đúng đắn việc sử dụng đồ dùng trực quan phù hợp với nội dung cần truyềntải cho trẻ để mang lại hiệu quả cao trong dạy hoạt động tạo hình

* Biện pháp 5: Tổ chức hoạt động tạo hình tôi luôn lấy trẻ làm trung tâm

Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi đã có ý thức rõ về những ý nghĩ, tình cảm củamình, trách nhiệm đối với hành vi, trẻ đã biết phân tích tổng hợp không chỉ dừnglại ở đồ vật, hình ảnh mà ngay cả ở từ ngữ Chính vì vậy, với mục tiêu lấy trẻlàm trung tâm, xem trẻ là chủ thể của quá trình nhận thức, khi tổ chức cho trẻhoạt động tạo hình cô tạo tình huống để kích thích trẻ giải quyết thực hiện nhiệm

vụ một cách tích cực Biện pháp này cô cần thực hiện như sau:

- Cô đặt các câu hỏi mở để trẻ suy nghĩ và trình bày ý tưởng của mình

Ví dụ 1: Đề tài: “Vẽ các phương tiện giao thông” Khi cho trẻ quan sát

xong, tôi đặt câu hỏi:

+ Con sẽ vẽ bức tranh về các phương tiện giao thông như thế nào?

+ Con định vẽ những phương tiện gì trong bức tranh?

+ Con định bố cục tranh như thế nào cho hợp lý?

- Trong quá trình đàm thoại cô cần tôn trọng ý tưởng của trẻ, chú ý lắngnghe lời trẻ nói Tôn trọng, khuyến khích sự sáng tạo của trẻ khi trẻ thực hiệnnhiệm vụ tạo hình Nếu trẻ chưa hiểu hết vấn đề cô sẽ gợi ý Nếu trẻ đưa ra ýtưởng vượt quá khả năng cô chuyển hướng sang nội dung đề tài phù hợp hơn

Ví dụ 2: Chủ đề: “Hiện tượng tự nhiên”

Trước khi vào giờ học tôi tổ chức cho trẻ đi siêu thị mua đồ dùng, mỗi trẻmua một số đồ dùng để vào vị trí, sau đó tôi sẽ cho trẻ quan sát đề tài “Vẽ cảnhbiển” và hướng dẫn trẻ quan sát theo các câu hỏi gợi ý trẻ thực hiện cô là ngườichỉ dẫn, giúp đỡ, gợi ý nhưng không được làm hộ trẻ Khuyến khích, động viêntrẻ tích cực hoàn thành tốt sản phẩm

- Yêu cầu của cô đối với trẻ phải mang tính hệ thống sắp xếp từ dễ đến khó,đảm bảo tính vừa sức, phù hợp với độ tuổi và khả năng của trẻ

Ví dụ 3: Dạy vẽ cho trẻ 5 - 6 tuổi, tôi dạy trẻ sắp xếp các hình ảnh có mối

quan hệ tỉ lệ với nhau, dạy trẻ vẽ thể hiện được sự cử động đơn giản trong tranh,

tô màu, phối màu sắc cân đối và gọn hơn

Trên cơ sở lấy trẻ làm trung tâm, khi tổ chức cho trẻ hoạt động vẽ tôi khaithác được ở trẻ khả năng phát triển nhận thức và khả năng tạo ra các tác phẩmnghệ thuật mang tính sáng tạo, thẩm mỹ Tạo điều kiện cho trẻ học qua chơi, quatrải nghiệm tìm tòi bằng tư duy trực quan hình tượng Phát triển sự hình thànhtính tự tin, tự chủ, hoàn thành nhiệm vụ một cách tích cực

* Biện pháp 6: Linh hoạt, sáng tạo hình thức tổ chức hoạt động tạo hình (thể loại vẽ) cho trẻ.

Để giờ hoạt động tạo hình có hiệu quả cao người giáo viên cần phải có sựlinh hoạt sáng tạo trong hình thức tổ chức hoạt động cho trẻ Trên cơ sở đó tôidùng các thủ thuật vào bài khác nhau, phù hợp với từng đề tài, ở từng chủ đề đểgây được hứng thú cho trẻ Lựa chọn hình thức tổ chức tạo tâm thế thoải mái,không gò ép trẻ, mọi phương pháp đưa ra phù hợp với kỹ năng, với nhận thứccủa trẻ, phát huy tính tích cực chủ động ở trẻ Tạo điều kiện cho trẻ học qua vuichơi, qua trải nghiệm, tìm tòi khám phá khoa học, hình thành và rèn luyện kỹnăng tạo hình, phát triển năng khiếu thẩm mỹ

Dùng thủ thuật tạo tình huống gây hứng thú cho trẻ bằng nhiều cách: thamquan mô hình, tổ chức hội thi, mở triển lãm, kết hợp các trò chơi và bố trí sắpxếp chỗ ngồi cho trẻ với đội hình có thể là theo tổ, theo nhóm, theo hình chữ U,hay kết hợp, lấy trẻ làm trung tâm tạo ý thức lao động nhẹ cho trẻ qua việc trẻcầm đồ dùng tạo hình về chỗ ngồi để thực hiện

Trong thể loại vẽ thì có 4 thể loại đó là: vẽ theo mẫu, vẽ theo đề tài, vẽ theo

ý thích, và vẽ trang trí Đối với trẻ 5 - 6 tuổi, ngay từ đầu tôi phải xác định rõyêu cầu ở từng thể loại để hướng dẫn trẻ cho phù hợp và khoa học, cụ thể nhưsau:

Với thể loại vẽ theo mẫu: Dạy trẻ kĩ năng vẽ theo mẫu cô đã chuẩn bị sẵn,

các mẫu là những hình đơn giản, có đường nét rõ ràng, màu sắc đẹp, tươi sángđảm bảo tính thẩm mĩ để kích thích trẻ tạo ra sản phẩm giống mẫu cô đưa ra.Khi dạy cô cần có mẫu cho trẻ xem, mẫu đó được để từ đầu đến cuối tiết học

Cô cần phải hướng dẫn kỹ cách vẽ cho trẻ Khi cho trẻ thực hiện, cô có thểhướng dẫn chi tiết cho những trẻ còn lúng túng chưa thực hiện được, đồng thờivẫn có thể khuyến khích trẻ thể hiện nhiều hình theo mẫu hoặc trẻ miêu tả thêm