Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 4 5 tuổi làm quen tác phẩm văn học tại trường mầm non thị trấn nga sơn

Một nhà thơ đã nói rằng: “Thơ như bài hát ru ngây ngất đầu giường thơ bé”.[1] Đối với trẻ mầm non trẻ chưa hiểu gì về tác phẩm văn học, nhưng từ lúccòn nằm nôi trẻ được nghe những bài ca

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP NÂNG CAO

CHẤT LƯỢNG CHO TRẺ MẪU GIÁO 4 – 5 TUỔI

LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC TẠI

MỤC LỤC

II Mục đích nghiên cứu 1

III Đối tượng ngiên cứu 2

IV Phương pháp nghiên cứu 2

II Thực trạng vấn đề trước khi thực hiện đề tài 3

5 Cho trẻ làm quen với văn học ở mọi lúc mọi nơi 13

6 Tuyên truyền và phối hợp với các bậc phụ huynh 14

A MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Văn học là loại hình nghệ thuật là một kho tàng trí thức gữa vai trò lớn đốivới con người nói chung và đặc biệt là đối với trẻ mầm non nói riêng Là conđường hướng con người đến vẻ đẹp hoàn thiện cả về tri thức lẫn tâm hồn, hướngcon người đến cái chân, thiện, mỹ Cũng chính vì điều này nên văn học luôn là

đề tài hấp dẫn đối với các nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà thơ Có lẽ vì vậy mà khinhắc đến văn học là ta lại cảm thấy rất quen thuộc, rất gần gũi nhưng không vìthế mà nhàm chán mà ngược lại ta lại thấy rất hấp dẫn và lôi cuốn Qua bao thờigian tác phẩm văn học vẫn mãi trường tồn vẫn như thách thức với thời gian bởigiá trị cuộc sống và tính nghệ thuật của nó

Một nhà thơ đã nói rằng: “Thơ như bài hát ru ngây ngất đầu giường thơ

bé”.[1]

Đối với trẻ mầm non trẻ chưa hiểu gì về tác phẩm văn học, nhưng từ lúccòn nằm nôi trẻ được nghe những bài ca dao tục ngữ trong lời ru của mẹ haynhững câu chuyện cổ tích thần kỳ qua lời kể thì thầm của bà thì đã đưa trẻ đếnmột thế giới bình yên hạnh phúc ở đó có những con người tốt làm những điềutốt, việc tốt [2]

Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là giúp trẻ có một tâm hồn trongsáng hơn, giúp trẻ cảm nhận về tình mẹ, tình thân trong gia đình, tình yêu quêhương đất nước, yêu tất cả những gì xung quanh trẻ Qua các tác phẩm văn họctrẻ biết kính trọng lễ phép với người trên biết nhường nhịn em nhỏ đoàn kết giúp

đỡ mọi người biết đánh giá hành vi tốt xấu để từ đó trẻ có những hành vi đẹp vàước muốn tạo ra cái đẹp [3]

Những bài thơ câu chuyện ngắn gọn, dễ hiểu là chiếc cầu nối là phươngtiện dìu dắt trẻ những tiếng nói đầu tiên, những bước đi đầu tiên Ngôn ngữtrong những bài ca dao, bài thơ câu chuyện là tấm gương mẫu mực về lời ăntiếng nói cho trẻ học tập đồng thời kích thích ngôn ngữ, tư duy, trí tưởng tượngcủa trẻ phát triển làm cho trẻ hoạt động tích cực hơn, trẻ thể hiện được mongmuốn của bản thân từ đó có mối quan hệ tốt với mọi người xung quanh.Vì vậyviệc dạy trẻ làm quen với văn học là quan trọng và cần thiết, có thể tận dụng ởmọi lúc mọi nơi khi ở nhà khi đến trường Đặc biệt trường mầm non là một môitrường thuận lợi để cung cấp kiến thức cho trẻ thông qua hoạt động văn học

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Nhận thức được tầm quan trọng của văn học đối với trẻ mầm non như vậy,

là giáo viên đang trực tiếp dạy trẻ tôi thấy mình cần có phương pháp như thế nào

để giúp trẻ ham thích hoạt động và tiếp nhận một cách nhẹ nhàng hơn Chính vì

vậy nên tôi chọn Đề Tài “Một số phương pháp nâng cao chất lượng cho trẻ

mẫu giáo 4 - 5 tuổi làm quen tác phẩm văn học” Để nghiên cứu và tìm ra

phương pháp dạy học như thế nào cho có hiệu quả

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi trường mầm non Thị Trấn Nga Sơn

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để hoàn thành nhiệm vụ và đề tài đặt ra Tôi sử dụng một số phương phápnghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu lý luận:

Ở độ tuổi mẫu giáo 4 - 5 tuổi thì tư duy của trẻ là tư duy trực quan hànhđộng và đang chuẩn bị bước vào giai đoạn tư duy trực quan hình tượng, trẻ đã cókhả năng cảm thụ được các tác phẩm có nội dung và hình thức nghệ thuật tươngđối phức tạp, trẻ có khả năng xác định được thái độ của mình đối với các nhânvật và sự kiện phản ánh trong tác phẩm

Song không phải trẻ nào cũng đạt được như vậy với lớp mẫu giáo mà tôichủ nhiệm thì việc cảm thụ tác phẩm văn học của trẻ còn chưa đồng đều đa sốtrẻ chưa biết đọc đúng nhịp và diễn cảm các bài thơ, các bài đồng dao ca dao,

khả năng kể chuyện của trẻ còn hạn chế trẻ chưa biết thể hiện ngữ điệu các nhânvật trong câu chuyện Sự chú ý của trẻ trong giờ học chưa cao và thời gian chưalâu, đa số trẻ chưa mạnh dạn tự tin khi cô gọi lên Nhiều trẻ chưa biết đọc biết kểdiễn cảm tác phẩm văn học

Phụ huynh luôn quan tâm tới lớp, tới việc học tập của con em mình

Trình độ nhận thức của trẻ không đồng đều, số trẻ nam nhiều hơn số trẻ nữ

do đó gặp rất nhiều khó khăn

2 Đối với giáo viên.

Năm hoc 2016 - 2017 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 4 - 5tuổi với tổng số trẻ trong lớp là 30 trong đó có 18 cháu nam và 12 cháu nữ, làmột giáo viên trực tiếp đứng lớp nên tôi nắm vững được khả năng tiếp thu củatừng cháu

Song nhìn chung mỗi cháu có mỗi đặc điểm mỗi cá tính khác nhau nhưng

có một đặc điểm chung là dễ nhớ chóng quên.Vì thế để thực hiện đề tài này tôi

đã gặp không ít khó khăn

Trong phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan vẫn chưa khoa học đang cònhạn chế, chưa có sáng tạo trong việc chuyển thể từ truyện sang kịch bản sânkhấu, lời thoại còn dài dòng khó hiểu, chưa chủ động linh hoạt trong việc tổ chứccác hoạt động đóng kịch

Khả năng cảm nhận các tác phẩm văn thơ, truyện còn hạn chế giọng đọc vàcách phối hợp ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, minh hoạ chưa bộc lộ cảm xúc hấp dẫncuốn hút trẻ, phương pháp lồng ghép tích hợp chưa linh hoạt

3 Đối với học sinh.

- Sự phát triển khả năng văn học của mỗi trẻ là khác nhau Tuy cùng mộtlứa tuổi nhưng lại ở mức nhận thức khác nhau

- Đa số trẻ trong lớp đều là con em gia đình bố mẹ có điều kiện nên đượcquan tâm và chiều chuộng

trẻ %

Sốtrẻ %

Sốtrẻ %

III CÁC GIẢI PHÁP SỬ DỤNG ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Sử dụng đồ dùng trực quan.

Với trẻ mầm non thì việc sử dụng đồ dùng trực quan là khâu quan trọng nóquyết định tới hoạt động có thành công hay không Với trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổithì tư duy của trẻ là tư duy trực quan hành động và đang phát triển sang loại tưduy trực quan hình tượng vì vậy đòi hỏi cô chuẩn bị đồ dùng phải đẹp, sáng tạomàu sắc tươi sáng có đường nét rõ ràng an toàn và thuận tiện khi sử dụng Khi

sử dụng đồ dùng trực quan trong các hoạt động có chủ định thì phải sử dụng triệt

để, có tính khoa học, gọn nhẹ tránh rườm rà rắc rối để làm sao cho trẻ dễ quansát, dễ hiểu và nắm được nội dung tác phẩm một cách dễ dàng nhất đồng thờiphải đưa ra hợp lý đúng lúc thì mới đạt được hiệu quả cao

Ví dụ : Ở chủ đề: “Thế giới thực vật” khi dạy trẻ bài thơ “Màu hoa” tôi

chuẩn bị mô hình về các loại cây hoa thật để giới thiệu bài cho trẻ làm cho trẻhứng thú để vào bài học một cách nhẹ nhàng hơn

(Kèm theo hình ảnh 1,2 Hoa cà và Hoa mướp)

(Kèm theo hình ảnh 3 của lựu)

Hay ở trong các câu chuyện tôi có thể sử dụng bộ rối dẹt khi kể chuyệncho trẻ nghe

Ví dụ 1: Khi kể cho trẻ nghe câu chuyện: “Chim sẻ, cào cào, ếch, lá hoa

súng.” trong chủ đề “Thế giới động vật” tôi làm bộ rối dẹt: Chim sẻ cào cào, ếch.Tôi tạo hứng thú cho trẻ bằng cách:cho trẻ xem các hình rối: Chim sẻ, càocào, ếch, và gọi tên các hình rối này, sau đó trò chuyện với trẻ về môi trườngsống và cách di chuyển của chúng Tôi kích thích tính tò mò của trẻ bằng cách

đề nghị trẻ nghĩ làm cách nào để cả ba con vật đều cùng nhau sang bên kia bờ aocùng một lúc Trẻ tự đưa ra các cách khác nhau Sau đó tôi đề nghị trẻ im lặng

để nghe cô kể tiếp và điều khiển con rối minh họa xem các con vật sang bờ aobên kia bằng cách nào Từ đó làm cho trẻ hứng thú và hiểu nội dung câu chuyệnmột cách dễ dàng hơn

Bên cạnh đó khi cho trẻ làm quen tác phẩm văn học tôi còn sử dụng sa bànchọn những nhân vật mà trẻ thích kết hợp di chuyển nhân vật đó trên sa bàn, nóiđến đâu đưa nhân vật ra đến đó, lời kể đi theo nhân vật sử dụng

Ví dụ: Khi kể cho trẻ nghe câu chuyện “Dê con nhanh trí” Tôi làm sa bàn

về câu chuyện có nhân vật dê mẹ, dê con và chó sói Lời dẫn “Trong khu rừng

nọ có một chú Dê mẹ và một chú Dê con Một hôm trước khi ra đông ăn cỏ Dê

mẹ dặn Dê con” Thì đồng thời cô cũng đưa nhân vật Dê mẹ và Dê con chuyểnđộng từ trong cánh gà ra giữa sa bàn sao cho lời kể khớp với con vật đang dichuyển

Như vậy việc sử dụng đồ dùng trực quan mà tôi tiến hành đã gây đượchứng thú rất cao trẻ chăm chú nghe cô kể chuyện và hiểu nội dung một cách dễdàng

Với từng hoạt động và đề tài cụ thể, tôi dùng các thủ thuật khác nhau đểdẫn dắt vào bài chuyển hoạt động một cách linh hoạt, hơn nữa với mỗi hoạtđộng phải chuẩn bị hệ thống câu hỏi có tính lôgic để đàm thoại với trẻ một cáchsôi nổi luôn lấy trẻ làm trung tâm cho mọi hoạt động để phát huy trí tưởngtượng, cũng như cảm xúc của trẻ, tính liên hệ thực tiễn phù hợp với từng nộidung hoạt động mà trẻ không bị áp đặt một cách gò bó

(Kèm theo hình ảnh cô cho trẻ đàm thoại câu chuyện)

2 Xây dựng môi trường cho trẻ làm quen tác phẩm văn học.

Môi trường giáo dục có vai trò hết sức to lớn đối với công tác chăm sócgiáo dục trẻ, đặc biệt môi trường văn học có ý nghĩa đặc biệt quan trọng hơn bởi

tác phẩm văn học là một chỉnh thể nghệ thuật, cần giúp trẻ nhận ra các mối quan

hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái tình cảm, tình huống truyện và nhân vật,giữa lời kể, lời thuật, lời bạch trữ tình và ngôn ngữ nhân vật, giữa không khí, âmsắc, giọng điệu chung của tác phẩm văn học và hành động của nhân vật Chưayêu cầu trẻ phải nhớ hết mối quan hệ phức tập và chưa đòi hỏi trẻ phân biệtđược chính, phụ trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ nhận ra tính liên tục của cốttruyện trong mối liên quan đến nhân vật trung tâm của tác phẩm

Để giúp trẻ cảm thụ tốt tác phẩm văn học thì việc tạo cơ hội cho trẻ tiếpxúc với tác phẩm văn học phải thường xuyên vì vậy xây dựng môi trường vănhọc trong và ngoài lớp học là điều tôi luôn chú trọng

*Xây dựng môi trường trong lớp học.

Ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng một góc thư viện mang nội dung vănhọc bằng cách đưa các hình ảnh bài thơ, câu chuyện nổi bật vào góc văn học.Trang bị cho góc các loại truyện tranh trong chương trình, sưu tầm các loại sáchngoài chương trình phù hợp với trẻ như: chuyện nhi đồng, tạp chí tập san, nhữngbài thơ câu chuyện ngoài chương trình có nội dung phù hợp với lứa tuổi và chủ

đề thực hiện

Để cho góc thư viện được phong phú hơn tôi đã làm những cuốn truyệntranh và viết chữ to ở phía dưới dán lên những mảng tường trống hướng dẫn trẻtri giác những tranh truyện giúp trẻ có thể tự đọc

Ví dụ: Ở chủ đề: “Giao thông” tôi vẽ các hình ảnh các con vật trong câu

chuyện: “Kiến con đi xe ô tô” “Kiến thi an toàn giao thông”

Trong bài thơ: “Gấu qua cầu” tôi làm mô hình bài thơ có 2 chú gấu và câycầu trưng bày trong góc để cho trẻ nhìn thấy mô hình mà hình dung nhớ lại nộidung của bài thơ

Hoặc tôi có thể vẽ bộ tranh liên hoàn và treo vào góc để hướng dẫn trẻ kể

chuyện sáng tạo và mời trẻ đặt tên cho câu chuyện mà mình vừa kể Tôi ghi lạitên mà trẻ vừa đặt đọc cho cả lớp nghe và nhận xét động viên khuyến khích trẻ

Ví dụ 1: Với bộ tranh truyện “Bạn Nam và chú chim nhỏ” trong chủ đề

“Thế giới động vật” tôi vẽ các loại tranh:

Tranh 1: Bạn Nam đang đi trên đường

Tranh2: Bạn Nam nhìn thấy một con chim nhỏ bị thương nằm trên đườngTranh 3: Bạn Nam cho chim về nhà cho vào lồng đẹp và chăm sóc

Tranh 4: Chim khỏe dần và bay được

Tranh 5: Bạn thả chim cho chim bay đi tìm đàn

Tôi cho một nhóm trẻ về góc kể nội dung từng tranh sau đó tập cho trẻ tự kể

Để cho góc thư viện thêm phong phú tôi xây dựng góc mở văn học vớitiêu đề “Ngôi nhà cổ tích” Tôi chuẩn bị hình ảnh, nhân vật trong bài thơ, câuchuyện trẻ đã học, khi cho trẻ hoạt động yêu cầu trẻ chọn hình ảnh trong bài thơhay nhân vật trong câu chuyện mà trẻ thích rồi đọc, kể lại bài thơ câu chuyện cóhình ảnh nhân vật mà trẻ đã chọn

Ví dụ 2: ở chủ đề; “Thế giới động vật” tôi yêu cầu trẻ về nhà xiêu tầm cácloại tranh ảnh động vật, mà các con yêu thích, sau đó mang đến lớp làm thành

bộ siêu tập thế giới động vật, có thể cắt và phân loại theo từng nhóm, động vậtsống trong gia đình, động vật sống dưới nước, để làm thành quyển cho trẻ làmquen với tác phẩm văn học

Ví dụ: chủ đề: “Quê hương, đất nước ,con người” tôi đã siêu tầm những bàithơ câu truyện kèm tranh minh hoạ nói về quê hương Nga sơn, viết về truyềnthuyết Mai An Tiêm trồng dưa, cấy lúa, chiếu cói Nga Sơn, Về Từ Thức, GiángHương, tôi treo tranh ở các góc cho trẻ quan sát thông qua đó trẻ cảm nhận được

vẻ đẹp của quê mình đang sinh sống có truyền thuyết đáng tự hào Từ đó giáodục trẻ biết yêu quê hương, đất nước trong đó có quê hương Nga Sơn, và yêucác nghề truyền thống của địa phương, quý trọng và biết bảo vệ các sản phẩmtruyền thống nơi trẻ sinh ra

(Kèm theo hình ảnh: Cây lúa và Cây dưa hấu “Mai Ăn Tiêm”)

Ví dụ: Ở chủ đề “Gia đình” Tôi thiết kế góc mở thành 3 cột :

Ngoài ra tôi còn đi sâu vào làm một số đồ dùng trực quan cho trẻ hoạt độngnhư: Một số con rối dẹt có bánh xe, có cử động tay chân và tận dụng những sảnphẩm vẽ của trẻ cắt dán bồi bìa cứng cho trẻ ghép thành câu chuyện, thành nộidung bài thơ

Điều đặc biệt nữa là tôi suy nghĩ làm các loại rối tay Qua nghiên cứu tìmtòi tôi đã vận dụng làm từ các quả bóng, chổi rơm,đĩa nhựa đồ chơi, để làm mặtrối sau đó dùng vải hoặc len móc làm váy, thân tay để khi sử dụng không bị thô

và cứng các khuôn mặt có thể thay đổi tuỳ vào nội dung bài thơ hay câu chuyệncho trẻ làm quen

Ví dụ: Tôi may các con giống bằng vải, con rối bằng len, rạ làm nhà tranh

để làm mô hình cho các câu chuyện

Kèm theo 3 hình ảnh Thi đồ dùng đồ chơi, các con rối )

Ở góc thư viện của lớp ngoài các tranh ảnh, sách thì lớp tôi còn được nhàtrường đầu tư về phương tiện nghe nhìn với các loại đĩa CD về các câu chuyện

cổ tích phù hợp với nội dung chương trình

* Môi trường ngoài lớp học.

Với môi trường ngoài lớp học trên những mảng tường trống ở bên ngoàilớp tôi đã vẽ những hình ảnh, các nhân vật có trong bài thơ câu chuyện để khihoạt động ngoài trời tôi gợi mở cho trẻ cùng nhau kể chuyện

Ví dụ: Tôi vẽ hình ảnh các con vật nghộ nghĩnh như: Con thỏ, con gà, hoặccác nhân vật trong các câu chuyện như cô tiên lên mảng tường

(Kèm theo hình ảnh: Bài thơ: “Mèo đi câu cá”)

(Kèm theo hình ảnh “Nàng tiên”)

(Kèm theo hình ảnh: Câu chuyện: “Cào thỏ và gà trống)

Như vậy việc tạo môi trường văn học cho trẻ làm quen là việc làm vô cùng quan trọng bởi đó là chỗ dựa là cơ sở gợi mở cho trẻ có cảm xúc về tác phẩm văn học

3 Tổ chức hoạt động có chủ định cho trẻ.

Đối với trẻ mầm non việc tổ chức hoạt động có chủ định là yêu cầu quantrọng đũi hỏi cao về kiến thức, kỹ năng sư phạm và khả năng truyền thụ củangười giáo viên đặc biệt là văn học Để thu hút, lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạtđộng một cách tích cực, chủ động tôi chọn lựa các hình thức tổ chức phự hợp,hấp dẫn như qua tổ chức hội thi: “Bé yêu thơ” sử dụng câu đố và đặc biệt là lựachọn những hình ảnh thật đẹp, những nhân vật thật ngộ nghĩnh, sáng tạo đưa vàocông nghệ thông tin để trẻ hoà nhập, hoá thân thành nhân vật mà tôi lúng ghépđược, từ đó trẻ chú ý xem, lắng nghe cô kể chuyện dẫn đến trẻ nắm bắt được,nội dung câu truyện và tham gia hoạt động một cách chủ động và sáng tạo.Vớitừng chủ đề cụ thể tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị có tính lôgic để đàmthoại với trẻ Vì vậy khi cho trẻ làm quen tác phẩm văn học tôi luôn nghiên cứu

kỹ tác phẩm, xác định được mục đích, lựa chọn hình thức cho phù hợp, cáchgiới thiệu bài, giọng đọc, kể diễn cảm tác phẩm văn học

Muốn cho trẻ hứng thú vào hoạt động của mình thì tôi luôn tìm tòi cáchgiới thiệu bài như thế nào cho hay, hấp dẫn Có nhiều hình thức giới thiệu bàihay, hấp dẫn và nhẹ nhàng bằng các hình thức như qua câu đố, bài hát, lời dẫn

và qua tranh ảnh và các phương tiện công nghệ thông tin

Ví dụ1: Ở hoạt động kể chuyện: “Kiến con đi xe ô tô”

Tôi đọc câu đố: “Con gì bé tý

Đi lại thành đàn Kiếm được mồi ngon Cùng tha về tổ”

Các con cùng xem đó là con gì nhé! Tôi kích vào hình ảnh con kiến trong

vi tính cho trẻ xem

Bây giờ cô đố khó hơn các con hãy chú ý nhé!

“Con gì ngủ suốt mùa đông Mút chân cho đỡ đói lòng trong hang Mùa xuân chim hót rộn ràng

Tỉnh giấc chỉ thích mật vàng của ong”

Tôi kích hình ảnh bác gấu trong vi tính

Kiến con và bác gấu là hai nhân vật trong câu chuyện “Kiến con đi xe ôtô’’mà hôm nay cô sẽ kể cho các con nghe đấy

Ví dụ: Ở hoạt động thơ “Hoa kết trái” ở chủ đề “Thế giới thực vật”

Tôi chuẩn bị ở góc khám phá khoa học về các loài hoa và cho trẻ đi thamquan (Hoa hồng, hoa cúc, hoa đồng tiền)

Ở góc khám phá khoa học có những gì? (Có các loại hoa)

Các loại hoa này dùng để làm gì?

Còn có rất nhiều các loài hoa có loài hoa dùng để trang trí cũng có loài hoathì kết trái cho chúng ta quả ngọt bây giờ cô mời các con về chỗ ngồi của mìnhnghe cô đọc bài thơ “Hoa kết trái” để xem còn có những loài hoa gì cho chúng

Sao dừa lại có nước ? Sao nước dừa lại ngọt ? (Kèm theo hình ảnh về cây dừa)

Thông qua đây tôi đã cho trẻ biết được về uống nước dừa cung cấp chochúng ta chất gì? Tôi giáo dục trẻ cách chăm sóc và bảo vệ các cây trong giađình cũng như cộng đồng

Ví dụ: Trong câu chuyện “Thánh Gióng”ở chủ đề “Quê hương đất nước

Bác Hồ”

Tôi cho một trẻ mặc quần áo lính cai đầu đội nón tốt đóng vai sứ giả cầm

loa nói: “Loa! loa ! loa ! Ai là người tài giỏi hãy ra tay đánh giặc cứu

nước,loa ! loa! loa!”

- Các con có biết đó là giọng của ai không ?

Vào đời vua Hùng Vương thứ 18 nước ta bị giặc chiếm đóng rất cần ngườitài giỏi đi đánh giặc cứu nước Từ một cậu bé ba tuổi không biết nói biết cười đãđứng dậy đánh giặc cứu nước, để biết cậu bé đó đánh giặc như thế nào hôm nay

cô kể cho các con nghe câu chuyện Thánh Gióng nhé!

Khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học việc tổ chức cho trẻ đàm thoại

nhằm củng cố và khắc sâu kiến thức cho trẻ, ở phần này nếu không tổ chức tốt

sẽ gây cho trẻ cảm giác nhàm chán

Để giúp trẻ đàm thoại tốt cũng có thể sử dụng hình thức thông thường làcho trẻ ngồi tại chỗ và nghe cô đọc câu hỏi nhưng trong quá trình giảng dạy tôithấy thay đổi hình thức đàm thoại gây được hứng thú nhiều hơn đối với trẻ

Ví dụ: Ở bài thơ “Cô giáo của em” trong chủ đề “Trường mầm non” khi

đàm thoại với trẻ tôi tổ chức dưới hình thức “Ai nhanh hơn” [10] tôi chuẩn bịbảng găm về các câu hỏi yêu cầu trẻ lên bắt thăm và trả lời câu hỏi cho các bạnnghe

Với các câu chuyện tôi có thể cho trẻ trả lời theo nhóm hay theo tổ để trẻ

có thể bàn bạc và thảo luận

Ví dụ: Trong câu chuyện “Dê con nhanh trí” ở chủ đề “Thế giới động vật”

tôi cho trẻ ngồi theo ba tổ, cử đại diện của tổ lên bắt thăm câu hỏi với nội dung:

Tổ 1: - Sao dê mẹ đi lại dặn dê con đừng mở cửa? (Sợ chó sói vào ăn thịt)

- Dê mẹ phải nói gì dê con mới mở cửa? (Con ở nhà đứng mở cửa chó sóivào ăn thịt đấy)

Tổ 2: - Ai đã nghe được lời dê mẹ dặn dê con?(Chó sói)

- Dê con có mở cửa cho con chó sói không? (Không)

Tổ 3: - Khi dê mẹ về dê con có mở cửa cho mẹ của mình không? (Có)

- Vì sao dê con lại biết đó là mẹ của mình? (Vì nó nhìn qua kẽ cửa và ngheđược giọng nói của mẹ nó)

Sau đó cô đi từng tổ và đàm thoại với trẻ yêu cầu trẻ trả lời câu hỏi, trong

tổ trẻ bàn bạc nhớ lại lời thoại các nhân vật và cử đại diện trả lời, các thành viêntrong tổ có thể bổ sung khi bạn trả lời còn thiếu

Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là một biện pháp cực kỳ quantrọng, để trẻ thuộc và nhớ lâu tác phẩm thì dạy trẻ đọc thuộc thơ và biết kể lạichuyện là biện pháp đòi hỏi cô phải nghiên cứu và tìm ra hình thức nào cho hay,hấp dẫn và trẻ dễ tiếp nhận.

Cô có thể cho trẻ đọc kể theo cá nhân hay theo nhóm Cô đánh giá nhận xét

về bài thơ câu chuyện bạn vừa kể, theo dõi cách sử dụng đồ dùng trực quan củatrẻ để nhận xét góp ý

Ví dụ: Hoạt động văn học “Thơ” “Ảnh Bác” trong chủ đề “Quê hương đấtnước Bác Hồ”

Khi cho trẻ đọc thơ cô mời trẻ lên đọc và yêu cầu trẻ chỉ vào tranh theotrình tự nội dung bài thơ qua đó trẻ có thể nhớ lại nội dung bài thơ qua tranh vàbiết được cách sử dụng tranh khi đọc thơ

Đối với truyện ngoài cho trẻ kể theo nhóm hay cá nhân thời gian đầuhướng dẫn trẻ kể theo mẫu của cô sau đó có thể là trẻ yếu kể theo mẫu của cô

Để tập cho trẻ kể tôi sử dụng kể từng câu một sau đó đặt câu hỏi để trẻ kể

Ví dụ: Trong câu chuyện “Người làm vườn và các con trai”

- Khi sắp qua đời ông gọi các con và bảo gì?

Khi trẻ kể thạo trẻ tự kể mà không cần mẫu của cô Khi trẻ kể tôi thườngnhắc trẻ đứng quay mặt về phía các bạn, giọng kể rõ ràng tốc độ vừa phải tư thế

tự nhiên thoải mái Trẻ kể sai tôi để cho trẻ kể xong rồi mới sửa sai nếu trẻ quêntôi đặt câu hỏi gợi ý cho trẻ

Ngoài ra thì tổ chức cho trẻ đóng kịch là một phương pháp tốt nhất giúp trẻnhớ lâu tác phẩm để trẻ đóng kịch tốt tôi dạy cho trẻ thuộc truyện, tôi là ngườidẫn truyện và khuyến khích trẻ kể cùng cô trẻ có thể đọc lời thoại của các nhânvật

Để chuẩn bị cho trẻ đóng kịch cô chuẩn bị truyện, trang phục, sân khấunhạc nền

Ví dụ: Truyện “Mỗi người một việc” ở chủ đề “Bản thân” thì cho trẻ đàmthọai về các bộ phận của cơ thể Khi miệng không ăn thì chuyện gì xảy ra? Sau

đó cho trẻ nhận vai với các cử chỉ điệu bộ:

Mắt: Hai tay giơ lên ngang mặt và chớp chớp khi nói

Tai: Hai tay khum khum đưa lên ngang vai

Miệng: Buồn bã mắt nhìn xuống

Qua cách làm này tôi đã giúp trẻ phát triển khả năng ghi nhớ, rèn luyệnngôn ngữ mạch lạc, làm tăng sự cảm thụ hiểu biết tác phẩm văn học của trẻ làmcho hoạt động học sinh động hứng thú trong các hoạt động tiếp theo

4 Lồng ghép cho trẻ làm quen tác phẩm văn học thông qua các hoạt động khác.

Thông qua các hoạt động như: Tạo hình, âm nhạc, khám phá khoa học, tôicủng cố kiến thức về văn học cho trẻ Ở những hoạt động học này các tác phẩmvăn học đến với trẻ qua hình thức giới thiệu bài hay củng cố bài

* Trong hoạt động âm nhạc khi dạy hát bài “Màu hoa” để giới thiệu bàihát tôi cho trẻ đọc bài thơ “Hoa kết trái” đàm thoại với trẻ về bài thơ và giớithệu tên bài hát

* Trong hoạt động tạo hình để gợi ý đề tài cho trẻ hoạt động vào đầu hoạtđộng tôi đọc bài thơ, cho trẻ nghe đàm thoại với trẻ về nội dung bài thơ từnhững hình ảnh trong bài thơ trẻ hình dung ra ý tưởng mà mình muốn thực hiện

Ví dụ: Cho trẻ hoạt động tạo hình với đề tài “Vẽ theo ý thích ” tôi đọc bài

thơ “Em vẽ” cho trẻ nghe và đàm thoại:

Các con vừa nghe cô đọc bài thơ gì?

Trong bài thơ bạn nhỏ đã vẽ những gì?

Từ những hình ảnh trong bài thơ trẻ có thể lấy làm đề tài để vẽ

* Với hoạt động cho trẻ làm quen với biểu tượng toán nếu không lồng ghépcác hoạt động học thì sẽ trở nên khô khan và cứng nhắc vì vậy ở hoạt động nàytôi luôn lồng ghép hoạt động văn học để gây cho trẻ hứng thú hơn

Ví dụ: Ở đề tài: Dạy trẻ phân biệt phía trên phía dưới phía trước phía sau

của đối tượng tôi lồng ghép vào câu chuyện “Hạt đỗ sót” Tôi kể dẫn dắt truyện

và đưa mô hình nhân vật câu chuyện ra đàm thoại:

- Vì sao lại gọi là hạt đỗ sót? (Vì bà đổ mà vẫn còn)

- Nhớ vào dâu mà hạt đỗ đã dược ra khỏi bình (Các chú kiến)

- Cây đỗ lớn lên ở đâu? (Ở đất )

- Cây mọc ở phía nào của ngôi nhà (Phía sau)

- Cây đã được gặp ai? (Những bạn của mình)

*Với hoạt động khám phá khoa học tôi cũng đã lồng ghép hoạt động vănhọc cho trẻ

Ví dụ :Đề tài: “Một số loài hoa” trong chủ đề “Thế giới thực vật” khi kết

thúc hoạt động học tôi cho trẻ đọc bài thơ “Hoa kết trái ” để trẻ mở rộng vốnhiểu biết của mình về các loại hoa

5 Cho trẻ làm quen với văn học ở mọi lúc mọi nơi.