Rèn luyện kĩ năng vận động cơ bản của trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫugiáo 4-5 tuổi nói riêng làm thỏa mãn nhu cầu hoạt động của trẻ, tăng cườngthêm sức khỏe, cơ thể phát triển cân đối,
Trang 1I MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài.
Một quốc gia hùng mạnh là một quốc gia có nền giáo dục phát triển Do
đó, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển, đảm bảo xây dựng một thế hệ
kế tiếp có đủ phẩm chất và năng lực phục vụ cho đất nước Đại hội Đảng khoá
IX đã xác định “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, phát triển Giáo Đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệphoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người” Vì vậy, hiệnnay giáo dục đã trở thành mối quan tâm của toàn xã hội Đặc biệt giáo dục mầmnon có một vị trí rất quan trọng, là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốcdân, là bậc học đặt nền móng cho sự phát triển nhân cách con người mới xã hộichủ nghĩa Việt Nam
dục-Giáo dục mầm non là nấc thang khởi đầu trong hệ thống giáo dục quốcdân với mục tiêu: “Giúp trẻ em phát triển thể chất, tình cảm trí tuệ, thẩm mỹ,hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào học lớpmột” Qua đó cho thấy, giáo dục thể chất cho trẻ trước tuổi đi học là việc làmhết sức quan trọng, đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện Giáo dục thể chấtgiúp trẻ được rèn luyện cơ thể, tinh thần sảng khoái, rèn luyện kĩ năng vận động
cơ bản, hình thành những thói quen vận động cần thiết
Rèn luyện kĩ năng vận động cơ bản của trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫugiáo 4-5 tuổi nói riêng làm thỏa mãn nhu cầu hoạt động của trẻ, tăng cườngthêm sức khỏe, cơ thể phát triển cân đối, hài hòa, tạo điều kiện phát triển ở trẻ sựcứng cáp của cơ bắp và niềm vui trong hoạt động Hoạt động đó có liên quanchặt chẽ với quá trình giáo dục nhằm mục đích phát triển thể chất, giáo dục cácphẩm chất tâm lý, hình thành nhân cách…để tạo dần nên sự hoàn thiện mọi mặtcho trẻ
Thực tiễn giáo dục mầm non cho thấy, hoạt động phát triển vận động chotrẻ mẫu giáo 4-5 tuổi được giáo viên rất chú trọng và đặc biệt trong hoạt độnghọc nhưng các hình thức hoạt động chưa được quan tâm, đầu tư, quá trình tổ chứchoạt động vận động của giáo viên còn đơn điệu, nhàm chán, mang nặng tính hìnhthức, điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế…
Vậy làm thế nào để tạo điều kiện cho trẻ được phát triển vận động, nhằmnâng cao thể chất cho trẻ một cách tốt nhất tốt hơn Tôi đã mạnh dạn nghiên cứu
và chọn đề tài: “Một số biện pháp triển vận động cho trẻ 4-5 tuổi ở trường
mầm non Phúc Thịnh” Mong muốn được đóng góp một chút sức nhỏ của
Trang 2mình trong việc nâng cao phát triển vận động cho trẻ.
2 Mục đích nghiên cứu:
Tăng cường thể lực cho trẻ Giúp cho trẻ thực hiện được các động tácphát triển các nhóm cơ và hô hấp Thể hiện kỹ năng vận động cơ bản và các tốchất trong vận động, biết phối hợp được các cử động của bàn tay, sự khéo léocủa các ngón tay trong vận động
3 Đối tượng nghiên cứu.
Một số biện pháp triển vận động cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non PhúcThịnh
4 Phương pháp nghiên cứu.
Nhóm phương pháp nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý thuyết:
Thu thập, phân tích, tổng hợp các tài liệu lý luận về đặc điểm phát triểntâm lý của trẻ 4-5 tuổi qua các tài liệu, sách báo
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát tìnhhình thực tế trên trẻ, các biện pháp đã tác động trên trẻ, kết quả đạt được, nhữngtồn tại, hạn chế và nguyên nhân để từ đó lựa chọn các biện pháp phù hợp
Phương pháp thống kê, thực nghiệm, xử lý số liệu: Lựa chọn các biệnpháp phù hợp và áp dụng vào thực tế Đánh giá kết quả đạt được và so sánh kếtquả trước và sau khi áp dụng biện pháp
Trang 3II NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận
Theo các nhà tâm lý học và các nhà nghiên cứu khoa học thì vận động làmột trong số những điều kiện quan trọng nhất cho sự phát triển tâm lý và thểchất của trẻ nhỏ Vận động là nhu cầu tự nhiên của cơ thể, đặc biệt là đối với cơthể đang phát triển của trẻ mầm non
Ngày nay khoa học đã chứng minh được rằng: phần lớn những trẻ ít vậnđộng thì các vận động phức hợp và các chức năng thần kinh thực vật thườngkém phát triển, hoạt động hệ tuần hoàn và hệ hô hấp bị hạn chế, khả năng laođộng chân tay bị giảm sút, trọng lượng cơ thể tăng nhanh Ngoài ra những trẻ ítvận động còn có khả năng hay mắc các bệnh về đường hô hấp
Những nghiên cứu của nhà khoa học N.M Selovano và Kixchiacovxkaia
đã chứng minh: “Trẻ càng thực hiện đa dạng các vận động bao nhiêu thì lượngthông tin được chuyển về não bộ càng nhiều bấy nhiêu và chính điều đó đã thúcđẩy trí tuệ một cách mạnh mẽ” Chế độ vận động của trẻ được tổ chức một cáchđúng đắn sẽ góp phần không nhỏ vào quá trình hình thành các phẩm chất nhâncách quan trọng như tính tích cực, tự lực, lòng dũng cảm, tính cẩn thận, trungthực…
Phát triển thể chất là một trong 5 mặt phát triển toàn diện của trẻ ở độ tuổimầm non Phát triển thể chất đóng vai trò vô cùng quan trọng, đó không chỉ là
sự phát triển về hình thái cơ thể bên ngoài mà còn là yếu tố giúp trẻ phát triểntoàn diện về nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm Nhận thức được tầm quantrọng trên, Bộ GD&ĐT đã ban hành Công văn số 808/BGDĐT-GDMN ngày25/2/2014 về việc hướng dẫn thực hiện chuyên đề “Nâng cao chất lượng giáodục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non giai đoạn 2013 - 2016”
Bởi vậy: Phát triển vận động cho trẻ ở trường mầm non là một trongnhững hoạt động vô cùng quan trọng mà chúng ta cần phải thật sự quan tâm Vìhoạt động Phát triển vận động cho trẻ ở trường mầm non có mục đích có kếhoạch, mục tiêu rõ ràng, khoa học Giúp trẻ phát triển về các kĩ năng vận động
cơ thể phát triển cân đối hài hoà còn là một biểu hiện của nét đẹp về hình thể vàchúng ta có thể khẳng định rằng, một cơ thể khỏe mạnh luôn là tiền đề cho mọitài năng Do vậy giúp trẻ phát triển thể lực thông qua vận động là một trongnhững nhiệm vụ quan trọng của người giáo viên Mầm non
Trang 42 Thực trạng của việc tổ chức hoạt động vận động cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi ở thường mầm non Phúc Thịnh trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Năm học vừa qua tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp mẫu giáo4- 5 tuổi A1 Tổng số lớp có 24 cháu Qua việc tổ chức phát triển thể chất chotrẻ, đặc biệt là dạy cho trẻ phát triển vận động, bản thân tôi gặp một số thuận lợi
và khó khăn sau
2.1 Thuận lợi:
Trường mầm non Phúc Thịnh là trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia, nêncác phòng học nói chung và phòng học lớp 4-5 tuổi tôi phụ trách đều đảm bảodiện tích Có đầy đủ các trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho việc chămsóc, nuôi dưỡng trẻ khuôn viên trường đẹp, rộng rãi thoáng mát
Năm học 2015-2016 nhà trường đã tiếp tục đưa nội dung “Giáo dục pháttriển vận động” vào một trong những chuyên đề trọng tâm của nhà trường việcgiáo dục phát triển vận động cho trẻ đã được nhà trường chú trọng Phát triển thểlực cho trẻ thông qua nhiều nội dung như: Chăm sóc nuôi dưỡng, phát triển cácvận động
Phòng giáo dục rất quan tâm đến việc phát triển vận động cho trẻ ở cácnhà trường, mở lớp tập huấn chuyên đề cho chúng tôi được nắm vững hơn vềcác phương pháp, biện pháp dạy trẻ phát triển vận động
Ban giám hiệu nhà trường có kế hoạch cụ thể, luôn động viên, chỉ bảo tậntình để giáo viên thực hiện tốt việc phát triển vận động cho trẻ
Lớp học có đủ đồ dùng phục vụ cho hoạt động phát triển vận động cho cô
- Môi trường phục vụ việc phát triển vận động cho trẻ còn hạn chế, chưa
có những thiết kế mới để tạo sự lôi cuốn và kích thích trẻ tham gia nhiệt tình vàocác hoạt động phát triển vận động
- Giáo viên chưa nắm được khả năng phát triển vận động của từng trẻ Bởi
vì vậy mà chưa có được các biện pháp giáo dục phù hợp
Trang 5- Các loại đồ dùng phục vụ cho các hoạt động giáo dục phát triển vậnđộng đã có, nhưng chưa sinh động.
- Giáo viên chưa linh hoạt, sáng tạo Vẫn còn dập khuôn máy móc, khôcứng trong các bài dạy thể dục Chưa tận dụng hết các thời điểm hoạt động trongngày để phát triển vận động cho trẻ nên kết quả hoạt động chưa cao
- Do đặc thù của gia đình trẻ hầu hết là người dân tộc thiểu số, bận làmnương, làm rẫy nên không có nhiều thời gian và kiến thức để quan tâm, sát saođến việc học của con mình
2.3 Kết quả thực trạng
Trong quá trình giảng dạy trước khi đưa ra những sáng kiến mới về nhữngbiện pháp phát triển vận động cho trẻ Qua khảo sát về phát triển vận động củatrẻ 4-5 tuổi chất lượng của lớp tôi đạt được như sau:
Nội dung đánh giá
Số trẻ khảo sát
Kết quả đầu năm Đạt Không đạt
mắt trong vận động và giữ được thăng bằng
cơ thể khi thực hiện vận động,
Biết phối hợp được các cử động của bàn tay
Qua bảng khảo sát trên, tôi thấy kết quả phát triển vận động của trẻ cònkhá thấp, trẻ chưa hứng thú tham gia vào hoạt động, kỹ năng thực hiện các vậnđộng còn kém, trẻ chưa tập trung chú ý trong giờ học, trẻ chưa linh hoạt, chưanhanh nhẹn Bởi vậy, tôi rất lo lắng và trăn trở, làm sao để nâng cao chất lượnggiáo dục phát triển vận động cho trẻ Vì vậy bản thân đã mạnh dạn nghiên cứu,
tìm hiểu và đưa ra "Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục phát triển
vận động cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Phúc Thịnh Mong muốn góp
phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ
4-5 tuổi ở trường mầm non Phúc Thịnh được tốt hơn.
Trang 63 Một số biện pháp phát triển vận động cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Phúc Thịnh
3.1 Chuẩn bị môi trường học tập thật tốt phục vụ hoạt động giáo dục phát triển vận động của trẻ:
Muốn trẻ hứng thú với các hoạt động giáo dục, nhất là với hoạt động pháttriển vận động ở trường mầm non Theo tôi nghĩ, ngoài việc tới lớp trẻ được yêuthương chăm sóc, trẻ sẽ thích đến trường Việc tiếp theo là phải làm thế nào đểgây hứng thú cho trẻ, để trẻ tích cực tham gia vào hoạt động Vì vậy việc xâydựng môi trường học tập phù hợp và hấp dẫn trẻ là vô cùng cần thiết và quantrọng
Thực hiện theo kế hoạch của ban giám hiệu nhà trường đã đưa chuyên đề
"Giáo dục phát triển vận động cho trẻ ở trường mầm non" là một trong nhữngchuyên đề trọng tâm trong năm học Nhận thức được tầm quan trọng ấy Ngay
từ đầu năm học tôi đã dành nhiều thời gian và tâm huyết của mình để nghiêncứu, sáng tạo, tìm ra những cách làm mới nhằm thu hút trẻ yêu thích vận độnghơn: Tôi đã trang trí lớp bằng những hình ảnh đẹp, ngộ nghĩnh theo từng chủ đề
như: Ví dụ: ở chủ đề "Thế giới động vật" tôi đã trang trí làm nổi rõ chủ đề và nỗi
bật chuyên đề phát triển vận động cho trẻ bằng những hình ảnh:
Tranh1: Tôi thiết kế bức tranh có 2 chú gấu đang đá bóng ở bãi cỏ xanhđược xé dán bằng những tờ giấy màu đẹp mắt
Tranh 2, tranh 3: Chú Vịt con đang lắc vòng, Các bạn thỏ đang tập thểdục với cờ, nơ và tôi đã sáng tạo những bức tranh này bằng cát pha trộn vớinhiều màu sắc sặc sỡ Những bức tranh cát ngộ nghĩnh đã đem lại nhiều ấntượng sâu sắc và thích thú đối với trẻ
Để có thêm nhiều đồ dùng, tranh ảnh trang trí làm nổi bật chuyên đề pháttriển vận động ở các góc lớp Tôi còn thường xuyên gợi mở những ý tưởng sángtạo của trẻ trong hoạt động góc, hoạt động tạo hình , hoạt động âm nhạc như:Giúp cô cắt giấy màu để cuốn vòng thể dục, cắt các tua giấy nhiều màu để cuốnvào gậy, giúp cô cắt các hình khối để dán vào các hộp dùng làm chướng ngạivật Tôi thấy trẻ rất thích thú và các góc lớp đã có thêm rất nhiều đồ dùng,dụng cụ đẹp về phát triển vận động Từ việc cô cho trẻ tham gia, tạo nên các sảnphẩm, trẻ được làm cùng cô như: cắt dán, cầm nắm, vẽ, tô màu… qua đó trẻ rấtthích thú và hào hứng hơn khi tham gia vào hoạt động giáo dục phát triển vậnđộng, dưới sự động viên khuyến khích của cô Bởi khi hoạt động, trẻ được dùngnhững đồ dùng, dụng cụ do chính tay mình được làm cùng cô nên trẻ càng thêm
Trang 7hứng thú trong khi vận động.
Đồ dùng, dụng cụ, môi trường trong lớp là rất cần thiết, là điều tất yếu
để nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ Nhưng môi trườngngoài lớp học phong phú để lôi cuốn trẻ thích tham gia vào các hoạt động nhằmphát triển vận động cho trẻ cũng quan trọng không kém Hiểu rõ được điều ấy,bản thân đã không ngại mệt mỏi, mất thời gian Ngoài những ngày đi làm, tôicùng với các cô giáo trong trường dành những ngày nghỉ của mình để đi sưu tầmnhững đồ dùng mà mọi người không dùng nữa đem về thiết kế thành những đồdùng, đồ chơi vận động ngoài trời cho trẻ như:
Ví dụ: Từ lốp xe ô tô, lốp xe máy, dây thừng, ống nhựa, tre, luồng, cácgốc cây Chúng tôi đã xin về và kết hợp cùng phụ huynh, cùng nhau thiết kế,sáng tạo, cắt, vẽ, sơn màu thành những đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho việc pháttriển vận động rất ngộ nghĩnh cho trẻ Rất nhiều loại đồ dùng ngộ nghĩnh ra đờinhư: Xích đu làm bằng lốp ô tô; đường zíc zắc làm từ ống nhựa; Cổng chui làmbằng lốp xe máy, bục cao thấp được cưa từ các gốc cây để thay đổi quangcảnh, tạo nên góc vận động ngoài trời mới mẽ hấp dẫn
Hình ảnh đồ chơi vận động do các cô tự làmCác đồ chơi vận động được bố trí sắp xếp hợp lý ở các nơi Tạo khoảngtrống của sân trường cho trẻ tập thể dục sáng, hoạt động ngoài trời, chơi các tròchơi học tập, trò chơi vận động, trò chơi dân gian vẫn được thoải mái
Ngoài việc tổ chức hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ quanhững đồ dùng, đồ chơi tự tạo Tôi còn tận dụng triệt để những đồ chơi sẵn cóngoài sân trường để nâng cao chất lượng phát triển vận động cho trẻ
Ví dụ: Cho trẻ trèo lên, xuống thang thông qua các bậc thang của nhà bóng, củacầu trượt, hoặc leo lên bước xuống qua các bậc thang của trường, đi qua đường
Trang 8hẹp bằng các bờ gạch của luống rau, bật chụm tách chân qua các ô gạch hoa …
Hình ảnh : Trèo lên bước xuống qua các bậc thangBên cạnh đó việc chăm sóc cây xanh, bình hoa sân trường cũng là ý tưởng
mà tôi muốn đưa vào cho trẻ tham gia hoạt động lao động Được cô động viên,khích lệ trẻ rất hứng thú tham gia hoạt động này như chăm sóc cây, tưới cây…Qua đó trẻ cũng được hoạt động vừa sức, giúp trẻ phát triển thể lực một cáchnhẹ nhàng, tự nhiên
Từ những cách làm trên tôi thấy rằng: Môi trường giáo dục phát triển vậnđộng trong và ngoài lớp học đa dạng, phong phú và hấp dẫn sẽ tạo thêm nhiềuhứng thú cho trẻ, trẻ tích cực tham gia vào hoạt động hơn, góp phần hình thành
và nâng cao mối quan hệ thân thiện hơn giữa cô và trẻ, giữa trẻ và cô và chấtlượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ đạt được cao hơn
3.2 Lựa chọn và sắp xếp nội dung các trò chơi vận động, trò chơi dân gian phù hợp theo chủ đề.
Như chúng ta đã biết trò chơi vận động, trò chơi dân gian là những trò chơi
vô cùng thích thú, là những trò chơi nổi bật của trẻ mầm non Cả hai loại tròchơi này đều mang một mục đích đó là giúp trẻ rèn luyện những kĩ năng, kĩ xảo,phát triển các tố chất vận động cho trẻ Do vậy để giúp trẻ tích cực tham gia vàocác hoạt động phát triển vận động và nâng cao chất lượng vận động cho trẻ thìviệc lựa chọn và sắp xếp nội dung các trò chơi vận động, trò chơi dân gian phùhợp theo chủ đề là một việc làm rất quan trọng mà chúng ta cần phải chú ý
Trang 9Hình ảnh : Cô và trẻ chơi trò chơi mèo đuổi chuột Bởi vậy khi lựa chọn các trò chơi tôi luôn lựa chọn đúng chủ đề, dựa vàođiều kiện của địa phương, trường, lớp, sự hứng thú và khả năng của trẻ, dựa vàomục đích cần phát triển kỹ năng, kĩ xảo vận động nào ở trẻ mà lựa chọn trò chơiphù hợp.
Ví dụ: Ở chủ đề động vật tôi thường chọn trò chơi "Cáo ơi ngủ à; Cáo vàthỏ, Mèo đuổi chuột"
Ở chủ đề giao thông tôi lại lựa chọn những trò chơi như: "Lái máy bay, ô
tô và chim sẽ, phi công"
Ngoài ra khi lựa chọn trò chơi vận động tôi còn phải lưu ý thời gian trongngày Vào buổi sáng tôi chọn những trò chơi có vận động tích cực, còn buổichiều thì cho trẻ chơi những trò chơi có vận động nhẹ nhàng hơn để đảm bảocho trẻ nghỉ ngơi Ngoài ra tôi cần chú ý đến thời tiết Trời mát, trẻ mặc quần áothoải mái do đó tôi chọn những trò chơi có nhiều vận động khó Còn khi trờilạnh trẻ mặc nhiều quần áo tôi lại chọn trò chơi dễ vận động hơn để cho tất cảtrẻ đều được tham gia
Qua việc bản thân dành nhiều thời gian để nghiên cứu, lựa chọn rất kỹ cáctrò chơi vận động, trò chơi dân gian theo chủ đề ngay từ đầu năm học Nên khithực hiện với trẻ ở lớp mình tôi thấy rất phù hợp, trẻ có những giờ tập luyện vớinhững trò chơi vận động vừa sức nhưng cũng không kém phần hấp dẫn Do đókhông những trẻ phát triển được các vận động cần thiết mà bên cạnh đó các tốchất nhanh mạnh, bền, khéo cũng được phát triển theo
Trang 103.3 Sử dụng đồ dùng, dụng cụ trực quan đẹp hấp dẫn nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ:
- Với các hoạt động trong trường mầm non Đặc biệt là hoạt động giáodục phát triển vận động thì việc chuẩn bị đồ dùng, dụng cụ học tập cho trẻ là vấn
đề tôi luôn cẩn thận và chú ý Vì sử dụng đồ dùng trực quan là một biện pháp vôcùng cần thiết trong hoạt động giáo dục phát triển vận động đối với trẻ Gópphần không nhỏ vào việc nâng cao kết quả của trẻ Bởi vậy, hầu như trong tất cảcác hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ ở lớp mình tôi đều sử dụng
đồ dùng trực quan Có đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn, đa dạng phong phú sẽlàm cho hoạt động thêm sinh động hấp dẫn khiến trẻ hứng thú hơn, kết quả đạtđược cao hơn Hiểu được điều này thì việc tạo ra các đồ dùng đồ chơi để giúp trẻ
có điều kiện hoạt động đúng mục đích là việc làm hết sức cần thiết đối với tôi
Ví dụ : Để giúp trẻ phát triển vận động tốt thông qua giờ thể dục sáng.Tôi đã cho trẻ tập các động tác thể dục kết hợp dãi lụa, dây hoa, vòng, nơ
Hình ảnh : Giờ thể dục sáng của cô và trẻ Còn khi cho trẻ chơi các trò chơi vận động như trò chơi: “Gà trong vườnrau; Mèo và chim sẻ; Cáo và thỏ ’’ tôi đã chuẩn bị cho trẻ những chiếc mũ cóhình ảnh của các con vật rất đẹp Nhìn trẻ chơi trò chơi lại đeo những chiếc mũ
vẽ hình con vật mà trẻ đang đóng vai, tôi thấy trẻ chơi trò chơi như có hồn hơn.Trẻ thật sự nhập vai, trẻ chơi hết mình vừa như là thích thú, vừa như là cố gắngkhông để thua vì mình đang là những nhân vật chính của vai chơi
Hoặc ở giờ thể dục với đề tài "Chui qua cổng" tôi đã chuẩn bị cho trẻnhững chiếc cổng tự tạo bằng lốp xe, được thiết kế, kẻ vẽ rất ngộ nghĩnh hìnhcon Thỏ, hình con Gấu
