Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học đạt hiệu quả

Mỗi chúng ta đều được lớn lên từ những tiếng ru ngọt ngào của bà của mẹcất lên “Cháu ơi cháu ngủ với bà” hoặc “con ơi con ngủ cho ngon”...Do đó ngay từ tuổi mầm non qua những tác phẩm vă

MỤC LỤC

1 Mở đầu.

1.1 Lý do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 3

1.3.Đối tượng nghiên cứu 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu 3

2 Nội dung. 2.1 Cơ sở lý luận 3

2.3 Các giải pháp và biện……….………6

2.3.1 Các giải pháp……… ……….6

2.3.2 Các biện pháp tổ chức thực hiện………… 7

2.4 Hiệu quả ……… 18

3 Kết luận và kiến nghị. 3.1 Kết luận………19

3.2 Kiến nghị……… 20

Tài liệu tham khảo……….

Phụ lục………

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Bác Hồ kính yêu đã nói:

“ Trẻ em như búp trên cành Biết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan.”

Giáo dục Mầm non là ngành học mở đầu trong hệ thống giáo dục quốcdân, chiếm vị trí quan trọng Giáo dục mầm non có nhiệm vụ xây dựng những

cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc hình thành nhân cách con người Trẻ em

là hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai của cả dân tộc, việc bảo vệ chăm sócgiáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm của mọi người mà của toàn xã hội vàcủa cả nhân loại Đây là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, thời điểm nàytất cả mọi việc đều bắt đầu: Bắt đầu ăn, nói, nghe, nhìn và vận động bằng đôichân, đôi tay của mình…Tất cả những cử chỉ đó đều làm nên những thói quen,

kể cả thói xấu Chính vì vậy chúng ta ở thế kỷ 21 thế kỷ của nền văn minh trítuệ, của nền khoa học hiện đại Do vậy con người cần phải năng động để phùhợp với sự phát triển của thời đại Muốn được như vậy ngay từ tuổi ấu thơ trẻmầm non, đặc biệt là trẻ 5 - 6 tuổi đang ở những bước phát triển mạnh về nhậnthức, tư duy về ngôn ngữ, về tình cảm, kỹ năng xã hội.Chất lượng chăm sóc,nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ở trường mầm non tốt sẽ có tác dụng rất lớn đến chấtlượng giáo dục ở các bậc học tiếp theo, chất lượng Giáo dục mầm non quyếtđịnh tới sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ về thể chất, tìnhcảm, đạo đức, trí tuệ và thẩm mỹ Có thể nói nhân cách con người trong tươnglai như thế nào phụ thuộc lớn vào sự giáo dục của trẻ trường mầm non

Tác phẩm văn học thông qua truyện kể nuôi dưỡng và phát triển ở trẻ trítưởng tượng, sáng tạo nghệ thuật Vì vậy việc đem tác phẩm văn học thông quatruyện kể đến cho trẻ là một việc rất quan trọng và cần thiết Đối với trẻ mẫugiáo, quá trình được tiếp xúc với tác phẩm văn học thông qua truyện kể phải từ

dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, để từ đó trẻ bộc lộ khả năng cảm thụ vănhọc của mình Khả năng cảm thụ đó là sự phát triển trực tiếp của trẻ về các lĩnhvực: Nhận thức-ngôn ngữ-tình cảm xã hội Tuy nhiên khi đưa tác phẩm văn họcthông qua truyện kể đến cho trẻ đòi hỏi người giáo viên phải có những suy nghĩsáng tạo và lựa chọn những tác phẩm hay phù hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáodục trẻ để từ đó đưa ra những phương pháp, biện pháp thích hợp nhằm giúp trẻphát triển tốt khả năng cảm thụ tác phẩm văn học Giáo dục có tầm quan trọngrất lớn đối với đời sống con người nhất là tuổi mầm non Ca dao xưa có câu

“dạy con từ thủa còn thơ” câu ca dao ấy đã đi vào lòng người và không thể nàoquên Mỗi chúng ta đều được lớn lên từ những tiếng ru ngọt ngào của bà của mẹcất lên “Cháu ơi cháu ngủ với bà” hoặc “con ơi con ngủ cho ngon” Do đó ngay

từ tuổi mầm non qua những tác phẩm văn học thông qua truyện kể mang đếncho trẻ những kiến thức cơ bản về cuộc sống xung quanh mà điều quan trọngnhất đó là giáo dục trẻ về đạo đức làm người

Làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể còn giúp trẻ tích lũy

và mở rộng vốn từ ngữ phong phú đa dạng, giúp trẻ phát âm chuẩn tiếng việtkhả năng nói sõi, diễn đạt ngôn ngữ rõ ràng mạch lạc và tạo điều kiện thuận lợicho trẻ chuẩn bị bước vào lớp 1 Có thể nói rằng làm quen với tác phẩm văn họcthông qua truyên kể ở lứa tuổi mầm non là một hoạt động quan trọng và rất cầnthiết nó góp phần vào việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ

về mọi mặt như: Đức, trí, thể, mỹ, phát triển ngôn ngữ, mở rộng kiến thức và mởrộng hiểu biết về thế giới xung quanh cho trẻ Rất nhiều câu truyện đã giúpchúng ta giải đáp những thắc mắc cho trẻ Ông cha ta đã có câu “Tiên học lễ,hậu học văn” vì vậy mà ngay từ lứa tuổi mầm non chúng ta cần phải cho trẻnhận thức được các vấn đề về đạo đức của con người, từ đó xây dựng ở trẻ tìnhcảm đạo đức, hành vi đạo đức cần thiết Có thể khẳng định rằng văn học là mộtphương tiện giáo dục đạo đức cho trẻ Thông qua các nhân vật (đặc biệt là hànhđộng của nhân vật) trong các tác phẩm trẻ nhận thức được các khái niệm đạođức, trẻ bộc lộ tình cảm đạo đức đối với nhân vật và lấy đó làm bài tập cho việc

cư xử của mình (hành vi đạo đức) Các nhà văn đã mượn các nhân vật như:Chàng hoàng tử, công chúa, bà tiên, ông bụt, cô bé, cậu bé Những con vật nhưgà,vịt, thỏ, gấu, mèo…Để gửi đến cho trẻ những bài học giáo dục đạo đức rấtnhẹ nhàng nhưng sâu sắc

Vậy làm thế nào để cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học thông quatruyện kể? đây là dấu chấm hỏi để cho những người làm công tác giáo dục phảisuy nghĩ và tự tìm tòi ra những phương pháp và biện pháp giáo dục phù hợp.Song trong thực tế văn học còn gặp nhiều bất cập đặc biệt là nhận sự tiếp cậncủa chương trình giáo dục mầm non hiện nay trong giảng dạy của giáo viên cònchậm, chưa tự linh hoạt việc nghiên cứu tài liệu còn hạn chế, trang thiết bị cònthiếu Đặc điểm tâm sinh lý, ý thức của trẻ ở lứa tuổi 5- 6 tuổi còn hạn chế do cơquan và bộ máy đầu phát âm của trẻ chưa hoàn thiện Do vậy nên còn nhiều trẻnói ngọng khả năng diễn đạt câu chưa rõ ràng, mạch lạc trẻ còn hiếu động chưa

có sự tập trung cao trong giờ học Chính vì vậy mà chất lượng giáo dục trẻ hoạtđộng văn học thông qua truyện kể Xuất phát từ tầm quan trọng của hoạt độngvăn học và tình hình thực tế ở trường, lớp là người giáo viên trực tiếp đứng lớpmẫu giáo 5- 6 tuổi trong quá trình dạy trẻ hoạt động với văn học Tôi rất bănkhoăn, trăn trở, suy nghĩ là mình phải làm thế nào để những câu truyện của côđạt được những tác dụng về mọi mặt, mọi nội dung như mong muốn, khai thácđược hết tác dụng trong mỗi câu truyện để trẻ có thể lĩnh hội và cảm nhận hếtđược cái hay, cái đẹp trong mỗi câu truyện góp phần vào việc giáo dục đạo đức

và hoàn thiện nhân cách trẻ

Xuất phát từ lý do trên tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể ”.

1.2 Mục đích nghiên cứu: Đề ra một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy

trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể.

1.3 Đối tượng nghiên cứu : 23 trẻ lớp 56 tuổi trường mầm non xã Liên Lộc

-Huyện Hậu Lộc - Tỉnh Thanh Hóa, năm học 2015-2016.

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc các tài liệu có liên quan đến đềtài

- Phương pháp đàm thoại: Nhóm phương pháp này rất quan trọng khi dạy

trẻ dựa trên phương pháp này giúp trẻ pháp triển ngôn ngữ.

- Phương pháp quan sát, phương pháp trực quan:

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Nhóm phương pháp này nhằm

giúp người học có kiến thức một cách hệ thống về quy trình điều tra khám phátrong thực tế

- Phương pháp thực nghiệm: Là nhóm phương pháp tổ chức cho trẻ thực

hành luyện tập để cung cấp kiến thức và vận dụng những điều đã tiếp thu

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Là phương pháp trực tiếp tác độngvào đối tượng có trong thực tiễn để làm bộc lộ bản chất và quy luật vận độngcủa đối tượng đó, giúp người nghiên cứu thu thập hoặc làm nảy sinh các ý tưởngnghiên cứu đề xuất sáng tạo

- Phương pháp xử lý thống kê toán học: Tổng hợp và phân tích số liệu đã

điều tra và khảo sát

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận:

Sự nghiệp giáo dục có một vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển đấtnước về trước mắt cũng như lâu dài Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII củaĐảng đã xác định “cùng với khoa học và công nghệ, Giáo dục và Đào tạo làquốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhântài” Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ IX của Đảng đã nhấn mạnh: “Phát triểnGiáo dục - Đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệpcông nghiệp hoá, hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn nhân lực, là yếu

tố cơ bản để phát triển xã hội và tăng trưởng kinh tế bền vững”

Theo chương trình giáo dục mầm non mới (ban hành kèm theo TT số17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/7/2009 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cũng đã nêu

rõ Mục tiêu của GDMN là giúp trẻ phát triển về thể chấ, tình cảm, trí tuệ, thẩm

mỹ, hình than những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1,hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý, năng lực vàphẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống can thiết, phù hợp với lứatuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đạt nền tảng cho việchọc ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời)

Đứng trước tình hình đổi mới của đất nước, cùng với sự phát triển khôngngừng của nền giáo dục nước nhà, đứng trước thời kỳ hội nhập kinh tế, đất nướcđang trên đường mở cửa những ảnh hưởng không nhỏ của nền nhiều nền vănhóa khác nhau Thì việc giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa vốn có củacha ông ta từ ngàn xưa là nhiệm vụ cần và cập nhật nhất Bên cạnh đó, việc tiếpthu những tinh hoa văn hóa của nhân loại để làm giàu thêm bản sắc văn hóa

riêng của dân tộc mình cũng là vấn đề cần thiết - làm thế nào để cho thế hệ trẻcủa chúng ta "Hoà nhập mà không hoà tan".

Vậy thế nào là cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyệnkể? Từ những vẻ đẹp nhỏ nhặt thường ngày trong cư xử mang tính người mà nảysinh ra những hành động cao thượng, nhân ái vì con người Những tác phẩm vănhọc thông qua truyện kể cho trẻ mầm non có ảnh hưởng lớn đến việc giáo dụcđến phát triển ngôn ngữ cho trẻ

Những hình tượng tươi sáng, những bức tranh giàu chất thơ của thiênnhiên được vẽ lên trong tác phẩm, nhịp điệu của những tính chuẩn xác, biểu cảmcủa ngôn ngữ được các cháu yêu thích Cảm nhận được vẻ đẹp của ngôn ngữ từ

đó trẻ ghi nhớ và hứng thú đọc và kể lại câu truyện Vốn từ ngữ tăng lên, ngônngữ của trẻ trở nên phong phú, tích cực Tình yêu ngôn ngữ nghệ thuật của trẻcần được giáo dục ngay từ thời thơ ấu trẻ sẽ mang tình yêu đó đến các bậc họctiếp theo và mai sau các cháu sẽ biết yêu quý văn học nước nhà

Trường mầm non giáo dục trẻ thông qua nhiều hoạt động, mỗi hoạt độngđều góp phần giáo dục trẻ phát triển một cách toàn diện.Trong đó hoạt động vănhọc thông qua truyên kể là một trong những hoạt động không thể thiếu được và

vô cùng quan trọng đối với trẻ mẫu giáo Làm thế nào để cho trẻ làm quen vớicác tác phẩm văn học thông qua truyện kể? đây là dấu chấm hỏi để cho nhữngngười làm công tác giáo dục phải suy nghĩ và tự tìm tòi ra những phương pháp

và biện pháp giáo dục phù hợp Để đáp ứng được mục đích đề ra là giúp trẻ cóđạo đức tốt, biết yêu thiên nhiên yêu Tổ quốc, yêu những người xung quanhmình như: Ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, cô giáo và bạn bè…Thì mỗi giáo viên phải

cố gắng trong chăm sóc giáo dục trẻ để đưa ra những phương pháp, biện phápgiáo dục trẻ phù hợp theo chương trình giáo dục mầm non hiện nay

Vì vậy muốn thúc đẩy nhu cầu đổi mới hình thức theo phương pháp giáodục mầm non hiện nay nhằm nâng cao chất lượng phát triển trí tuệ, ngôn ngữcho trẻ 5- 6 tuổi cần : “Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với tác phẩm vănhọc thông qua truyện kể” Đó là một việc làm hết sức cần thiết giúp trẻ mầm nontiếp cận một cách hồn nhiên và nhanh nhất với chương trình giáo dục Tiểu họchiện nay

2.2 THỰC TRẠNG:

2.2.1 Thực trạng:

Liên Lộc là xã nằm ở phía đông bắc huyện Hậu Lộc, phía tây bắc giáp xã

Tuy lộc, phía đông bắc giáp xã Quang lộc, phía nam giáp xã Hoa lộc, phía đônggiáp với huyện Nga Sơn

Xã Liên lộc là xã vùng màu có tổng diện tích tự nhiên là 502,42 ha trong

đó có 1274 hộ, và có 4282 nhân khẩu Thu nhập bình quân đầu người là 20 triệuđồng/người/ năm Những năm gần đây điều kiện kinh tế ở xã đang trên đà pháttriển Đời sống của nhân dân đang được thay đổi Bên cạnh đó còn có các tổchức đoàn thể luôn kề vai sát cánh để ủng hộ nhà trường trong mọi phong tràothi đua.,

2.2.2 Thuận lợi:

Trường Mầm non Liên Lộc là một trường nằm ngay trung tâm của xã Trường

có 9 lớp học ( 04 nhóm nhà trẻ và 05 lớp mẫu giáo) trong đó có 1 nhóm 06 -18tháng tuổi, 01 nhóm 18 – 24 tháng tuổi và có 02 nhóm 24 – 36 tháng tuổi, có

02 lớp 3- 4 tuổi, 02 lớp 4- 5 tuổi và 01 lớp 5- 6 tuổi được sự quan tâm của cáccấp lãnh đạo, Trường được xây dựng khang trang và đầu tư đầy đủ về cơ sở vậtchất Với đội ngũ cán bộ giáo viên luôn tâm huyết với nghề 100% đều đạt trình

độ chuẩn, 80% trên chuẩn Điều đó cũng góp phần thuận lợi cho việc học hỏikinh nghiệm

- Ban giám hiệu nhà trường luôn sát sao quản lý và điều hành trong mọicông việc trong trường Trường được xây dựng tập trung tại một khu nên rấtthuận tiện cho công tác quản lý và dạy học

- Năm học 2015- 2016, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5 - 6tuổi Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp nên tôi nắm vững khả năng ngôn ngữ

và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhất là ở trẻ 5 - 6 tuổi

- Bản thân là một giáo viên có tinh thần trách nhiệm cao trong công tácgiảng dạy, không ngừng học hỏi, tham khảo tài liệu, dự giờ đồng nghiệp để rút

ra kinh nghiệm cho bản thân, nói đúng tiếng phổ thông, phát âm chuẩn, có tâmhuyết yêu nghề, mến trẻ, tham gia đầy đủ các lớp chuyên đề

Bên cạnh đó đối với hoạt động văn học tôi có niềm đam mê, biết cảm thụtác phẩm và nắm được những giá trị nội dung, ý nghĩa của tác phẩm văn họctrong việc giáo dục trẻ

- Lớp có đồ dùng, đồ chơi, có đầy đủ bàn ghế đúng quy cách, tranh ảnh để phục

vụ hoạt động với văn học Hơn nữa ban giám hiệu luôn tổ chức dự giờ thăm lớp

để giáo viên học gỏi kinh nghiệm lẫn nhau

2.2.3 Khó khăn:

Bên cạnh những thuận lợi Trường cũng còn những khó khăn như:

- Lớp đã có đồ dùng đồ chơi nhưng chưa phù hợp với thông tư02/2010/TT-BGĐT ngày 11tháng 2 năm 2010 “Ban hành danh mục đồ dùng- đồchơi - thiết bị dậy học tối thiểu dùng cho giáo dục mầm non”

- Địa bàn dân cư rộng, các thôn xóm nằm cách xa trường, bên cạnh trườnghọc có nhiều mương rãnh ao hồ và đồng ruộng nên gặp khó khăn cho phụ huynhkhi đưa, đón trẻ

- Hơn nữa đa số trẻ trong trường đều là con em của những gia đình làmnông nghiệp điều kiện kinh tế khó khăn, văn hóa còn chưa cao, vốn kinh nghiệmcủa trẻ còn nghèo nàn, phạm vi tiếp xúc của trẻ còn hạn hẹp và kỹ năng giao tiếpcủa trẻ còn yếu Đa số trẻ còn nói tiếng địa phương, khả năng tiếp thu và cảmnhận tác phẩm văn học của trẻ không đồng đều

- Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến vấn đề học của con emmình, phó mặc cho cô giáo ở trường, coi nhẹ chương trình học của trẻ, nhiềuphụ huynh cho rằng học ở lứa tuổi mầm non là chưa cần thiết Nên một phầnnào đó ảnh hưởng đến quá trình học tập của các cháu Đây là một vấn đề đangđược quan tâm và giải quyết sớm để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ

* Nguyên nhân:

- Trang thiết bị đồ dùng phục vụ cho tiết dạy chưa khoa học thẩm mỹ, chưasinh động sáng tạo Việc tạo môi trường (nhất là môi trường mở) cho trẻ hoạtđộng có nhiều hạn chế, hình thức chưa thu hút được nhiều trẻ tham gia hoạtđộng

- Trẻ còn sử dụng tiếng địa phương nhiều, một số trẻ còn nói ngọng Do

đó việc trẻ kể lại truyện còn gặp nhiều khó khăn Số trẻ trong lớp vẫn chưa đồngđều về chất lượng, số ít cháu còn nhút nhát và quá hiếu động

- Nhận thức của một số phụ huynh học sinh về hoạt động học chưa đúng

2.3 CÁC GIẢI PHÁP VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:

2.3.1 Các giải pháp tổ chức thực hiện.

Từ kết quả khảo sát trên tôi nhận thấy cần phải có những giải pháp tốt đểnâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổ làm quen với tác phẩm văn họcthông qua truyện kể cho trẻ Chính vì vậy tôi đã nghiên cứu và tìm tòi đưa ramột số giải pháp cụ thể sau

+Đối với trẻ Xây dựng nề nếp học tập tạo cho trẻ thói quen trong học tập

và có hứng thú với hoạt động văn học thông qua truyện kể

+Đối với giáo viên Tự học tự tìm hiểu nghiên cứu đổi mới phương phápdạy học lấy trẻ làm trung tâm và giáo dục trẻ cá biệt Tăng cường làm đồ dùng

đồ chơi phục vụ cho hoạt động văn học thông qua truyện kể

+Đối với phụ huynh Tích cực tuyên truyền và trao đổi để phụ huynh hiểu

rõ về tầm quan trọng của hoạt động văn học thông qua truyện kể cho trẻ nghenhằm phối kết hợp nâng cao nhận thức cho trẻ khi nghe người lớn kể truyện

2.3.2 Các biện pháp tổ chức và thực hiện.

* Biện pháp 1: Xây dựng nề nếp, thói quen, tạo môi trường hoạt động cho trẻ.

- Xây dựng nề nếp thói quen cho trẻ:

Ngay từ ngày đầu vào năm học tôi đã chú trọng đến việc xây dựng nề nếp

và thói quen cho trẻ Một số trẻ ở trong lớp rất hiếu động, hay nói chuyện riêngtrong giờ học, nên tôi xếp những cháu nghịch ngồi cạnh những cháu ngoan.Luyện cho trẻ những thói quen ngồi ngoan, chú ý, hứng thú trong giờ học, tạocho trẻ cảm giác tự tin không sợ sệt, tạo không khí vui vẻ mạnh dạn khi phátbiểu ý kiến

Mọi lúc mọi nơi cũng cần cho trẻ làm quen với văn học thông qua truyện

kể Vào buổi sáng giờ đón trẻ tôi cho trẻ được chơi theo ý thích trong đố gócsách truyện tôi luôn khuyến khích trẻ tham gia Trẻ sẽ được “đọc”, xem các câuchuyện mà trẻ thích, được chơi với các con rối trẻ yêu, được nghe các câuchuyện mà trẻ cảm thấy hứng thú…Khi trẻ được tiếp xúc nhiều lần trẻ sẽ dầndần cảm nhận được những cái hay cái đẹp trong các tác phẩm đó và càng ngàycàng thích thú hơn với các hoạt động văn học thông qua truyện kể

Để làm tốt điều này tôi đã dùng biện pháp nêu gương trẻ cuối buổi học

Ví dụ: Ngoài việc tuyên dương những trẻ ngoan ra tôi đặc biệt chú trọng

việc tuyên dương đối với trẻ hay có thói quen nghịch ngợm như: Trong giờ họcnếu trẻ đó ngoan giơ tay phát biểu bài dù là chưa đúng nhưng tôi vẫn cho cả lớptuyên dương trẻ một tràng pháo tay thật to Hay cuối buổi học khi nêu gươngcắm cờ bé ngoan tôi nêu tên trẻ đó trước nếu hôm nay trẻ đó ngoan và cho trẻ đólên cắm cờ bé ngoan trước Chiều tối khi bố, mẹ trẻ đến đón tôi kể cho bố, mẹtrẻ nghe về những việc tốt hôm nay ở Trường của trẻ Từ đó trẻ thấy thích thúkhi được mọi người khen và trẻ sẽ ngoan hơn chú ý, tập trung trong giờ học hơn

-Tạo môi trường thuận lợi cho trẻ hoạt động phù hợp với thời điểm của chủ

đề;

Tạo môi trường cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học trong trường lớpmầm non nói chung học sinh lớp 5- 6 tuổi qua truyện kể nói riêng là rất quantrọng giáo viên sưu tầm tranh ảnh nội dung truyện giúp trẻ có điều kiện tiếp cậnvới tác phẩm từ đó trẻ thích xem sách truyện hơn

Khi sử dụng môi trường văn học cho trẻ tiếp xúc nên đặc biệt chú ý đếnviệc tạo môi trường để cho trẻ tiếp xúc, ở bất kỳ chỗ nào trẻ họat động cũng đềuliên quan đến truyện đó là những bức tranh, những con rối, những đoạn truyệntrong chương trình do cô giáo tự sáng tạo hay sưu tầm Nếu góc văn học mangtính chủ đạo thì các góc khác trong lớp cũng xây dựng kết hợp có sự lồng ghéphài hòa tăng cường cơ hội cho trẻ giao tiếp với môi trường xã hội, môi trường tựnhiên Tạo môi trường văn học trong khuôn viên nhà trường, trong lớp như:

Vườn rau của mẹ, vườn cổ tích Môi trường ngoài khuôn viên: Con đường, cánhđồng lúa Giúp trẻ tìm tòi khám phá và phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫntrong cuộc sống, qua đó các kiến thức, kỹ năng của trẻ được củng cố và bổ sung.

Ví dụ: ở chủ đề bản thân trong dịp “Ngày hội đêm Rằm” cô cùng trẻ tổ

chức đóng kịch để có tiết mục kịch phục vụ cho buổi biểu diễn

Tạo môi trường cho trẻ chú ý đảm bảo sức khỏe va an toàn cho trẻ cầncoi trọng hàng đầu Môi trường cần có đủ điều kiện về không gian, thời gian vàphương tiện để trẻ hoạt động thực sự

Trang trí lớp phù hợp với sự thay đổi của từng chủ đề giáo dục tạo sự mới

mẻ dễ thu hút tính tìm hiểu của trẻ Bố trí góc văn học phù hợp để từng cá nhântrẻ hoặc nhóm trẻ có thể lựa chọn theo yêu cầu và hứng thú Tổ chức các hoạtđộng thích hợp các nội dung theo chủ đề, đảm bảo tác động lên nhiều mặt pháttriển của trẻ Khai thác mối liên hệ giữa nội dung hoạt động của các lĩnh vựckhác nhau Tuy nhiên kết hợp phải nhẹ nhàng, linh hoạt, hợp lý đảm bảo trọng

tâm của giờ hoạt động (Ảnh 1- phụ lục)

Để giúp trẻ nâng cao khả năng cảm thụ văn học thông qua truyện kể thì việc tạo cơ hội cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học phải thường xuyên Ngay

từ đầu năm học BGH nhà trường đã trang bị cho lớp nhiều cuốn truyện, tạp chí Ngoài ra tôi còn sưu tầm các sách văn học, các họa báo, tạp chí, lịch cũ, nguyên

liệu cho trẻ tự làm sách để xây dựng một “Góc thư viện” mang nội dung văn học, tại “Góc thư viện” trẻ được xem các tranh truyện, tạp chí, họa báo (Ảnh 2- phụ lục)

Trong góc chơi với các tác phẩm văn học đó, tôi có chú ý sưu tầm nhiều

nguyên vật liệu khác nhau cho trẻ làm rối cho chính trẻ biểu diễn (Ảnh 3- phụ lục)

Trong quá trình trẻ biểu diễn, thể hiện đó tự trẻ đã cảm nhận được nhịpđiệu, câu từ trong các tác phẩm đó

*Biện pháp 2: Nguyên vật liệu làm đồ dùng đồ chơi cách làm và cách sử dụng đồ dùng đồ chơi trong hoạt động làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể.

- Chuẩn bị nguyên vật liệu:

Để giờ học đạt kết quả cao hơn thì đồ dùng trực quan là khâu quan trọng

nhất Chính vì thế sau khi nắm bắt tình hình thực tế của hoạt động làm quen vớitác phẩm văn học thong qua truyện kể tôi nghĩ để có đồ dùng đẹp, sinh động,hấp dẫn đối với trẻ thì nguyên vật liệu là điều đầu tiên cần phải có Vì thế tôiphát động phong trào thu gom phế liệu từ trẻ và phụ huynh vào giờ đón trẻ, trảtrẻ tôi thường trao đổi với phụ huynh để ở nhà phụ huynh sưu tầm một số vậtliệu phế thải như hộp sữa tắm, dầu gội đầu, vải vụn, sợi len… mang đến lớp Khi

có vật liệu mà phụ huyng mang đến tôi tìm tòi, nghiên cứu để sáng tạo ra một số

mô hình phù hợp với nội dung hoạt động

- Cách làm đồ dùng:

Ví dụ1: Đối với chủ đề gia đình khi kể câu truyện “Hai anh em” tôi sử dụng

một số vật liệu phế thải như bông cũ, vải vụn, bìa cứng, sợi len…Tôi hướng dẫn

để trẻ được làm cùng cô Như sợi len vàng tôi cắt thành đoạn ngắn, băng dínhhai mặt dán đều trên mảng giấy sau đó dùng len đã cắt nhỏ dính theo dải nối tiếp

để tạo thành ruộng lúa chín vàng Để làm cánh đồng bông, tôi sử dụng bông cũ

xé nhỏ rồi dán thành mảng vào bìa cứng Nhân vật Ông bụt, người Anh và người

em tôi sử dụng bìa cứng vẽ các chi tiết rồi cắt thành hai mảng ghép lại nhau tạothành hình người, các chi tiết phụ như cỏ cây hoa lá tôi cắt từ những lọ phế thảichất liệu nhựa dẻo

Ví dụ 2: Ở chủ đề động vật qua câu truyện “Dê con nhanh trí” tôi cũng sử dụng

mô hình là những con rối, từ những vải vụn và bông cũ tôi hướng dẫn để trẻcùng làm với cô để tạo thành các nhân vật trong truyện, từ những phế liệu sẵn có

đó tôi đã hướng dẫn cho trẻ dể trẻ cùng cô sáng tạo làm ra được những mô hìnhđẹp sinh động gây được sự chú ý của trẻ vào giờ học, giờ học mang lại kết quả

Khi sử dụng trong giờ dạy kể truyện tôi chỉ đưa đồ dùng đó ra 1 đến 2 lần

không nên kết hợp nhiều lần làm trẻ nhàm chán Tùy vào từng nội dung câutruyện mà tôi sử dụng đồ dùng trực quan cho phù hợp

Chính vì thế tôi thiết nghĩ để giờ học đạt kết quả cao thì hình tượng trựcquan là rất quan trọng đối với trẻ lời nói cụ thể và có hình ảnh trực quan minhhọa của giáo viên giúp trẻ cảm nhận được tác phẩm văn học thông qua truyện kểmột cách dễ hiểu nhất

Việc tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kểtrong trường mầm non một phương tiện không thể thiếu để hỗ trợ cho việc thànhcông của tiết dạy chính là đồ dùng trực quan minh họa, lựa chọn phương tiệntrực quan sao cho phù hợp có tác dụng giáo dục thẩm mỹ, phương pháp này phùhợp với đặc điểm nhận thức của trẻ mầm non, ngôn ngữ hình thể của cô giáo làphương tiện trực quan sinh động nhất Ngôn ngữ nói, đọc diễn cảm rõ ràng mạchlạc, tình cảm hòa quyện giữa âm thanh, nghĩa từ, giữa giọng điệu và cử chỉ điệu

bộ sẽ làm sống dậy hình ảnh đẹp trong mắt trẻ Ngoài ngôn ngữ hình thể thì rối,tranh cũng là biện pháp trực quan sinh động giúp trẻ hứng thú và tạo kết quả tốt

trong giờ học (Ảnh 5 – phụ lục)

Đặc điểm của trẻ là nhận thức từ trực quan đến trìu tượng cho nên nếukhông có trực quan thì trẻ khó tưởng tượng được Mặt khác sự chú ý của trẻ cònphân tán chưa bền vững, đồ dùng trực quan đẹp, hấp dẫn sẽ thu hút sự tập trungchú ý của trẻ hơn Đồ dùng trực quan có thể là tranh ảnh, rối rệt, mô hình, sabàn, vật thật, sân khấu…Đồ dùng trực quan phải sử dụng đúng lúc, đúng chỗnhằm khắc sâu kiến thức trong câu truyện Với tôi khi dạy kể truyện cho trẻ mẫu

giáo tùy vào từng nội câu truyện tôi vận dụng, có những câu chuyện tôi dùngtranh và mô hình, sa bàn Ngoài ra tôi còn thường xuyên tham mưu với nhàtrường để tăng cường đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho môn học cho trẻ làm quenvới tác phẩm văn học thông qua truyện kể.

Song với hình thức hiện nay, thời đại công nghệ tiên tiến nên việc ứngdụng công nghệ tiên tiến vào bài giảng mang lại kết quả rất cao.Biện pháp nàyluôn gây sự chú ý, tò mò cho trẻ Vì vậy giáo viên nên đưa công nghệ tiên tiếnvào giảng dạy để mang lại kết quả cao

Đơn giản là các hình ảnh đưa lên máy sử dụng các hiệu ứng, màu sắc phùhợp cũng đã gây sự chú ý của trẻ

Ví dụ: Với câu chuyện “Cây khế ” tôi đã xây dựng đoạn phim hoạt hình về nội

dung đệm rất hứng thú làm cho trẻ dễ nhớ nội dung truyện và thấy được nét đặctrưng của các nhân vật

Tôi sử dụng máy tính có thể chuyển các bức tranh có sẵn của câu truyện thành đoạn phim hoạt hình, hay ta có thể đưa đoạn phim quay sẵn phù hợp với

nội dung như thế rất thu hút và gây hưng thú hơn cho trẻ (Ảnh 6 – phụ lục)

*Biện pháp 3: Tự học tự bồi dưỡng nâng cao chuyên môn nghiệp vụ nhằm góp phần nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với văn học thông qua truyện kể.

Đất nước đổi mới cũng đồng nghĩa với việc phát triển và hoàn thiện conngười mới Chính vì vậy mọi ngành đều đổi mới để phù hợp với tình hình thực

tế, đặc biệt là giáo dục mầm non hiện nay cũng đang từng bước nhằm phát triển

ở trẻ một cách toàn diện.Nên biện pháp tự học tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp

vụ qua việc tự học tự bồi dưỡng, giáo viên học hỏi được nhiều điều từ các đơn vịbạn Từ đó đúc rút ra được những kinh nghiệm để áp dụng thực hiện có hiệu quảtại đơn vị mình

Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục, bởi vậy giáo viênphải tự bồi dưỡng để đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn Nắm vững chương trìnhgiáo dục mầm non và có năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm, khả năng xâydựng thực hiện kế hoạch giáo dục theo hướng tích hợp nên người giáo viên phảiyêu nghề, yêu trẻ mạnh dạn đổi mới sáng tạo linh hoạt trong mỗi tiết dạy.Giáoviên phải luôn tìm tòi sáng tạo, thường xuyên cập nhật thông tin tham khảo cácgiáo án điện tử, ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình giảng dạy Đồngthời tham gia sinh hoạt chuyên môn đầy đủ Dự giờ đồng nghiệp về hoạt động cáclớp trong trường, tham khảo sách báo, tài liệu, phim ảnh Để thực hiện một cách cóhiệu quả hơn

*Biện pháp 4: Lấy trẻ làm trung tâm của các hoạt động dạy và học.

Thực tế hiện nay quan điểm “Giáo viên làm trung tâm cho mọi hoạt độnggiáo dục” Đã chuyển sang quan điểm “Lấy trẻ làm trung tâm” Trẻ phải được coi

là trung tâm của mọi hoạt động giáo dục Giáo viên cần phải dựa vào đặc điểmtâm sinh lý và đặc điểm nhận thức của từng trẻ để từ đó lập kế hoạch giáo dụcphù hợp Bên cạnh đó giáo viên mầm non cần hiểu rằng việc đặt câu hỏi “Trẻhọc gì?” chỉ là hình thức bề ngoài của một vấn đề Mà cần phải đặt câu hỏi “Trẻhọc như thế nào?” đó mới là điều cốt lõi của quá trình giáo dục trẻ

Như chúng ta đã biết phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm làphương pháp phát huy được tối đa tính tích cực, khả năng tiếp thu và trí tưởngtượng của trẻ Vì vậy khi sử dụng phương pháp này trong quá trình dạy trẻ côchỉ nên gợi mở, kích thích sự sáng tạo của trẻ, hướng dẫn trẻ để trẻ được chủđộng tư duy từng chi tiết các nhân vật qua các câu truyện, không sử dụng câuhỏi đóng mà sử dụng câu hỏi mở

Ví dụ: Ở truyện: “Tấm cám” của chủ đề gia đình tôi tạo dựng tình huống gây

hứng thú vào bài cho trẻ Chim vàng anh bay vào lớp trò chuyện với các bạn,sau đó cô hỏi trẻ Vàng Anh là nhân vật trong chuyện gì? Muốn biết được VàngAnh là nhân vật trong chuyện gì chúng ta lắng nghe cô kể chuyện Tấm Cám thì

rõ nhé!

- Cô kể chuyện cho trẻ nghe với giọng khoan thai chậm chạp, thể hiện ngữđiệu, nhịp điệu mang tính chữ tình Sau đó cô đặt câu hỏi đàm thoại vớitrẻ

- Truyện có tên là gì?

- Cô Tấm là người như thế nào?

- Mẹ con cô Cám là người như thế nào?

- Con yêu nhân vật nào nhất? Vì sao?

Cô cho trẻ xem tranh minh họa và đặt câu hỏi đàm thoại với trẻ và giúp trẻ nhớlại, tự tin hơn khi trả lời câu hỏi của cô Kết thúc giờ học cô cho cả lớp xem diễnkịch “Tấm Cám” Làm giàu các biểu tượng cho trẻ để giúp trẻ kể chuyện sángtạo: Tạo tình huống có thật để trẻ quan sát, phán đoán, suy đoán và đưa ra cáckết luận về các sự vật và hiện tượng trẻ được quan sát

Ví dụ : Ở chủ đề thế giới thực vật Để giúp trẻ có thể kể chuyện về cây đỗ trước

đó hạt đỗ ra ươm vào một ô đất nhỏ, hàng ngày cho trẻ tưới nước và hướng trẻquan sát xem được chăm sóc như vậy thì điều gì sẽ đến với hạt đỗ Qua vài ngàyquan sát đến khi hạt đỗ nẩy mầm và ra lá, tôi gợi hỏi trẻ một số câu hỏi như:Hàng ngày các con chăm sóc hạt đỗ như thế nào? Được tưới nước hàng ngày hạt

đỗ đã như thế nào? Tiếp đó tôi mới hướng cho trẻ kể chuyện về cây đỗ

Để giúp trẻ nhớ được trình tự câu truyện, kể chuyện diễn cảm, và hóa thân vào các nhân vật khi trẻ đóng kịch, trong các giờ hoạt động chung tôi đã luônchú ý tới hệ thống câu hỏi, câu gợi ý và đồ dùng trực quan để tạo sự hứng thú

và khuyến khích trẻ thể hiện các sắc thái tình cảm, ngữ điệu giọng của các nhânvật trong từng câu truyện

Ví dụ: Ở chủ đề thế giới động vật với câu truyện “chú dê đen”

+ Hệ thống câu hỏi về nhân vật chó sói, cần đặt các câu hỏi như: Chó sói là con vật như thế nào? Vậy khi bắt trước chó sói nói thì phải thể hiện giọng nóinhư thế nào? Cả lớp mình hãy chú ý xem bạn giả giọng của chó sói có giốngkhông nhé! Với con con sẽ thể hiện như thế nào?

+ Đồ dùng trực quan: Sử dụng rối tay, băng hình đã được tách lời để tạo hình ảnh sống động thu hút sự chú ý của trẻ và giúp trẻ ghi nhớ, khắc sâu về nội dung, diễn biến của câu chuyện, thể loại tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị

có tính lôgic để đàm thoại với trẻ với phương trâm “lấy trẻ làm trung tâm”

Bên cạnh các biện pháp nói trên trong các giờ dạy trẻ đóng kịch tôi còn sưu tầm các bản nhạc phù hợp với câu truyện để làm phụ họa khi trẻ thể hiện cácvai

-Tổ chức hội thi bé kể chuyện hay của lớp: Mỗi chủ đề tổ chức 1 lần vào tuầncuối của chủ đề Trong mỗi lần tổ chức thi tôi đều mời một số giáo viên trongtrường, ban giám hiệu và một số phụ huynh của lớp tới dự Qua hình thức này đãtạo được hứng thú cho trẻ và sự quan tâm, phấn khởi, sự tin tưởng của các bậcphụ huynh đối với việc chăm sóc giáo dục của giáo viên trong lớp Từ nhữngcâu hỏi cô đưa ra kích thích được sự tư duy của trẻ giúp trẻ nhớ lại khắc sâu hơnnội dung truyện một cách chính xác và sâu sắc

Có thể nói lấy trẻ làm trung tâm của các hoạt động dạy và học trong trường mầmnon là thực sự rất cần thiết và quan trọng Nó được ví như người giáo viên thứhai trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ nhằm phát huy tính tích cực chủ độngsáng tạo của trẻ Trẻ được chủ động đưa ra những ý tưởng của mình, và tự tìmtòi khám phá Ngoài ra còn tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ giải bày tâm tưnguyện vong, mong ước của trẻ với cô với bạn bè nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn,trẻ hiểu nhau hơn hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn Vì thế mà giờ hoạt độnglàm quen với tác phẩm văn học thông qua truyện kể đạt kết quả cao hơn

* Biện pháp 5: Sử dụng giọng điệu, ngữ điệu, cử chỉ phù hợp với tính cách của từng nhân vật.

Khi thực hiện một hoạt động kể truyện bản thân tôi có một thuận lợi cơ

bản đó là có giọng nói nhẹ nhàng, tình cảm, dễ nghe và chuẩn tiếng phổ thôngđặc biệt là tôi rất thích hoạt động văn học Nhưng có lẽ điều đó vẫn chưa đủ đểlôi cuốn trẻ hứng thú vào hoạt động, bởi vì quan điểm của tôi ngoài những ưuđiểm cô cần phải thực hiện về ngữ điệu sắc thái, tình cảm điệu bộ, ánh mắt, nétmặt sao cho phù hợp với diễn biến của tác phẩm bộc lộ rõ tính cách nhân vật quangôn ngữ đọc, kể để giúp trẻ hiểu rõ được tính cách tốt, xấu của từng nhân vật

mà cô đang đọc, kể Để giọng đọc, kể của tôi được tốt hơn tôi đã luyện bằngcách:

Ví dụ: Để luyện giọng tốt thì mỗi buổi sáng, sau khi thức dậy, tôi thường

luyện thanh quản bằng một một đoạn truyện kết hợp với việc chuẩn bị đếntrường mà không ảnh hưởng đến thời gian của mình Biện pháp đó vừa giúp tôiluyện được giọng của mình lại vừa giúp tôi nhớ và thuộc câu truyện đó một cáchnhanh hơn

- Để thực hiện được sắc thái tình cảm nhân vật, tôi tập thể hiện bằng ánhmắt theo từng nhân vật

Ngoài ra để luyện tôi có thể soi gương tập thể hiện cử chỉ điệu bộ, rèn ngữđiệu nhân vật sao cho phù hợp

Cũng có một cách để ta luyện giọng đó là ta lắng nghe chương trình “Đọctruyện đêm khuya” của đài tiếng nói Việt nam hay các chương trình trên ti vi.Khi chúng ta nghe các nghệ sĩ kể truyện chúng ta chú ý đến giọng điệu cơ bảncủa tác phẩm văn học, ngữ điệu, cách ngắt giọng, nhịp điệu cường điệu của âmthanh ngôn ngữ để chúng ta học cách đọc, kể diễn cảm các tác phẩm văn học