Xây dựng, giữ gìn và phát triển văn hóa nhà trường sẽ góp phần quan trọngvào việc nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu mới của giáo dục tronggiai đoạn hiện nay mà đặc biệt là vẫ
Trang 12 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4
4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,
với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
Trang 21 Lý do chọn đề tài
Văn kiện đại hội Đảng khóa XI đã khẳng định phát triển toàn diện các lĩnhvực văn hóa xã hội hài hòa với phát triển kinh tế! Tạo bước phát triển mạnh mẽ vềvăn hóa xã hội Tăng đầu tư của nhà nước, đồng thời đẩy mạnh, huy động cácnguồn lực của xã hội để phát triển văn hóa xã hội Hoàn thiện hệ thống chính sách,kết hợp chặt chẽ các mục tiêu chính sách kinh tế với các mục tiêu chính sách xãhội, thực hiện tốt tiến bộ, công bằng xã hội trong từng bước, từng chính sách pháttriển phù hợp với điều kiện cụ thể bảo đảm phát triển nhanh, bền vững
Phát triển toàn diện đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, vừa phát huy những giá trịtốt đẹp của dân tộc, vừa tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, xử lý tốt mốiquan hệ giữa kinh tế và văn hóa để văn hóa thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội,
là một động lực phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế
Tập trung xây dựng đời sống, lối sống và môi trường văn hóa lành mạnh, coitrọng văn hóa trong lãnh đạo quản lý Chú trọng xây dựng nhân cách trong conngười Việt Nam về lý tưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sống, thể chất, lòng tự tôn dântộc, trách nhiệm xã hội, ý thức chấp hành pháp luật, nhất là trọng thế hệ trẻ
Phát huy truyền thống tốt đẹp xây dựng gia đình Việt Nam ấm no, tiến bộ,hạnh phúc, thực hiện tốt bình đẳng giới, sự tiến bộ phụ nữ, chăm sóc, giáo dục vàbảo vệ quyền trẻ em
Nắm bắt được tinh thần văn kiện Đại hội Đảng XI trong suốt những năm quađội ngũ cán bộ quản lý luôn đặt sự kiện văn hóa lên hàng đầu và luôn nắm chặt tưtưởng văn hóa “Văn hóa là chìa khóa mở đầu cho mọi thành công” vì văn hóa là
“Thuần phong Mỹ tục” văn hóa là sự hòa quyện giữa lao động và sáng tạo Bêncạnh đó văn hóa được tỏa sáng trong mỗi con đường, mỗi làng quê, mỗi cơ quanđoàn thể, văn hóa có sức mạnh lan tỏa nhất là trong mỗi nhà trường đó là “Trườnghọc thân thiện, học sinh tích cực”, “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương sáng chohọc sinh noi theo”
Đối với trường học đạt chuẩn văn hóa được xem như những viên ngọc lấplánh ánh lên từ ánh mắt trẻ thơ Văn hóa ngày càng có vai trò quyết định trong sựphát triển của mỗi cá nhân và cộng đồng, văn hóa không chỉ ảnh hưởng đến môitrường, phẩm chất đạo đức của một tổ chức mà còn tác động đến những hành vi,ứng xử đạo đức của tập thể cán bộ, giáo viên và nhân viên
Trang 3Sống trong môi trường văn hóa mỗi con người được coi trọng, được cổ vũhoàn thành công việc và công nhận sự thành công của mỗi người.
Bản thân tôi quan tâm đến vấn đề xây dựng một đơn vị đạt chuẩn văn hóa vàgiữ vững danh hiệu đó Là một hiệu trưởng tôi ý thức được tầm quan trọng của việcvun trồng, nuôi dưỡng văn hóa, góp phần nâng cao uy tín, thương hiệu của nhàtrường, xây dựng nhà trường phát triển ổn định, bền vững
Từ những lý do trên mà tôi đã lựa chọn đề tài: Một số biện pháp quản lý nhằm xây dựng, phát huy và giữ vững đơn vị đạt chuẩn văn hóa tại trường mầm non Thiệu Ngọc huyện Thiệu Hóa.
2 Mục đích nghiên cứu đề tài
Đối với nhà trường, văn hóa là một thứ tài sản vô cùng to lớn, góp phần tạođộng lực cho tập thể cán bộ, giáo viên nhân viên sáng tạo, đổi mới, cải tiến phươngpháp, nâng cao chất lượng quản lý và dạy học Nâng cao tính tự chịu trách nhiệmcủa mỗi thành viên trong nhà trường Bên cạnh đó hạn chế các tiêu cực xung đột,nâng cao chất lượng hoạt động Văn hóa nhà trường lành mạnh nâng cao bầu khôngkhí vui vẻ, cở mở
Xây dựng, giữ gìn và phát triển văn hóa nhà trường sẽ góp phần quan trọngvào việc nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu mới của giáo dục tronggiai đoạn hiện nay mà đặc biệt là vẫn giữ được nét truyền thống dân tộc Việt Nam.Xây dựng văn hóa nhà trường thành công sẽ tạo nên chất lượng và thương hiệu củanhà trường
3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng là tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên trường mầm non Thiệu
Ngọc, Thiệu Hóa
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra, khảo sát, thực nghiệm
- Phương pháp tổng hợp, xử lý số liệu và tổng kết kinh nghiệm
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Văn hóa nhà trường là tập hợp các giá trị cơ bản, chuẩn mực đạo đức,phương tiện và cách thức mà cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong nhà
Trang 4trường tương tác với nhau và đầu tư năng lực vào công việc của mình và vào việcthực hiện nhiệm vụ của nhà trường nói chung Văn hóa nhà trường gồm cả phẩnnổi và phần chìm; Phần nổi là những phần chúng ta nhìn thấy như: Logo, khẩuhiệu, biểu tượng, khung cảnh, nghi lễ vv… Phần chìm như: Các giá trị, nhu cầu,cảm xúc mong muốn cá nhân, các giả định ngầm được coi như là quy ước có tínhbất thành văn, có tính đương nhiên, tạo nên một mạch ngầm kết nối các thành viêntrong nhà trường làm nền tảng cho các giá trị văn hóa.
Văn hóa nhà trường được biểu hiện thông qua ý thức, hành vi, thái độ củacán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường đối với học sinh, với đồng nghiệp,với phụ huynh và với mọi người xung quanh, với công việc Văn hóa nhà trườngcòn được biểu hiện ở sự ứng xử với môi trường tự nhiên, xã hội
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Hiện nay sự du nhập của lối sống và sản phẩm công nghệ hiện đại từ cácnước phát triển đã làm cho một bộ phận con người xa rời giá trị đạo đức truyềnthống, hình thành tư tưởng hưởng thụ, ăn chơi, đua đòi, có những biểu hiện văn hóalệch lạc, lối sống thiếu lành mạnh, những hiện tượng tha hóa, những sai lệch chứcnăng, chuẩn mực giá trị đạo đức, xa rời thuần phong mỹ tục của dân tộc
Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc thực hiện xây dựng đơn vị đạt “Chuẩnvăn hóa” trong những năm qua trường mầm non Thiệu Ngọc đã tiến hành cácnhiệm vụ xây dựng nhà trường văn hóa, nhà giáo mẫu mực, học sinh chăm ngoan,đưa đơn vị mình đạt được danh hiệu “ Đơn vị đạt Chuẩn văn hóa”
Đa số cán bộ, giáo viên, nhân viên thực hiện tốt nếp sống văn hóa
Trang 5Các phong trào văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao luôn được phát triểnmạnh mẽ.
b Khó khăn:
Bên cạnh những mặt thuận lợi vẫn còn gặp một số khó khăn đó là:
Một vài giáo viên chưa thấy được tầm quan trọng của việc xây dựng đơn vịđạt chuẩn văn hóa
Một số giáo viên thiếu sự cởi mở, ít gần gũi với học sinh, không thấu hiểutâm tư nguyện vọng của học sinh, thiếu sự động viên khuyến khích
Một số giáo viên thiếu chủ động trong công việc, còn hiện tượng việc ai nấylàm, thiếu sự hỗ trợ lẫn nhau
Một số giáo viên còn thiếu tích cực trong việc tham gia vào các hoạt độngvăn hóa xã hội
Vẫn còn một số giáo viên khi giao tiếp còn chưa tế nhị
Xuất phát từ những khó khăn trên nên tôi luôn suy nghĩ nếu ở bất kỳ cương
vị nào, thực hiện nhiệm vụ gì nếu ta không trăn trở, không định hướng cho mìnhđịnh làm gì thì mọi việc sẽ khó có được kết quả tốt
c Kết quả thực trạng:
Ngay từ những ngày đầu làm cán bộ quản lý và trên hết là một hiệu trưởngtôi đã mơ ước đơn vị mình lãnh đạo đạt được danh hiệu “Đơn vị đạt chuẩn vănhóa” Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc thực hiện xây dựng đơn vị đạt chuẩnvăn hóa, thực hiện nghiêm túc chương trình và kế hoạch hoạt động của Sở Giáodục & Đào tạo và Phòng Giáo dục trong những năm vừa qua, trường mầm nonThiệu Ngọc đã tiến hành các nhiệm vụ để tiến tới xây dựng “Nhà trường văn hoá,Nhà giáo mẫu mực, học sinh chăm ngoan”
Đẩy mạnh phong trào thi đua “Dạy tốt – Học tốt”, đổi mới phương pháp dạyhọc, nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện; thực hiện cuộc vận động “Dân chủ – Kỷcương – Tình thương – Trách nhiệm”, triển khai cuộc vận động “Nói không vớitiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” trong nhà trường, xây dựngmôi trường thân thiện, học sinh hoạt động tích cực Nhờ những cố gắng vươn lêncủa tập thể nhà trường, đồng thời có sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Ban giámhiệu, sự phối kết hợp chặt chẽ giữa các lực lượng xã hội
Trang 6Muốn biết được việc “Xây dựng, phát huy và giữ vững đơn vị đạt chuẩn vănhóa” có hiệu quả hay không tôi đã tiến hành đưa ra hệ thống câu hỏi khảo sát tất cảcác giáo viên, nhân viên như sau:
Bảng khảo sát
Tổng số cán bộ giáo viên
Câu trả lời của CBGV Cần thiết Không cần
1 Theo đồng chí việc xây dựng đơn vị đạt
chuẩn văn hóa có cần thiết không?
2 Theo đồng chí đơn vị đã đạt chuẩn văn
hóa có cần phải thường xuyên giáo dục
tư tưởng cho cán bộ, giáo viên trong đơn
vị nữa hay không?
3 Theo đồng chí xây dựng “ Thương hiệu”
nhà trường trong lòng nhân dân có cần
thiết không?
4 Theo đồng chí xây dựng ý thức “tự chủ,
tự quản, tự chịu trách nhiệm” trong mỗi
cán bộ, giáo viên có cần thiết không?
5 Theo đồng chí việc tổ chức cho cán bộ,
giáo viên và học sinh thực hiện chương
trình ngoại khóa có cần thiết không?
Nhìn vào bảng khảo sát khiến những ai tâm huyết với nghề đều sững sốt Vìsao lại thế? Mỗi giáo viên ai ai cũng cần phải có tinh thần xây dựng – phát huy vàgiữ vững đơn vị đạt chuẩn văn hóa hay đơn giản họ chỉ thực hiện tròn nhiệm vụcủa người giáo viên là được, hay phải chăng tôi là người quản lý chưa thực sự cócác biện pháp rõ ràng, cụ thể để đưa cả một tập thể cùng nhau xây dựng được đơn
vị đạt chuẩn văn hóa
Trang 7Sau khi suy nghĩ tôi đã quyết định đưa ra các giải pháp khéo léo, lồng ghép
để đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên cùng nhau đoàn kết xây dựng – phát huy
và giữ vững đơn vị đạt “Chuẩn văn hóa”
3 Một số giải pháp thực hiện
Giải pháp 1: Tăng cường vai trò của Hiệu trưởng nhà trường.
Để thực hiện tốt vai trò của Hiệu trưởng trong việc xây dựng văn hóa nhà trường thì người Hiệu trưởng phải nắm rõ nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan Có thể nói người Hiệu trưởng là cánh chim đầu đàn trong việc xây dựng – phát huy và giữ vững danh hiệu đơn vị đạt
“Chuẩn văn hóa” và phát huy truyền thống nhà trường, là người giúp con thuyềnluôn nổi và đưa thuyền về tới đích Do đó, tôi tập trung nghiêm cứu kĩ các văn bảncủa ngành, nghiên cứu thật kĩ các văn bản, tài liệu về xây dựng đơn vị đạt “Chuẩnvăn hóa”, hiểu rõ tầm quan trọng, ý nghĩa của việc phát triển văn hóa nhà trườngảnh hưởng đến giáo viên, và trẻ
Tôi luôn tạo dựng bầu không khí dân chủ, cởi mở, hợp tác cùng chia sẻ, hỗtrợ lẫn nhau: Mọi người được tôn trọng, luôn được coi trọng và có cơ hội thể hiệnphát triển các khả năng của mình, xây dựng cơ chế, giám sát, đánh giá, khenthưởng hợp lý, thúc đẩy mọi người nỗ lực làm việc
Thường xuyên thăm lớp dự giờ, trao đổi chuyên môn, nghiệp vụ, hành vigiao tiếp với các giáo viên đứng lớp, gần gũi thân thiện với học sinh để học sinhthấy được các em được yêu thương, được quan tâm, chăm sóc, cố gắng đảm bảocho các em một tương lai xứng đáng bởi “Tất cả vì học sinh thân yêu”
Mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường được thể hiện rõ trách nhiệm,nghĩa vụ và quyền hạn Tôi luôn chia sẻ công việc với cán bộ, giáo viên và chỉ đạogiáo viên đề cao hoạt động dạy học làm cho mọi người thấy một hiệu trưởng đầynhiệt tâm, luôn có trách nhiệm và tình yêu thương học trò
Bên cạnh đó tôi luôn luôn trau dồi kỹ năng giao tiếp, lắng nghe ý kiến củatất cả mọi người, các hành vi ứng xử phải luôn chuẩn mục để cán bộ, giáo viên,nhân viên làm theo, đổi mới và nâng cao uy tín của mình trong nhà trường
Trang 8Giải pháp 2 Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, hiệu quả quản lý của
Ban Giám hiệu trong việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng đơn vị đạt chuẩn văn hoá.
Như Bác Hồ từng nói “ Người có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó,người có tài mà không có đức là người vô dụng”
Muốn xây dựng – phát huy và giữ vững được một đơn vị đạt chuẩn văn hóacần có sự chỉ đạo của cấp ủy Đảng của Ban giám hiệu nhà trường
Trên thực tế việc xây dựng và giữ vững đơn vị đạt chuẩn văn hóa tại trườngmầm non Thiệu Ngọc trong những năm qua đã cho thấy sự lãnh đạo chỉ đạo cóhiệu quả của Chi bộ, và sự quyết liệt của Ban giám hiệu nhà trường có vai trò đặcbiệt quan trọng, mang tính chất quyết định
Để thực hiện được mục tiêu lớn nhất đạt được danh hiệu đơn vị đạt “Chuẩnvăn hóa” Chi bộ và Ban giám hiệu nhà trường đã quán triệt sâu sắc các Chỉ thị,Nghị quyết của Đảng và Chính phủ về công tác văn hóa Nhận thức đầy đủ về việcxây dựng đơn vị văn hóa trong thời kỳ công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước,khắc phục sự nhìn nhận phiến diện về xây dựng văn hóa, coi xây dựng văn hóa chỉ
là bề nổi, không quan tâm đến chiều sâu
Kinh nghiệm cho thấy muốn xây dựng được đơn vị đạt Chuẩn văn hóa, cần
có sự chỉ đạo đi sâu đi sát thực tế của Chi bộ và Ban giám hiệu thì hoạt động xâydựng đơn vị đạt chuẩn văn hóa mới đạt hiệu quả cao Điều này hoàn toàn dễ hiểubởi đơn vị nào có sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, sự quản lý nhà nước được thựchiện tốt thì thực hiện nhiệm vụ nào cũng thành công và đạt hiệu quả tốt nhất
Ngoài việc phổ biến các Chỉ thị, Ngị quyết tôi luôn đi sâu, đi sát gần gũi, tôntrọng đồng chí, đồng nghiệp, cầm tay chỉ việc, uốn nắn khi nói và làm Mỗi kỳ họpchi bộ, họp nhà trường bằng những biện pháp nhẹ nhàng tôi luôn đưa ra các tìnhhuống để đồng chí, đồng nghiệp trao đổi từ đó khắc sâu kiến thức, mỗi tháng là mộtchuyện kể về “Bác” Bản thân tôi luôn quan niệm, giáo dục đâu phải bằng sách vở
mà là từ tình “Nhân ái” của mỗi người dành cho nhau, yêu thương đùm bọc lẫnnhau, văn hóa ứng xử là quan trọng nhất Đôi khi giáo viên mầm non vẫn chungchung Nhưng tôi đã khẳng định: Người có bằng cấp là người có trình độ, còn vănhóa được xem là cao hay thấp là phong cách ứng xử của mỗi người sẽ làm cho
Trang 9mình đẹp trong mắt mọi người Đối với mỗi cô giáo “mầm non” thì nét đẹp của vănhóa, đạo đức càng phải được gìn giữ, nâng niu, nhất là ứng xử và dạy dỗ các cháu
vì các cháu được ví như “Tờ giấy trắng” chúng ta vẽ lên đó cái gì thì sau nó là vậy.Theo Người: "Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức dù tài giỏi đếnmấy cũng không lãnh đạo được nhân dân" Đạo đức mà Người hướng tới là đạo đứccách mạng, đạo đức của giai cấp công nhân, thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chícông, vô tư, thực hành nhân, nghĩa, trí, dũng chống quan liêu, tham ô, lãng phí.Còn tài là giỏi về kiến thức chuyên môn và giỏi về cách thức, phương pháp vậndụng kiến thức đó vào hoạt động thực tiễn, làm cho ích nước lợi dân Tài không cónghĩa là kiến thức hoàn chỉnh, tuyệt đối, khép kín, mà là một kiến thức mở, "Dĩ bấtbiến, ứng vạn biến", luôn được bổ sung và phát triển qua thực tiễn cách mạng sinhđộng"
Đó là điều mà bản thân tôi luôn trăn trở, lo lắng vì mình đã là những ngườigóp phần đào tạo “Nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước” Và nguồn nhânlực đó phải là nguồn nhân lực có văn hóa
Giải pháp 3: Phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức đoàn thể
trong nhà trường
Sinh thời Bác Hồ đã từng căn dặn “Phải luôn coi trọng đoàn kết” vì đoànkết là sức mạnh, đoàn kết để thành công, tư tưởng đoàn kết xuyên suốt cả di chúccũng như xuyên suốt cả cuộc đời hoạt động của Người Trong sự nghiệp Đảng lãnhđạo nhân dân làm cách mạng Đảng lãnh đạo nhân dân đứng lên đấu tranh tự giảiphóng và xây dựng xã hội mới do mình làm chủ Sự nghiệp ấy chỉ có thể thực hiệnđược bằng sức mạnh của cả dân tộc, bằng đại đoàn kết toàn dân tộc “Một cây làmchẳng nên non ba cây chụm lại nên hòn núi cao”
Xây dựng – phát huy và giữ vững đơn vị đạt chuẩn văn hóa là trách nhiệmcủa mỗi tập thể trong nhà trường, muốn thực hiện có hiệu quả cuộc vận động
“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” và xây dựng “ Đơn vị đạt chuẩnvăn hóa” thì cần phải kết hợp và phát huy sức mạnh tổng hợp của các đoàn thểtrong trường Trước hết người Hiệu trưởng phải luôn là sợi dây gắn kết từng cánhân, tập thể lại gần nhau, luôn cho họ sự cạnh tranh lành mạnh, luôn giáo dục để
Trang 10mọi người hiểu được vì sao mỗi đoàn thể cần phải chung tay xây dựng đơn vị đạtchuẩn văn hóa.
Trong nhà trường có Chi bộ, Công đoàn, Đoàn thanh niên Nhà trường làmột tập thể thực hiện kế hoạch năm học Cần phát huy vai trò của các đoàn thểtrong nhà trường Nhà truờng có 4 đoàn thể nếu ta biết cách vận dụng và quy tụthì sẽ được một tập thể vững mạnh nhất
Vì vậy tôi đã tổ chức các cuộc tuyên truyền, phổ biến về nội dung, vai trò ýnghĩa, tầm quan trọng của công tác xây dựng đơn vị văn hóa tới các đoàn thể trongnhà trường
Đưa nội dung công tác xây dựng – phát huy và giữ vững đơn vị đạt chuẩnvăn hóa vào kế hoạch hoạt động của nhà trường, của các tổ chức đoàn thể trongtrường và của tổ chuyên môn, và là một tiêu chí trong xếp loại thi đua các tập thểcủa nhà trường
Bên cạnh đó yếu tố quyết định sức mạnh đó là người quản lý, người quản lýphải luôn có lòng vị tha, lòng nhân ái, bao dung, độ lượng, biết yêu quý công việc,yêu đồng chí, đồng nghiệp như yêu chính bản thân mình, không được ích kỹ, độcđoán
Chính vì vậy, sự đoàn kết tạo nên sức mạnh tổng hợp giúp nhà trường trongnhững năm qua đạt được nhiều thành tích cao và được UBND tỉnh Thanh Hóa côngnhận Danh hiệu Tập thể Lao động xuất sắc
Giải pháp 4: Xây dựng ý thức tự giác, nâng cao tinh thần trách nhiệm
của cán bộ, giáo viên và nhân viên.
Mục đích của việc làm trên là làm cho cán bộ quản lý, giáo viên
và nhân viên thấy rõ vai trò ý nghĩa tốt đẹp, tầm quan trọng của công tác xây dựngđơn vị đạt chuẩn văn hóa trên cơ sở đó mỗi người xác định rõ ý thức trách nhiệm,chủ động, tự giác, tích cực tham gia công tác này
Muốn có một tập thể nhà trường “Văn hóa”, để làm được điều này tôi đặcbiệt chú ý tạo bầu không khí tâm lý, đoàn kết, chân thành, dân chủ, tôn trọng mọingười, phát huy sức mạnh tập thể, tạo điều kiện cho cán bộ, giáo viên không ngừngsáng tạo, tự giác trong hoạt động bằng cách: