Bên cạnh việc xây dựng đội ngũ giáo viên có năng lực, tâm huyết với nghề thì việc xây dựng cơ sở vật chất CSVC ở trường mầm non hướng đến Chuẩn quốc gia CQG là điều kiện cần thiết trong
Trang 13.1 Biện pháp 1: Cùng với Ban giám hiệu nhà trường căn cứ
thực tiễn để xác định nhiệm vụ và xây dựng kế hoạch cụ thể
để tham mưu cho lãnh đạo huyện
7-9
3.2 Biện pháp 2: Làm tốt công tác giám sát chặt chẽ quá trình
xây dựng, sáng tạo, linh hoạt xử lý các tình huống phát sinh
trong quá trình chỉ đạo xây dựng đảm bảo đúng tiến độ
9-10
3.3 Biệp pháp 3: Chỉ đạo các nhà trường sau khi nhận bàn giao
từng hạng mục, chủ động bắt tay ngay vào việc hoàn thiện tốt
các nội dung mà nhà trường được giao nhằm kịp tiến độ đề ra
10-13
3.4 Biệp pháp 4: Chỉ đạo các trường ý thức khai thác sử dụng
hiệu quả CSVC, thiết bị được đầu tư để nâng cao chất lượng
CSGD trẻ Thường xuyên bổ sung, hoàn thiện CSVC, thiết bị,
Trang 2A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết, giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, giữ vai trò quan trọng và có nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ Giúp trẻ phát triển một cách toàn diện về thể chất, trí tuệ, ngôn ngữ, thẩm mĩ, tình cảm quan hệ xã hội, hình thành cho trẻ những yếu tố
đầu tiên về nhân cách, tạo tiền đề cho trẻ bước vào lớp một được vững vàng.[1]
Để nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ trong nhà trường đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non hiện nay Bên cạnh việc xây dựng đội ngũ giáo viên có năng lực, tâm huyết với nghề thì việc xây dựng cơ sở vật chất (CSVC) ở trường mầm non hướng đến Chuẩn quốc gia (CQG) là điều kiện cần thiết trong quá trình nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, đồng thời là phương tiện để giúp trẻ phát triển một cách toàn diện
Tại Nghị quyết TW2 Khoá VIII Đảng ta đã khẳng định: “Giáo dục - Đào
tạo là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển” [5]
Đúng vậy, ngày nay với nền khoa học và công nghệ phát triển như vũ bão Kinh
tế tri thức đang dần đóng vai trò chủ đạo Toàn cầu hóa và hội nhập đã trở thành
xu thế khách quan Giáo dục - Đào tạo không thể không đổi mới và phát triển toàn diện để làm tròn nhiệm vụ nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của phát triển toàn diện đất nước Việc xây dựng trường đạt CQG nhằm xây dựng các điều kiện tối thiểu cho đổi mới và phát triển Giáo dục - Đào tạo
Xây dựng trường CQG không phải là mục tiêu của giáo dục, nhưng xét ở từng đơn vị cụ thể và thời gian cụ thể thì nó vừa là mục tiêu, vừa là điều kiện cho phát triển giáo dục, vừa là cơ hội vừa là điều kiện để huy động xã hội hóa,
để làm cho xã hội hiểu hơn về giáo dục, cộng đồng trách nhiệm với giáo dục, cùng làm giáo dục
Mặt khác, xây dựng trường CQG không chỉ là xây dựng CSVC cho dạy
và học mà còn là chính kết quả của dạy và học Đó là bước chuẩn hóa làm cho trường thực sự là đơn vị sự nghiệp, hoạt động có quy cũ, nề nếp, có chất lượng, cũng là bước khởi đầu làm cho “trường ra trường, lớp ra lớp”
Theo quy định tại Thông tư số 02/2014/TT-BGDĐT ngày 08/02/2014 ban hành Quy định, một trường MN đạt CQG phải đạt 5 tiêu chuẩn: Tổ chức quản lí; Đội ngũ giáo viên và nhân viên; Chất lượng chăm sóc, giáo dục (CSGD) trẻ; Qui
mô trường lớp, CSVC và thiết bị; Xã hội hóa giáo dục (XHHGD); [4]
Thực hiện chủ trương trên, từ nhiều năm nay, các cấp ủy Đảng, Chính quyền địa phương, Phòng GD&ĐT, các trường học trên địa bàn huyện Đông Sơn đã tập trung huy động các nguồn lực, tích cực xay dựng và hoàn thiện các tiêu chuẩn theo quy định để được công nhận trường học đạt CQG
Bậc học mầm non huyện Đông Sơn tính đến hết năm học 2016-2017 có 14/16 (tỷ lệ 87.5%) trường đạt CQG mức độ I Riêng năm 2016 Phòng GD&ĐT cùng một lúc đã chỉ đạo 3 trường (MN Đông Quang, MN Đông Phú, MN Đông Ninh) xây dựng Chuẩn và đều đạt kết quả tốt
Thực tiễn cho thấy rằng, ở đâu xây dựng trường CQG thì ở đó có cơ hội tuyên truyền XHHGD và thực hành XHHGD hiệu quả hơn Cấp ủy, chính
Trang 3quyền, nhân dân địa phương và phụ huynh có điều kiện tham gia tốt hơn trong phát triển giáo dục Bản thân nhà trường, cán bộ quản lý, giáo viên cũng tự mình làm XHH trước, tự nâng mình lên làm tấm gương sáng về đạo đức, tự học và sáng tạo
Xây dựng trường học đạt CQG là chủ trương lớn mang tính chiến lược của ngành GD&ĐT, nhằm chuẩn hóa CSVC cũng như đội ngũ giáo viên, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới Như vậy, việc xây dựng trường học đạt CQG không những là mục tiêu quan trọng trong sự nghiệp phát triển giáo dục mà còn là giải pháp từng bước nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục Những năm vừa qua công tác này đã góp phần mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho học sinh và cộng đồng, là điều kiện vững chắc để góp phần xây dựng một nền giáo dục phát triển trong tương lai
Nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng trường mầm non đạt CQG đối với sự phát triển giáo dục mầm non Trước thực trạng ở địa phương, tôi luôn trăn trở, mong muốn tìm biện pháp hữu hiệu tham mưu cho các cấp lãnh
đạo địa phương Vì vậy bản thân chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia có hiệu quả
ở huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá”, với mong muốn để trao đổi, chia sẻ những kinh nghiệm của mình cùng các bạn đồng nghiệp về việc thực hiện nhiệm
vụ xây dựng trường mầm non đạt CQG
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát, đánh giá thực trạng của vấn đề nghiên cứu, bài viết đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường mầm non đạt CQG của Phòng GD&ĐT huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non hiện nay
3 Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia
có hiệu quả ở huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá
4 Phương pháp nghiên cứu
Trong bài viết sáng kiến kinh nghiệm của mình tôi đã sử dụng các phương
Tôi tiến hành nghiên cứu đọc sách và hệ thống hóa những vấn đề lý luận
về vị trí, vai trò của xây dựng cơ sở vật chất đạt chuẩn Quốc gia Sưu tầm tư liệu, hình ảnh qua thông tin thực tế ở nhà trường
* Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát:
- Phương pháp đàm thoại: Trao đổi với giáo viên trong nhà trường, trò chuyện trực tiếp cùng phụ huynh
- Phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp thống kê toán học
Trang 4Xử lý số liệu, thông tin thu được thông qua việc sử dụng các phép tính
toán học
* Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tham khảo các bài viết, ý kiến của lãnh đạo, của đồng nghiệp về vấn đề mình đang thực sự quan tâm để xây dựng bài viết hoàn chỉnh
II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Thực tế cho thấy, trong những năm qua Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách phát triển Giáo dục - Đào tạo trong đó có giáo dục mầm non Các văn kiện của Đảng đều nhấn mạnh đến nhiệm vụ chăm lo phát triển giáo dục mầm non Song song với chính sách phát triển Giáo dục - Đào tạo, Bộ GD&ĐT cũng đã có nhiều chủ trương, Thông tư, Quyết định triển khai thực hiện về Quy chế công nhận trường mầm non đạt CQG
Chuẩn quốc gia về trường học được xem là thước đo đánh giá hình thức hoạt động và hiệu quả đạt được của các loại hình trường, trên cơ sở đó để thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Như vậy, xây dựng trường học đạt CQG nhằm xây dựng các điều kiện tối thiểu cho đổi mới và phát triển GD&ĐT Bên cạnh đó, xây dựng trường CQG cũng là một tiêu chí quan
trọng trong mục tiêu chương trình xây dựng nông thôn mới hiện nay [4]
Các tiêu chuẩn của trường mầm non đạt CQG do Bộ GD&ĐT ban hành theo Thông tư mới nhất số 02/2014/TT-BGDĐT là căn cứ để chính quyền các cấp xây dựng kế hoạch đầu tư cho giáo dục mầm non, để đội ngũ cán bộ quản
lý, giáo viên, các lực lượng xã hội phát huy vai trò của mình trong việc xây dựng nhà trường theo hướng hiện đại
Xây dựng trường mầm non đạt CQG là nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu được, là trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, ngành giáo dục, các trường mầm non và của toàn xã hội, nhằm tạo điều kiện cho sự nghiệp giáo dục phát triển mạnh mẽ hơn nữa đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân và phục vụ có hiệu quả công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội của đất nước, góp phần quan trọng vào việc đào tạo nguồn nhân lực Phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng
Để đáp ứng yêu cầu của giáo dục mầm non hiện nay, cần phải phấn đấu
và nhanh chóng đưa trường học từng bước hội đủ các điều kiện của một trường đạt CQG Xây dựng trường mầm non đạt CQG có hiệu quả theo tiêu chuẩn của
Bộ GD&ĐT sẽ tạo mọi điều kiện tốt nhất về CSVC trường học để nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ
Tóm lại: Sự nghiệp giáo dục là sự nghiệp của toàn dân Đối với bậc học
mầm non nói riêng: Không chỉ các cấp quản lý giáo dục quan tâm đến chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, mà bất kỳ ai quan tâm đến giáo dục thì đều quan tâm đến chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ
Với chủ trương xây dựng trường CQG nói chung: Không những là của những người làm công tác giáo dục mà nó còn là của các cấp ủy Đảng, các cấp chính quyền, của các cơ quan, ban ngành, đoàn thể; của cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội
Trang 5Có thể nói xây dựng trường học đạt CQG là một trong những giải pháp quan trọng trong thực hiện mục tiêu phát triển giáo dục Vì thế phải được chuẩn
bị kỹ càng về mọi mặt, phải có sự nỗ lực, quyết tâm cao của các ngành, các cấp cùng với sự hỗ trợ tích cực của xã hội Từng bước trong quá trình xây dựng trường đạt CQG phải vững chắc, có như thế mới đáp ứng được nhu cầu phát triển giáo dục hiện nay
2 Thực trạng việc xây dựng trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia ở huyện Đông Sơn
Đông Sơn là một huyện đồng bằng, thuần nông, có 15 xã, thị trấn với 16 trường mầm non Toàn huyện có 21.047 hộ dân, dân số 75.696 người, diện tích
tự nhiên 82,406 km2 Thực trạng việc xây dựng trường mầm non đạt CQG ở huyện có những thuận lợi và một số khó khăn sau:
2.1 Thuận lợi
Ngay từ khi Thông tư số 02/2014/TT-BGDĐT được ban hành, bậc học mầm non huyện Đông Sơn đã nghiêm túc triển khai thực hiện Với sự vào cuộc mạnh mẽ của UBND huyện, Phòng GD&ĐT, Đảng ủy chính quyền địa phương
và sự nỗ lực phấn đấu, quyết tâm cao của các nhà trường
- Kết quả sau 3 năm (từ năm 2014 đến năm 2016) huyện Đông Sơn đã xây dựng thành công, hoàn thiện tất cả 5 tiêu chuẩn và được đoàn thẩm định của Tỉnh đánh giá và công nhận thêm 8 trường đạt CQG mức độ I, nâng tổng số trường lên 14/16 đạt 87.5% Toàn huyện còn 2 trường chưa đạt chuẩn hiện đang xây dựng Đặc biệt năm 2017 huyện đang chỉ đạo 1 trường khởi công và sửa chữa, bổ sung hướng đến chuẩn II (Mầm non Đông Khê) Có thể nói đây là một kết quả đáng mừng đối với bậc học mầm non nói riêng và ngành GD&ĐT huyện Đông Sơn nói chung Kết quả đó sẽ góp phần cho sự thành công trong việc xây dựng nông thôn mới của huyện;
- Dân số toàn huyện ít nên quy mô các trường đều ở mức vừa và nhỏ, nhu cầu về đầu tư CSVC không quá lớn.Mạng lưới trường, lớp MN được quy hoạch tương đối tốt, đảm bảo 15 xã, thị trấn đều có trường mầm non Đặc biệt tháng 01/2017 huyện Đông Sơn đã xây dựng Đề án Quy hoạch đất đai và hạ tầng các trường học giai đoạn 2016-2020, định hướng đến năm 2030 trên địa bàn toàn huyện Vì vậy 16/16 (100%) các trường đã được UBND xã quy hoạch với diện tích từ 5000-7000m2 được quy hoạch bản vẽ thiết kế phù hợp, hiện đại và thông qua các cơ quan chức năng liên quan tại huyện;
- Đối với những trường xây dựng CQG, HĐND huyện Đông Sơn sẽ kích cầu cho các địa phương với tổng kinh phí 750 triệu/trường, trong đó 500 triệu cho xây dựng cơ bản và 250 triệu cho mua sắm trang thiết bị Từ việc duy trì tốt chủ trương này đã tạo kích thích quan trọng và các địa phương và nhà trường xây dựng trường chuẩn;
- Các trường mầm non tương đối đủ cán bộ quản lý (CBQL) và giáo viên theo quy định, trình độ trên chuẩn cao có nhiều kinh nghiệm trong chỉ đạo thực hiện nâng cao chất lượng CSGD trẻ;
- Chất lượng chăm sóc giáo dục (CSGD) trẻ mầm non ở Đông Sơn có bề dày, đạt cao so với mặt bằng chung toàn tỉnh, thu hút ngày càng đông trẻ trong
độ tuổi đến trường
Trang 6- Về cơ cấu hầu hết các trường thiếu nhân viên kế toán, văn thư, y tế chủ yếu do GV kiêm nhiệm, giáo viên còn thiếu, đời sống còn khó khăn;
- Công tác XHHGD đóng góp nhằm xây dựng trường lớp, mua sắm trang thiết bị dạy học chưa được nhân dân tích cực, hưởng ứng
2.3 Kết quả khảo sát thực trạng:
Kết quả khảo sát thực trạng vào thời điểm tháng 9/2016 ở 5 tiêu chuẩn theo Quy chế công nhận trường mầm non đạt CQG của Bộ GD&ĐT với 16 trường MN, 141 nhóm lớp (35 nhóm trẻ và 106 lớp MG) và 4.366 trẻ 0 - 6 tuổi (
857 trẻ nhà trẻ và 3.509 trẻ MG), tỷ lệ huy động 32.5% trẻ NT và 98.8% trẻ MG; 338 CBGV, NV (38QL, 277 GV, 73 NV (5 NV kế toán, 68 NV nuôi dưỡng), cụ thể ở từng tiêu chí trong các tiêu chuẩn như sau:
Đánh giá Tiêu
Tỷ lệ đạt
- Công tác tổ chức: 16/16 trường (100%) đủ cơ cấu tổ chức, hoạt động nề nếp; có đủ loại kế hoạch, có biện pháp tổ chức, quản lý,
lưu trữ hồ sơ tốt, chấp hành đầy đủ các phong trào thi đua;
CBGV, NV được phân công hợp lý
Hạn chế: NV hợp đồng trường đời sống còn thấp (mức lương
từ 1.800.000 ->2.000.000 đ/tháng)
11 68.7
- Công tác quản lý được củng cố tăng cường và đổi mới; 100%
CBQL có thời gian công tác ít nhất 10 năm, có kinh nghiệm khá vững vàng; 38/38 cô (100%) có bằng ĐHSP trở lên; 100%
đã qua bồi dưỡng QLGD, và có bằng LLCT Ứng dụng CNTT tốt
Hạn chế: Số lượng: 13/16 trường (81.2%) còn thiếu GV; Chỉ
có 5 trường có kế toán, còn 28 GV hợp đồng tỉnh, có tới 68 Nhân viên hợp đồng tạm với trường làm cô nuôi
3 18.8
- Chất lượng: Đội ngũ GV đạt chuẩn cao (100%), trên chuẩn 90.3%; Năng lực chuyên môn khá vững vàng; Ý thức trách nhiệm của GV tốt, yêu nghề, mến trẻ
- Chất lượng CSGD trẻ cao so với mặt bằng chung toàn tỉnh:
100% trẻ đảm bảo an toàn tuyệt đối, được khám bệnh theo định
kỳ, tỷ lệ chuyên cần 89.0% trở lên
- Trẻ suy dinh dưỡng còn 5.2%, không có trẻ béo phì; 98.5%
trẻ phát triển mức đạt yêu cầu theo chuẩn phát triển Có 14/15 (93.3%) trẻ khuyết tật học hoà nhập có tiến bộ
Trang 7Hạn chế: Còn 2 trường chưa đạt chuẩn và 6 trường đã đạt
chuẩn từ năm 2008 trở về trước diện tích còn chật hẹp
- Quy mô, địa điểm: 15/16 trường (93.7%) tập trung ở 1 khu,
được đặt tại khu trung tâm dân cư, thuận tiện, an toàn.; còn 1/16 trường còn 1 khu lẻ; 141/141 nhóm, lớp được phân chia theo độ tuổi, đúng số lượng quy định
- Yêu cầu về thiết kế XD: Đa số trường có cổng biển đúng Điều
lệ trường MN, có tường bao, có nguồn nước sạch Hệ thống cống rãnh, cảnh quan môi trường…chưa được chú trọng đầu tư
Hạn chế: Còn tới 8/16 trường (50.0%) thiếu diện tích đất hoặc
quy hoạch không đảm bảo cần mở rộng diện tích để quy hoạch lại 9/16 trường vẫn còn phòng học cấp 4 hoặc sử dụng phòng
đa năng làm phòng học
8 50.0
* Khối phòng nhóm trẻ, lớp MG:
-Phòng sinh hoạt chung: Chỉ có 132/141 phòng học (93.6%)
đảm bảo diện tích, 9/16 trường (56.2%) thiếu phòng học (còn
- Hiên chơi: Đa số diện tích, kích thước đúng quy định có hiên
sau, độ cao an toàn…
Hạn chế: Còn lại 2 trường chưa đạt chuẩn và 6 trường đã đạt
chuẩn từ trước chưa đảm bảo cần sửa chữa, bổ sung
8 50.0
* Khối phòng phục vụ học tập: 14/16 trường (87.5%) có
phòng GD thể chất- nghệ thuật Nhưng có 13 trường Thiết bị đầy đủ, 1 trường đã xuống cấp không đáp ứng được các hoạt động
* Khối phòng tổ chức ăn: Hầu hết đảm bảo diện tích, đảm bảo
quy trình 1 chiều, nấu bếp ga, có kho thực phẩm, có tủ lạnh lưu mẫu thực phẩm
Hạn chế: Còn 4/16 (43.7%) bếp chưa đúng quy trình 1 chiều
Hạn chế: 7/16 (chiếm 43.8%) trường chưa có các phòng chức
năng đạt chuẩn và thiếu thiết bị làm việc
* Sân vườn: 11/16 (68.8%) Đã được quy hoạch, thiết kế phù
hợp; Cảnh quan môi trường được đầu tư; Có 16/16 trường (100%) có từ 5-7 loại đồ chơi ngoài trời, đảm bảo an toàn, đẹp
Hạn chế: Còn 5/16 (31.2%) trường diện tích chật hẹp, chưa
được chú trọng đầu tư
11 68.8
Trang 8- Công tác tham mưu: 100% trường đã tham mưu cho lãnh đạo địa phương lập kế hoạch thực hiện công tác XHH giáo dục
- Xây dựng môi trường GD nhà trường, gia đình, xã hội: Đã tích cực tuyên truyền, phối hợp chặt chẽ với GĐ trong CSGD trẻ, tổ chức tốt các ngày lễ ngày hội, các hoạt động GD
16 100
- Huy động XHHGD: Đã phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể, cơ quan, gia đình, cộng đồng, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân để tăng cường CSVC, mua sắm trang thiết bị Có 7/16 trường thực hiện khá bài bản và hiệu quả, nguồn kinh phí huy động từ 200 triệu đồng/năm học
Hạn chế: 9/16 (56.2%) trường mức huy động mỗi năm còn thấp,
trung bình khoảng 30-50 triệu đồng/năm học
* Nhận xét: Những tồn tại, hạn chế của tiêu chuẩn 1, 2, 4, 5 Cụ thể:
+ Tiêu chuẩn 1: Mức lương của NV hợp đồng trường còn thấp
+ Tiêu chuẩn 2: Thiếu GV, Nhân viên
+ Tiêu chuẩn 4: Diện tích của một số trường còn chật hẹp, thiếu diện tích
đất, quy hoạch không đảm bảo cần mở rộng diện tích để quy hoạch lại, vẫn còn phòng học cấp 4, sử dụng phòng đa năng làm phòng học
Một số nhóm, lớp đang sử dụng chung nhà vệ sinh, không ngăn nam-nữ cho trẻ MG, vẫn còn bếp ăn chưa đúng quy trình 1 chiều
+ Tiêu chuẩn 5: Một số trường kinh phí huy động từ nguồn XHH mỗi năm
còn thấp, trung bình khoảng 30-50 triệu đồng/năm học
3 Các biện pháp chỉ đạo xây dựng trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia có hiệu quả ở huyện Đông Sơn
Để chỉ đạo, thực hiện tốt việc xây dựng trường mầm non đạt CQG, trong quản lý, chỉ đạo cần phải sử dụng kết hợp rất nhiều biện pháp khác nhau, tôi xin trao đổi cùng đồng nghiệp 4 biện pháp mà trong quá trình quản lý, chỉ đạo tôi nhận thấy đạt hiệu quả cao nhất
3.1 Biện pháp 1 Cùng với Ban giám hiệu nhà trường căn cứ thực tiễn
để xác định nhiệm vụ và lập kế hoạch cụ thể để tham mưu cho lãnh đạo huyện
Lập kế hoạch đóng vai trò quan trọng trong xây dựng trường CQG Việc Lập kế hoạch chính xác sẽ giúp cho việc xây dựng trường chuẩn đạt đến tiêu chuẩn hoàn chỉnh tránh tình trạng vừa xây xong đã thấy bất hợp lý, xây xong phải đập bỏ
Tuy nhiên, để xây dựng được kế hoạch sát thực cần phải dựa trên những
cơ sở thực tế, phải tiến hành khảo sát kỹ lưỡng thực trạng từng đơn vị Khảo sát thực trạng phải bám sát theo các tiêu chuẩn, tiêu chí của trường MN đạt chuẩn
QG theo các văn bản do Bộ GD&ĐT quy định, có số liệu cụ thể, chính xác làm căn cứ tin cậy cho việc phân tích, đánh giá khoa học, thuyết phục về thực trạng Khảo sát phải vừa mang tính chi tiết, cụ thể, vừa mang tính khái quát tổng hợp
để có thể nhìn thấy bức tranh tổng thể về việc XD trường MN đạt CQG ở địa phương
Sau khi khảo sát nắm vững thực trạng, tiến hành xác định rõ nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị để có giải pháp tham mưu kịp thời, đúng hướng Tiến hành
Trang 9khảo sát thực tế, đối chiếu với 05 tiêu chuẩn của trường CQG mức độ I, chủ yếu
là bám vào Tiêu chuẩn 4 (Quy mô, CSVC, thiết bị) để có quy hoạch lại toàn bộ
khuôn viên nhà trường và chỉ ra được nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị
Ví dụ: Năm 2016 Chỉ tiêu đặt ra cho bậc học mầm non huyện tôi là phải
xây dựng thành công 3 trường đạt CQG mức độ I
Ngay từ đầu năm tôi đã cùng với nhà trường khảo sát điều kiện thực tế của từng trường, cụ thể:
- Đối với trường MN Đông Ninh: Xây dựng mới thêm 5 phòng học; Nhà bếp; Phòng bảo vệ; Vườn cổ tích; Sân chơi vận động cho trẻ Cải tạo ngăn đôi
01 phòng học cũ thành phòng hành chính, phòng y tế; Xây tường rào, mua sắm trang thiết bị…Kinh phí ước tính 5.5 tỷ đồng
- Đối với trường MN Đông Quang: Mở rộng thêm 1.500 m2 đất; xây dựng thêm 6 phòng học mới đảm bảo tiêu chuẩn, nhà xe, nhà vệ sinh, cổng biển trường, tường rào, đường vào, sân chơi, vườn cổ tích; cải tạo phòng học cũ để làm bếp và các phòng chức năng; mua sắm trang thiết bị Kinh phí ước tính: 6 tỷ đồng
- Đối với trường MN Đông Phú: Mở rộng thêm 1.000 m2 đất; xây dựng thêm 4 phòng học mới đảm bảo tiêu chuẩn, bảo vệ, nhà xe, nhà vệ sinh, cổng biển trường, đường vào, sân chơi, vườn cổ tích; cải tạo phòng học cũ để làm bếp
và các phòng chức năng; mua sắm trang thiết bị Kinh phí ước tính: 5 tỷ đồng
Sau khi lập xong kế hoạch cụ thể với từng đơn vị, tìm ra các giải pháp tham mưu chủ yếu cho cấp trên mục đích để đưa mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng trường mầm non đạt CQG vào Nghị quyết, chương trình hành động của huyện
Cụ thể:
- Tham mưu cho UBND huyện tiến hành họp, giao nhiệm vụ cho các địa phương, hướng dẫn các địa phương cam kết thực hiện;
- Tham mưu, tư vấn để các địa phương tìm nguồn kinh phí đầu tư…
- Bám sát quy hoạch, thiết kế đã được phê duyệt để chỉ đạo thực hiện; Đặc biệt là tư vấn cho Hiệu trưởng biết cách giám sát và báo cáo kịp thời với BCĐ huyện để có sự can thiệp hợp lý, kịp thời, tránh chệch hướng
- Chỉ đạo các nhà trường hoàn thiện những nội dung mà nhà trường được giao phụ trách như: Về các loại hồ sơ chuyên môn, trang trí, sắp đặt nhóm lớp Lập hồ sơ đề nghị kiểm tra thẩm định, công nhận chuẩn
- Tham mưu cho UBND huyện yêu cầu các địa phương sau khi có bản vẽ quy hoạch, thiết kế theo ý kiến đã thống nhất tại cuộc họp giữa Ban chỉ đạo huyện với Ban xây dựng của địa phương, nhất thiết phải thông qua Phòng GD&ĐT góp ý điều chỉnh, thống nhất lần cuối, rồi mới trình phê duyệt để thực hiện, tránh tình trạng thiết kế không phù hợp
- Gắn việc hoàn thành kế hoạch xây dựng trường CQG của các trường với việc đánh giá trách nhiệm, năng lực hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ xã, nhà trường, thi đua của tập thể cá nhân hàng năm để họ có trách nhiệm với công việc
Với cách làm như trên, trong những năm qua việc xây dựng trường đạt CQG tại huyện Đông Sơn chúng tôi luôn đạt kết quả rất tốt Sự phối hợp chặt chẽ giữa huyện và xã, cùng với nhà trường và nhà thầu luôn theo sát nhau cùng
Trang 10nhau thực hiện một mục đích xây dựng công trình một cách hoàn chỉnh Tuyệt đối không còn hiện tượng vừa xây xong đã thấy bất hợp lý phải phá hoặc công trình xây không đảm bảo, không đúng với thiết kế Từ đó đã tạo được lòng tin đối với nhân dân và các bậc phụ huynh
3.2 Biện pháp 2 Làm tốt công tác giám sát chặt chẽ quá trình xây dựng, sáng tạo, linh hoạt xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình chỉ đạo xây dựng đảm bảo đúng tiến độ
Đặc điểm của bậc học mầm non là một bậc học mang tính đặc thù, có những yêu cầu, đòi hỏi tỉ mỉ, khắt khe về CSVC, thiết bị để đáp ứng cho những đặc thù về hoạt động chuyên môn
Là người trực tiếp làm tại Phòng GD&ĐT, phụ trách bậc học nhưng chưa bao giờ tôi quan niệm mình chỉ làm chuyên môn, chỉ làm khi được cấp trên giao Việc xây dựng trường mầm non đạt CQG là vấn đề của địa phương, của các nhà trường, hoặc là vấn đề của UBND huyện, hoặc đợi khi địa phương báo cáo đã hoàn thành công trình thì đề nghị tỉnh về thẩm định là xong Đây là quan niệm bị động, trông chờ, ỉ lại Để làm chủ được trong công việc nhằm tạo điều kiện tốt nhất nâng cao chất lượng CSGD trẻ ở các trường mầm non Bản thân tôi luôn chủ động trong mọi nhiệm vụ liên quan đến bậc học mình phụ trách, kể cả khi chưa được cấp trên giao việc nhưng xét thấy cần thiết tôi vẫn mạnh dạn trao đổi, kiến nghị kịp thời
Ngay sau khi công trình được UBND huyện phê duyệt để thực hiện Cùng với ban giám hiệu nhà trường tôi giám sát chặt chẽ quá trình xây dựng các hạng mục công trình Tôi luôn theo sát từng bước trong quá trình địa phương triển khai xây dựng trường mầm non đạt CQG cho đến khi hoàn thành
Tôi thường xuyên xuống trực tiếp cùng với nhà trường bám sát công trình, chỉ đạo Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên cập nhật thông tin, kịp thời có mặt để giám sát tiến độ xây dựng và chất lượng công trình theo đúng thiết kế đã được phê duyệt
Thực tế đã cho thấy giữa Kế hoạch được xây dựng và phê duyệt rất chặt chẽ, rõ ràng Song khi triển khai thực hiện không tránh khỏi những bất hợp lý, phải điều chỉnh kịp thời Vì vậy, tôi chỉ đạo và luôn nhắn nhở Ban giám hiệu các trường lưu ý theo dõi sát quá trình xây dựng, nếu thấy có biểu hiện bất thường, không hợp lý thì yêu cầu tạm dừng báo cáo địa phương để xử lý, nếu không giải quyết được được thì báo cáo ngay về Phòng GD&ĐT để có phương án xử lý, can thiệp kịp thời khi cần thiết, tránh việc xây xong rồi mới phá đi sửa lại gây lãng phí
Một bất cập nữa mà trong quá trình thực hiện chúng tôi hay mắc phải đó
là tiến độ xây dựng Có những nhà thầu cùng một lúc nhận nhiều công trình nên tiến độ thường không đúng như đã cam kết trước khi triển khai Vì thế tôi tham mưu với lãnh đạo huyện thường xuyên tổ chức giao ban, kiểm tra, đôn đốc, chỉ đạo hướng dẫn cụ thể, kịp thời đối với từng đơn vị thực hiện xây dựng chuẩn Giao cho tổ công tác (bao gồm các thành viên có kinh nghiệm, có trách nhiệm, tâm huyết với việc xây dựng trường chuẩn của cả phòng GD&ĐT và của trường
đã được công nhận chuẩn) thường xuyên bám sát kiểm tra đôn đốc, giúp đỡ, hỗ
Trang 11trợ các nhà trường trong hoàn thiện hồ sơ, sắp xếp các phòng học, phòng chức năng, mua sắm trang bị )
Khâu hoàn thiện công trình là vô cùng quan trọng, vì vậy cần thường xuyên quan tâm, cùng với Ban giám hiệu nhà trường giám sát quá trình lắp đặt thiết bị và hoàn thiện từng chi tiết nhỏ trong khối công trình, đảm bảo khi bàn giao sử dụng được thuận tiện, đảm bảo yêu cầu (nhất là hệ thống nước, thiết bị nhà vệ sinh của các lớp )
Trước bàn giao công trình, cùng với Ban giám hiệu các trường chúng tôi đối chiếu thiết kế để kiểm tra trước khi bàn giao, phát hiện vấn đề gì bất thường, không đảm bảo thì trao đổi luôn với Ban giám sát của địa phương để trao đổi trước với đơn vị thi công, đơn vị tư vấn thiết kế kịp thời chỉnh sửa trước khi bàn giao chính thức
Khi nhận bàn giao công trình, một lần nữa rà soát thật kỹ lưỡng các hạng mục công trình….đảm bảo yêu cầu mới ký nhận bàn giao
Tóm lại: Công tác kiểm tra, giám sát cực kỳ quan trọng đối với không
những quá trình xây dựng CQG mà với tất cả mọi mặt Trong những năm qua chúng tôi luôn đặt công tác kiểm tra, giám sát lên hàng đầu nên chất lượng của các hạng mục công trình khi đưa vào sử dụng rất đảm bảo và phù hợp với đặc điểm lứa tuổi Với sự sát sao chỉ đạo nhiệt tình, tâm huyết của Phòng GD&ĐT
đã tạo được sự đồng cảm và uy tín đối với lãnh đạo địa phương Từ đó rất thuận lợi cho việc tham mưu kêu gọi sự đầu tư CSVC từ địa phương đối với các nhà trường
3.3 Biện pháp 3 Chỉ đạo các nhà trường sau khi nhận bàn giao từng hạng mục, chủ động bắt tay ngay vào việc hoàn thiện tốt các nội dung mà nhà trường được giao nhằm kịp tiến độ đề ra
Khi xây dựng CQG các địa phương chỉ chú trọng ưu tiên nguồn kinh phí cho xây dựng cơ bản các hạng mục công trình, còn các hạng mục như: Vườn cổ tích, cây xanh bóng mát, vườn hoa cây cảnh tạo cảnh quan môi trường….chủ yếu cho phép các nhà trường chủ động kêu gọi từ nguồn XHHGD để triển khai thực hiện
XHHGD có tầm quan trọng thiết thực trong sự nghiệp phát triển giáo dục Bởi vì muốn nhà trường phát triển cần có sự đóng góp, tác động từ nhiều phía,
đó là nhà trường, gia đình, và xã hội tham gia góp phần vào việc nuôi dạy các cháu ngày một tốt hơn XHHGD nhằm làm cho không chỉ thế hệ trẻ mà là mọi người dân được hưởng các quyền lợi mà giáo dục đem đến; đồng thời khuyến khích và tạo điều kiện cho mọi người dân, mọi tổ chức chính trị - kinh tế - văn hoá xã hội phát huy cao nhất chức năng và trách nhiệm của mình đóng góp cho
sự nghiệp giáo dục
Các nội dung mà nhà trường được giao nhằm hoàn thiện CQG gồm:
+ Trang trí, sắp đặt phòng nhóm lớp và hoàn thiện hồ sơ sổ sách theo quy định
Có thể nói, việc xây dựng MTGD trong trường MN là thực sự cần thiết và quan trọng Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông
qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển một cách toàn diện” [3]
Trang 12Năm học 2016-2017, Đông Sơn chúng tôi lấy chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” làm nhiệm vụ chính cho năm học trên tinh thần đó chúng tôi chỉ đạo các nhà trường trang trí lớp học theo chuyên đề
Hầu hết các trường khi xây dựng CQG tất cả khối phòng mới và cũ đều được sơn sửa, phải trang trí sắp đặt lại toàn bộ các khối phòng Với trường ít giáo viên việc này là một việc quá khả năng đối với họ Vì thế để kịp với tiến độ Phòng GD&ĐT kêu gọi các trường mầm non trong cụm có trường xây dựng chuẩn, mỗi trường cử 2-3 người đến giúp đỡ các trường xây dựng chuẩn ít nhất
2 ngày Yêu cầu người cử đi phải đảm bảo yêu cầu để: 01 người hỗ trợ kiểm soát
hồ sơ sổ sách, 1-2 người hỗ trợ trang trí sắp đặt phòng nhóm lớp; Căn cứ năng lực của mỗi người để phân công hợp lý trong công việc, không để lãng phí nhân lực Yêu cầu CBGV, NV của trường phải chủ động trong công việc, vừa làm, vừa học hỏi đồng nghiệp đến từ các trường bạn, đây cũng là cơ hội tốt để tập huấn, bồi dưỡng năng lực thực tiễn cho CBGV, NV các nhà trường Vì vậy, ở Đông Sơn, CBGV biết tự làm được mọi việc, ít phải thuê khoán, ít tốn kém
Khi giáo viên Sắp xếp các góc, trang trí góc chơi tôi trực tiếp tham gia cùng cô hướng dẫn giáo viên trang trí theo dạng động, bằng cách:
Cắt dán các hình ảnh trang trí phù hợp đặc điểm, tính chất từng góc chơi, tạo cho góc chơi thêm hấp hẫn và nổi bật thu hút sự chú ý của trẻ
Ví dụ: Góc nội trợ (nằm trong góc phân vai), góc nghệ thuật có thể bố trí
gần nguồn nước, rộng rãi thoáng mát, thụân tiện cho trẻ khi chơi nhưng không làm ảnh hưởng tới các góc chơi khác
Phương châm của chúng tôi là trang trí ít tốn kém nhưng phải mang lại hiệu quả sử dụng cao, làm một lần dùng được nhiều lần và có thể thay đổi với nhiều mục đích sử dụng
Ví dụ: Trang trí 1 đoàn tàu, 1dây hoa, 1 đĩa quả, hay một bảng cài trên
tường, đều có số thứ tự và các điểm để gắn hoặc giắt hình ảnh bổ sung (có thể trang trí theo dãy hoặc không theo dãy nhưng có gắn số thứ tự) Ngoài giờ chơi
nó là hình ảnh trang trí nhưng khi chơi lại sử dụng nó như 1 đồ chơi có tính linh hoạt cao: nếu 1 trẻ giắt lô tô hình ảnh cái cốc và 1 quả cam lên đầu tầu thì trẻ kia phải biết được nhiệm vụ tiếp theo là phải giắt các thao tác pha nước cam vào các toa tàu theo đúng thứ tự Hoặc cũng là sử dụng đoàn tàu nhưng nếu giắt biểu tượng của nhóm thực phẩm giàu chất đạm lên vị trí số 1 thì trẻ phải tìm tất cả các thực phẩm cùng nhóm để giắt tiếp, trẻ phải gọi đúng tên thực phẩm và đếm
số thực phẩm đã tìm được v.v Làm như vậy sẽ tích hợp được nhiều nội dung giáo dục như: LQMTXQ, LQ Toán, LQ Văn học…
Tóm lại: Với nguồn kinh phí có hạn của các lớp trường khu vực nông
thôn, chúng tôi đã biết khai thác thế mạnh riêng của mình đó là: huy động trường bạn, huy động nguồn đồ chơi từ thiên nhiên dồi dào sẵn có, gần gũi đời sống của trẻ, khả năng sáng tạo của cô và sản phẩm của chính trẻ, làm tốt công tác tuyên truyền phối kết hợp trong giáo dục với phụ huynh … Với cách làm như vậy giáo viên đã huy động được rất nhiều cá nhân tham gia tạo môi trường hoạt động cho trẻ, cô tiết kiệm được kinh phí và công sức, trẻ hào hứng, tích cực, sáng tạo tham gia làm đồ chơi cùng cô và thích thú khi chơi với những đồ chơi do cha mẹ, cô giáo và chính mình làm ra
Trang 13+ Xây dựng môi trường ngoài lớp:
- Vườn cổ tích đòi hỏi phải đơn vị có chuyên môn về Tạo hình nghệ thuật thi công trên cơ sở ý tưởng của mỗi trường Trước hết, BGH nhà trường tham quan, phác thảo sơ bộ ý tưởng mô hình vườn cổ tích Sau đó nêu ý tưởng đó cho vài đơn vị có uy tín trong lĩnh vực này Sau khi các đơn vị tạo được bản vẽ thiết
kế cụ thể, dự trù được nguồn kinh phí cần có một cách chi tiết BGH nhà trường
sẽ họp bàn với phụ huynh, báo cáo với Phòng GD&ĐT, với lãnh đạo địa phương
để thêm góp ý kiến; Bản vẽ nào tốt nhất, đảm bảo mức kinh phí thấp nhất sẽ được lựa chọn, chỉnh sửa phù hợp
Để giảm chi phí đầu tư ở mức thấp nhất mà vẫn đảm bảo yêu cầu, trong danh mục các khoản phải chi để XD vườn cổ tích, cần lọc ra mục nào do đơn vị làm vườn chịu trách nhiệm toàn phần, mục nào nhà trường kêu gọi cho tặng, mục nào kêu gọi ủng hộ bằng ngày công lao động và hiện vật…
Ví dụ: Cỏ trồng ở vườn cổ tích sẵn có ở địa phương, có thể huy động Hội
cha mẹ trẻ hoặc Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên….mang về trồng;
Các loại tượng trong vườn cổ tích nên đắp bằng xi măng cốt thép, vừa rẻ, chắc chắn, vừa đa dạng về kiểu dáng, kích thước, màu sắc….kêu gọi tài trợ như: kêu gọi mỗi thôn, mỗi đoàn thể (cá nhân), doanh nghiệp ở địa phương tặng cho nhà trường kinh phí đủ làm một (một số) loại tượng trong công trình và gắn tên đơn vị/ cá nhân tài trợ; Hoặc các hộ gia đình có thể tặng chum, vại cũ không cần dùng nữa để tạo nên các tháp nước hoặc làm bình trồng hoa giấy, cây cảnh rất đẹp…
Làm như vậy sẽ giảm rất nhiều kinh phí đầu tư mà chất lượng công trình vẫn đảm bảo, đơn vị đảm nhiệm làm vườn cổ tích chủ yếu lấy công thợ, còn đa
số nguyên vật liệu đã được cho tặng, ủng hộ…Hầu hết vườn cổ tích của các trường MN ở Đông Sơn có giá rẻ chỉ bằng 1/2 hoặc 1/3 so với các đơn vị khoán toàn bộ cho đơn vị nhận thầu
+ Tạo cảnh quan, cây xanh bóng mát trong trường
Việc làm này cũng là nhiệm vụ quan trọng để công trình hoàn thiện khi được công nhận Trước hết căn cứ vào quy hoạch sân chơi đã được phê duyệt xem cần bao nhiêu cây, những loại cây nào… Với trường MN, cây xanh, cây cảnh…cũng là “sách giáo khoa” của trẻ Tư vấn cho nhà trường trồng đa dạng các loại cây như cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh; trong mỗi loại lại có đa dạng các màu hoa, đa dạng các kiểu lá, mùi hương….Những loại cây nên trồng như sấu, bằng lăng, hoa sữa, điệp vàng, vú sữa, hoa giấy, hoa ngọc lan… Khi danh mục cây được liệt kê đầy đủ theo sơ đồ sẽ trồng thì tiến hành mua hoặc kêu gọi mỗi lãnh đạo địa phương, các cá nhân hảo tâm… tặng cây xanh, cây cảnh theo thiết kế Như vậy, việc mua (cho tặng) cây không thể tự phát, tùy tiện mà phải được chọn lọc theo quy hoạch, đảm bảo phục vụ tốt cho mục đích GD của nhà trường
+ Khu chơi vận động: Phát động các trường tạo sân chơi mềm, tối thiểu
50m2, trồng cỏ lá tre, tạo khuôn sân đẹp, bên trong thiết kế các bộ đồ chơi vận động liên hoàn bám sát các kỹ năng vận động: đi, chạy, nhảy, ném, leo trèo, bò trườn theo chương trình CSGD trẻ, đề cao tính linh hoạt, dễ thay đổi để khu chơi luôn mới lạ đối với trẻ, khai thác các vật liệu rẻ tiền, dễ kiếm nhưng bền