Với cương vị là mộtPhó hiệu trưởng, phụ trách chuyên môn của trường mầm non xã Thiết Ống, huyện Bá Thước, tôi đã lựa chọn đề tài “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt việc t
Trang 1MẪU GIÁO Ở TRƯỜNG MẦM NON
Người thực hiện: Vũ Thị Hồng Anh Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Thiết Ống SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Hoạt động góc
THANH HOÁ NĂM 2016
Trang 2Nội dung Trang
2.1.1 Vị trí tầm quan trọng của giáo dục mầm non 22.1.2 Vị trí vai trò của hoạt động vui chơi đối với trẻ mẫu giáo ở
đặc biệt là trẻ chơi hoạt động góc Thông qua hoạt động góc, trẻ được “học mà
chơi, chơi mà học”, qua đó “xã hội trẻ em ” được hình thành Trẻ được hóa thân
vào các vai mà trẻ được thấy trong đời sống hàng ngày…
Trang 3Bởi vậy, có thể khẳng định: Vui chơi là hoạt động không thể thiếu đượccủa trẻ ở độ tuổi mầm non Thông qua các hoạt động vui chơi không ngừnghình thành cho trẻ óc tưởng tượng, sáng tạo, phát triển ngôn ngữ và tăng cườngkhả năng nhận thức mà còn giúp trẻ thể hiện năng lực, kỹ năng, tình cảm,nguyện vọng và mối quan hệ với những người xung quanh Chỉ khi chơi, trẻmới có cơ hội tìm hiểu sự vật để thỏa mãn nhu cầu nhận thức Chơi là một cách
để trẻ học, là con đường giúp trẻ lớn lên và phát triển nhân cách toàn diện Cũng phải nói thêm, vui chơi của trẻ khác với vui chơi giải trí của ngườilớn Như N.K.Kơrupkia đã viết “ Đối với trẻ em trước tuổi đi học thì vui chơi cómột ý nghĩa cực kỳ quan trọng Vui chơi đối với trẻ là học tập, là lao động và làmột hình thức giáo dục nghiêm túc”
Nhận thức vai trò, tầm quan trọng của hoạt động vui chơi là con đường,
là tiền đề cơ bản hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ Mẫu giáo, tạo tiền đềcho sự phát triển nhân cách của trẻ ở các bậc học tiếp theo Với cương vị là mộtPhó hiệu trưởng, phụ trách chuyên môn của trường mầm non xã Thiết Ống,
huyện Bá Thước, tôi đã lựa chọn đề tài “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ Mẫu giáo ở trường mầm non” để nghiên cứu, nhằm phần nào đóng góp vào việc nâng cao chất lượng tổ
chức hoạt động góc nói riêng và chất giáo dục toàn diện nói chung của trườngMầm non Thiết Ống
1.2 Mục đích nghiên cứu đề tài:
Nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên thực hiện tốt việc
tổ chức hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo ở trường Mầm non xã Thiết Ống, huyện
Bá Thước” nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động góc và thoả mãn nhu cầu vui chơi
của trẻ trong nhà trường
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Ban giám hiệu nhà trường Mầm Non Thiết Ống, huyện Bá Thước
- Giáo viên và học sinh khối Mẫu giáo trường MN Thiết Ống
Trang 41.4 Phương pháp nghiên cứu
Để làm tốt nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài này, tôi đã sử dụng nhữngphương pháp nghiên cứu mà cá nhân tôi cho là thích hợp và mang lại hiệu quảcao nhất như:
- Phương pháp điều tra thực trạng
- Phương pháp thống kê số liệu
- Phương pháp quan sát hoạt động của nhà trường và đặc biệt là hoạt độnggóc của trẻ
- Trao đổi hoạt động của nhà trường mầm non Thiết Ống về một số kinhnghiệm quản lý hoạt động góc
- Trao đổi với giáo viên mẫu giáo về một số một số kinh nghiệm chỉ đạohoạt động góc cho trẻ
- Phương pháp thực nghiệm
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1 Vị trí tầm quan trọng của giáo dục mầm non:
Giáo dục mầm non giữ một vị trí vô cùng quan trọng trong hệ thống giáodục quốc dân, là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân Vì vậy, việc giáo dục trẻ làtrách nhiệm không phải của riêng ai mà là của toàn xã hội, trong đó gia đình vànhà trường là hai nhân tố quan trọng nhất Sau gia đình, trường học là nơi gópphần hình thành nhân cách cho trẻ Cô giáo mầm non được giao cho nhiệm vụchăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ
Như lời Bác Hồ đã dạy: “Trẻ em như búp trên cành - Biết ăn, biết
ngủ,biết học hành là ngoan Ở lứa tuổi mầm non, các cháu đều được nuôi
dưỡng, chăm sóc, dạy dỗ thật chu đáo phần lớn là nhờ sự chăm sóc, giáo dục của
cô giáo mầm non Các cô chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ, chăm lo cho trẻ họchành, uốn nắn cho trẻ từ cách ngồi, cách đi, cách cầm bút, cách xưng hô… Gópphần giúp trẻ phát triển toàn diện
Trang 5Ở giai đoạn này thế giới xung quanh đối với trẻ có nhiều cái mới lạ, côgiáo mầm non chính là người giúp trẻ tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh,giúp trẻ hiểu được những hiện tượng tự nhiên và xã hội gần gũi xung quanh trẻ.Chính vì vậy, việc chăm sóc và giáo dục trẻ tốt sẽ hình thành ở trẻ nền tảng đầutiên để trẻ phát triển tốt nhất Để trẻ yêu thích cái đẹp, biết yêu thương, biết quantâm, nhường nhịn, giúp đỡ bạn bè, những người thân trong gia đình như ông bà,cha mẹ, anh chị em, …
2.1.2 Vị trí vai trò của hoạt động vui chơi đối với trẻ mẫu giáo ở trường
mầm non
Ở lứa tuổi mẫu giáo, chơi là cuộc sống, là món ăn tinh thần của trẻ Tổ chứcchơi cho trẻ chính là tổ chức cuộc sống thực cho trẻ Có thể nói rằng, trẻ màkhông được chơi thì sẽ không phát triển được hết khả năng, cũng như, sẽ khônglàm thoả mãn nhu cầu nhận thức của trẻ Trong khi chơi, trẻ được tìm tòi khámphá và thông qua các trò chơi làm cho nhân cách của trẻ được hình thành vàphát triển hoàn thiện Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những trẻ tham gia hoạtđộng vui chơi nhiều hơn thì sẽ hiểu biết, thông minh, nhanh nhẹn, có thể lực tốthơn những trẻ không hoặc ít hoạt động Thông qua các trò chơi còn giúp trẻnhận thức được cái đẹp, cái xấu, hướng theo cái đẹp, làm phát triển tình cảm,thẩm mỹ, từ đó, mà hình thành ở trẻ những phẩm chất đạo đức tốt đẹp sau này.Hoạt động vui chơi giúp trẻ phát triển khả năng ghi nhớ, phát triển ngôn ngữ,khả năng phân tích, so sánh, tổng hợp và làm cho tư duy tưởng tượng của trẻphát triển
Vì vậy, có thể khẳng định rằng, ở giai đoạn tuổi mẫu giáo, vui chơi là hoạtđộng chủ đạo và có tầm quan trọng đặc biệt trong sự phát triển toàn diện của trẻ
2.2 Thực trạng
2.2.1 Thuận lợi:
Trường Mầm Non Thiết Ống nằm cạnh trục đường 217, đường giao thông
đi lại thuận tiện, được sự quan tâm của phòng giáo dục, Đảng uỷ, UBND xã
Trang 6Thiết Ống cùng các ban, ngành, đoàn thể đóng trên địa bàn tạo điều kiện thuậnlợi giúp đỡ nhà trường trong mọi hoạt động.
Nhà trường có đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn đạt chuẩn vàtrên chuẩn, đội ngũ giáo viên đa số trẻ, nhiệt tình chịu khó, yêu nghề mến trẻ
Năm học 2015-2016, nhà trường có tổng số 25 CBGV Trong đó, bangiám hiệu có 03 đồng chí, giáo viên 21 đồng chí, nhân viên 01 đồng chí Có 19nhóm lớp với 491 trẻ Trong đó: Nhà trẻ có 20 cháu với 2 nhóm lớp, mẫu giáo
tổ chức
2.2.2 Khó khăn:
Trường Mầm Non Thiết Ống thuộc xã có địa bàn rộng gồm 19 thôn bản,đời sống của nhân dân còn rất nhiều khó khăn, thu nhập thấp, chủ yếu phụ thuộcvào nghề nông, không có nghề phụ
Cơ sở vật chất trang thiết bị của nhà trường còn hạn chế, vì vậy, còn gặpnhiều khó khăn trong việc chăm sóc giáo dục trẻ
Bản thân là một quản lý trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc chỉ đạochuyên môn, nên phần nào có ảnh hưởng đến chất lượng của việc hướng dẫn tổchức hoạt động góc
Phòng nhóm lớp của nhà trường còn thiếu và đang bị xuống cấp, diện tíchphòng học không đủ so với quy định, GV của nhà trường còn thiếu nên phầnnào ảnh hưởng đến việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ
Trang 7Một số ít giáo viên cũng chưa thực sự tự giác, còn mang tính đối phó, chưatrú trọng đến việc tổ chức hoạt động góc thường xuyên cho trẻ, nên hiệu quảgiáo dục chưa cao Các giáo viên chưa biết tận dụng các vật thật sẵn có ở địaphương để sử dụng cho trẻ chơi, ví dụ như: các loại rau, củ ,quả tươi sống…Giáo viên chưa biết cách bố trí các góc cho phù hợp và đúng nguyên tắc Trong
tổ chức hoạt động góc cho trẻ, đôi lúc giáo viên còn mang tính áp đặt trẻ, áp đặttrong lựa chọn trò chơi, áp đặt trong cách chơi dẫn đến chưa phát huy đượctính độc lập, chủ động và sáng tạo của trẻ một cách tối ưu nhất
Một số trò chơi bị lặp đi lặp lại, nội dung chơi chưa phong phú, còn đơnđiệu làm mất đi sự hứng thú và tự nguyện của trẻ Bên cạnh đó khả năng tiếpthu, khả năng tập trung của trẻ còn rất hạn chế, nhận thức chưa được đồng đều
Đồ dùng, đồ chơi tự tạo trong các góc chưa phong phú về chủng loại, chưanhiều về số lượng, việc tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có để phục vụ hoạtđộng góc chưa nhiều, các giá góc trong lớp còn to chiếm diện tích chơi của trẻ
Nhiều phụ huynh còn chưa thực sự quan tâm đến việc học, việc chơi củatrẻ ở trường , dẫn đến việc phối kết hợp với phụ huynh trong công tác chăm sócgiáo dục trẻ còn gặp khó khăn
Tỉ lệ
%
Số GVchưa đạt
khả năng sáng tạo và kinh nghiệm
trong việc tổ chức hoạt động góc
Trang 84 Sưu tầm nguyên vật liệu sẵn có vàvật thật để phục vụ hoạt động góc. 10 48% 8 52%
Bảng 2: Kết quả thực trạng chất lượng hoạt động góc trên trẻ
Số
TT Nội dung tiêu chí khảo sát
Số trẻđạt
Tỉ lệ
%
Số trẻchưađạt
Tỉ lệ
%
1 Sự hứng thú tham gia hoạt động góc 232 47% 259 53%
3 Kỹ năng giao tiếp trong khi chơi 111 23% 380 77%
4 Khả năng sáng tạo, linh hoạt và tính chủđộng khi chơi. 98 20% 393 80%
5 Khả năng thể hiện nội dung chơi 98 20% 398 80%
6 Ý thức giữ gìn đồ dùng, đồ chơi và thựchiện nội quy góc chơi. 111 23% 380 77%
Từ thực trạng trên, tôi luôn suy nghĩ và trăn trở xem mình phải làm gì vàlàm như thế nào để nâng cao kết quả chất lượng hoạt động góc tại các nhóm lớpcủa trường mầm non Thiết Ống đạt hiệu quả cao Chính vì vậy, tôi đã tìm vànghiên cứu tài liệu về đặc điểm tâm sinh lý trẻ và tuyển tập những trò chơi dànhcho trẻ mầm non để nghiên cứu và tìm ra các biên pháp sau:
2.3 Các biện pháp thực hiện để giải quyết vấn đề
2.3.1 Biện pháp 1: Công tác tham mưu với Hiệu trưởng về việc bổ sung những trang thiết bị cần thiết cho hoạt động góc
Để việc tổ chức hoạt động góc đạt kết quả cao thì phòng nhóm lớp phảirộng, sạch, đẹp, các mảng tường phải sạch, các giá góc phù hợp với trẻ Phòngnhóm lớp phải có thảm, chiếu ngồi cho trẻ chơi, bàn ghế đủ và phù hợp với trẻ
Vì vậy, ngay từ đầu năm học, tôi đã có kế hoạch tham mưu với Hiệu trưởngnhững nội dung cụ thể như:
Trang 9- Mua bổ sung thảm, chiếu ngồi cho các lớp đủ về số lượng, để khi tổchức hoạt động góc trẻ được sử dụng thuận tiện.
- Mua toàn bộ bạt trắng căng sát tường của các lớp cao 2m bao quanh lớp,
do tường của nhà trường xây dựng đã lâu bị ẩm, mốc, bẩn, nên việc đóng bạt làcần thiết và thuận lợi cho việc tổ chức cho trẻ chơi, cũng như trang trí lớp
- Bên cạnh đó, tôi tham mưu với nhà trường mua bổ sung một số giá gócđẹp nhỏ phù hợp với diện tích lớp và trẻ thay thế các giá góc của nhà trường đã
cũ và không phù hợp với hoạt động của trẻ Ngoài ra, còn mua bổ sung toàn bộcác rổ nhựa vuông để cô và trẻ đựng nguyên vật liệu cũng như đồ chơi tự tạocho trẻ dễ hoạt động
- Lên kế hoạch hoạt động chuyên môn liên quan đến việc nâng cao hiệu
quả hoạt động góc, trong đó, có các đợt thi đua như: “Thi thiết kế góc mở” “ Thi
thiết kế giáo án hoạt động góc hay” “Thi góc thiên nhiên xanh” Thông qua
hoạt động này đã khuyến khích được tinh thần thi đua và phấn đấu của giáoviên, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động chuyên môn của nhà trường
2.3.2 Biện pháp 2: Hướng dẫn giáo viên cách sắp xếp bố trí các góc chơi phù hợp với diện tích lớp
Tôi cùng với tổ chuyên môn của nhà trường sắp xếp bố trí các góc chơi,tuân theo các nguyên tắc sau:
Một là, chia diện tích phòng thành các góc và các khu vực chơi khác nhau
Hai là, bố trí góc chơi yên tĩnh ( tạo hình, học tập- sách), xa góc chơi ồn
ào (Bán hàng, xây dựng , âm nhạc…)
Ba là, có góc cố định( Góc tạo hình, gia đình, sách…), có góc di động
hoặc thay đổi tùy theo chủ đề chính của lớp trong thời gian đó
Bốn là, có ranh giới riêng giữa các góc( sử dụng các mảng tường, các giá
tủ để ngăn cách)
Năm là, có lối đi lại giữa các góc, đủ rộng cho trẻ di chuyển
Sáu là, bố trí bàn ghế, đệm, thảm, chiếu, gối…phù hợp với từng góc
Trang 10Bảy là, đồ chơi, học liệu mở được để vừa tầm với của trẻ
Tám là, đặt tên góc dễ hiểu đối với trẻ
Chín là, cho phép trẻ tham gia tổ chức góc chơi của mình
Sau khi xác định được các nguyên tắc này tôi xuống tận các nhóm lớp chỉđạo giáo viên bố trí sắp xếp các góc của lớp phù hợp, những góc cố định thìtrang trí cầu kỳ hơn, những góc di động thì làm thêm các bảng mở để trẻ đượchoạt động Ngoài ra, những lớp có diện tích hẹp, số cháu đông thì giáo viên cóthể xây dựng một số góc cố định ở bên ngoài lớp học, để trẻ được thoải mái tự
do hoạt động hơn, ví dụ: góc thiên nhiên, góc gia đình, góc bán hàng… Đây lànhững góc mà giáo viên có thể xây dựng bên ngoài lớp học
Bên cạnh việc hướng dẫn chung cho các nhóm lớp về cách xây dựng cácgóc, tôi cùng với các tổ trưởng đã xây dựng điểm một lớp về cách bố trí các góctrong lớp để chị em giáo viên được tham khảo và học tập trực tiếp Qua đó đa sốgiáo viên đã chủ động biết cách sắp xếp, bố trí các góc lớp đúng nguyên tắc, hợp
lý, khoa học phù hợp với từng nhóm lớp, từng độ tuổi, dẫn đến việc tổ chức hoạtđộng góc cho trẻ diễn ra thuận lợi và đạt kết quả
2.3.3 Biện pháp 3: Tổ chức tiết dạy mẫu, hướng dẫn giáo viên cách xây dựng và thực hiện kế hoạch tổ chức hoạt động góc, rèn kỹ năng chơi và kỹ năng giao tiếp khi chơi
*Tổ chức tiết dạy mẫu
- Ngay từ đầu năm sau khi được tham gia dự giờ hoạt động góc, do phònggiáo dục tổ chức, tôi cùng tổ trưởng của khối mẫu giáo đã xây dựng một giáo ánmẫu về hoạt động góc và kế hoạch thực hiện để hiệu trưởng duyệt, sau khi duyệttôi triển khai cho một giáo viên có năng lực, tham gia chuẩn bị và thực hiện rèn
kỹ năng , nội dung chơi cho trẻ Huy động giáo viên sưu tầm nguyên vật liệu đểlàm đồ dùng, đồ chơi tự tạo, biểu bảng mở, sưu tầm các loại rau ,củ , quả tươicần thiết cho góc chơi của tiết mẫu, mọi công tác chuẩn bị đã xong, BGH dự giởtrước để chính sửa bổ sung cho tiết dạy hoàn thiện, sau đó tổ chức dạy tiết hoatđộng góc mẫu vào ngày thứ 7 để tất cả GV đều được tham gia dự giờ, với cách
Trang 11làm này đã thực sự mang lại hiệu quả cao, qua việc trực tiếp được tham gia dựgiở, GV đã hiểu rõ phương pháp , nội dung và cách thức thực hiện giờ hoạt độnggóc.
*Gợi ý và hướng dẫn GV cách xây dựng và thực hiện kế hoạch tổ chức hoạt động góc trong một ngày, rèn kỹ năng chơi và kỹ năng giao tiếp cho trẻ
Trước hết, GV phải lựa chọn những góc chơi trong ngày, sau đó lựa chọnnội dung của góc chơi cho phù hợp với khả năng của trẻ và phù hợp với chủ đềđang học
Ví dụ: Với chủ đề “ Thế giới thực vật” ngày thứ ba cho trẻ chơi 4 góc chơi: 1.Góc bán hàng ( chợ quê, bán các loại rau, củ quả, hột hạt của địaphương)
2.Góc xây dựng- Lắp ghép ( xây dựng khu vườn của bé )
3.Góc tạo hình ( nặn, bồi các loại củ, quả)
4.Góc nấu ăn ( các món ăn chay)
Tiếp đến là việc chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi nguyên liệu mở và đặc biệt làsưu tầm những nguyên liệu thật sẵn có ở địa phương cho từng góc ở góc bánhàng ( bán các loại rau, củ, quả ) để góc chơi thêm phong phú và kích thíchhứng thú chơi cho trẻ, GV phải sưu tầm những loại rau ,củ, quả thật, nhỏ xinh vàlàm sạch sẽ để trong góc chơi và khi trẻ chơi trẻ tự tay bày hàng, treo hàng theo
sự sáng tạo và ý thích của trẻ Đối với góc xây dựng lắp ghép, thì việc chuẩn bịnguyên liệu, đồ dùng đồ chơi mang tính mở là rất quan trọng Ở góc này nếukhông có nguyên liệu mở thì việc cho trẻ chơi không còn ý nghĩa, vì vậy GVviên phải chuẩn bị tất cả đồ chơi mở để trẻ thao tác lắp ghép, tự tạo ra sản phẩmcho góc chơi, có như vậy kỹ năng chơi của trẻ với được hình thành và phát triểntốt Với góc nấu ăn GV chuẩn bị tất cả các dụng cụ đồ chơi nấu ăn được làmbằng nguyên liệu sẵn có sẽ thu hút trẻ, ngoài ra giáo viên cũng phải chuẩn bịthực phẩm thật cho trẻ chơi có như vậy với kích thích được sự ham chơi của trẻ Sau đó là việc rèn kỹ năng chơi cho trẻ trong từng góc chơi, việc rèn kỹnăng chơi cho trẻ cũng hết sức quan trọng và phải thật sự kiên trì, GV phải