skkn một số biện pháp chỉ đạo giáo dục kỹ năng sống cho trẻ MG 5 6 tuổi ở trường MN hợp thắng

những tình huống gần gũi với trẻ như: Giữ vệ sinh cá nhân và bảo vệ thân thể; Nhận biết được những điều an toàn hay nguy hiểm với bản thân; Ứng phó với những tình huống bất ngờ; Ứng xử v

I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Xã hội hiện nay đã và đang làm thay đổi cuộc sống của con người, nhiều

vấn đề phức tạp liên tục nảy sinh Bên cạnh những tác động tích cực, còn có những tác động tiêu cực, gây nguy hại cho con người, đặc biệt là trẻ em Nếu mỗi người trong đó có trẻ em không có những kiến thức cần thiết để biết lựa chọn những giá trị sống tích cực, không có những năng lực để ứng phó, để vượt qua những thách thức mà hành động theo cảm tính thì rất dễ gặp trở ngại, rủi ro trong cuộc sống

Việc hình thành kỹ năng sống cho mọi người nói chung và trẻ em nói riêng đang trở thành nhiệm vụ quan trọng Giáo dục kỹ năng sống phải được đo bằng sự vận dụng những kỹ năng đó trong cuộc sống mỗi cá nhân để sống tích

cực, sống hạnh phúc, sống có ý nghĩa Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ nhằm giúp

trẻ phát triển hài hòa, toàn diện về nhân cách Cung cấp cho mỗi trẻ những kiến thức cần thiết về kỹ năng sống để các em sống sao cho lành mạnh và có ý nghĩa Giúp các em hiểu, biến những kiến thức về kỹ năng sống được cung cấp thành hành động cụ thể trong quá trình hoạt động thực tiễn với bản thân, với người khác, với xã hội, ứng phó trước nhiều tình huống, học cách giao tiếp, ứng xử với mọi người, giải quyết mâu thuẫn trong mối quan hệ và thể hiện bản thân một cách tích cực

Ở các nước trên thế giới, từ nhiều năm qua giáo dục kỹ năng sống đã được đưa

vào chương trình giảng dạy và là một môn học Ở Việt Nam, năm học

2009-2010, lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh vào dạy thí điểm ở một số trường mầm non và tiểu học Có thể nói việc trang bị kỹ năng sống cho trẻ em là một phương pháp giáo dục cần thiết để trẻ bớt thụ động trong việc học và giao tiếp xã hội

Song trên thực tế, việc dạy kỹ năng sống cho trẻ trong các trường mầm non còn chưa được quan tâm nhiều và rất nhiều giáo viên còn chưa hiểu rõ được tầm quan trọng của vấn đề hoặc thiếu kỹ năng giảng dạy để có thể truyền đạt cho trẻ hiểu và hình thành những kỹ năng sống cần thiết cho trẻ

Là người cán bộ quản lý, nhận thức được tầm quan trọng của kỹ năng sống

đối với sự phát triển của trẻ, tôi đã luôn trăn trở suy nghĩ làm thế nào để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 5- 6 tuổi trong trường Mầm non có hiệu quả Tôi nhận

thấy rằng đối với trẻ mẫu giáo : “Giáo dục kỹ năng sống” không phải là nói cho

trẻ biết thế nào là đúng, thế nào là sai như ta thường làm Các phương pháp cổ điển như bài giảng đi theo những chuẩn mực, cô hỏi trẻ thụ động trả lời sẽ hoàn toàn thất bại vì chúng chỉ cung cấp thông tin, mà từ thông tin và nhận thức đến

thay đổi hành vi thì khoảng cách còn rất lớn Giáo dục kỹ năng sống là giúp trẻ

nâng cao năng lực để tự lựa chọn giữa những giải pháp khác nhau Quyết định phải xuất phát từ trẻ

Vì vậy việc hình thành và phát triển kỹ năng sống cần được tiến hành từ bậc học mầm non “”Kỹ năng sống cho trẻ mầm non” chính là một sự chuẩn bị quan trọng nhất, là một nền tảng giúp hình thành nên cách sống tích cực của trẻ Với

những tình huống gần gũi với trẻ như: Giữ vệ sinh cá nhân và bảo vệ thân thể; Nhận biết được những điều an toàn hay nguy hiểm với bản thân; Ứng phó với những tình huống bất ngờ; Ứng xử văn minh, lịch sự… Qua những tình huống này, trẻ sẽ có những kinh nghiệm trong cuộc sống, nhận biết điều gì nên làm và không nên làm Nhưng thực tế chương trình giáo dục mầm non không có những hoạt động giáo dục kĩ năng sống riêng biệt mà chỉ lồng ghép giáo dục tích hợp qua các hoạt động trong ngày ở mức đơn giản , giáo viên chưa biết cách tận dụng các cơ hội trong ngày, chưa biết chọn nội dung phù hợp với trẻ …để giáo dục kĩ năng sống cho trẻ nên hiệu quả chưa cao "Trong mỗi đứa trẻ đều có những tài năng tiềm ẩn Sự chuẩn bị kỹ càng từ lúc đầu đời chính là chìa khóa thành công cho tương lai mỗi cháu” (Maria Montessori)'' Chính vì những lí do

trên tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp chỉ đạo giáo dục kỹ năng năng sống cho trẻ Mẫu giáo 5– 6 tuổi ở trường mầm non Hợp Thắng”: để nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu đề tài nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ ở trường mầm non ,chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ vào học trường phổ thông và sự phát triển sau này của trẻ

Đề xuất một số biện pháp pháp chỉ đạo giáo dục kỹnăng sống cho trẻ ở trường mầm non Hợp Thắng – Triệu Sơn – Thanh Hóa

Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và kỹ năng tư vấn tuyên truyền kiến thức nuôi dạy con theo khoa học với các bậc cha mẹ cho toàn thể đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý của trường

3 Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh Mẫu giáo 5- 6 tuổi ở trường mầm non Hợp Thắng – Triệu Sơn

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lý luận:

Nghiên cứu các tài liệu, Mạng intenet , sách, báo, tạp chí giáo dục mầm non

có liên quan đến đề tài

- Phương pháp quan sát:

Quan sát các hoạt động của cô và trẻ trong trường mầm non để đánh giá nhận xét về việc giáo viên giáo dục kĩ năng sống cho trẻ

- Phương pháp đàm thoại:

Đàm thoại với phụ huynh, giáo viên và trẻ để tìm hiểu các phương pháp và nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non ở trường và gia đình

- Phương pháp tuyên truyền

- Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm:

Nghiên cứu các giải pháp chỉ đạo về công tác giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non để tìm ra các biệnpháp hoàn hảo nhất bổ ích cho thực tiễn

II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lý luận:

* Quan niệm về kĩ năng sống

Theo Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), kĩ năng sống là cách tiếp cận

giúp thay đổi hoặc hình thành hành vi mới Cách tiếp cận này lưu ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và kỹ năng

* Bản chất của kĩ năng sống

Bản chất của kĩ năng sống là kỹ năng tự quản bản thân và kỹ năng xã hội cần thiết để cá nhân tự lực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả

* Sự cần thiết giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non

- Dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non là ta nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm

- Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em phải hết sức đơn giản và gần gũi với trẻ

- Chúng ta dạy kỹ năng sống cho trẻ chính là chúng ta dạy trẻ biết sự hợp tác,

tự kiểm tra, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp

- Trẻ sẽ học cách có được những mối liên kết mật thiết với các bạn khác trong lớp, biết chia sẻ, chăm sóc, lắng nghe, trình bày và diễn đạt được ý của mình trong nhóm bạn

- Và điều quan trọng và chúng ta mong muốn là sẽ giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử thách mới qua việc phát triển các kỹ năng cho trẻ.Nếu chỉ suy ngẫm và trò chuyện thôi thì chưa đủ , cần có các kỹ năng ứng dụng vào thực

tế Ngày nay trẻ cần được trải nghiệm , hiểu kết quả của hành vi ứng xử và muốn chủ

Các hoạt động giáo duc kĩ năng sống trong trường mầm non

- Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ có thể tiến hành trong tất cả các hoạt động giáo dục hàng ngày như: Vui chơi, học tập, chăm sóc sức khỏe, lao động vừa sức, lễ hội, tham quan Mỗi hoạt động có ưu thế riêng đối với việc dạy những kĩ năng sống cần thiết với cuộc sống của trẻ Để có được kĩ năng sống trẻ cần phải có thời gian, trong một quá trình tập luyện thường xuyên với sự hỗ trợ của người lớn và bạn bè

2.2 Thực trạng của vấn đề:

* Thuận lợi :

Trường mầm non Hợp Thắng được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp

uỷ Đảng và chính quyền địa phương, phòng giáo dục & đào tạo Triệu Sơn và đặc biệt là sự phối hợp chặt chẽ của phụ huynh học sinh

Năm học :2015-2016 nhà trường có 11 nhóm lớp với 298 cháu, các nhóm lớp được phân theo độ tuổi; 100% CBGV đạt trình độ chuẩn và 81,4% trên chuẩn Giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, yêu trẻ có ý thức tự học, tự rèn nâng cao trình độ

về mọi mặt Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ tương đối đầy đủ Đa số phụ huynh và nhân dân trên địa bàn có mức sống ổn định cùng phối hợp với nhà trường chăm sóc và giáo dục trẻ

* Khó khăn:

Kinh phí hỗ trợ cho hoạt động chuyên môn còn hạn hẹp, kinh phí chi cho công tác tuyên truyền kiến thức giáo dục các bậc cha mẹ còn hạn chế

Tranh ảnh, panô, áp phích về công tác giáo dục kĩ năng sống cho trẻ không có

Nhận thức của một số phụ huynh và giáo viên về công tác giáo dục kĩ năng sống cho trẻ còn hạn chế cho nên nội dung và phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ còn hạn chế Một số ít người lớn xung quanh trẻ chưa thực sự gương mẫu cho trẻ noi theo

Hiểu trẻ là điều kiện tiên quyết để giáo dục trẻ có hiệu quả Nhà giáo dục

K.Đ.Usinxki đã nói: “Muốn giáo dục con người thì phải hiểu con người về mọi mặt” Do đó, để nắm được tình hình, khả năng của trẻ, từ đó lên kế hoạch chỉ đạo giáo viên giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, tôi đã tiến hành xây dựng các tiêu chí đánh giá kỹ năng sống phù hợp với trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi:

Kỹ năng sống Tiêu chí đánh giá

Sự tự tin – Trẻ biết được mình là ai, cả về trong cá nhân và trong mối quan hệ với người khác

Kỹ năng hợp tác

– Trẻ biết phân công công việc trong quá trình chơi với nhau, biết trao đổi ý kiến của mình với các bạn, biết tìm cách để giải quyết mâu thuẫn, biết cảm thông và giúp đỡ bạn trong quá trình làm việc

Kỹ năng giao tiếp

– Trẻ biết diễn đạt ý tưởng của mình cho người khác hiểu, biết điều chỉnh giọng nói và sử dụng từ ngữ phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, chăm chú lắng nghe người khác nói và chờ đến lượt trong giao tiếp, trò chuyện

Kỹ năng xử lý tình

huống

– Trẻ có những hành động ứng phó đúng với các tình huống xảy ra trong cuộc sống

Sự tò mò và khả

năng sáng tạo

– Trẻ hứng thú học hỏi, khám phá, tìm tòi cái mới, hay đặt câu hỏi: Vì sao? Như thế nào?

Kỹ năng giữ an toàn

cá nhân

– Trẻ biết kêu cứu khi gặp nguy hiểm, biết đề nghi sự giúp

đỡ của người khác khi cần thiết, biết tránh xa những đồ vật

và những nơi gây nguy hiểm Dựa vào các tiêu chí trên tôi đã hướng dẫn giáo viên tiến hành khảo sát kỹ năng sống của trẻ đầu năm và thu được kết quả như sau:

Bảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng:

STT Kỹ năng sống Tổng số trẻ Đạt Chưa đạt

Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ %

5 Sự tò mò và khả năng sáng tạo 81 31 38,2 50 61,8

6 Kỹ năng giữ an toàn cá nhân 81 32 39,5 49 60,5 Nhìn vào bảng kết quả thực trạng ta thấy: Việc dạy trẻ kĩ năng sống ở trường mầm non Hợp Thắng trong những năm qua chưa được sự chỉ đạo cụ thể của ngành Nhà trường tập trung chỉ đạo việc dạy trẻ theo chương trình giáo dục

mầm non mới chưa coi trọng việc dạy trẻ kĩ năng sống cho học sinh nên việc chỉ đạo giáo viên còn chung chung về nội dung cũng như các hình thức và phương pháp dạy trẻ,da số giáo viên còn mơ hồ trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, chủ yếu dạy trẻ theo chương trình với các chủ đề trong năm, việc lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho học sinh giáo viên còn lúng túng hoặc nội dung giáo dục chưa cụ thể Lập kế hoạch giáo dục kĩ năng sống tích hợp theo chủ đề trong năm học chưa linh hoạt vào điều kiện thực tế nhà trường Kỹ năng sống của học sinh còn nghèo nàn đa số trẻ còn chưa biết cách ứng xử với các tình huống bất thường sảy ra cũng như sự tò mò ,khả năng sáng tạo và kỹ năng giữ

an toàn cá nhân còn thấp Phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy kĩ năng sống cho con nhưng chưa thường xuyên phối hợp với nhà trường ,với giáo viên chủ nhiệm để cùng thống nhất giáo dục kĩ năng sống cho con về nội dung cũng như phương pháp Một số phụ huynh chưa biết nội dung

sẽ dạy gì và dạy như thế nào Trẻ các kĩ năng sống còn hạn chế qua việc ứng sử giao tiếp, chưa biết cách cảm thông chia sẻ hợp tác với các bạn với người lớn hoặc kỹ năng tự phục vụ hay tự bảo vệ bản thân chưa biết cách

Trong những năm qua việc chỉ đạo chuyên môn ở trường chỉ tập trung chỉ đạo giáo viên các khối lớp thực hiện dạy trẻ theo chương trình giáo dục mầm non mới của bộ giáo dục ban hành và thực hiện lồng ghép các chuyên đề như: Giáo dục bảo vệ môi trường, Giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm, giáo dục luật an toàn giao thông, giáo dục tiết kiệm năng lượng, giáo dục phát triển vận động hiệu quả thông qua các chuyên đề này cũng có các kỹ năng sống dạy cho trẻ nhưng còn chưa cụ thế, lồng ghép chung chung vì vậy hiệu quả còn thấp Ban giám hiệu kiểm tra đánh giá dựa trên mục đích yêu cầu mà chuyên đề phòng GD & ĐT triển khai chứ chưa thực sự quan tâm chỉ đạo cụ thể việc giáo dục kĩ năng sống cho trẻ tới giáo viên Chính vì vậy nên tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện pháp cụ thể để chỉ đạo giáo viên giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tại trường mầm non Hợp Thắng như sau :

3 Các biện pháp thực hiện:

Biện pháp 1: Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên để nâng cao nhân thức cho giáo viên về yêu cầu ,mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non

Các hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên về giáo dục kỹ năng sống : Thông qua các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn, xây dựng các tiết học mẫu lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho giáo viên dự và rút kinh nghiệm Xây dựng giáo viên điểm và lớp điểm cho toàn trường học tập; Bồi dưỡng giáo dục kỹ năng sống cho giáo viên qua thao giảng và hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường Phối kết hợp với công đoàn tổ chức Hội thảo chuyên đề về : Giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mầm non cấp trường ,cấp cụm đạt kết quả cao

Thông qua các hình thức bồi dưỡng này để giúp cho giáo viên nhận thức đúng đắng về : Yêu cầu- Nội dung – Hình thức cũng như phương pháp giáo dục trẻ kỹ năng sống để áp dụng vào dạy trẻ kỹ năng sống hàng ngày đạt hiệu quả cao

Biện pháp 2: Chỉ đạo giao việc lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày cụ thể như :

Thông qua giờ đón và trả trẻ : Chỉ đạo hướng dẫn giáo viên trò chuyện hoặc

kể cho trẻ nghe các câu chuyện thông quá đó giáo dục và khắc sâu các kĩ năng sống cho trẻ :

Ví dụ : Cô hỏi trẻ : Kĩ năng ứng sử : Hôm qua nghỉ ở nhà con làm gì ? Ở nhà

chơi như thế nào là an toàn nhất ? Khi đi thăm ông bà ốm cùng bố mẹ con phải như thế nào? Kế cho trẻ nghe các câu chuyện mang tính giáo dục kỹ năng sống như : Tích Chu, ba cô gái , bác gấu đen và 2 chú Thỏ , củ cải trắng

Thông qua hoạt động ngoài trời : Thông qua hoạt động này chỉ đạo giáo viên

bằng các đối tượng trẻ được quan sát, cô tận dụng các cơ hội để giáo dục kĩ năng sống cho trẻ

Ví dụ : Khi cho trẻ thăm quan khu nhà bia của xã giáo viên phải dạy cho trẻ

biết tri ân các anh hùng liệt sĩ, không vứt rác thải các nơi công cộng, không ngắt

lá bẻ cành cây các khu vui chơi, nhà bia, khu di tích …

Thông qua hoạt động vui chơi :Trẻ mầm non chơi mà học – Học bằng chơi

Hoạt động vui chơi mang tính tích hợp cao trong giáo dục trẻ Hoạt động chơi được tổ chức đáp ứng nhu cầu của trẻ, đồng thời tích hợp nội dung giáo dục, trong đó có nội dung giáo dục kĩ năng sống nên giáo viên lồng ghép giáo dục các kĩ năng sống thông qua nội dung từng trò chơi đặc biệt là các trò chơi phân vai

Vi dụ : Trò chơi bác sĩ : Qua trò chơi này cô giáo dạy tre biết cảm thông chia

sẻ với người ốm, với người thiệt thòi …

Thông qua hoạt động lao động - vệ sinh : Giáo dục trẻ đi đại tiện, tiểu tiện

đúng chỗ và khi đi xong biết dội nước, các đồ dùng vệ sinh được dùng để ngăn nắp … Điều này giúp trẻ tự khẳng định mình, nhận thức được khả năng của mình, góp phần tham gia vào lao động thực sự của người lớn và các bạn cùng tuổi nhằm bảo vệ môi trường và trường mầm non sạch, đẹp

Lao động chăm sóc vât nuôi, cây trồng: đây chính là những việc làm tốt cho môi trường, ngoài ra còn hình thành lòng tự hào ở trẻ khi được góp công sức của mình vào việc làm cho môi trường xanh - Sạch - đẹp thông qua các hoạt động này Giáo viên giáo dục trẻ các kĩ năng tự phục vụ bản thân , kỹ năng biết bảo vệ bản thân khi có nguy hiểm

Ví dụ : Khi trẻ trong phòng vệ sinh sàn nhà thường rất trơn thì phải làm như

thế nào

Hoạt động vệ sinh : Dọn đồ chơi, dọn dẹp chỗ chơi, lau bụi bẩn, rửa đồ chơi, dội nước sau khi đi vệ sinh khi đi vệ sinh, vứt rác vào đúng nơi quy định, không

hò hét, nói to, không nhổ nước bọt ở những nơi đông người , biết chăm sóc bảo

vệ cây cối, các con vật quanh nơi mình ở Thực hiện đúng lịch vệ sinh Trẻ biết phân loại rác, sống tiết kiệm: Giữ gìn đồ chơi, đồ dùng, tiết kiệm điện, nước trong sinh hoạt ở lớp và ở nhà : Tắt điện, hoặc nhắc người lớn tắt điện , tắt quạt khi không sử dụng, dùng chậu, cốc lấy nước không đẻ vòi nước chảy liên tục khi đánh răng, rửa mặt Biết cùng cô làm đồ dùng, đồ chơi từ các nguyên vật liệu

phế thải, biết giữ gìn quần áo,tay chân sạch sẽ,trẻ tham gia quyết dọn sân trường

* Biện pháp 3: Chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch giáo dục kỹ năng sống và tích hợp các nội dung hoạt giáo dục trẻ kĩ năng sống vào các chủ đề giáo dục trong năm học :

Căn cứ vào mục đích yêu cầu cầu và nội dung của chủ đề để lựa chọn nội dung giáo dục kĩ năng sống tích hợp một cách hợp lý và lập kế hoạc cụ thể chi tiết các kĩ năng sống lồng ghép phù hợp vào chủ đề

Các nội dung giáo dục kĩ năng sống được cụ thể hoá vào các chủ đề như sau:

a Chủ đề : Trường mầm non, bản thân, gia đình, Trường tiểu học

- Hiểu môi trường trường mầm non bao gồm:

+ Các phòng nhóm , sân vườn , cống rãnh

+ Các đồ dùng của lớp và của các nhân

+ Các đồ dùng của lớp và của cá nhân cô và trẻ, đồ chơi

- Phân biệt môi trường sạch và bẩn ở trường mầm non và gia đình

+ Môi trường sạch: Ngăn nắp, đủ ánh sáng, không có bụi, khói, mùi hôi, nấm mốc, tiếng ồn, nhiều cây xanh

+ Môi trường bị ô nhiễm: các đồ dùng sắp xếp không ngăn nắp, bụi bẩn, môi trường bị ô nhiễm bởi ; rác, nước thải sinh hoạt của người lớn và trẻ, tiếng ồn, các hoá chất, phân người và vật nuôi

- Xây dựng môi trường bằng hành vi phù hợp

+ Vứt rác đúng nơi quy định, không khạc nhổ bừa bãi, lau mạng nhện, lau bụi các đồ dùng, lau bụi cửa sổ

+ Sắp xếp các đồ dùng ngăn nắp

+ Yêu quý, giữ gìn, bảo vệ chăm sóc đồ dùng các nhân và đồ dùng gia đình và trường mầm non

+ Chăm sóc các con vật nuôi và các cây trồng ở gia đình và trường mầm non: lau lá, tưới nước, xới đất

+ Lao động hàng ngày : Trực nhật phòng học, góc thiên nhiên, chuẩn bị giờ học

- Biết quý trọng và giữ gìn đồ dùng, đồ chơi và áo quần sạch sẽ và dùng lâu bền

- Các hoạt động giải trí bằng những phương tiện khác nhau và mỗi người cần chú ý bảo vệ chúng khi sử dụng

- Có ý thức tiết kiệm nước trong sinh hoạt hàng ngày

- Trẻ biết suy nghĩ và giải quyết vấn đề trong cuộc sống có liên quan đến bảo vệ môi trường: điều gì sẽ sảy ra không bỏ rác vào thùng rác, ra khỏi phòng phải tắt

- Rửa tay trước khi ăn, ăn chín, uống chín, đeo khẩu trang khi đi ngoài đường, khi ngửi thấy mùi lạ không ăn, không uống, không uống nước pha nhiều phẩm màu

- Không cho trẻ chơi các thứ độc hại ( hoá chất, các đồ dẽ vỡ, sách , truyện tranh

và đồ chơi phản tác dụng giáo dục )

Giáo dục trẻ biết cách ứng xử với người lớn , biết cách xưng hô phù hợp với từng đối tượng : Ông bà, bố , mẹ cô giáo , bạn bè Dạy trẻ nghe và trả lời điện thoại

b Chủ đề : Nghề nghiệp

Giáo dục trẻ biết trong xã hội có nhiều nghề , nghề nào cũng cao quý giúp ích cho xã hội thông qua giáo dục trẻ kĩ năng giao tiếp và kĩ năng chia sẻ

Liên hệ một số nghề gần gũi xung quanh trẻ có thể làm gì để và giúp đỡ ông bảo vệ ,các cô giáo đỡ vất vả

Ví dụ : Trẻ và mọi người không vứt rác, giấy kẹo xung quanh trường lớp gây

mất vệ sinh môi trường

c Chủ đề: Tết và mùa xuân

Giáo dục trẻ kĩ năng giao tiếp và ứng sử có văn hóa qua việc thăm hỏi chúc tết, giáo lục trẻ các lễ nghi, truyền thống văn hóa , đi chùa , đi chơi công viên không ngắt hoa, lá, bẻ cành Dạy trẻ biết tự bảo vệ bản thân khi đi chơi : Đường trơn, mưa , gió , an toàn giao thông

d Chủ đề : Các hiện tượng tự nhiên:

Giáo dục trẻ kĩ năng tự bảo vệ để giữ an toàn bản thân : Không nên đi dưới trời mưa một mình, không ra ngoài khi có sấm sét có bão , biết chia sẻ, cảm thông với người khác khi bị tai nạn , thiên tai

Gió: Tác dụng của gió mạnh: Gió mạnh làm cho đường phố bụi có hại cho sức khoẻ con người, làm bẩn nhà cửa, đồ dùng Gió mạnh – Bão có thể làm đổ cây cối nhà cửa, các công trình xây dựng, các phương tiện giao thông đi lại khó khăn

- Các cách phòng tránh gió: Đội mũ, bịt khăn khi đi đường, mặc ấm khi có gió rét, khi có giông bão phải đòng kín cửa

Nắng và mặt trời:

- Tác hại của nắng, mặt trời: Nắng gay gắt làm cho con người, con vật khó chịu, nắng nhiều có thể làm cho cháy da Nắng nóng quá làm cho cây bị héo, trẻ em mắc một số bệnh nguy hiểm như: Sốt cao, viêm não Con người ra nắng lâu dể

bị cảm nắng, đau đầu Những biện pháp chống nắng: Con người ra đường đội

mũ, nón, bịt khăn che mặt, mặc áo chống nắng, đi găng tay, không ở ngoài trời lâu; trồng nhiều cây xanh lấy bóng mát

Nguyên nhân gây ra lũ lụt: Con người chặt phá rừng làm cho nước chảy nhanh

từ rừng về Cách chống lũ: Trồng cây gây rừng, khơi thông dòng chảy không đổ rác thải xuống ao, hồ, sông Ngoài việc giáo dục trẻ có kĩ năng tự bảo vệ bản thân thì còn giáo dục trẻ có kĩ năng biết tỏ thái độ với những việc nên làm và việc không nên làm để bảo bệ thiên nhiên tạo môi trường sống an toàn cho mọi người

e.Chủ đề thế giới động vật và thực vật

Con vật và cây cối có ích cho con người: Thức ăn, thuốc chữa bệnh, làm quần

áo, đồ dùng,đồ chơi, giúp con người vận chuyển hàng hoá, là phương tiện giải trí

Cây cối làm giảm ô nhiễn môi trường: Giảm bụi, tiếng ồn, chất độc hại, giảm nhiệt độ ngày hè vì vậy con người cần chăm sóc bảo vệ vật nuôi cây trồng Không bẻ hoa, ngắt lá cành cây nơi công cộng

Quan tâm đến động vật: Cho ăn, uống, làm vệ sinh chuồng tạo điều kiện gần giống với thiên nhiên cho động vật nuôi, và biết phản đối những người săn bắn thú rừng và động vật quý hiếm Giáo dục trẻ kĩ năng rửa tay trước , sau khi ăn

và sau khi đi vệ sinh

g Chủ đề phương tiện và luật giao thông

Giáo dục trẻ không vứt rác xuống lòng đường, xuống sông khi đi trên các phương tiện giao thông, không chơi dưới lòng đường , kĩ năng tự bảo vệ bản thân khi đi trên các phương tiện giao thông và cách ứng sử giao tiếp có văn hóa khi đi trên các phương tiện giao thông , kĩ năng thực hiện các luật giao thông bắt buộc

h Chủ đề : Quê hương - Đất nước – Bác Hồ

Chỉ đạo giáo viên dạy trẻ biết địa danh nơi trẻ sống, tình cảm quan hệ hàng xóm, dòng tộc họ hàng , người thân Di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, ngành nghề truyền thống Biết cảm thông chia sẻ với mọi người trong cộng đồng Có ý thức giữ gìn khi thăm quan các khu di tích , các danh lam thắng của quê hương , đất nước Giáo dục trẻ biết yêu kính Bác Hồ vị lãnh tụ của dân tộc

* Biện pháp 4: Giáo dục trẻ kĩ năng sống thông qua hoạt động lễ hội:

Thông qua việc tổ chức lễ hội như : “ Hội vui xuân” “ Tết trung thu” “ Tết giáng sinh” hình thành ở trẻ các kỹ năng, thái độ hành vi tích cực Trẻ tự hào về một số điệu múa, bài hát, truyện cổ tích, món ăn truyền thống của từng vùng ở từng ngày lễ Giáo dục trẻ biết sống chung với người khác, chấp nhận sự khác nhau của mỗi người , chia sẻ, gúp đỡ, sống có quy tắc, tổ chức theo yêu cầu của

xã hội, biết bảo vệ, giữ gìn môi trường và địa danh nơi diễn ra lễ hội Giáo dục trẻ biết yêu quý, bảo vệ duy trì các nghề truyền thống của địa phương Biết được danh nhân, biết phong tục, lối sống của một số dân tộc, ảnh hưởng của văn hoá đối với môi trường thiên nhiên và cuộc sống con người Ngoài ra việc kích thích trẻ cải tiến, sáng tạo trong trò chơi giúp trẻ tự tin vào bản thân, nhận ra giá trị của mình đồng thời phát triển trí tưởng tượng, khả năng sáng tạo, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hợp tác, kỹ năng xử lý các tình huống, giáo viên cần giáo dục trẻ biết ứng phó hợp và xử lý tốt với các tình huống sảy ra trong cuộc sống biết tự bảo vệ bản thân khi tham gia lễ hội : Không chen lấn, xô đẩy bạn, biêt chia sẻ nhường nhịn bạn, biết ứng phó khi lạc cha mẹ ở lễ hội tạo cho trẻ có kỹ năng hợp tác hiệu quả

* Biện pháp 5: Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh cùng thống nhất giáo dục trẻ kĩ năng sống

Xây dựng mối quan hệ tốt trong sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình là một nhiệm vụ quan trọng của trường mầm non Giáo viên là người đại diện nhà trường có trách nhiệm trực tiếp thực hiện nhiệm vụ này nhằm tạo ra môi trường giáo dục thuận lợi cho sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ Đồng thời giúp nhà trường phát huy được thế mạnh của gia đình trong công tác

chăm sóc và giáo dục trẻ em tạo nên sự thống nhất giáo dục trẻ giữa hai lực lượng Giáo viên cần tuyên truyền với phụ huynh giáo dục trẻ kĩ năng sống trong thời gian trẻ ở nhà bằng các phương pháp trò chuyện , tạo các tình huống giả định , kể các câu chuyện mang tính giáo dục với các nội dung sau: Các ứng

sử giao tiếp với người thân trong gia đình và mọi người xung quanh trẻ

Đây là hình thức thường làm nhưng lại đạt hiệu quả rất cao trong các hoạt động Việc giáo viên tích cực giao lưu với phụ huynh vào giờ đón trả trẻ giúp giáo viên dễ dàng nắm bắt tình hình của trẻ, hiểu được tính cách, hoàn cảnh sống của trẻ từ đó đề ra các biện pháp phù hợp cũng như cách tác động, phối hợp với phụ huynh trong việc rèn luyện trẻ đúng phương pháp

Nhận thức được tầm quan trọng của biện pháp này, tôi thường trao đổi, tuyên truyền phụ huynh hiểu những việc nên và không nên đối với trẻ để giúp trẻ có

kỹ năng sống tốt, trẻ có kỹ năng tự bảo vệ bản thân, tự tin trong cuộc sống Trẻ luôn bắt chước người lớn và cha mẹ trẻ là những người lớn gần gũi trẻ nhất Vì vậy các bậc làm cha làm mẹ đừng vô tình bỏ qua những cơ hội đơn giản và thuận lợi hàng ngày để hướng dẫn con những thói quen tốt để rồi sau đó lại bắt trẻ mất thời gian học lại những điều này ở một nơi khác với những người xa lạ Cha mẹ trẻ hãy chú ý giúp trẻ hình thành những kỹ năng sống tốt như kỹ năng giao tiếp xã hội để tự khám phá, đánh giá bản thân mình và người khác

Ví dụ: Cha hãy mẹ cho phép trẻ vui chơi bày biện đồ chơi theo theo ý thích

của trẻ, đừng bao giờ cấm đoán hay la mắng Điều quan trọng là hãy để trẻ tự thu dọn đồ chơi sau khi chơi xong Cha mẹ có thể cùng con thu dọn nhưng tuyệt đối không bao giờ được làm thay trẻ

Trong các dịp lễ tết cha mẹ nên tạo cơ hội khuyến khích trẻ tham gia dọn dẹp trang hoàng nhà cửa, phụ ông bà lau lá để gói bánh chưng, trang trí cây đào, cây quất, đi chợ tết mua sắm cùng mẹ…Ngoài ra, bố mẹ hãy lựa chọn những chương trình trên truyền hình phù hợp và bổ ích với bé để cả nhà cùng xem, khi xem khuyến khích các bé nói lên suy nghĩ cảm xúc của mình về những điều mà bé vừa được xem

Tôi cũng chỉ đạo giáo viên trao đổi với phụ huynh thường xuyên quan sát những biểu hiện của trẻ trong điều kiện và tình huống tự nhiên hàng ngày như quan sát xem trẻ có tự tin và tự nhiên khi giao tiếp với mọi người hay không? Trẻ có thích tham gia dã ngoại hay tham gia các nhóm sinh hoạt không? Trẻ có

tự nhiên sáng tạo khi chơi với đồ chơi không? Trẻ có lễ phép trong cách nói năng với người lớn hay không?… để từ đó có biện pháp rèn luyện và giáo dục trẻ thêm

Nhờ có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình trẻ mà tôi thấy trẻ ở trường tôi rất mạnh dạn, tự tin và hầu hết trẻ có kỹ năng sống cần thiết theo độ tuổi

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm