Vì vậy không chỉ riêng ở nước ta mà hầu hết các nước trên thế giới đều nhận thức đúng vai trò hàng đầu của GD&ĐT, đã và đang tiến hành đổi mới giáo dục một cách toàn diện và mạnh mẽ, mà
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI CÔNG TÁC QUẢN LÝ TRONG TRƯỜNG MẦM NON
Người thực hiện: Phạm Thị Minh Thanh
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường MN Tân Sơn
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý
THANH HÓA NĂM 2016
Trang 2MỤC LỤC
Trang
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 5 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 7
2.3 Các SKKN hoặc giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 9 2.3.1 Kiện toàn BGH, phân công công việc hợp lý XD đội ngũ CBGV
ổn định, có tính kế thừa và phát triển
9
2.3.2 Phát huy vai trò của Hiệu trưởng, Hội đồng trường và các tổ
trưởng chuyên môn
11
2.3.3 Nâng cao yêu cầu đối với CBGV theo yêu cầu chuẩn 12 2.3.4 Đổi mới phương pháp chăm sóc – giáo dục trẻ 12 2.3.5 Đổi mới công tác thi đua – khen thưởng 14 2.3.6 Sử dụng nhiều hình thức mới trong triển khai công việc 15 2.4 Hiệu quả của SKKN đối với HĐGD, với bản thân, đồng nghiệp
và nhà trường
15
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI CÔNG TÁC QUẢN LÝ TRONG
TRƯỜNG MẦM NON
1 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài:
Giáo dục có vai trò quan trọng đối với quá trình phát triển kinh tế của đất nước Đảng ta đã khẳng định trong Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII là “Giáo dục đào
Trang 3tạo phải trở thành quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển”
Ngày 4.11.2013, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ký ban hành Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế Tình hình trong nước và thế giới hiện nay với nhiều tác động khác nhau đã tạo
ra những chuyển biến sâu sắc trong giáo dục: Từ quan niệm về chất lượng giáo dục, nhân cách người học đến cách thưc tổ chức thực hiện quá trình giáo dục Nhà trường từ chỗ khép kín chuyển sang cơ chế mở cửa Mọi người dân, mọi tầng lớp
xã hội đều được tham gia học tập Các nhà giáo thay vì chỉ truyền đạt tri thức cho người học một cách thụ động chuyển sang cung cấp cho người học cách thu nhận thông tin chủ động và tự giác, nắm bắt kiến thức một cách cơ bản và khoa học Từ chỗ đầu tư cho giáo dục chỉ được xem là phúc lợi xã hội chuyển sang đầu tư cho sự phát triển Vì vậy không chỉ riêng ở nước ta mà hầu hết các nước trên thế giới đều nhận thức đúng vai trò hàng đầu của GD&ĐT, đã và đang tiến hành đổi mới giáo dục một cách toàn diện và mạnh mẽ, mà trọng tâm trước tiên là đổi mới về công tác Quản lý giáo dục tại các nhà trường - các cơ sở GD&ĐT trong toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân
Đổi mới công tác Quản lý giáo dục trong các Nhà trường chính là sự kế thừa, sự cải tiến hoặc đưa thêm yếu tố mới vào hoạt động Quản lý nhằm tạo ra một sự ổn định và thúc đẩy quá trình phát triển của một nhà trường Đây cũng chính là khâu đột phá để nâng cao chất lượng các nhà trường Chất lượng giáo dục phụ thuộc vào
4 yếu tố, đó là: Đội ngũ, cơ sở vật chất, đầu vào và công tác quản lý; trong đó công tác quản lý giữ vai trò quan trọng vì trong điều kiện đội ngũ, cơ sở vật chất, đầu vào như nhau, nơi đâu quản lý tốt thì nơi đó có chất lượng tốt hơn
Trang 4Tuy nhiên, đổi mới như thế nào để có hiệu quả? Như chúng ta đã biết, quản lý nhà trường là quản lý theo mục tiêu chất lượng, tức là phải làm cho chương trình, nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục phù hợp với các đối tượng học sinh cụ thể, các điều kiện học tập cụ thể Điều này, một mặt đòi hỏi hiệu trưởng phải có kế hoạch tổ chức thực hiện chương trình, mặt khác chỉ đạo tổ chức thực hiện tất cả các hoạt động giáo dục trong nhà trường, điều kiện cơ sở vật chất, ứng dụng CNTT, công tác đào tạo, bồi dưỡng tức là triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
Thực tế trong các nhà trường nói chung, trường mầm non nói riêng, công tác quản lý còn mang tính chất hành chính và kinh nghiệm cho nên chưa thực sự thúc đẩy được chất lượng toàn diện của nhà trường Các biện pháp quản lý được áp dụng theo lối mòn cũ dẫn đến sự trì trệ, không có những thay đổi, sáng tạo trong các hoạt động của nhà trường làm cho chất lượng giáo dục của nhà trường cũng bị ảnh hưởng Đó là một thực tế mà ngành giáo dục đã tổng kết và đánh giá, rút kinh nghiệm và chỉ đạo toàn ngành đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục
Nhằm góp phần tìm ra những biện pháp cải tạo thực trạng của công tác quản lý
và nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài
“Một số biện pháp đổi mới công tác quản lý trong trường mầm non”
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Căn cứ vào cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn từ đó tìm ra các biện pháp đổi mới công tác quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong trường mầm non
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Cán bộ quản lý trường mầm non
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
+ Trao đổi
+ Điều tra, khảo sát, đánh giá thực trạng
Trang 5+ Ứng dụng các biện pháp vào thực tế.
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
- Chủ trương đổi mới giáo dục và đào tạo, đổi mới công tác quản lý của Đảng, Nhà nước, Bộ giáo dục và Đào tạo:
Đổi mới giáo dục và đào tạo đã trở thành yêu cầu cần thiết trước bối cảnh trong nước và quốc tế trong đó có yêu cầu phải đổi mới công tác quản lý giáo dục Bắt đầu từ Nghị quyết Đại hội IV, ngày 11-1-1979 Bộ Chính trị đã ra Nghị quyết số 14-NQ/TW “về cải cách giáo dục” có nội dung: kiện toàn tổ chức quản lý và tăng cường công tác quản lý của ngành giáo dục Ngày 14-1-1993, Đảng ta cũng đã ban hành Nghị quyết số 04-NQ/HNTW, “Về tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo”
Đến Đại hội VIII, về giáo dục và đào tạo, Nghị quyết nhấn mạnh với những nội
dung chủ yếu: cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách
hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Tại Đại
hội IX, về vấn đề giáo dục và đào tạo, Nghị quyết đã nêu rõ: “ Tiếp tục nâng cao
chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học, hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục
Cuối năm 1996, tại Hội nghị lần thứ hai (khoá VIII), Nghị quyết Trung ương 2
ra đời Qua 5 năm thực hiện, Đảng đã ban hành Kết luận nêu rõ nền giáo dục nước nhà có bước phát triển mới Tuy có nhiều thành tựu nhưng nền giáo dục nước ta còn đứng trước nhiều khó khăn, yếu kém, nhất là về chất lượng và quản lý nhà nước về giáo dục….Để thực hiện các nhiệm vụ đề ra, cần tập trung làm tốt các việc: Đổi mới mạnh mẽ quản lý nhà nước về giáo dục, Xây dựng và triển khai chương trình “xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn diện”…
Trang 6Để cụ thể hoá việc thực hiện Kết luận Hội nghị Trung ương 6 (khoá IX), Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 40-CT/TW, ngày 15-6-2004 “Về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”
Ban Bí thư xác định mục tiêu là: xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước
Để đạt được mục tiêu trên, Ban Bí thư yêu cầu các cấp uỷ, tổ chức đảng chỉ đạo thực hiện tốt một số nhiệm vụ: củng cố, nâng cao chất lượng hệ thống các trường
sư phạm, các trường cán bộ quản lý giáo dục; tiến hành rà soát, sắp xếp lại đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đảm bảo đủ số lượng và cân đối về cơ cấu, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục; đẩy mạnh việc đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục theo hướng hiện đại và phù hợp với thực tiễn Việt Nam; đổi mới, nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; xây dựng và hoàn thiện một số chính sách, chế độ đối với đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục; tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ này
Tại Đại hội X, Đảng chủ trương: “Đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, phát
triển nguồn nhân lực chất lượng cao”, nêu lên những điểm cần chú ý trong đó có nội dung: Đổi mới cơ chế quản lý giáo dục Để đạt được Mục tiêu cụ thể đến năm
2000, Trung ương đề ra những giải pháp chủ yếu trong đó có giải pháp “Đổi mới
công tác quản lý giáo dục”
Trang 7Từ năm học 2009-2010, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã xác định chủ đề của năm học là “Đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục” và tiếp tục thực hiện trong năm học 2010-2011
- Quản lý giáo dục, đổi mới công tác quản lý giáo dục, chất lượng giáo dục:
Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý tới khách thể quản
lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt hiệu quả cao
Đổi mới công tác quản lý trong nhà trường là cách đổi mới tư duy nhằm đạt mục đích nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục, cũng là cách quản lý hiệu nghiệm
để đạt chất lượng giáo dục của nhà trường
Chất lượng giáo dục nhà trường là mức độ đạt được mục tiêu giáo dục và thỏa mãn nhu cầu của học sinh, là kết quả của quá trình giáo dục được biểu hiện ở mức
độ nắm vững kiến thức, hình thành những kỹ năng, thái độ cần thiết và được đo bằng các chuẩn mực: Chất lượng đầu vào, chất lượng quá trình dạy học và chất lượng kết quả học tập của học sinh
Công tác quản lý nhà trường gồm có 4 bước: Xây dựng kế hoạch, Thực hiện kế hoạch, Kiểm tra, đánh giá và Sơ kết, tổng kết
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
2.2.1 Thực trạng:
Năm học 2015-2016, Trường mầm non Tân Sơn có 18 nhóm lớp với 650 cháu
học sinh Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên là 58 người Trình độ giáo viên đạt chuẩn có 58/58 giáo viên = 100% Trình độ cán bộ giáo viên đạt trên chuẩn có
47/58 giáo viên = 81%
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ năm học, nhà trường có những thuận lợi và khó khăn như sau:
a Thuận lợi:
Trang 8Hoạt động của nhà trường được sự quan tâm của Đảng ủy, UBND, HĐND Phường Tân Sơn, thành phố Thanh Hóa và sự chỉ đạo sâu sát về chuyên môn của Phòng GD&ĐT Thành phố, Sở GD&ĐT tỉnh Thanh Hóa
Được sự hỗ trợ của các cơ quan ban ngành, đoàn thể đặc biệt là sự ủng hộ của Ban đại diện cha mẹ học sinh và phụ huynh trong toàn trường
Đội ngũ cán bộ quản lý đầy đủ về số lượng, có trình độ chuyên môn vững vàng,
có năng lực, có thâm niên trong nghề với nhiều kinh nghiệm đã được trau dồi, tích lũy Đội ngũ giáo viên, nhân viên trẻ, khỏe, nhiệt tình, tâm huyết, yêu nghề yêu trẻ, tích cực học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực
sư phạm Có nhiều biện pháp trong việc nâng cao chất lượng CS - GD trẻ
b Khó khăn:
Tuy trường Mầm non Tân Sơn đóng trên địa bàn phường Tân Sơn thuộc trung tâm thành phố nhưng là một phường nhiều khó khăn với nguồn thu thấp, vẫn còn
có những gia đình thuộc diện hộ cận nghèo, kinh tế eo hẹp
Trường đông học sinh, nhiều nhóm lớp, các hoạt động chuyên môn cũng như các phong trào thường xuyên, liên tục đòi hỏi nhiều nhân lực, vật lực và sự năng động, nhạy bén trong công tác quản lý
Trường đã có bề dày truyền thống cũng như thành tích cao trong nhiều năm qua,
vì vậy để không dừng lại, tiếp tục phát huy và phát triển trong giai đoạn tiếp theo rất cần thiết phải có sự đổi mới toàn diện trên mọi lĩnh vực của nhà trường đặc biệt
là trong công tác quản lý Vì vậy, đây cũng là một áp lực rất lớn đối với đội ngũ CBQL của nhà trường
Để tìm hiểu thực trạng công tác quản lý trong trường mầm non, chúng tôi tiến hành đánh giá công tác quản lý thông qua điều tra giáo viên, phụ huynh về các hoạt động quản lý của BGH và hiệu quả Đánh giá chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, CSVC và đội ngũ CBGVNV
2.2.2 Kết quả thực trạng:
Trang 9Thông qua các biện pháp tìm hiểu thực trạng, chúng tôi thu được kết quả như sau:
* Về chất lượng chăm sóc – giáo dục trẻ:
Năm học
Cân nặng Chiều cao Xếp loại Kênh
BT
Kênh SDD
Kênh CH SVĐT
Kênh BT
Kênh thấp còi
Tốt Khá TB Chưa
đạt
2014-2015 98,4 0,7 0,9 99,3 0,7 74,9 23,5 1,6 0
* Về các hoạt động và phong trào thi đua năm học 2014-2015: Hoàn thành nhưng chưa nổi bật
2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Kiện toàn Ban giám hiệu, phân công công việc hợp lý Xây dựng đội ngũ cán bộ, giáo viên ổn định, có tính kế thừa và phát triển:
Ban giám hiệu là nhân tố quyết định hiệu quả quản lý trong nhà trường Để công tác quản lý trong nhà trường đạt kết quả cao đòi hỏi phải có một bộ máy quản lý đầy đủ về số lượng, đảm bảo về trình độ, năng lực quản lý và kinh nghiệm Đổi mới công tác quản lý đòi hỏi phải xây dựng được một bộ máy quản lý gọn nhẹ, cơ cấu khoa học và hợp lý Chỉ cần thiếu đi một người trong bộ máy là quá trình điều hành đã trở nên khó khăn hơn rất nhiều Ngay từ khi Ban giám hiệu cũ đang còn đảm bảo đầy đủ cơ cấu, số lượng, chúng tôi đã có kế hoạch bồi dưỡng nguồn kế cận Khi có cán bộ quản lý sắp nghỉ chế độ, nhà trường đã có đề nghị cấp trên bổ nhiệm bổ sung kịp thời Vì vậy, bộ máy quản lý luôn đảm bảo đầy đủ để hoạt động nhịp nhàng và đạt hiệu quả cao
Trang 10Để Ban giám hiệu thực sự phát huy hết năng lực của mình, người Thủ trưởng đơn vị phải có sự phân công chức năng, nhiệm vụ hợp lý, phát huy được sở trường của mỗi cá nhân Ngoài các nhiệm vụ quản lý chuyên môn theo chuyên ngành đào tạo thì người có tuổi cao thì đảm nhận các nhiệm vụ quản lý con người, chế độ dinh dưỡng, người trẻ tuổi thì đảm nhiệm các công việc mang tính phong trào, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, phát triển năng khiếu
Việc phân công chức năng nhiệm vụ hợp lý phải thực hiện đến từng giáo viên, nhân viên ngay từ đầu năm học Khi phân công nhiệm vụ, người cán bộ quản lý phải lưu ý đến từng đặc điểm về năng lực, cá tính, sức khỏe, hoàn cảnh sống…để phân công, sắp xếp đội ngũ hợp lý Thực hiện phân công trách nhiệm rõ ràng, cụ thể cho từng cá nhân, từng bộ phận trong đơn vị, có như vậy mới tạo điều kiện tốt
để phát huy tính chủ động, sáng tạo và tinh thần trách nhiệm của mọi CB,GV và đây cũng chính là nhân tố tạo điều kiện xây dựng một tập thể sư phạm đoàn kết, đủ mạnh để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng Nhà trường ngày một phát triển
Xây dựng đội ngũ cán bộ, giáo viên có tính ổn định, kế thừa và phát triển là yếu
tố có tính quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở các Nhà trường Do vậy người lãnh đạo, quản lý nhà trường phải xây dựng được một kế hoạch phát triển đội ngũ theo quan điểm phát triển chiến lược nguồn nhân lực trong giáo dục đào tạo Phải chú trọng và quan tâm dến chất lượng đội ngũ, bên cạnh việc đẩy mạnh công tác tự học, tự bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học cũng cần tạo đủ điều kiện thuận lợi để cán bộ, giáo viên có điều kiện tham gia học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ dưới nhiều hình thức khác nhau, đồng thời thường xuyên chăm lo sự phát triển của đội ngũ cán bộ quản lý kế cận, nhằm tạo ra thế ổn định nguồn nhân lực và khả năng thích nghi với sự biến đổi của Giáo dục trong xu thế hội nhập giáo dục khu vực và trên thế giới hiện nay, với mục đích cuối cùng là đảm