- Nêu được nội dung cơ bản của nền dân chủ trong lĩnh vực KT, CT, văn hoá, xã hội b kĩ năng Biết thực hiện quyền làm chủ trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội phù hợp với l
Trang 1Trường THPT ATK Tân Trào
BÀI 10: NỀN DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
Ôn tập
a) kiến thức.
- Nêu được bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
- Nêu được nội dung cơ bản của nền dân chủ trong lĩnh vực KT, CT, văn hoá, xã hội
b) kĩ năng
Biết thực hiện quyền làm chủ trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội phù hợp với lứa tuổi
c) Thái độ
Tích cực tham gia vào các hoạt động thể hiện tính dân chủ phù hợp với lứa tuổi, phê phán các hành vi, luận điệu xuyên tạc, chống lại nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
2 Chuẩn bị của GV và HS
a) Chuẩn bị của giáo viên
b) Chuẩn bị của học sinh
3 Tiến trình bài dạy.
1 Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
* Thực chất của vấn đề dân chủ.
- Dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân
- DC là SP của cuộc đấu tranh giữa NDLĐ bị áp bức với bóc lột
- Trong XH loài người đã và đang có 3 nền dân chủ: DC chủ nô, DC tư sản và DC XHCN
- So sánh về quyền lực
+ Giống nhau: Q.lực thuộc về nhân dân
+ Khác nhau:
* DCCN & DCTS: quyền lực thuộc về thiểu số
* DC XHCN: quyền lực về toàn số ND
- So sánh DCTS với DC XHCN.
DCTS
- P.vụ lợi ích của thiểu số (GCTS)
- Mang bản chất giai cấp tư sản
- Do các Đảng của GCTS l đạo, t.hiện đa nguyên ch.trị
- Tư hữu về TLSX
DCXHCN
- Phục vụ lợi ích của đa số NDLĐ
- Mang bản chất Giai cấp công nhân
- Do ĐCS lãnh đạo, thực hiện nhất nguyên ch.trị
- Công hữu về TLSX
* Bản chất của nền dân chủ XHCN.
Về bản chất, nền dân chủ XHCN là nèn dân chủ của quảng đại quần chúng nhân dân, được thực hiện chủ yếu bằng Nhà nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Bản chất của nền dân chủ XHCN được thể hiện cụ thể trên những phương diện sau
- Mang bản chất của giai cấp công nhân
Trang 2- Lấy hệ tư tưởng Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng, do ĐCS VN lãnh đạo.
- Có cơ sở kinh tế là chế độ công hữu về TLSX
- Là nền dân chủ của nhân dân lao động
- Gắn liền với pháp luật, kỉ luật, kỉ cưởng
2 Xây dựng nền dân chủ XHCN ở Việt Nam.
Mục đích: Đem lại quyền lực thực sự cho nhân dân.
a Nội dung cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực KT.(đọc thêm)
b ND cở bản của dân chủ trong lĩnh vực chính trị.
- Thực hiện mọi quyền lực thuộc về nhân dân
- Biểu hiện:
+ Quyền bầu cử, ứng cử
+ Tham gia quản lý nhà nước
+ Kiến nghị với các cơ quan nhà nước
+ Tự do ngôn luận, tự do báo chí, tư do tín ngưỡng
+ Khiếu nại tố cáo
c ND cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực văn hóa.
- Thực hiện quyền làm chủ và bình đẳng trong lĩnh vực văn hóa
- Biểu hiện:
+ Tham gia đời sống văn hóa, văn nghệ
+ Hưởng lợi ích sáng tạo văn hóa, văn nghệ
+ Sáng tác, phê bình văn học, nghệ thuật
d Nội dung cơ bản của dân chủ trong lĩnh vực XH.
- Quyền lao đông,nam nữ bình đẳng
- Bảo vệ sức khỏe, bảo hiểm
- Quyền đảm bảo về vật chất và tinh thần
-Quyền bình đẳng về nghĩa vụ và quyền lợi, về cống hiến và hưởng thụ
3 Những hình thức cơ bản của dân chủ.
a Dân chủ trực tiếp.
- Khái niệm: - Dân chủ trực tiếp là hình thức dân chủ với những qui chế, thiết chế để nhân dân thảo luận, biểu quyết, tham gia trực tiếp quyết định công việc của cộng đồng, của Nhà nước ( không phân biệt giới tính, địa vị, tôn giáo ) VD sgk.
- Những hình thức phổ biến của dân chủ trực tiếp là:
+ Trưng cầu ý dân (trong phạm vi toàn quốc)
+ Bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp
+ Thực hiện sáng kiến pháp luật (nhân dân tham gia xd, sửa đổi, bổ sung PL)
+ Làm chủ trực tiếp bằng các hình thức nhân dân tự quản, xd và thực hiện các qui ước, hương ước phù hợp PL
ND bình đẳng và tham gia trực tiếp vào các lĩnh vực KT, CT, VH, XH…và biểu quyết theo đa số
b Dân chủ gián tiếp.
- Khái niệm: - Dân chủ gián tiếp là hình thức dân chủ thông qua những qui chế, thiết chế để nhân dân bầu ra những người đại diện thay mặt mình quyết định các công việc chung của cộng đồng, của Nhà nước.
(thông qua các cơ quan đại diện như MTTQ và các đoàn thể nhân dân) HS nêu vd sgk
Trang 3- ND thể hiện quyền làm chủ và tham gia quản lý nhà nước thông qua những người,
cơ quan đại diện
* Mối quan hệ dân chủ trực tiếp và dân chủ gián tiếp.
- Đều là hình thức của chế độ dân chủ và có quan hệ mật thiết với nhau
Vì vậy, phải kết hợp hai hình thức này để phát huy tối đa hiệu quả nền dân chủ
XHCN
Ôn tập
Nhận biết
Câu 1.Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là nền dân chủ của
A giai cấp công nhân B quảng đại quần chúng nhân dân
C những người quản lý D giai cấp nông dân
Câu 2 Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa mang bản chất của giai cấp
A công nhân B nông dân C trí thức D.tiểu thương
Câu 3 Có mấy hình thức cơ bản của dân chủ?
A 1 B 2 C 3 D 4
Câu 4 Cơ sở kinh tế củanền dân chủ xã hội chủ nghĩa là chế độ
A tư hữu về tư liệu sản xuất B tư hữu về quá trình sản xuất
C công hữu về tư liệu sản xuất D công hữu về quá trình sản xuất
Câu 5: Dân chủ là quyền lực thuộc về
A nhân dân B tự do C con người D xã hội
Câu 6 Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa gắn với
A đạo đức B pháp luật C phong tục D truyền thống
Câu 7 Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa được thực hiện trên các lĩnh vực nào?
A Kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội
B Kinh tế, chính trị, tôn giáo
C Kinh tế, chính trị, tư tưởng, tinh thần
D Chính trị, văn hóa, giáo dục
Câu 8.Nền dân chủ XHCN dựa trên hệ tư tưởng nào?
A Giai cấp công nhân B Giai cấp nông dân
C Giai cấp tư sản D Hệ tư tưởng Mác – Lênin
Câu 9 Dân chủ XHCN là nền dân chủ
A phổ biến nhất B rộng rãi và triệt để nhất
C tuyệt đối nhất D hoàn hảo nhất
Thông hiểu
Câu 1 Khẳng định nào là sai khi nói về nền dân chủ xã hội chủ nghĩa?
A Là nền dân chủ của nhân dân lao động
B Gắn liền với đạo đức
C Mang bản chất giai cấp công nhân
D Lấy hệ tư tưởng Mác-Lê-nin làm nền tảng tinh thần
Câu 2 Trong lĩnh vực văn hoá công dân thực hiện quyền nào dưới đây?
A Quyền được đảm bảo về mặt vật chất và tinh thần
B Quyền sáng tác, phê bình văn học, nghệ thuật
Trang 4C Quyền bình đẳng nam, nữ.
D Quyền được hưởng an toàn xã hội và bảo hiểm xã hội
Câu 3.Nội dung nào không phải là dân chủ trong lĩnh vực xã hội?
A Quyền được đảm bảo về mặt vật chất và tinh thần
B Quyền bình đẳng nam, nữ
C Quyền sáng tác, phê bình văn học, nghệ thuật
D Quyền được hưởng an toàn xã hội và bảo hiểm xã hội
Câu 4 Quyền sáng tác, phê bình văn học, nghê thuật thuộc nội dung cơ bản của dân
chủ trong lĩnh vực
A văn hoá B chính trị C kinh tế D xã hội
Câu 5.Quyền nào dưới đây là một trong các nội dung dân chủ trong các lĩnh vực
chính trị?
A.Quyền sáng tác văn học B Quyền bình đẳng nam nữ
C.Quyền tự do báo chí D Quyền lao động
Câu 6 Trong lĩnh vực chính trị, người đại diện cho nhân dân, được sự ủy thác của
nhân dân là?
A.Đại biểu Quốc hội B Thủ tướng chính phủ
C Chủ tịch nước D Chủ tịch Quốc hội
Câu 7.Đấu tranh với tệ nạn mê tín, dị đoan là biểu hiện của dân chủ ở lĩnh vực nào?
A Xã hội B Văn hóa C Tư tưởng D Chính trị
Vận dụng
Câu 1 Trong buổi họp thôn, bác A tham gia góp ý kiến về việc xây dựng đường bê
tông của thôn mình Vậy, bác A đã thực hiện hình thức dân chủ nào dưới đây?
A Dân chủ trực tiếp B Dân chủ gián tiếp
C Dân chủ mở rộng D Dân chủ đại diện
Câu 2.A đã 18 tuổi, A rất vui mừng vì đây là lần đầu mình được cầm lá phiếu đi bầu
cử Hội đồng nhân dân các cấp VậyA đã thực hiệnhình thức dân chủ nào dưới đây?
A Dân chủ trực tiếp B Dân chủ gián tiếp
C Dân chủ mở rộng D Dân chủ của nhân dân
Câu 3 Thông qua quyền bầu cử của mình, bạn A đã thực hiện quyền công dân của
mình ở hình thức dân chủ nào dưới đây?
A Dân chủ trực tiếp B Dân chủ gián tiếp
C Dân chủ mở rộng D Dân chủ của nhân dân
Câu 4.Thấy anh Y đang chặt trộm gỗ ở rừng phòng hộ, X liền tố cáo anh Y,vậy X
đang thực hiện quyền dân chủ trong lĩnh vực nào dưới đây?
A Trong lĩnh vực kinh tế B Trong lĩnh vực chính trị
C Trong lĩnh vực văn hoá D Trong lĩnh vực xã hội
Câu 5 A là học sinh trường THPT đã tham gia cuộc thi sáng tác thơ văn trên báo
Hoa học trò và đạt giải nhất Vậy A đã tham gia xây dựng nền dân chủ XHCN ở lĩnh vựcnào dưới đây?
A Kinh tế - chính trị B Chính trị - văn hoá
Trang 5C Văn hoá – xã hội D Kinh tế - văn hoá.
Câu 6: “ Bà mẹ khi mang thai, trẻ em đều được tiêm vắc xin phòng bệnh miễn phí”
là thể hiện của nội dung dân chủtrong lĩnh vực nào dưới đây?
Câu 7 Phường H chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho các gia đình chính sách
là thể hiện dân chủ ở lĩnh vực nào sau đây?
A Kinh tế B Chính trị C Văn hóa D.Xã hội
Câu 8.Hành vi nào dưới đây thể hiện dân chủ trong lĩnh vực văn hóa?
A Anh X ứng cử vào hội đồng nhân dân phường
B Chị B tham gia phê bình văn học
C.Anh H tham gia góp ý vào dự thảo luật
D.Chị C phát biểu ý kiến trong cuộc họp cơ quan
Câu 9.Trong đợt sửa đổi Hiến pháp 2013, nhân dân được tham gia góp ý xây dựng
sửa đổi, bổ sung Hiến pháp Việc làm này của nhân dân được thực hiện thông qua hình thức dân chủ nào dưới đây?
Câu 10 Đầu năm học các bạn học sinh lớp 10 được cô giáo chủ nhiệm hướng dẫn
bầu lớp trưởng, bí thư, tổ trưởng Vậy các bạn đã thực hiện hình thức dân chủ nào?
A Dân chủ trực tiếp B Dân chủ gián tiếp
C Dân chủ mở rộng D Dân chủ hình thức
Vận dụng cao
Câu 1 Ông A thường nghe đài phản động nói về Việt Nam không có nền dân chủ
và nói chuyện với ông Y là Việt nam vi phạm nhân quyền, B là học sinh lớp 11 nghe được câu chuyện trên và giải thích cho ông A rằng Việt Nam đảm bảo các quyền dân chủ của nhân dân Nhưng ông A không đồng ý với ý kiến của B Theo em ai là người hiểu không đúng về dân chủ?
A Ông A B Ông Y
Câu 2.Trong giờ học cô giáo luôn đặt ra nhiều câu hỏi và các tình huống yêu cầu các
em học sinh trả lời nhưng không ai giơ tay phát biểu A cho rằng quyền phát ngôn
là thích nói gì thì nói, B thì cho rằng biết thì mới nói, C thì thì cho rằng thích thì nói không thích thì thôi, D cho rằng mọi người có quyền phát biểu là quyền dân chủ của mọi công dân Vậy ai là người hiểu đúng về quyền dân chủ?
A Bạn A và C B Bạn B và C C Bạn D D Bạn D và B
Câu 3 Ông B tham gia phát biểu ý kiến về việc giữ gìn vệ sinh môi trường chung ở
thôn, xóm trong cuộc họp thôn, Ông S phản bác lại ý kiến của ông B và cho rằng bảo vệ môi trường là trách nhiệm của cá nhân, ô X có quan điểm cho rằng chỉ cần vệ sinh ở gia đình là đủ Ông P cho rằng ông B nói đúng vì bảo vệ moi trường là trách nhiệm của mọi người Theo em ý kiến của ai là đúng?
A Ông B B.Ông S và X C Ông P và B D Ông B và X