GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ VỚI CÁC CHỦ THỂ QUẢN LÍ VÀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DU LỊCH NHẰM PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH ẨM THỰC Ở VIỆT NAM

Trên cơ sở xu hướng phát triển của thời gian làm việc, thời gian ngoài giờ làm việc và thời gian rỗi, các chuyên gia đã dự đoán, số ngày làm việc bình quân một năm sẽ không vượt qúa 200. Đó là điều kiện thực tế và khả năng tăng số ngày nghỉ phép trong năm cho phép các tổ chức du lịch thu hút được thêm khách đến các cơ sở của mình.

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 4

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH ẨM THỰC 7

1.1 Định nghĩa loại hình du lịch ẩm thực 7

1.1.1.Khái niệm văn hóa ẩm thực 7

1.1.2.Khái niệm loại hình du lịch ẩm thực 7

1.1.3.Phân biệt loại hình du lịch ẩm thực với các loại hình du lịch tương tự 8

1.2.Đặc điểm của loại hình du lịch ẩm thực 9

1.3 Điều kiện phát triển loại hình du lịch ẩm thực 11

1.3.1.Điều kiện chung phát triển du lịch 11

1.3.2.Điều kiện đặc trưng phát triển du lịch ẩm thực 16

1.4.Ý nghĩa của việc phát triển loại hình du lịch ẩm thực đối với Việt Nam 20

1.4.1.Về mặt kinh tế 20

1.4.2.Về mặt xã hội 21

TỔNG KẾT CHƯƠNG I 23

CHƯƠNG II: THƯC TRẠNG PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH ẨM THỰC TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY 24

2.1.Thực trạng về các điều kiện phát triển du lịch ẩm thực ở Việt Nam 24

2.1.1.Về điều kiện tài nguyên du lịch 24

2.1.2.Về cơ sở vật chất kĩ thuật du lịch 27

2.1.3.Về nguồn nhân lực 31

2.1.4.Sự tham gia của cộng đồng dân cư địa phương 33

2.1.5.Sự đảm bảo về vệ sinh và an toàn thực phẩm 35

2.1.6.Hệ thống chính sách và nguyên tắc đảm bảo sự phát triển lâu dài hoạt động kinh doanh du lịch ẩm thực của các chủ thể quản lí nhà nước,các đơn vị kinh doanh du lịch 37

2.1.7.Đối tượng khách của loại hình du lịch ẩm thực Việt Nam 37

2.2.Đánh giá sự phát triển loại hình du lịch ẩm thực ở Việt Nam qua mô hình SWOT 39

TỔNG KẾT CHƯƠNG II 42

CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ VỚI CÁC CHỦ THỂ QUẢN LÍ VÀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DU LỊCH NHẰM PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH ẨM THỰC Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI 43

3.1 Giải pháp phát triển du lịch ẩm thực ở Việt Nam trong thời gian tới .43

3.1.1.Giải pháp về quy hoạch phát triển du lịch 43

3.1.2.Giải pháp phát triển cơ sở vật chất kĩ thuật du lịch 44

3.1.3.Giải pháp về đào tạo,phát triển nguồn nhân lực 44

3.1.4.Tuyên truyền,nâng cao nhận thức về du lịch ẩm thực 45

3.1.6 Ban hành hệ thống chính sách quản lí thống nhất,đầy đủ 49

3.2 Kiến nghị của bản thân 50

3.2.1.Kiến nghị với Tổng cục du lịch 50

3.2.2.Kiến nghị với cục VSATTP 50

3.2.3.Kiến nghị với các đơn vị kinh doanh sản phẩm du lịch ẩm thực 50

3.2.4.Kiến nghị với chính quyền địa phương 51

3.2.5.Kiến nghị với nhân dân các địa bàn phát triển du lịch ẩm thực 51

TỔNG KẾT CHƯƠNG III 52

KẾT LUẬN 53 TÀI LIỆU THAM KHẢO 54

LỜI MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

Ai cũng biết rằng: Văn hóa ẩm thực là một biểu hiện quan trọng trong đờisống con người, nó hàm chứa trong đó những ý nghĩa triết lý

Từ xa xưa , trong dân gian đã tổng kết thành câu tục ngữ: “Học ăn, học nói,học gói, học mở” chủ yếu để nhắc nhở những người mới bước vào đời thì khâu đầutiên là “học ăn” Ở các nước khác trên thế giới, ngoài quan niệm dân gian thì cácnhà chuyên môn, những người yêu thích,am hiểu về ẩm thực… đều bàn luận, viếtnhững tài liệu, những cuốn sách hay về nghệ thuật ăn uống Có ý kiến cho rằng:

“Chính tạo hóa giúp con người kiếm thức ăn, nuôi sống họ lại còn cho họ nếm mùikhoái lạc với các món ăn ngon.” Đó thực sự là một niềm vui ,niềm hạnh phúc lớnlao của con người, là phần thưởng của tạo hóa dành cho con người Mỗi dân tộctrong quá trình lịch sử hình thành và phát triển của mình đều có phong cách ẩm thựcvới những đặc thù nhất định, nên đã có người nhận xét: “Có thể đoán biết đượcphần chính yếu của số phận một dân tộc thông qua việc quan sát họ ăn như thếnào.”.Đối với cá nhân riêng lẻ cũng vậy, “Hãy cho tôi biết anh thường xuyên thích

ăn món gì, tôi sẽ có thêm cứ luận để nói rõ cho anh biết anh là người thế nào.” Đã

có một vài nhận xét thú vị được rút ra như sau :

-Ăn chính là nghệ thuật : “Chúng ta dựa vào trí tuệ mẫn tiệp ,tình cảm đẹp đẽ

để xây dựng cuộc sống có chất lượng cao ,ngày một hoàn thiện Vì vậy cần phải biếtchọn thức ăn ngon – đó là một biểu hiện của chất lượng cuộc sống” Rõ ràng , biếtchọn thức ăn ngon, phù hợp với mình là cả một nghệ thuật

-Ăn là biểu hiện của văn hóa ứng xử: “Ăn thô tục là không biết ăn.”Cha ông ta dạy: “Ăn trông nồi, ngồi trông hướng” là rất ý nhị Có quan niệm còncho rằng khi ăn cũng phải giữ phong độ uy vũ, mạnh mẽ, chân tình nhưng tránh thôlậu “Nam thực như hổ, nữ thực như miêu” là muốn nhấn mạnh ý người nam ănphải khỏe, tư thế vẫn tỏ rõ nam tính, trái lại ,nữ nhi phải ăn uống dịu dàng, làmdáng, thể hiện cả nữ tính yểu điệu như mèo cả trong khi ăn

- Ăn chính còn là thực hiện niềm vui sáng tạo: “Phát hiện một món ăn mớiphải thấy là vui sướng như phát hiện ra một ngôi sao mới” Tạo ra một món ăn mới

triển và thực ra nó cũng là một trong những nguồn cảm hứng vô tận cho những aiyêu nó, để tâm sức vào nghiên cứu nó.

Cuối cùng, thiết nghĩ khi chuẩn bị món ăn, người đầu bếp phải tính toán lượngnguyên liệu sao cho vừa đủ với số lượng khách; sắp xếp nồi, niêu, xoong, chảo, bát,đĩa, thìa, dao, thớt sao cho gọn gàng , sạch sẽ Nấu món ăn nào trước, món ăn nàosau phải hợp lý, thứ tự, thái độ nấu nướng vui vẻ, hứng khởi Khi dọn ăn, nên chú ýlời mời chào tiếp cho chu đáo , ý vị thì càng làm cho các món ăn ngon thêm bộiphần Văn hóa ẩm thực ngày được đông đảo công chúng và các chuyên gia văn hóachú ý không chỉ ở nước ta mà ở nhiều nước Chính vì vậy ,văn hóa ẩm thực cũngđược coi như một tài nguyên du lịch,thu hút với những đối tượng khách muốn tìmhiểu về văn hoá ẩm thực của một quốc gia,vùng miền.Khoảng chục năm trước,trênthế giới đã xuất hiện loại hình du lịch ẩm thực.Kể từ khi khai sinh thật sự của nó nhưmột ngành công nghiệp vào năm 2003 ,du lịch ẩm thực đã phát triển theo cấp số nhânmỗi năm ,được đo bằng một số chỉ số.Trước tiên ,số lượng người tiêu dùng quan tâmđến đối tượng đã phát triển nhanh chóng qua cách tăng cho thấy du lịch ẩm thực trêntruyền hình.Một thực tế là ngày càng xuất hiện nhiều hơn nhiều hơn các chương trình

ẩm thực trên các kênh du lịch và ngược lại ,du lịch trên các kênh thực phẩm Bêncạnh đó ,thống kê của ICTA –hiệp hội du lịch ẩm thực –cũng cho thấy sự tăng nhanh

về số lượng thành viên đã cho thấy sự phát triển của du lịch ẩm thực trên thế giớinhững năm gần đây.Tuy nhiên đến nay,du lịch ẩm thực vẫn còn là khái niệm khá mới

lạ ở Việt Nam.Đó thực sự là một sự lãng phí nguồn tài nguyên phát triển du lịch.Vìvậy,tôi viết về đề tài này với mong muốn có thể nghiên cứu sâu hơn về các điều kiệnphát triển loại hình du lịch ẩm thực tại Việt Nam,từ đó đề ra một vài giải pháp nhằmphát triển loại hình du lịch này tại Việt Nam trong thời gian tới

2 Mục tiêu,nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

Mục tiêu nghiên cứu

Phát triển loại hình du lịch ẩm thực tại Việt Nam trong thời gian tới

Nhiệm vụ nghiên cứu

-Chỉ ra tiềm năng phát triển loại hình du lịch ẩm thực tại Việt Nam

-Đánh giá mức độ phát triển của loại hình du lịch ẩm thực tại Việt Nam hiện nay-Đề xuất những giải pháp nhằm phát triển loại hình du lịch ẩm thực tại ViệtNam trong thời gian tới

3.Đối tượng nghiên cứu

Loại hình du lịch ẩm thực

4.Phạm vi nghiên cứu

Trên lãnh thổ Việt Nam

5.Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận chung

Phương pháp này đóng vai trò nền tảng ,là căn cứ để chọn lựa ,sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể khác

Phương pháp nghiên cứu tài liệu :

-Lược thuật tài liệu

-Thu thập ,phân tích ,tổng hợp tài liệu

6.Nội dung nghiên cứu

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận ,nội dung của đề tài bao gồm :

Chương I : Cơ sở lí luận phát triển loại hình du lịch ẩm thực

Chương II : Thực trạng phát triển loại hình du lịch ẩm thực tại Việt Nam

hiện nay

Chương III : Giải pháp và kiến nghị với các chủ thể quản lí và hoạt động

kinh doanh du lịch nhằm phát triển loại hình du lịch ẩm thực ở Việt Nam trong thời gian tới

CHƯƠNG I

CƠ SỞ LÍ LUẬN PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH

DU LỊCH ẨM THỰC

1.1 Định nghĩa loại hình du lịch ẩm thực

1.1.1.Khái niệm văn hóa ẩm thực

Khái niệm văn hóa là hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do conngười sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn,trong sự tương tác giữacon người với môi trường tự nhiên và xã hội.Văn hóa ẩm thực là nội dung nói đếnlĩnh vực chế biến,cách thưởng thức các thức ăn,đồ uống…Đó chính là nét văn hóahình thành trong cuộc sống.Văn hóa ẩm thực có 3 nội dung:

- Cách thức chế biến các đồ ăn,thức uống

- Các nguyên liệu ẩm thực có giá trị tôn nhau

- Cách thức thưởng thức mà nâng cao lên thành “đạo”

Như vậy,văn hóa ẩm thực không chỉ là nét văn hóa về vật chất mà còn là vănhóa về tinh thần.Nét văn hóa về vật chất thể hiện trong cách trang trí món ăn saocho đẹp mắt,món ăn dậy mùi thơm…kích thích vị giác của thực khách.Nét văn hóa

về tinh thần thể hiện ở cách giao tiếp ,ứng xử giữa con người trong bữa cơm ,nhữngnguyên tắc ,chuẩn mực ,phong tục ăn uống…Vậy nên có câu: “Hãy cho tôi biết anhthích ăn những gì,tôi sẽ cho anh biết anh là người như thế nào”

1.1.2.Khái niệm loại hình du lịch ẩm thực

Theo định nghĩa của hiệp hội du lịch ẩm thực,du lịch ẩm thực là sự theo đuổinhững kinh nghiệm ẩm thực độc đáo và đáng nhớ,thường khi đi du lịch nhưng cũng

có thể chỉ là du lịch ẩm thực tại nhà

Cụm từ “độc đáo và đáng nhớ” là chìa khóa để hiểu du lịch ẩm thực Nhiềungười khi nghe đến cụm từ “du lịch ẩm thực” thường nghĩ ngay đến một nhà hàngsang trọng hay những chai rượu vang hảo hạng.Tuy nhiên ,đó không phải là tấtcả.Đôi khi du lịch ẩm thực chỉ là thưởng thức những chiếc bánh ngọt tại cửa hàngđịa phương hay khám phá ra một địa chỉ ẩm thực thú vị trên một con phố không tên

mà chỉ người dân địa phương biết đến…Chính những trải nghiệm độc đáo và thú vị

là điều hấp dẫn ,thu hút du khách đến với loại hình du lịch này

Du lịch ẩm thực bao gồm các loại kinh nghiệm ẩm thực Nó bao gồm cáctrường học nấu ăn ,sách dạy nấu ăn,các chương trình ẩm thực trên tryền hình,cáccửa hàng tiện ích của nhà bếp và các tour du lịch ẩm thực…

Như vậy ,du lịch ẩm thực qua các tour du lịch là một tập hợp con của du lịch

ẩm thực nói chung.Theo nghĩa này,du lịch ẩm thực là một loại hình du lịch với mụcđích tìm hiểu văn hóa ẩm thực của điểm đến.Trong phạm vi chuyên đề thực tập ,emcũng chỉ xin giới hạn việc nghiên cứu ở nghĩa hẹp của du lịch ẩm thực như một loạihình du lịch

1.1.3.Phân biệt loại hình du lịch ẩm thực với các loại hình du lịch tương tự

Du lịch ẩm thực với du lịch văn hóa

Du lịch văn hóa là loại hình du lịch nhằm mục đích nâng cao nhận thức cho cánhân về mọi lĩnh vực như lịch sử ,kiến trúc,hội họa ,chế độ xã hội,cuộc sống củangười dân cùng các phong tục tập quán của điểm đến…

Như vậy,du lịch văn hóa là khái niệm bao trùm cả du lịch ẩm thực và các loạihình du lịch khác nữa dựa vào văn hóa,nó đề cập đến việc nâng cao nhận thức cánhân trong mọi lĩnh vực.Trong khi đó,du lịch ẩm thực chỉ là nâng cao nhận thức cánhân trong lĩnh vực ẩm thưc,tập quán ăn uống của người dân.Du lịch ẩm thực là tậphợp con của du lịch văn hóa nên cũng giống như du lịch văn hóa,du lịch ẩm thựccũng phải dựa trên những gì là giá trị văn hóa truyền thống của điểm đến để phát triển

Như vậy,agritourism khác du lịch ẩm thực ở chỗ:agritourism nhằm thỏa mãnnhu cầu tìm hiểu về các hoạt động nông nghiệp,tìm hiểu về cách thức ăn của conngười được tạo ra.Còn du lịch ẩm thực nhằm thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu về nghệ

món ăn là một biểu hiện của văn hóa),trong khi đó agritourism là tập hợp con của dulịch nông thôn.Điều đó có nghĩa là du lịch ẩm thực và agritourism gắn bó chặt chẽvới nhau,như những hạt giống của các món ăn có thể được tìm thấy trong nôngnghiệp

1.2.Đặc điểm của loại hình du lịch ẩm thực

Du lịch ẩm thực phản ánh và chứa đựng tài nguyên tự nhiên,văn hóa và lịch sử của bản địa

Nhìn vào nền ẩm thực của một quốc gia,vùng miền nào đó ta có thể phần nàothấy được điều kiện tự nhiên của quốc gia,vùng miền đó.Bởi với điều kiện tự nhiênkhác nhau như khí hậu ,địa hình…thì số lượng,chủng loại nguồn nguyên liệu cũngnhư mùi vị các món ăn cũng khác nhauVí dụ như Nhật Bản là quốc gia được baobọc bởi bốn bề là biển nên thủy,hải sản rất phong phú.Bởi vậy,trong những món ănthường ngày của người Nhật không bao giờ thiếu cá và các loại hải sản khác

Yếu tố văn hóa chính là linh hồn của du lịch ẩm thực Chẳng ai đi du lịch chỉ

để “ăn”một cách thuần túy.Vấn đề ăn uống trong du lịch đã được nâng lên thành cảmột nghệ thuật.Ăn không chỉ để hưởng thụ cuộc sống mà qua ăn uống,người ta còn

có thể nâng cao vốn tri thức của mình về một nền văn hóa.Các giá trị văn hóa đượcthể hiện trong cách chế biến hay cách thức ăn uống theo đúng kiểu của người dânbản địa.Bên cạnh đó,giá trị văn hóa còn thể hiện ở không gian kiến trúc,cách bài trícủa nhà hàng,quán ăn:ở cung cách phục vụ,trang phục của nhân viên hay chính ở lốisống của người dân bản địa

Du lịch ẩm thực còn phản ánh trong đó những giá trị lịch sử của mỗi vùngmiền.Huế xưa kia từng là đất kinh kì,nơi mà lối sống của tầng lớp quý tộc vàthượng lưu trí thức luôn được đề cao nên thực đơn và cách chế biến món ăn Huếluôn mang tính công phu, tỉ mỉ Tư tưởng đó sau này dù khi không còn ở vị trítrung tâm của đất nước nhưng người Huế vẫn cứ muốn tìm những cái cầu kỳ trong

ăn uống để khẳng định sắc thái của mình Đó chính là cái không hướng đến sự ănnhiều,ăn no, ăn thoải mái mà hướng đến triết lý ăn để thưởng thức cái đẹp củangười Huế Đó cũng chính là cái khung cảnh ăn uống mang đậm yếu tố thiênnhiên , hòa quyện ,gắn bó với con người Chính đặc trưng rõ nét đó đã tạo ra một

"lối nấu Huế" để phân biệt với những nơi khác Lối nấu mà một nhà nghiên cứu về

văn hóa Huế đã viết: “Trong bữa ăn, người Huế ưa ăn các món ăn đa dạng, hỗn

hợp, dù mỗi món chỉ dùng một ít Trong chế biến cũng như trong ăn uống, người Huế thích phải tinh vi, tỉ mỉ, cầu kỳ, thể hiện một ý thức mỹ cảm rõ rệt, con người

ăn uống không chỉ để thỏa mãn nhu cầu sinh tồn mà còn để thưởng thức cái mà mình sáng tạo ra”

Du lịch ẩm thực hướng tới việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của điểm đến

Du lịch ẩm thực phát triển dựa trên nền văn hóa ẩm thực mang đậm bản sắccủa điểm đến,cái mà du khách tìm đến là bản sắc riêng của nền văn hóa đó.Điều đó

có nghĩa là sự lai tạp giữa nền văn hóa ẩm thực bản địa với văn hóa ẩm thực củanhững vùng miền khác sẽ làm mất đi ý nghĩa của du lịch ẩm thực,làm giảm tính hấpdẫn của điểm đến với du khách.Vì vậy ,phát triển du lịch ẩm thực đặt ra yêu cầuphải bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của điểm đến

Du lịch ẩm thực mang lại lợi ích cho cộng đồng dân cư địa phương

Du lịch ẩm thực không có nghĩa là chỉ dẫn du khách đi ăn tại các nhà hàngsang trọng ,mà đó có thể chỉ là tìm đến những quán ăn bình dân ,thưởng thức nhữngmón ăn ở đó ,để du khách có thể hòa mình với lối sống của người dân bản địa.Dukhách cũng có thể tới tham quan các làng nghề ẩm thực truyền thống của địaphương ,tham gia vào một công đoạn sản xuất hoặc được tự tay chế biến nhữngmón ăn từ chính những sản phẩm của làng nghề.Điều đó có nghĩa là các nhàhàng,quán ăn bình dân và các làng nghề truyền thống của cư dân địa phương cũng

là một yếu tố góp phần phát triển du lịch ẩm thực.Mặt khác,du lịch ẩm thực pháttriển cũng sẽ thúc đẩy sự phát triển của các nhà hàng,quán ăn và các làng nghềtruyền thống ,mang lại lợi ích cho chính các hộ kinh doanh của địa phương.Bêncạnh đó,du lịch ẩm thực phát triển sẽ tiêu thụ một lượng lớn hơn các sản phẩm nôngsản và thực phẩm do địa phương tạo ra,đồng thời giúp gia tăng giá trị các sản phẩm

đó lên gấp rất nhiều lần

Ngoài ra,cũng giống bất kì hoạt động du lịch nào khác ,du lịch ẩm thực pháttriển cũng sẽ mang lại nguồn thu lớn cho địa phương từ các khoản phí và thuế màcác doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn nộp

Về mặt xã hội,du lịch ẩm thực cũng mang lại rất nhiều lợi ích cho địaphương.Du lịch ẩm thực thu hút lượng khách lớn đến từ những nền văn hóa khác,sẽ

phong ,suy nghĩ mới sẽ giúp dân cư địa phương mở mang đầu óc,thay đổi sự nhậnthức đối với thế giới xung quanh.Đó sẽ là động lực để nhân dân địa phương tự làmmới bản thân ,nắm bắt cơ hội làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình.

Cũng chính bởi lợi ích to lớn mà du lịch ẩm thực mang lại cho cộng đồng dân

cư địa phương sẽ giúp họ hiểu được tầm quan trọng của các giá trị văn hóa truyềnthống của địa phương cũng như tính cấp thiết phải giữ gìn và phát huy các giá trịtruyền thống đó.Như vậy,phát triển du lịch ẩm thực cần gắn với lợi ích cả côngđồng dân cư địa phương

Du lịch ẩm thực mang lại những kinh nghiệm ẩm thực độc đáo và đáng nhớ cho du khách

Bất cứ hình thức du lịch nào cũng đều nhằm mang lại sự trải nghiệm cho dukhách.Có thể đó là sự trải nghiệm cảm giác mạo hiểm trong một chuyến du lịchmạo hiểm hay đơn giản là sự trải nghiệm được thư giãn ,thoải mái trên chiếc giườnglông vũ của khách sạn Sofitel…Đối với du lịch ẩm thực thì đó là sự trải nghiệm mùi

vị của những món ăn ,trải nghiệm không gian của nhà hàng mang đậm phong cáchcủa vùng miền hay trải nghiệm được tự tay chế biến món ăn và thưởng thức chúngtheo cách của người bản địa….Những trải nghiệm đó càng để lại ấn tượng sâu sắctrong lòng du khách khi nền văn hóa ẩm thực của điểm đến càng độc đáo ,khác lại

so với những vùng miền khác

1.3 Điều kiện phát triển loại hình du lịch ẩm thực

1.3.1.Điều kiện chung phát triển du lịch

1.3.1.1 Thời gian rỗi

Muốn thực hiện một cuộc hành trình du lịch đòi hỏi con người phải có thờigian Do vậy, thời gian rỗi của nhân dân là điều kiện tất yếu cần thiết phải có để conngười tham gia vảo hoạt động du lịch.Thời gian rỗi của nhân dân ở từng nước đượcquy định trong Bộ luật lao động hoặc theo hợp đồng lao động được kí kết.Hiện naycác ấn phẩm kinh tế, quỹ thời gian trong năm được chia làm hai phần: thời gian làmviệc và thời gian ngoài giờ làm việc

Hiện nay, trên thế giới mức thời gian lao động tối đa trong ngày ít khi vượt qua

8 giờ ( chỉ còn một số ít các nước có thời gian làm việc trong ngày quá 8 tiếng ).Điều này có nghĩa là thời gian ngoài giờ làm việc (16 tiếng) chiếm phần lớn hơntrong quỹ thời gian một ngày

Nhờ các thành tựu khoa học, kỹ thuật hiện đại, ngày nay năng suất lao độngngày càng cao, kinh tế ngày một phát triển và mức sống của con người ngày một cảIthiện Xu hướng chung bây giờ làm giảm bớt thời gian làm việc và tăng số thời gianrỗi Đã có nhiều nước trên thế giới chuyển chế độ làm việc sang còn năm ngày mộttuần Như vậy, thời gian ngoài giờ làm việc ngày càng chiếm ưu thế trong quỹ thờigian và đang trở thành vấn đề quan trọng đặc biệt của xã hội.Vì lẽ đó ,nhiều chuyêngia kinh tế lao động đã cố gắng đưa ra cách phân chia đúng nhất cho quỹ thời gianngoài giờ làm việc.Sự phân chia đó như sau :

Thời gian tiêu hao liên quan tới thời gian làm việc như thời gian đi đến nơilàm việc , thời gian dành cho việc chuẩn bị cá nhân trước và sau khi làm việc

Thời gian làm việc gia đình và các nhu cầu sinh hoạt hàng ngày như muahàng, dọn dẹp nhà cửa …

Thời gian cần thiết để thoả mãn các nhu cầu tự nhiên, nhu cầu sinh lý: ngủ, ăn…Thời gian rỗi:

Trong sự phân chia trên, thời gian rỗi là đối tượng cần nghiên cứu của mônkhoa học về tổ chức du lịch Mối quan tâm của xã hội hiện nay không chỉ là sốlượng thời gian rỗi của con người Điều quan trọng hơn là con người sử dụng thờigian đó vào mục đích gì và sử dụng như thế nào Thời gian rỗi có thể tăng lên nếucon người sử dụng thời gian hợp lý quỹ thời gian và có chế độ lao động đúng đắn.Với chế độ làm việc năm ngày một tuần ở nhiều nước, số thời gian rỗi tăng lên và

đó là điều kiện thực tế để tổ choc hợp lý du lịch và nghỉ ngơi cho nhân dân laođộng Thời gian rỗi còn tăng bằng cách giảm bớt thời gian của các công việc khácngoài giờ làm việc

Tóm lại, để có thể tăng thời gian rỗi, phải có cơ cấu thời gian ngoài giờ làmviệc hợp lý Điều này có thể thực hiện được nếu mạng lưới thương nghiệp được mởrộng, mạng lưới phục vụ công cộng, giao thông, y tế…được tổ chức và quản lý tốt.Thời gian rỗi nằm trong quỹ thời gian, còn thời gian dành cho du lịch, thể thao vànghỉ ngơi lại nằm trong thời gian rỗi Do vậy, du lịch muốn phát triển tốt phảinghiên cứu đầy đủ cơ cấu của thời gian làm việc, cơ cấu của thời gian rỗi, phải xáclập được ảnh hưởng của các thành phần thời gian khác lên thời gian rỗi Việc ápdụng phương pháp hệ thống tìm ra các phương hướng phát triển và phục cụ thích

Trên cơ sở xu hướng phát triển của thời gian làm việc, thời gian ngoài giờ làmviệc và thời gian rỗi, các chuyên gia đã dự đoán, số ngày làm việc bình quân mộtnăm sẽ không vượt qúa 200 Đó là điều kiện thực tế và khả năng tăng số ngày nghỉphép trong năm cho phép các tổ chức du lịch thu hút được thêm khách đến các cơ

sở của mình Số thời gian rỗi ngày càng được kéo dài đó phải được sử dụng hợp lý.Các cơ sở du lịch sẽ trở thành nguồn tiết kiệm thời gian rỗi và là tiền đề vật chất choviệc kéo dài thời gian rỗi của nhân dân lao động Các cơ sở ấy đóng vai trò trungtâm trong việc kích thích sử dụng thời gian rỗi một cách hợp lý, để thoả mãn nhucầu thể chất và tinh thần cho toàn dân

1.3.1.2 Mức sống về vật chất và trình độ văn hoá chung của người dân cao.

Mức sống về vật chất cao

Thu nhập của nhân dân là chỉ tiêu quan trọng và là điều kiện vật chất để họ cóthể tham gia đi du lịch Con người khi muốn đi du lịch không phải chỉ cần có thờigian mà còn phảicó đủ tiền mới có thể thực hiện được mong muốn đó Khi đi dulịch và lưu trú ngoài nơi ở thường xuyên, khách du lịch luôn là người tiêu ding củanhiều loại dịch vụ, hàng hoá Con người để có thể đi du lịch và tiêu dùng phải cóphương tiện vật chất đầy đủ Đó là điều kiện cần thiết để biến nhu cầu đi du lịch nóichung thành có khả năng thanh toán,vì khi đi du lịch họ phải trả ngoài các khoảntiền cho các nhu cầu giống như các nhu cầu thường ngày, còn phải trả thêm cáckhoản khác như tiền tàu xe, tiền thuê nhà ở, tiền tham quan…và xu hướng của conngười khi đi du lịch là chi tiêu rộng rãi hơn Do vậy, phúc lợi vật chất của nhân dân

là điều kiện có nghĩa to lớn trong sự phát triển của du lịch Và mỗi khi thu nhập củanhân dân tăng thì sự tiêu dùng của du lịch tăng theo, đồng thời có sự thay đổi về cơcấu của tiêu dùng du lịch Phúc lợi vật chất của nhân dân luôn phụ thuộc vào sựphát triển của nền kinh tế, vào thu nhập quốc dân của đất nước đó Vì nguyên nhân

đó, những nước có nền kinh tế phát triển, đảm bảo cho dân có mức sống cao, mộtmặt,có điều kiện sản xuất ra nhiều của cải vật chất và có khả năng phát triển du lịchtrong nước và mặt khác có thể gửi khách du lịch ra nước ngoài, nhưng vì kinh tế lạchậu, chậm phát triển nên không thể phát triển du lịch và càng không thể gửi nhiềukhách du lịch ra nước ngoài được

Trình độ văn hoá chung của nhân dân cao

Trình độ văn hóa chung của một dân tộc được nâng cao, thì động cơ đi du lịch

của nhân dân ở đó tăng lên rõ rệt Số người đi du lịch tăng, lòng ham hiểu biết vàmong muốn làm quen với các nước xa gần cũng tăng và trong nhân dân, thói quen

đi du lịch sẽ hình thành ngày càng rõ rệt Mặt khác, nếu trình độ văn hoá chung củamột đất nước cao, thì đất nước đó khi phát triển du lịch sẽ dễ đảm bảo phục vụkhách du lịch một cách văn minh và làm hài lòng khách đi du lịch đến đó

1.3.1.3 Điều kiện giao thông vận tải phát triển

Từ xưa, giao thông vận tảilà tiền đề cho sự phát triển du lịch Ngày nay, giaovận tải đã trở thành một trong những nhân tố chính cho sự phát triển của du lịch,đặc biệt là du lịch quốc tế

Trong những năm gần đây, lĩnh vực giao thông, đặc biệt là giao thông trong dulịch phát triển cả về lượng lẫn về chất lượng

Phát triển về số lượng: thực chất đó là việc tăng chủng loại và số lượng cácphương tiện vận chuyển Sự phát triển về số lượng của các phương tiện vận chuyển

đã làm cho mạng lưới giao thông vươn tới được mọi nơi trên trái đất Hiện nay trênthê giới có trên 300 triệu khách du lịch đI qua biên giới các nước bằng các phươngtiện vận chuyển khác nhau

Phát triển về chất lượng của các phương tiện vận tải theo hướng:

Tốc độ vận chuyển: Việc tăng tốc độ vận chuyển cho phép tiết kiêm thời gian

đi lai và cho phép kéo dài thời gian ở lại nơi du lịch và cho phép khách du lịch đếnnhững nơi xa xôi

Đảm bảo an toàn trong vận chuyển: Ngày nay, sự tiến bộ khoa hoc kỹ thuật đãlàm tăng rõ rệt tính an toàn trong vận chuyển hành khách

Đảm bảo tiện lợi trong vận chuyển

Vận chuyển với giá rẻ

Tiến bộ của vận chuyển hành khách còn thể hiện trong sự phối hợp các loạiphương tiện vận chuyển Điều đó có ý nghĩa rất lớn trong sự phát triển của du lịch Sựphối hợp đó có hai mức độ: mức độ dân tộc và mức độ quốc tế Cả hai mức độ có vaitrò quan trọng trong vận chuyển hành khách du lịch Việc tổ chức vận tải phối hợp tốtcho phép rút ngắn thời gian chờ đợi ở các điểm giữa tuyến và tạo ra điều kiện thuậnlợi khi phảiđổi phương tiện vận chuyển và làm vừa lòng khách đi du lịch

1.3.1.4 Tình hình và xu hướng phát triển kinh tế của đất nước

Khả năng và xu hướng phát triển du lịch của một đất nước phụ thuộc ở mức

độ lớn vào tình hình và xu hướng phát triển kinh tế ở đó Theo ý kiến của một sốchuyên gia kinh tế thuộc Hội đồng kinh tế và xã hội của Liên hiệp quốc, một đấtnước có thể phát triển du lịch nếu nước đó tự sản xuất được phần lớn số của cải vậtchất cần thiết cho du lịch Nếu một nước phải nhập một khối lượng lớn hàng hoá đểtrang bị cho cơ sở vật chất kỹ thuật để đảm bảo phục vu khách du lịch thì việc cungứng vật tư hàng hóa sẽ hết sức khó khăn

Tình hình và xu hướng phát triển kinh tế của một đất nước được phân tích vàđánh giá chủ yếu theo các hướng:

Thực trạng và xu hướng phát triển của tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tổngsản phẩm quốc nội tình theo đầu người

Tỷ trọng và xu hướng phát triển của các ngành sản xuất ra hàng hoá tiêu dùng

và các ngành sản xuất ra tư liệu sản xuất Sự phát triển của ngành công nghiệp nhẹ,nông nghiệp và công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm có ý nghĩa quan trọngđỗi với việc phát triển du lịch Vì ngành du lịch sử dụng khối lượng lớn lương thực,thực phẩm

Xu hướng phát triển của nội, ngoại thương

Tỷ trọng dân đang trong độ tuổi lao động tích cực trong tổng dân số Đặc biệtđối với ngành du lịch là ngành cần có hàm lượng lao động sống lớn thì yếu tố nàyđặc biệt quan trọng trong giúp cho hoạt động du lịch phát triển

1.3.1.5 Tình hình chính trị hoà bình, ổn định của đất nước và các điều kiện

an toàn đối với du khách.

Tình hình chính trị, hoà bình ổn định là tiền đề cho sự phát triển kinh tế, chính trị,văn hoá, xã hội của một đất nước Một quốc gia mặc dù điều kiện tài nguyên phongphú cũng không thể phát triển du lịch nếu như ở đó luôn xảy ra những sự kiện hoặcthiên tai làm xấu đi tình hình chính trị và hoà bình ổn định thì không có điều kiện đểphát triển kinh doanh du lịch và cũng không thu hút được khách du lịch

Các điều kiện an toàn đối với khách du lịch

Các yếu tố ảnh hưởng đến sự an toàn trực tiếp hoặc gián tiếp của khách du lịch

có thể theo các hướng sau:

có thể bị trì trệ, giảm sút hoặc hoàn toàn ngừng hẳn Sự có mặt của tất cả các điềukiện trên đảm bảo cho sự phát triển mạnh mẽ cả ngành du lịch như một hiện tượngkinh tế – xã hội đai chúng và lặp lại đều đặn

1.3.2.Điều kiện đặc trưng phát triển du lịch ẩm thực

Nền văn hóa ẩm thực phong phú,độc đáo

Đối với những loại hình du lịch khác,ăn uống cũng đóng vai trò quan trọngtrong việc tác động tới cảm nhận của du khách về toàn bộ chuyến đi du lịch nhưngkhông được xem như là một nhân tố để du khách quyết định thực hiện chuyến dulịch.Vì vậy ,đôi khi chỉ cần xây dựng thực đơn cho phù hợp với khẩu vị của dukhách.Nhưng đối với loại hình du lịch ẩm thực ,ẩm thực lại là nhân tố quyết địnhtrong việc lựa chọn chương trình du lịch,các điểm đến.Chính vì vậy ,điểm đến cónền văn hóa ẩm thực càng phong phú, độc đáo bao nhiêu thì càng hấp dẫn với dukhách bấy nhiêu.Mức độ phong phú của một nền ẩm thực có thể là do sự hội tụ củanhiều tộc người khác nhau với những sắc thái ẩm thực khác nhau trên cùng mộtvùng,miền hoặc cũng có thể đó là nơi tập trung của nhiều làng nghề ẩm thực …Sựphong phú của nền văn hóa ẩm thực sẽ mang đến cho du khách nhiều cơ hội khámphá ,học hỏi Còn tính độc đáo được tạo nên bởi những đặc trưng của một nền ẩmthực,nó tạo ra sự khác biệt với các nền văn hóa ẩm thực khác.Sự độc đáo có thể thểhiện ở cách thức chế biến món ăn,mùi vị đặc trưng ,lợi ích của món ăn hay ở kiếntrúc nhà hàng,quán ăn…Tuy nhiên,khi đưa vào để phát triển thành một sản phẩm dulịch thì tình độc đáo cũng chỉ là một khái niệm tương đối vì trong du lịch,các sảnphẩm du lịch rất dễ bị bắt chước.Vì vậy,luôn tìm tòi ,sáng tạo nhưng không làm mất

đi bản sắc riêng là yêu cầu không thể thiếu trong việc phát triển du lịch nóichung,du lịch ẩm thực nói riêng

Hệ thống cơ sở vật chất,đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất,chế biến thực phẩm,kinh doanh ăn uống phát triển

Đối với loại hình du lịch ẩm thực ,sự phát triển của hệ thống cơ sở vật chấttrong lĩnh vực kinh doanh ăn uống,sản xuất chế biến thực phẩm là điều kiện hết sứccần thiết.Tại đây ,du khách không chỉ được thưởng thức các món ăn ,đồ uống màcòn được ngắm nhìn khung cảnh,bài trí của nhà hàng,quán ăn.Những nhàhàng ,quán ăn mang đậm phong cách truyền thống cuả địa phương,dân tộc thì càng

có sức thu hút cao đối với du khách.Từ việc thiết kế, trang trí nhà hàng đến cáctrang thiết bị phục vụ như bàn ghế,bát,đĩa,chén,nậm rượu hay ấm tích đựng nướcchè,các tranh ảnh,các dụng cụ sản xuất như cối xay giã gạo,dần,sàng,nong,nia đếncác dụng cụ săn bắt thú và thủy hải sản như nơm,vó ,lưới…Bên cạnh đó,các bảnnhạc dân tộc và các dụng cụ chiếu sáng được sử dụng như đèn dầu,nến…cũng gópphần tác động mạnh mẽ đến các giác quan của du khách,tạo nên ấn tượng mạnh mẽ

và hấp dẫn để du khách có thể nhớ mãi rồi kể lại cho bạn bè,người thân.Đây là hìnhthức tuyên truyền,quảng cáo rất hữu hiệu.Không những thế ,du khách còn có thểtham quan các quy trình sản xuất,chế biến thực phẩm tại các làng nghề ẩm thực hayxưởng sản xuất như làm bún,bánh tráng,giò chả…Du khách cũng có thể được họccách nấu ăn tại nhà hàng hay lớp dạy nấu ăn.Còn gì thú vị hơn khi được tự tay mìnhthực hiện một công đoạn sản xuất tại làng nghề hay tự nấu một món ăn và thưởngthức thành quả tự mình làm ra

Tuy nhiên ,việc thiết kế ,xây dựng các nhà hàng ,quán ăn đặc biệt chú ý đếncác điều kiện về vệ sinh và sự hài hòa với môi trường xung quanh

Nguồn nhân lực,đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất,chế biến,dịch vụ ăn uống

có chất lượng cao

Du lịch là một lĩnh vực hoạt động kinh doanh cung cấp dịch vụ.Bởi thế,nhân

tố con người càng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của hoạt động kinhdoanh du lịch Đối với loại hình du lịch ẩm thực ,lao động trong bộ phận sản xuất,chếbiến thực phẩm và bộ phận phục vụ thức ăn,đồ uống cần được chú trọng đặc biệt.Du

khách tìm đến với loại hình du lịch này với mong muốn có được những trải nghiệmđộc đáo và đáng nhớ về ẩm thực.Do đó,phải làm sao để chế biến ra những món ăn,đồuống ngon,bổ,trình diễn những kĩ thuật chế biến mới lạ,hấp dẫn và tạo dựng đượcphong cách phục vụ chuyên nghiệp.Để làm được điều đó,không những đòi hỏi bảnthân người lao động cần có lòng nhiệt huyết,đam mê,tự trau dồi kiến thức mà còn có

sự đào tạo bài bản từ phía các trường lớp ,các viện nghiên cứu.Có vậy mới tạo ra độingũ người lao động đáp ứng nhu cầu về số lượng và chất lượng

Sự tham gia tích cực của công đồng dân cư địa phương

Cũng như điều kiện để phát triển du lịch văn hóa ,sự tham gia của cộng đồngdân cư địa phương là cần thiết đối với sự phát triển của du lịch ẩm thực.Đối với loạihình du lịch ẩm thực,cái mà du khách tìm đến không chỉ là vị ngon của thức ăn ,đồuống mà còn là những giá trị về mặt tinh thần Đó là sự hiểu biêt về một nền vănhóa khác thông qua những phong tục truyền thống,lối sống của người dân bảnđịa.Hơn ai hết,chính người dân bản địa lại là những người am hiểu nhất về nền vănhóa địa phương.Và cũng chính họ sẽ là người quyết định sự thịnh suy của nền vănhóa đó.Chính vì vậy,để có thể lưu giữ và phát huy một nền văn hóa thì phải dựa vàochính người dân địa phương

Sự đảm bảo về an toàn vệ sinh thực phẩm

Vấn đề an ninh,an toàn tính mạng luôn là vấn đề du khách quan tâm khi quyếtđịnh điểm đến cho chuyến hành trình du lịch của mình.Theo lý thuyết Maslow vềnhu cầu của con người,nhu cầu an ninh,an toàn cho tính mạng được xếp ở vị trí thứhai trong thang bậc các nhu cầu,chỉ sau nhu cầu sinh lí.Với loại hình du lịch ẩmthực,du khách dường như luôn tiếp xúc với thức ăn,đồ uống của điểm đến.Nếukhông được đảm bảo về vệ sinh thì đó chính là nguồn khiến mầm bệnh xâm nhậptrực tiếp và nhanh nhất vào cơ thể con người.Do đó ,cần chú trọng đặc biệt đến vấn

đề vệ sinh,cả ở khu vực bên trong các nhà hàng,quán ăn,các làng nghề và môitrường xung quanh Đối với bên trong,phải đảm bảo sự sạch sẽ ở mức cao nhất cáctrang thiết bị,dụng cụ nấu nướng,ăn uống.Nguồn nguyên liệu phải rõ ràng xuấtxứ,đảm bảo các yêu cầu về vệ sinh…Đối với bên ngoài,cần thực hiện tốt các điềukiện vệ sinh môi trường và các biện pháp xử lí chất thải…

Có hệ thống chính sách quản lí và nguyên tắc đảm bảo sự phát triển lâu dài hoạt động kinh doanh du lịch ẩm thực của các chủ thể quản lí nhà nước,các đơn

vị kinh doanh du lịch cùng các bộ,ban ngành liên quan

Hệ thống chính sách quản lí của các cơ quan chủ quản là cần thiết để có thểđịnh hướng cho sự phát triển của du lịch nói chung và du lịch ẩm thực nói riêng trênđịa bàn.Vai trò của chính quyền địa phương và cơ quan quản lí thể hiện qua việc:-Đảm bảo chính quyền địa phương cùng các cấp quản lí nắm vững kháiniệm ,đặc điểm,ý nghĩa của việc phát triển loại hình du lịch ẩm thực đối với địaphươnng

-Thực hiện công tác nghiên cứu đặc trưng ẩm thực của vùng ,tư vấn cho cấpquản lí cao hơn và các doanh nghiệp kinh doanh du lịch ẩm thực trên địa bàn quản lí-Xây dựng kế hoạch phát triển hoạt động du lịch ẩm thực trên địa bàn

-Thiết kế ,thực hiện các chương trình nâng cao nhận thức cho cộng đồng dân cưGiữa các cá nhân tổ chức như chính quyền địa phương,cơ quan quản lí,nhàkinh doanh ,dân cư địa phương cần thiết lập một hệ thống nguyên tắc trên cơ sở traođổi ,bàn bạc thống nhất cách thức thực hiện,kiểm soát.Hệ thống này là cơ sở đánhgiá chất lượng,mức độ phù hợp của những tổ chức ,cá nhân tham gia kinh doanh dulịch ẩm thực với đặc trưng của ẩm thực địa phương

Đối tượng khách có đặc điểm tiêu dùng phù hợp với loại hình du lịch ẩm thực

Đối tượng khách tham gia loại hình du lịch ẩm thực là người tiêu dùng du lịchvới mục đích tìm hiểu nền văn hóa ẩm thực của điểm đến du lịch.Họ có thể là cácchuyên gia nghiên cứu ẩm thực,các đầu bếp,chủ nhà hàng,khách sạn muốn tìm hiểu

về ẩm thực để bổ sung món ăn mới cho thực đơn nhà hàng Họ cũng có thể là nhữngngười ham thích mở mang kiến thức về thế giới và thỏa mãn tò mò của mình,khôngnhất thiết đó là người sành ăn.Đặc điểm chung của đối tượng khách này là thích tìmhiểu về ẩm thực,văn hóa bản địa Họ không e ngại khi ăn những món ăn lạ,khác biệtvới khẩu vị quen thuộc thường ngày.Họ tôn trọng sự khác biệt của nền văn hóa bảnđịa ,yêu cầu cao về trình độ chuyên môn và sự mến khách của người đầu bếp,ngườiphục vụ và dân cư địa phương.Đó là những đặc điểm chung của đối tượng khách du

lịch ẩm thực Tuy nhiên,tùy theo điều kiện về tài nguyên du lịch của từng vùng thìthị trường khách mục tiêu lại có những đặc điểm riêng.Vì vậy,đòi hỏi chính quyềnđịa phương ,các đơn vị kinh doanh du lịch cần xác định những đặc trưng của nềnvăn hóa ẩm thực trên địa bàn,khu vực và nghiên cứu đặc điểm đối tượng kháchhàng mục tiêu cho phù hợp

1.4.Ý nghĩa của việc phát triển loại hình du lịch ẩm thực đối với Việt Nam 1.4.1.Về mặt kinh tế

Du lịch ẩm thực giúp làm gia tăng giá trị tổng sản phẩm quốc dân cho ngành du lịch và cho đất nước

Cũng giống như các hoạt động du lịch khác,du lịch ẩm thực làm tăng nguồnthu ngân sách cho địa phương phát triển du lịch ẩm thực.Nguồn thu này lấy từ cáckhoản trích nộp ngân sách của các cơ sở kinh doanh du lịch thuộc quản lí trực tiếpcủa địa phương

Du lịch ẩm thực còn góp phần thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triểntheo.Vì chính yêu cầu hỗ trợ liên ngành trong hoạt động du lịch là cơ sở cho cácngành khác phát triển như giao thông vận tải,tài chính,bưu điện…Chính du lịchgiúp nền kinh tế trong việc mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa.Với du lịch ẩmthực thì khách du lịch cũng không thể ăn uống liên tục cả ngày.Theo điều tra củahiệp hội nhà hàng quốc gia Hoa Kì,hiệp hội công nghiệp du lịch của Mỹ và ủy ban

du lịch Canada,khách du lịch,người quan tâm đến rượu vang/ẩm thực cũng cho thấymột ái lực đối với các viện bảo tàng,nhà hát,mua sắm,âm nhạc,liên hoan phim vàgiải trí ngoài trời.Thực tế là chi tiêu cho các hoạt động này nhiều khi còn lớn hơn cảtổng hóa đơn bữa tối.Như vậy ,không chỉ ngành kinh doanh ăn uống tăng doanh thu

mà doanh thu của các doanh nghiệp khác cũng tăng lên đáng kể nhờ phát triển hoạtđộng kinh doanh du lịch ẩm thực

Mặt khác,du lịch ẩm thực dựa trên nguồn tài nguyên chính là ẩm thực,nguồn tàinguyên hấp dẫn có sẵn quanh năm.Phát triển loại hình du lịch ẩm thực nhờ vậy sẽ kéodài thời gian lưu trú của khách ,góp phần khắc phục tính mùa vụ trong du lịch

Du lịch ẩm thực giúp tăng sản lượng tiêu thụ và gia tăng giá trị cho các sản phẩm nông nghiệp,chăn nuôi,thủy hải sản,công nghiệp chế biến thực phẩm

chưa được 1USD nhưng khi đem bán vào nhà hàng ,khách sạn làm món salat trộn sẽtăng gấp chục lần.Báo chí cũng đã viết rằng:1kg cà phê hạt là 1USD nhưng chế biến1kg cà phê để bán cho người tiêu dùng cho vào cốc cà phê thì giá sẽ lên tới600USD.Như vậy ,có thể thấy dịch vụ phục vụ ăn uống sẽ làm tăng giá trị các sảnphẩm nông nghiệp,chăn nuôi,thủy hải sản,công nghiệp chế biến thực phẩm lên gấpnhiều lần,theo kết quả nghiên cứu là trên 300%,và thu được lợi nhuận từ 40-50%trong tổng doanh thu

Du lịch ẩm thực thúc đẩy sự phát triển của du lịch quốc tế,tạo nên sự phát triển đường lối giao thông quốc tế,góp phần củng cố và phát triển các mối quan

hệ kinh tế quốc tế

Du lịch ẩm thực thu hút những đối tượng khách từ những vùng miền ,quốc giakhác.Do đó,nó góp phần thúc đẩy sự phát triển du lịch quốc tế.Bên cạnh đó ,các mốiquan hệ kinh tế quốc tế cũng được củng cố và phát triển thông qua:

-Các tổ chức quốc tế mang tính chất chính phủ,phi chính phủ về du lịch tácđộng tích cực trong việc hình thành các mối quan hệ kinh tế quốc tế

-Du lịch quốc tế phát triển tạo nên sự phát triển đường lối giao thông quốc tế-Du lịch quốc tế như một đầu mối xuất-nhập khẩu ngoại tệ,góp phần làm pháttriển quan hệ ngoại hối quốc tế

Du lịch ẩm thực góp phần giải quyết công ăn việc làm cho người lao động.

Số lao động trong lĩnh vực,du lịch, chế biến và cung cấp đồ ăn ,thức uống chocon người chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng số lao động xã hội.Đối với lĩnh vực dulịch, theo thống kê của Bộ Du lịch Malayxia, tổng số lao động làm việc trong lĩnhvực du lịch là 495.900 người, chiếm 5,2% tổng số lao động của cả nước, trong đó ởcác khách sạn và nhà hàng chiếm 63% Ở Singapore, theo thống kê của Cục Xúctiến Du lịch Singapore, tổng số lao động trong lĩnh vực du lịch là: 150.000 người

chiếm 7% lực lượng lao động của cả nước, trong đó, các cơ sở lưu trú có 25 970người, chiếm 17%; còn nhà hàng và các quán bar là 56.592 người, chiếm 38%

Du lich ẩm thực góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Du lịch ẩm thực dựa trên nguồn tài nguyên văn hóa ẩm thực để phát triển.Nềnvăn hóa ẩm thực càng mang đậm bản sắc của vùng,miền,quốc gia thì càng hấp dẫnđối với du khách.Mặt khác,du lịch ẩm thực mang lại lợi ích nhiều mặt cho cộngđồng dân cư địa phương.Để bảo vệ lợi ích đó một cách lâu dài,bản thân các đơn vịkinh doanh du lịch ẩm thực cũng như cộng đồng dân cư địa phương sẽ là những đốitượng gìn giữ và bảo tồn những giá trị văn hóa đó

Phát triển du lịch ẩm thực góp phần nâng cao hình ảnh Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế

Ẩm thực Việt Nam qua việc lựa chọn nguyên liệu,chế biến cho đến việc trìnhbày,trang trí,cách thức thưởng thức món ăn …sẽ thể hiện được bản sắc văn hóa dântộc Việt Nam.Vì vậy,quảng bá,giới thiệu về ẩm thực Việt Nam là phương pháp hữuhiệu để quảng bá hình ảnh dân tộc Việt Nam với bạn bè quốc tế

Bên cạnh đó,thông qua du lịch,Việt Nam còn có thể giới thiệu về các thànhtựu của mình về các mặt kinh tế,chính trị ,văn hóa,xã hội,về con người và phong tụctập quán Việt Nam

TỔNG KẾT CHƯƠNG I

Với mục tiêu làm rõ hệ thống cơ sở lí luận,làm cơ sở cho việc phân tích thựctrạng và đề xuất các giải pháp phát triển du lịch ẩm thực tại một vùng, một địaphương,chương này đã thể hiện các nội dung sau:

1.Chương I liệt kê các khái niệm làm công cụ phục vụ việc nghiên cứu.Đó làcác khái niệm :Văn hóa ẩm thực,du lịch ẩm thực,du lịch văn hóa,Agritourism.Nhữngkhái niệm này không chỉ để hiểu rõ hơn các khái niệm trong lĩnh vực nghiên cứu màcòn phân tích để tìm ra sự tương đồng và khác biệt giữa chúng

2.Bên cạnh đó,chương I còn nêu ra và phân tích 4 đặc trưng của loại hình dulịch ẩm thực cùng 7 điều kiện đặc trưng để phát triển du lịch ẩm thực trên một địa bàn

3 Ngoài ra,chương I đã nêu lên ý nghĩa của việc phát triển du lịch ẩm thực đốivới một vùng,miền,địa phương

CHƯƠNG II THƯC TRẠNG PHÁT TRIỂN LOẠI HÌNH DU LỊCH

ẨM THỰC TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY

2.1.Thực trạng về các điều kiện phát triển du lịch ẩm thực ở Việt Nam

2.1.1.Về điều kiện tài nguyên du lịch

Việt Nam có nền văn hóa ẩm thực phong phú và đa dạng,là tiềm năng to lớncho việc phát triển loại hình du lịch ẩm thực

Xuất phát là một nước nông nghiệp,thêm vào đó là có các điều kiện thuận lợià

về khí hậu ,địa hình ,nhờ vậy,ngành nông-lâm-ngư nghiệp của Việt Nam khá pháttriển.Thủy,hải sản Việt Nam đa dạng về chủng loại,chất lượng ,hiện nay là mặt hàngđóng vai trò quan trọng trong xuất khẩu.Gia súc,gia cầm đã và đang phát triển theohướng công nghiệp hóa nhằm tạo ra sản phẩm xuất khẩu.Rau,củ,quả,hạt có quanhnăm và ở mọi miền.Đặc biệt gạo,cà phê ,hạt tiêu ,hạt điều là những sản phẩm xuấtkhẩu với số lượng lớn.Đây là nguồn nguyên liệu và thực phẩm chế biến các món ănrất phong phú,đa dạng Với nguồn nguyên liệu dồi dào như vậy,Việt Nam sẽ có khảnăng tự chủ trong việc cung ứng nguyên vật liệu cho các cơ sở chế biến thựcphẩm ,các nhà hàng ,quán ăn Đồng thời,sự đa dạng các chủng loại nguyên liệucũng sẽ tăng tính đa đạng các món ăn Việt Nam

Không những phong phú ở nguồn nguyên liệu,ẩm thực Việt Nam còn khá đadạng trong cách chế biến cũng như cách thức thưởng thức.Việt Nam thường chuộngcách thức chế biến sao cho giữ được hương vị tươi ngon tự nhiên của các món ănnhư luộc ,hấp ,nấu ,nướng,ăn sống.ít sử dụng phương pháp chiên,xào như ẩm thựcTrung Hoa hay ninh,hầm, sử dụng các thức ăn nhanh hay đồ hộp như các nướcphương Tây.Theo nhận xét của một du khách nước ngoài,thức ăn tươi ngon khôngbao giờ thiếu trong bếp ăn người Việt,điều này khó có thể tìm thấy ở các nướcphương Tây

Các món ăn Việt Nam thường được phối trộn hòa hợp giữa các loại nguyênliệu ,gia vị.Mỗi món ăn có một gia vị riêng,nước chấm riêng,có thể pha vớidấm,đường ,tỏi ,ớt…sao cho phù hợp với hương vị món ăn.Trong khi đó,mấy chục

loại rau củ đều có thể làm gỏi,mấy chục loại nước chấm.Rồi món ăn nào ăn với raunào đến cách trình bày,trang trí món ăn ra sao…Tất cả những điều đó sẽ mang đếncho du khách cả một sự khám phá khi tìm hiểu về văn hóa ẩm thực Việt Nam.

Ẩm thực Việt Nam còn được biết đến như một loại “ẩm thực sức khỏe”,theođánh giá của nhiều chuyên gia về ẩm thực.Đặc trưng của ẩm thực Việt Nam là lấy

tự nhiên làm gốc,nguyên vật liệu chủ yếu từ lúa gạo,rau,củ,quả,cá tươi sống…không ăn nhiều thịt như các nước phương tây.Món ăn Việt cũng ít xào,chiên, quaynhiều dầu mỡ như Trung Hoa,ít cay hơn món Thái

Món ăn Việt còn là tổng hòa của nhiều chất như thịt,cá,tôm,cua,đặc biệt sửdụng rất nhiều rau xanh và hoa quả.Chính vì vậy,món ăn Việt ngon,bổ nhưng khôngnặng bụng,tốt cho sức khỏe.Bên cạnh đó,trong cách chế biến món ăn của người Việtcòn sử dụng nhiều loại gia vị từ thiên nhiên như gừng ,nghệ,hành,tỏi,sả và các loạirau thơm…Nhiều gia vị có tác dụng như vị thuốc “Chính gia vi và hương vị từ rauthiên nhiên đã tạo nên nét riêng trong món ăn của Việt Nam và đây là sự đặc sắchiếm có”-Bếp trưởng khách sạn Sofitel Metropole,ông Didier Corlou,nhận xét.Không những thế,trong cách chế biến cũng như cách ăn của người Việt cũngrất khoa học.Các nguyên liệu,gia vị được phối trộn một cách hòa hợp,cân bằng âmdương như món ăn dễ gây lạnh bụng buộc phải có gia vị cay nóng đi kèm Các món

ăn kỵ nhau không thể kết hợp trong một món hay không được ăn cùng lúc vì khôngngon, hoặc có khả năng gây hại cho sức khỏe.Đó là những kinh nghiệm dân gian đãđược đúc kết và lưu truyền qua nhiều thế hệ Ví dụ như gà luộc thì phải có lá chanh,chấm muối tiêu chanh Lòng lợn phải chấm mắm tôm Món ăn mát như ốc, thịt vịt,

cá trê… thì phải ăn kèm với gia vị nóng như gừng, ớt Món thịt chó nóng vì riềng,

mẻ, mắm tôm thì phải có lá mơ Chính cách tổng hòa nhiều chất,nhiều vị đó cũng

là cách hóa giải những độc tố,có tác dụng như những vị thuốc đông y.Nhiều món ănViệt Nam có thể chữa những căn bệnh thời đại như béo phì,gút,bệnh tiểu đường,mỡtrong máu…Nói chung,ẩm thực Việt Nam đáp ứng được sự mong đợi của những aimong muốn có một sự cân bằng giữa đồ ăn và sức khỏe thân thể

Nghệ thuật ẩm thực Việt Nam còn hấp dẫn trong cách thức ăn uống.Không chỉ

ăn khoa học,người Việt còn “ăn toàn diện”và “ăn dân chủ.” “Ăn toàn diện” là ănbằng cả 5 giác quan Trước hết là ăn bằng mắt: thức ăn phải trình bày cho đẹp,nhiều mầu sắc hấp dẫn, rồi đến ăn bằng mũi: mùi thơm dậy lên từ cả thức ăn và

nước chấm Rồi răng chạm vào thức ăn khi thì mềm như sợi bún, lúc lại dai như thịtluộc, hay giòn như giá, sứa…

Người Việt còn ăn cả “bằng tai” Thật thú vị khi nghe tiếng “rôm rốp” giòn tan củabánh đa, bánh phồng tôm hay cà pháo muối, thậm chí còn nghe từ bên trong là tiếng lụccục của viên lạc rang.Sau cùng ta mới thưởng thức món ăn và mùi vị bằng lưỡi

Khác hẳn kiểu Tây, người Việt “ăn dân chủ” Tất cả các món ăn được dọn cảlên bàn, cả gia đình quây quần, ai thích gì ăn nấy, nhiều ít tùy, không bị “ép” phải

ăn những món mình không thích Và tất cả cùng chấm chung chén nước mắm, ănchung một bát canh

Cách ăn uống của người Việt còn mang tính tình cảm, hiếu khách Trước khi

ăn , con cháu phải mời ông bà, bố mẹ, người lớn tuổi hơn và mời khách Điều nàyvừa thể hiện sự xã giao lịch thiệp, vừa thể hiện mối quan tâm trân trọng với ngườicùng ăn.Trong khi ăn,người Việt cũng rất thích nói chuyện,giao lưu với nhau,khácvới các nước phương Tây,thường tránh nói chuyện trong bữa ăn.Nếu có thể truyềnđạt những ý nghĩa văn hóa của những tập quán ăn uống của người Việt tới du kháchthì sẽ khiến họ dễ dàng hòa nhập và cảm nhận được sâu sắc hơn về nền ẩm thựcViệt Nam

Bên cạnh những đặc trưng trong nghệ thuật ẩm thực Việt Nam,mỗi vùng miềncòn có những nét riêng,tạo nên sự phong phú ,đặc sắc cho ẩm thực Việt :

Ẩm thực miền Bắc thường không đậm các vị cay, ngọt ,béo bằng các vùngkhác, chủ yếu sử dụng nước mắm loãng, mắm tôm Sử dụng nhiều món rau và cácloại thủy sản nước ngọt dễ kiếm như tôm, cua, cá, trai, ốc , hến …và nhìn chung, dotruyền thống xa xưa có nền nông nghiệp nghèo nàn, ẩm thực miền Bắc trước kia ítthịnh hành các món ăn với nguyên liệu chính là thịt, cá Nhiều người đánh giá cao

Ẩm thực Hà Nội một thời, cho rằng nó là đại diện tiêu biểu nhất của tinh hoa ẩmthực miền Bắc Việt Nam với những món phở, bún thang, bún chả, các món quà nhưcốm Vòng, bánh cuốn Thanh Trì … và các gia vị đặc sắc như tinh dầu cà cuống, rauhúng Láng

Đồ ăn miền Trung với tất cả tính chất đặc sắc của nó , thể hiện qua hương vịriêng biệt, nhiều món ăn cay hơn đồ ăn miền Bắc và miền Nam, màu sắc được phốitrộn phong phú, rực rỡ, thiên về màu đỏ và nâu sậm Các tỉnh thành miền Trung như

Đặc biệt, do ảnh hưởng từ phong cách ẩm thực hoàng gia, ẩm thực Huế không chỉrất cay, nhiều màu sắc mà còn chú trọng vào số lượng các món ăn, tuy mỗi món chỉđược bày một ít lên trên đĩa nhỏ

Ẩm thực miền Nam, nơi chịu ảnh hưởng nhiều của ẩm thực Trung Quốc,Campuchia, Thái Lan, có đặc điểm là thường gia thêm đường và hay sử dụng sữadừa (nước cốt và nước dão của dừa) Nền ẩm thực này cũng sản sinh ra vô số loạimắm khô như mắm cá sặc, mắm bò hóc, mắm ba khía … Ẩm thực miền Nam cũngdùng nhiều đồ hản sản nước mặn và nước lợ hơn miền Bắc (các loại cá, tôm, cua, ốcbiển), và rất đặc biệt với những món ăn dân dã, đặc thù của một thời đi mở cõi, hiệnnay đã trở thành những đặc sản của vùng Nam Bộ như : chuột đồng khìa nước dừa,dơi quạ hấp chao, rắn hổ đất nấu cháo đậu xanh, đuông dừa, đuông đất hoặc đuôngchà là, vọp chong, cá lóc nướng trui …

Ẩm thực các dân tộc thiểu số :Với 54 dân tộc sống trên nhiều vùng địa lý đadạng khắp toàn quốc, ẩm thực của mỗi dân tộc trong cộng đồng các dân tộc ViệtNam đều có những bản sắc riêng biệt Rất nhiều món trong số đó ít được biết đến tạicác dân tộc khác, như các món thịt lợn sống trộn phèo non của các dân tộc TâyNguyên Tuy nhiên, cũng có nhiều món ăn đã trở thành đặc sản trên đất nước ViệtNam và được nhiều người biết đến, như mắm bò hóc miền Nam, bánh cuốn trứng(Cao Bằng, Lạng Sơn), bánh coóng phù (dân tộc Tày), lợn sữa và vịt quay móc mật,khau nhục Lạng Sơn, phở chua, cháo nhộng ong, phở cốn sủi, thắng cố, các món xôinếp nương của người Thái, thịt chua Thanh Sơn Phú Thọ …

Theo bước chân của người Việt đến khắp thế giới, ẩm thực Việt với tất cảnhững nét đặc sắc của nó đang dần được biết tới ở nhiều nước khác như Hàn Quốc,Lào, Trung Quốc và các nước châu Âu có cộng đồng người Việt ngụ cư Có thể dễdàng tìm thấy các tiệm ăn Việt Nam ở Hoa Kỳ, Canada, Pháp, Úc, Cộng hoà Séc,Đức, Ba Lan và Nga Các món ăn thuần Việt như phở, nem rán và các loại hươngliệu đặc biệt như mắm tôm, rau húng trở nên rất phổ biến ở những vùng có đôngngười châu Á, trong đó có người Việt sinh sống Tuy nhiên , ẩm thực Việt Nam tạicác nước trên thế giới đã ít nhiều lai tạp với ẩm thực bản địa, hoặc đã gia giảm, thayđổi để phù hợp hơn với khẩu vị của cộng đồng dân cư khắp thế giới

2.1.2.Về cơ sở vật chất kĩ thuật du lịch

Cùng với sự phát triển du lịch là sự ra đời ngày càng nhiều của những nhà