Bài 17: Chiến tranh thế thới thứ ii (1939-1945)

Các nước phát xít đẩy mạnh chính sách xâm lược - Trong những năm 30, các nước phát xít Đức, Italia và Nhật Bản đã liên minh vớinhau hình thành nên liên minh phát xít - khối Trục.. - Tron

Trường THPT Xuân Vân Trường THPT Phù Lưu TTGD thường xuyên tỉnh Bài 17 Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)Chuẩn kiến thức kĩ năng cần nắm

- Phân tích nguyên nhân và con đường dẫn đến chiến tranh

- Trình bày những diễn biến chính ở mặt trận châu Âu và mặt trận châu Á - TháiBình Dương

- Phân tích và đánh giá hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ hai

I- CON ĐƯỜNG DẪN TỚI CHIẾN TRANH

1 Các nước phát xít đẩy mạnh chính sách xâm lược

- Trong những năm 30, các nước phát xít Đức, Italia và Nhật Bản đã liên minh vớinhau hình thành nên liên minh phát xít - khối Trục Khối này ngày càng đẩy mạnh cáchoạt động quân sự và gây chiến tranh xâm lược ở nhiều khu vực khác nhau trên thếgiới

- Sau khi lên cầm quyền, Chính phủ Hítle ngày càng ngang nhiên xé bỏ Hoà ướcVécxai, hướng tới thành lập một nước "Đại Đức" bao gồm tất cả các lãnh thổ của dânĐức sinh sống ở châu Âu

- Trong bối cảnh đó, Liên Xô coi chủ nghĩa phát xít là kẻ thù nguy hiểm nhất, chủtrương hợp tác với các nước tư bản Anh, Pháp để chống phát xít và nguy cơ chiến tranh,kiên quyết đứng về phía các nước chủ nghĩa bị chủ nghĩa phát xít xâm lược

- Vì muốn giữ nguyên trật tự thế giới có lợi cho mình, Chính phủ các nước Anh,

Pháp đã không thành thật hợp tác với Liên Xô, thực hiện chính sách nhân nhượng chủ nghĩa phát xít, hòng đẩy chiến tranh về phía Liên Xô Còn Mĩ, với Đạo luật trung lập,

giới cầm quyền nước này thi hành chính sách không can thiệp vào các sự kiện bênngoài châu Mĩ

2 Từ hội nghị Muyních đến chiến tranh thế giới

- Tháng 3 - 1938, Đức xâm chiếm và sát nhập nước Áo vào lãnh thổ Đức, sau đógây ra vụ Xuyđét để thôn tính Tiệp Khắc

- Tháng 9 - 1938, Hội nghị Muyních gồm những người đứng đầu bốn nước Anh,Pháp, Đức, Italia đã được triệu tập Tại Hội nghị, một hiệp định được kí kết với nộidung chính là trao vùng Xuyđét của Tiệp Khắc cho Đức, đổi lấy việc Hítle cam kếtchấm dứt mọi cuộc thôn tính ở châu Âu

- Tháng 3 - 1939, Hítle cho quân tràn vào thôn tính toàn bộ Tiệp Khắc, gây hấn vàráo riết chuẩn bị chiến tranh với Ba Lan

- Quan sát hình 43 - SGK để biết được các nước phát xít Đức, Italia gây chiến vàbành trướng từ năm 1935 đến năm 1939 như thế nào.

II- CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI BÙNG NỔ VÀ LAN RỘNG Ở CHÂU ÂU (Từ tháng 9/1939 đến tháng 6-1941)

1 Phát xít Đức tấn công Ba Lan và xâm chiếm châu Âu (từ tháng 9/1939 đến tháng 6/1941)

- Rạng sáng 1/9/1939, Đức bất ngờ tấn công Ba Lan Hai ngày sau Anh và Phápbuộc phải tuyên chiến với Đức Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ Với ưu thế vượttrội về sức mạnh quân sự, quân Đức áp dụng chiến lược "Chiến tranh chớp nhoáng" vàchỉ trong gần 1 tháng đã chiếm được Ba Lan

- Từ tháng 4/1940, Đức chuyển hướng tấn công sang phía tây, nhanh chóng chiếmđược hầu hết các nước tư bản châu Âu và đánh thẳng vào nước Pháp Nước Pháp nhanhchóng bại trận

- Tháng 7/1940, không quân Đức đánh phá nước Anh, nhưng bị tổn thất nặng nề Kếhoạch của Hítle đổ bộ vào nước Anh không thực hiện được

2 Phe phát xít bành trướng ở Đông và Nam Âu (từ tháng 9/1940 đến tháng 6//1941)

- Tháng 9/1940, tại Béclin ba nước phát xít Đức - Italia - Nhật Bản kí Hiệp ước Tamcường, nhằm tăng cường trợ giúp lẫn nhau và phân chia thế giới

- Từ tháng 10/1940, Đức chuyển sang thôn tính các nước Đông và Nam châu Âu:Chiếm đóng ba nước chư hầu Rumani, Hunggari, Bungari; thôn tín Nam Tư và Hi Lạp

- Mùa hè 1941, phe phát xít đã chiếm phần lớn châu Âu và sẵn sàng mở cuộc tấncông Liên Xô

II- CHIẾN TRANH LAN RỘNG KHẮP THẾ GIỚI (từ tháng 6/1941 đến tháng 11/1942)

1 Phát xít Đức tấn công Liên Xô Chiến sự ở Bắc Phi

- Đức tấn công Liên Xô:

+ Rạng sáng 22/6/1941, Đức bất ngờ tấn công Liên Xô với chiến lược "Chiến tranhchớp nhoáng", bằng một lực lượng quân sự khổng lồ 5,5 triệu quân

+ Ba đạo quân Đức đã nhanh chóng tiến sâu vào lãnh thổ Liên Xô: đạo quân phíabắc bao vây Lêningrat (nay là Xanh Pêtécbua); đạo quân trung tâm tiến tới ngoại vi thổ

đô Mátxcơva; đạo quân phía nam chiếm đóng Kiép và phần lớn Ucraina Sau nhữngtrận đánh ác liệt, tháng 12/1941 Hồng quân Liên Xô đã phản công thắng lợi Quân Đức

bị đẩy lùi khỏi thủ đô

Chiến thắng Mátxcơva đã làm phá sản chiến lược "Chiến tranh chớp nhoáng" củaĐức.

+ Mùa hè 1942, quân Đức chuyển hướng tấn công xuống phía nam, tiến đánhXtalingrat (nay là Vongagrat) nhằm chiếm các vùng lương thực, dầu mỏ và than đá quantrọng nhất của Liên Xô Sau hơn 2 tháng tấn công, quân Đức vẫn không chiếm đượcthành phố này

- Chiến sự Bắc Phi:

Từ tháng 9/1940, quân đội Italia tấn công Ai Cập, cuộc chiến ở thế giằng co; phảitới tháng 12/1942, liên quân Mĩ - Anh mới giành thắng lợi trong trận En Alamen (AiCập), giành lại ưu thế ở Bắc Phi và chuyển sang phản công trên toàn mặt trận

2 Chiến tranh Thái Bình Dương bùng nổ

- Tháng 9/1940, quân Nhật kéo vào Đông Dương

- Sáng 7/12/1941, Nhật Bản bất ngờ tấn công hạm đội Mĩ ở Trân Châu Cảng, căn cứhải quân chủ yếu của Mĩ ở Thái Bình Dương Hạm đội Mĩ bị thiệt hại nặng nề Mĩtuyên chiến với Nhật Bản, sau đó là với Đức và Italia Chiến tranh lan rộng ra toàn thếgiới

- Quân Nhật mở cuộc tấn công ồ ạt xuống các nước Đông Nam Á và chiếm đượcmột vùng rộng lớn gồm nhiều nước như: Thái Lan, Miến Điện, Inđônêxia và nhiềuđảo ở Thái Bình Dương Tới năm 1942, Nhật Bản đã thống trị khoảng 8 triệu km2 đấtđai với trên 500 triệu dân ở Đông Bắc Á và Đông Nam Á

- Nhưng từ đó, sức tấn công của quân đội Nhật Bản hầu như đã bị chững lại donhững khó khăn ngày càng lớn (mặt trận mở ra quá rộng, tiềm lực có hạn về quân sự,kinh tế của Nhật) và sự kháng cự ngày càng quyết liệt của nhân dân Trung Quốc vànhiều nước khác

- Ngày 1/1/1942, tại Oasinhtơn đại diện của 26 quốc gia, với trụ cột là ba cường

quốc Liên xô, Mĩ, Anh đã kí kết một bản tuyên bố chúng - được gọi là Tuyên ngôn Liên hợp quốc Theo đó, các nước tham gia Tuyên ngôn cam kết cùng nhau dốc toàn lực tiến

hành cuộc chiến tranh tiêu diệt chủ nghĩa phát xít

II- QUÂN ĐỒNG MINH CHUYỂN SANG PHẢN CÔNG, CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI KẾT THÚC (từ tháng 1/1942 đến tháng 8/1945)

1 Quân đồng minh phản công (từ tháng 11/1942 đến tháng 8/1945)

- Ở Mặt trận Xô - Đức, trận phản công tại Xtalingrát từ tháng 11/1942 đến tháng2/1943 của Hồng quân Liên Xô đã tạo nên bước ngoặt căn bản của chiến tranh thế giớithứ hai Quân đội Đức đã bị tổn thất hết sức nặng nề (33 vạn quân tinh nhuệ bị tiêu diệt

và bắt sống) Từ đây, Liên Xô và các nước Đồng minh chuyển sang giai đoạn tấn côngđồng loạt trên các mặt trận

Tiếp đó, Hồng quân đã nhanh chóng bẻ gãy cuộc tấn công gần như là cuối cùng củaquân Đức ở vòng cung Cuốcxcơ, đánh tan 30 sư đoàn Đức

Tới tháng 6/1944, phần lớn lãnh thổ Xô viết đã được giải phóng

- Ở mặt trận Bắc Phi, quân Anh (từ phía Đông) và quân Mĩ (từ phía Tây) phối hợpphản công (từ tháng 3 đến tháng 5/1943) đã quét sạch liên quan Đức- Italia ra khỏi lụcđịa châu Phi

- Ở Italia, sau khi quân đồng minh đánh chiếm đảo Xixilia và bắt giam Mútxôlini,một chính phủ mới đã được thành lập Phát xít Italia sụp đổ Nhưng hơn 30 sư đoànquân Đức được điều sang Italia, kéo dài sự kháng chiến tới tháng 5/1945

- Ở Thái Bình Dương, sau trận thắng lới ở đảo Guađancanan (từ tháng 8/1942 đếntháng 1/1943), quân Mĩ đã tạo ra được bước ngoặt quan trọng và chuyển sang phảncông, lần lượt đánh chiếm các đảo ở Thái Bình Dương

2 Phát xít Đức bị tiêu diệt Nhật Bản đầu hàng Chiến tranh kết thúc

- Phát xít Đức đầu hàng:

+ Từ đầu năm 1944, sau 10 chiến dịch của cuộc tổng phản công quét sạch quân thù

ra khỏi lãnh thổ Xô Viết, Hồng quân tiến vào giải phóng các nước Đông Âu, tiến sát tớibiên giới nước Đức

+ Tháng 6/1944, liên quân Đồng minh mở Mặt trận thứ hai ở Tây Âu bằng cuộc đổ

bộ vào miền Bắc nước Pháp Phong trào khởi nghĩa vũ trang của nhân dân Pháp nổi lênkhắp nơi, làm chủ Pari và giải phóng toàn bộ nước Pháp Quân Đồng minh tiến vào giảiphóng các nước Bỉ, Hà Lan, Lúcxămbua, chuẩn bị tấn công nước Đức

+ Đầu tháng 2/1945, Hội nghị của nguyên thủ ba cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh họptại Ianta đã phân chia các khu vực chiếm đóng nước Đức và châu Âu, đề ra việc tổ chứclại thế giới sau chiến tranh, Liên Xô cam kết sẽ tham chiến chống Nhật sau khi nướcĐức đầu hàng.

+ Tháng 2/1945, quân Đồng minh tấn công quân Đức từ Mặt trận phía Tây Tháng4/1945, Hồng quân Liên Xô mở cuộc tấn công vào Béclin, đập tan sự kháng cự của hơn

1 triệu quân Đức Hítle tự sát

+ Tháng 2/1945, quân Đồng minh tân công quân Đức từ Mặt trận phía Tây Tháng4/1945, Hồng quân Liên Xô mở cuộc tấn công vào Béclin, đập tan sự kháng cự của hơn

1 triệu quân Đức Hítle tự sát

+ Ngày 9/5/1945, nước Đức ký văn bản đầu hàng không điều kiện, chiến tranh chấmdứt ở châu Âu

- Quân phiệt Nhật đầu hàng:

+ Ở Mặt trận Thái Bình Dương, liên quân Mĩ - Anh triển khai cuộc tấn công đánhchiến Miến Điện và quần đảo Philíppin Ở Đông Bắc Á, ngày 8/8/1945 Liên Xô tuyênchiến với Nhật Bản, mở cuộc tấn công vào đạo quân Quan Đông của Nhật ở Mãn Châu.+ Mĩ ném hai quả bom nguyên tử xuống Hirôsima (6/8/1945) và Nagaxaki(9/8/1945) , giết hại hàng trăm nghìn người chỉ trong phút chốc

+ Ngày 15/8/1945, Nhật Bản đầu hàng không điều kiện Chiến tranh thế gới thứ haikết thúc

V KẾT CỤC CỦA CHIẾN TRANH THỂ GIỚI THƯ HAI

- Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc với sự sụp đổ hoàn toàn của ba nước phát xítĐức, Italia và Nhật Bản Thắng lợi vĩ đại đó thuộc về các quốc gia - dân tộc đã kiêncường chống phát xít Ba cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh là lực lượng trụ cột, giữa vaitrò quyết định trong công cuộc tiêu diệt nghĩa phát xít

- Hậu quả của cuộc chiến tranh thế giới thứ hai đối với nhân loại thật vô cùng nặng

nề Hơn 70 quốc gia với 1700 triệu người đã bị lôi cuốn vào cuộc chiến, khoảng 60 triệungười chết, 90 triệu người bị tàn phế Nhiều thành phố, làng mạc, nhiều cơ sở kinh tế bịtàn phá, công trình văn hoá bị thiêu huỷ

- Chiến tranh kết thúc đã dẫn đến những thay đổi căn bản trong tình hình thế giới,

mở ra một giai đoạn mới trong lịch sử thế giới hiện đại

Câu hỏi trắc nghiệm khách quan

Nhận biết

Câu1 Khối liên minh bao gồm các nước

A- Anh -Pháp -Mĩ

B- Đức-Italia-Nhật

C- Nhật-Mĩ -Anh

D- Pháp-Liên xô

Câu 2 Tên gọi khác của phe phát xít

A- Phe hiệp ước

B- Tăng cường các hoạt động quân sự

C- Tăng cường các hoạt động ngoại giao

D- Tăng cường các hoat động giáo dục Câu 4 Liên Xô đã liên kết với các nước tư bản

A Mĩ-Hà lan

B- Anh-Pháp

C- Na uy-Đan mạch

D- Hung ga ri-Nam tư

Câu 5 Nước xé bỏ hòa ước VecXai

A- Italia

B- Đức

C- Nhật

D- Pháp

Câu 6 Hít le thôn tính Tiệp khắc bằng cách

A.-Tấn công tiệp khắc

B- Xúi dục cư dân Xuy Đét đòi li khai

C-Ném bom tiệp khắc

D-Đồng minh với Tiệp khắc

Câu 7 Chính sách của Anh-Pháp với các nước phát xít

A Kiên quyết chống phát xít

B- Nhượng bộ phát xít

C- Liên kết chặt chẽ với Liên xô

D- Đối đầu với phát xít

Câu 8 Từ 1931-1937 Nhật có hoạt động

A- Xâm lược liên xô

B- Xâm lược Trung Quốc

C- Xâm lược Việt Nam

Câu 11 Mục đích của các nước Anh -Pháp là

A- thay đổi trật tự thế giới

B- Giữ nguyên trật tự thế giới

D- Quay lưng lại với Tiệp khắc

Câu 15 Chính sách của Anh-pháp với Đức

A- Đồng minh

B- Thỏa hiệp

C- Đối đầu

D- Ủng hộ

Câu 16 Năm 1938 diễn ra sự kiện

A- chiến tranh thế giới thứ 2

Câu18 Nội dung hội nghị Muynich

A- Liên xô-Mĩ trao Xuy đét cho Đức

B- Anh-Pháp trao Xuy đét cho Đức

C- Xuy đét sát nhập Italia

D- Xuy đét sát nhâp Ba lan

Câu 19 Sau khi chiếm Xuy đét Đức thôn tính

C-Tấn công Liên Xô

D- Tấn công đông âu

Câu 21 Hành động của Đức sau khi chiếm Tiệp khắc A- Chiến tranh với Liên xô

B- Chiến tranh với Ba lan

C-Chiến tranh với Anh

D- Chiến tranh với Bỉ

Câu 22 Liên xô đàm phán với Đức qua hiệp định

Câu 24 Ngày 1-9-1939 diễn ra sự kiện gì

A- Đức tấn công Liên Xô

B- Đức tấn công Ba Lan

C- Đức tấn công Pháp

D- Anh tuyên chiến với Đức

Câu 25 Chiến lược Đức áp dụng với Ba lan

A- Chiếm dần từng bước

B- chiến tranh chớp nhoáng

C- Chiến tranh li khai

D- Chiến tranh cục bộ

Câu 26 Khi Đức chiếm Ba lan Anh-Pháp đã

A- Chi viện cho Ba lan

B- Bỏ mặc Ba lan

C- Tấn công Đức

D- Giúp đỡ Ba lan

Câu 27 Tháng 4-1940 Đức chuyển hướng tấn công

A- Đức bị bao vây

B- Ưu thế về không quân và hải quân của Anh

C- Liên xô tấn công Đức

D- Chiến tranh li khai

Câu 35 Chiến thắng vang dội của Liên xô năm 1941

A- Trận công phá Béc lin

B- Chiến thắng Macx cơ va

C- Trận Cuuocx cơ

D- Trận Trân châu cảng

Câu 36 Nơi mệnh danh là nút sống của Liên xô năm 1941 A- Macx cơ va

B- Xta lin grat

C- Cung điện mùa đông

Câu 49 Nội dung hội nghị I an ta năm 1945

A- Phân chia phạm vi kinh tế

B- Tổ chức lại trật tự thế giới sau chiến tranh

C- Phân chia về tài chính

D- Phân chia về lãnh thổ

Câu 50 Hội nghị Pốt đam gồm

A- Liên xô- Pháp

B- Liên xô-Mĩ -Anh

C- Liên xô- Ba lan

D- Liên xô-Hung ga ri

Câu 51 Nội dung hội nghị Pốt đam

A- Thành lập quốc gia mới

B-Giải quyết các vấn đề sau chiến tranh

B-Liên xô-Mĩ -Anh

C- Liên xô- Ba lan

D- Liên xô-Trung quốc

Câu 57 Số quốc gia bị lôi cuốn vào chiến tranh

Câu 61 Đạo luật “Không can thiệp các sự kiện bên ngoài châu Mỹ” được thông qua

Câu 62 Hitle đề ra kế hoạch tấn công vào nước Anh vào thời điểm tháng 7/1940 là

A Kế hoạch “Sư tử biển”

Câu 65 Từ tháng 3  5/1945, quân đội nước nào đã quét sạch liên quân Đức –Italia

khỏi lục địa châu Phi

A Liên quân Mỹ -Liên xô

B Liên quân Anh-Mỹ

C Liên quân Anh-Liên xô

D Liên quân Liên xô-Mỹ- Anh

Câu 66 Một trong những trận đánh lớn nhất trong cuộc chiến tranh thế giới thứ hai

mang mật danh “Kế hoạch Bagiation” nhằm giải phóng

Câu 1 Âm mưu của nước Đức sau khi xé bỏ hòa ước Véc-xai?

A Chuẩn bị xâm lược các nước Tây Âu

B Chuẩn bị đánh bại Liên Xô.

C Thành lập một nước Đại Đức bao gồm toàn bộ châu Âu

D Chuẩn bị chiếm vùng Xuy-đét và Tiệp Khắc

Câu 2 Thái độ của Liên Xô khi Đức hình thành liên minh phát xít?

A Không đặt quan hệ ngoại giao

B Phớt lờ trước hành động của nước Đức

C Coi nước Đức là kẻ thù nguy hiểm nhất

D Kí hiệp ước không xâm phạm nhau

Câu 3 Liên xô coi Đức là kẻ thù nguy hiểm nhất khi nào?

A Khi Đức xé bỏ hòa ước Véc-xai

B Khi Đức tấn công Ba lan

C Khi Đức hình thành liên minh phát xít

D Khi Đức tấn công Liên xô

Câu 4 Chủ trương của Liên xô đối với liên minh phát xít ?

A Liên kết với các nước tư bản Anh, Pháp để chống phát xít

B Đối đầu với các nước tư bản Anh, Pháp

C Hợp tác chặt chẽ với các nước Anh, Pháp trên mọi lĩnh vực

D Khộng hợp tác với các nước tư bản vì họ dung dưỡng phe phát xít

Câu 5: Hành động của các nước phát xít ngay sau khi hình thành Liên minh là gì?

A Tăng cường các hoạt động quân sự ở nhiều nơi

B Đầu tư vốn vào các nước thuộc địa để khai thác

C Ra sức sản xuất vũ khí để chuẩn bị chiến tranh thế giới

D Kí hiệp ước không xâm phạm với Liên Xô

Câu 6 Thái độ của các nước Anh, Pháp đối với các hành động của Liên minh phát xít?

A Liên kết với Liên Xô để chống

B Nhượng bộ thỏa hiệp phát xít

C Coi là kẻ thù nguy hiểm nhất

D Trung lập với các hoạt động ngoài lãnh thổ

Câu 7 Thái độ thỏa hiệp nhượng bộ các nước Phát xít của Anh, Pháp nhằm mục đích gì?

A Sợ các nước Phát xít

B Muốn thành lập liên minh với các nước phát xít