Tài liệu ôn tập Ngữ văn lớp 12 năm học 2017 - 2018 trường Võ Trường Toản quận 12

……… ……… ……… BÀI 6 : Sông của quê hương, sông của tuổi trẻ Sông của miền Nam nước Việt thân yêu Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy Bạn bè tôi tụm năm tụm

Trang 1

TÀI LIỆU ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 12

PHẦN I: ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN KIẾN THỨC THUỘC LÒNG

- Văn bản KH chuyên sâu

- Văn bản giáo khoa

Trang 2

- Cương lĩnh, lời kêu gọi, tuyên ngôn, tuyên bố

- Bài bình luận, xã luận, tham luận

- Báo cáo, phát biểu trong hội nghị, ý kiến, nhận xét, đánh giá

2 Hình thức :

- Đi sâu vào chi tiết, yếu tố, khía cạnh vấn đề

- Quan hệ giữa các đối tượng

II Thao tác lập luận bình luận :

1 Khái niệm :

- Văn bản nhằm đề xuất, thuyết phục người đọc, tán đồng, đồng tình với nhận xét, đánh giá, bànluận của người viết về một vấn đề trong đời sống hoặc trong một tác phẩm văn học, một tác giả,một nhận xét

2 Hình thức

- Trình bày luận điểm, ngôn ngữ, hình thức

- Có thái độ ý kiến, nhận xét của người viết một cách khách quan, trung thực

- Bác bỏ một luận điểm, một luận cứ

- Nêu tác hại, nguyên nhân của vấn đề

-Phân tích những khía cạnh sai lệch , thiếu chính xác

IV Thao tác lập luận so sánh :

1 Khái niệm :

- So sánh là làm sáng rõ đối tượng hoặc vấn đề được đề cập có tương quan với đối tượng khác

- So sánh đúng là làm cho bài văn nghị luận sáng rõ, cụ thể sinh động và tăng thêm sức thuyếtphục

2 Hình thức :

- Căn cứ vào từ ngữ so sánh : giống, tựa, như, bằng, hơn, kém cũng giống như, cũng như là

- Các đối tượng, các vấn đề được đặt vào cùng một bình diện, đánh giá trên một tiêu chí nào đó

V.Thao tác lập luận chứng minh :

1 Khái niệm :

Là dùng dẫn chứng ( luận cứ ) kết hợp với lập luận, lí lẽ để làm sáng tỏ, minh chứng một vấn đề,làm tăng sức thuyết phục

2 Hình thức :

Trang 3

TÀI LIỆU ƠN TẬP MƠN NGỮ VĂN 12

- Cĩ rất nhiều luận cứ, luận điểm

Biểu cảm, miêu tả, tự sự, thuyết minh, nghị luận

D.Các phương thức trần thuật trong tác phẩm tự sự :

1 Trần thuật : Là một phương diện cơ bản của tác phẩm tự sự ; là việc giới thiệu, khái quát, thuyếtminh , miêu tả đối với nhân vật, sự kiện, hồn cảnh , sự vật …theo cách nhìn của người trần thuật

2 Thành phần của trần thuật : bao gồm lời thuật, với chức năng kể việc, miêu tả đối tượng, phân tíchhồn cảnh , thuật lại tiểu sử nhân vật, lời bình , lời trữ tình ngoại đề, lời ghi chú của tác giả

3 Các phương thức trần thuật :

- Trần thuật theo ngơi thứ ba của người kể chuyện, biết hết nhưng giấu mình

- Trần thuật theo ngơi thứ nhất , do nhân vật tự kể chuyện

- Trần thuật theo ngơi thứ ba của người kể chuyện, nhưng cách nhìn và lời kể theo giọng điệu của nhânvật

E Các phương tiện liên kết văn bản

1 Phương tiện liên kết là yếu tố ngơn ngữ được sử dụng nhằm làm bộc lộ mối dây liên lạc giữa các bộphận cĩ liên kết với nhau

2 Cách sử dụng những phương tiện liên kết cùng loại xét ở phương tiện cái biểu hiện được gọi là phépliên kết

3 Cĩ các phép liên kết chính sau đây: phép lặp, phép thế, phép liên tưởng, phép nghịch đối, phép nối

NHỮNG BIỆN PHÁP TU TỪ THƯỜNG SỬ DỤNG TRONG VĂN BẢN VĂN HỌC

1 Aån dụ, so sánh, nhân hóa, hoán dụ, vật hóa

2 Liệt kê, tăng cấp

3 Nói giảm, nói tránh, cường điệu, nói quá, phóng đại

4 Điệp từ, điệp ngữ, phép lặp : lặp từ ngữ, lặp cấu trúc cú pháp

5 Đảo từ, đảo ngữ

6 Sử dụng từ láy, từ tượng hình, tượng thanh

7 Ngắt nhịp, gieo vần, phối thanh

8 Câu hỏi tu từ, trùng điệp

9 Sử dụng số từ, phép đối : đối tương hỗ, đối lập

10 Tượng trưng, ứng chiếu

11 Chơi chữ, nói lái, dấu chấm lửng

12 Lời dẫn trực tiếp

Trang 4

-***************** -BÀI LUYỆN ĐỌC – HIỂU BÀI 1 : Mũi Ngọc Trên chỏm nó là một cái đồn Dưới chân nó là một tí phố cụt của cây số cuối cùng thuộc đường số 4 Mười căn nhà ngói, mái thâm giòn, hòn ngói đực xoắn xuýt lấy hòn ngói cái Chỉ có cái trạm hàng giang là còn cái màu ngói của một trụ sở mới Nước thủy triều vẫn rút xuống Tìm cái tàu thủy đón đoàn ra Cô Tô thì chưa thấy nó đâu cả Cát ở đây vàng rộm hoàn toàn khác hẳn cát bãi Trà Cổ xam xám sền sệt Biển càng hướng ra Cô Tô, càng thấy nồng Vĩnh Thực, Cái Chiên, Núi Miều, Núi Tụi, vùn vụt lướt qua sườn tàu, mà trên boong tàu, mớ tóc trần trên đầu chị bạn vẫn không chịu rung lấy nửa sợi Đứng gió quá Chân đảo Thoi Xanh xa xa cát vàng như một nét chỉ mành tơ lưới kéo ngang nền giời hâm hấp của biển chờ cơn dông Nước đùng đục Mặt biển lặng lờ và láng mềm đi như dầu mỡ nào đang chảy tràn tới tận cái cuống mây chân giời Nó gợi gợi một cái chảo khổng lồ nước xuýt vịt béo sôi giấu khói, mới trông qua rất dễ lầm với một nồi canh nguội Có tí sóng nào dội lên phía chân vịt tàu, thì sóng chỉ xông thêm ong ong oi oi lên mặt tàu Bầu trời tắt gió càng về quá trưa càng đặc sánh Thấy nghẹn thở Trời vàng vàng cái mặt màu da đồng ( Trích bài Cô Tô trong tập Ký Nguyễn Tuân - NXB Văn Học, VN, 1986) Câu 1 : Tìm nội dung chính của văn bản ………

………

Câu 2 : Xác định phương thức biểu đạt, thao tác lập luận ………

………

Câu 3 : Tìm biện pháp tu từ, tác dụng ………

………

Câu 4 :Chỉ ra những câu văn theo cấu trúc câu đặc biệt , hiệu quả nghệ thuật của cách sử dụng đó? ………

………

BÀI 2 :

TA YÊU QUÊ TA

Yêu từng bờ ruộng lối mòn

Đỏ tươi bông gạo biếc rờn ngàn dâu

Yêu con sông mặt sóng xao

Dòng sông tuổi nhỏ rì rào hát ca

Yêu hàng ớt đã ra hoa

Trang 5

Đám dưa trổ nụ đám cà trổ bông

Yêu sao tiếng mẹ ru nồng

Tiếng thoi lách cách bên nong dâu tằm

a Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt

………

b Tìm nội dung chính của bài thơ ………

………

c.Tìm hai biện pháp tu từ và nêu hiệu quả nghệ thuật ………

………

BÀI 3 :

Tháng 8, khi trời bắt đầu chuyển sang hanh khô thì những gia đình trồng hồi ở Lộc Bình (Lạng Sơn) rục rịch vào mùa thu hoạch hoa hồi - thứ đặc sản nổi tiếng với lượng tinh dầu tốt, mùi thơm đặc trưng Hoa hồi thực chất là quả, mỗi hoa gồm 5-8 cánh hình thoi xếp thành hình sao hoặc nan hoa Loài cây này không mất nhiều công chăm sóc, chỉ việc lấy hạt hoặc cây con cắm xuống đất rồi để cây tự lớn Thỉnh thoảng người dân đi phát quang cây bụi quanh gốc hồi, không cần phân bón Mỗi năm, cây hồi cho quả hai vụ là vào tháng 8 và tháng 4 âm lịch, mỗi vụ kéo dài 3-4 tháng Hồi đậu trái ở cành nhỏ ngoài rìa, có cành đậu nhiều trĩu xuống, có cành mãi tận trên ngọn Sau khi thu hái hoa hồi người dân thường đợi đến các phiên chợ rồi bán cho thương lái với giá khoảng 8.000-10.000 đồng/kg, có lúc cao được 12.000 đồng/kg Nếu không bán tươi, người dân có thể phơi qua vài nắng rồi bán khô, giá mỗi kg khoảng 20.000-23.000 đồng ây hồi phát triển tốt tại Lạng Sơn do phù hợp với loại đất và sinh trưởng ở địa hình cao Người dân xứ Lạng gắn bó với rừng hồi kiểu cha truyền con nối Trồng một lần và cho thu hoạch cả trăm năm sau Riêng diện tích hồi Lạng Sơn đã chiếm hơn 70% của cả nước Tinh dầu hồi là nguyên liệu quý sản xuất thuốc xoa bóp, tiêu hóa, chế biến những đồ mỹ phẩm, hương liệu ( Trích “Vietnam Express – Báo Điện tử ngày 12/8/ 2015 ) a Xác định PCNN và phương thức biểu đạt ………

………

b Tìm nội dung chính của đoạn văn trên ………

………

c Chép lại câu văn mang y chính của đoạn : ………

………

Trang 6

BÀI 4 :

LÁ ĐỎ - Nguyễn Đình Thi

Gặp em trên cao lộng gió

Rừng lạ ào ào lá đỏ

Em đứng bên đường như quê hương

Vai áo bạc quàng súng trường

Ðoàn quân vẫn đi vội vã

Bụi Trường Sơn nhoà trời lửa

Chào em, em gái tiền phương

Hẹn gặp nhau nhé giữa Sài Gòn

Em vẫy cười đôi mắt trong

(Trường Sơn, 12/1974)

Câu 1 :Tìm nội dung chính của văn bản

………

Câu 2 : Xác định phương thức biểu đạt ………

………

Câu 4 : Em hiểu hai câu thơ cuối như thế nào ? ………

………

BÀI 5 : Quê hương tôi có con sông xanh biếc Nước gương trong soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè Tỏa nắng xuống lòng sông lấp loáng Chẳng biết nước có giữ ngày, giữ tháng Giữ bao nhiêu kỉ niệm giữa dòng trôi ? Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi ! Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ ( Trích “ Nhớ con sông quê hương” – Tế Hanh, 1956 ) Câu 1 Tìm nội dung chính của văn bản ………

………

Câu 2 Xác định phương thức biểu đạt, thể thơ ………

Câu 3 Tìm biện pháp tu từ, tác dụng ………

………

Câu 4

Trang 7

Cảm xúc của tác giả ở hai câu thơ cuối là gì ?

………

BÀI 6 :

Sông của quê hương, sông của tuổi trẻ

Sông của miền Nam nước Việt thân yêu

Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu

Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy

Bạn bè tôi tụm năm tụm bảy

Bầy chim non bơi lội trên sông

Tôi giơ tay ôm nước vào lòng

Sông mở nước ôm tôi vào dạ

Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngả

Kẻ sớm khuya chài lưới bên sông

Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng

Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến

Nhưng lòng tôi như mưa nguồn, gió biển

Vẫn trở về lưu luyến bên sông

( Trích “ Nhớ con sông quê hương” – Tế Hanh, 1956 )

Dân ta phải biết sử ta,

Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam

Kể năm hơn bốn ngàn năm,

Tổ tiên rực rỡ, anh em thuận hoà

Hồng Bàng là tổ nước ta

Nước ta lúc ấy gọi là Văn Lang

Thiếu niên ta rất vẻ vang,

Trẻ con Phù Đổng tiếng vang muôn đời

Tuổi tuy chưa đến chín mười,

Ra tay cứu nước dẹp loài vô lương

( Trích “Dân ta phải biết sử ta” – Hồ Chí Minh )

………

Trang 8

Câu 2 :Xác định phương thức biểu đạt, thể thơ

………

Câu 3 :Tìm biện pháp tu từ, tác dụng ………

………

Câu 4 : Đoạn thơ khuyên chúng ta điều gì ? ………

………

BÀI 8 Buổi sáng hôm nay, mùa đông đột nhiên đến, không báo trước Vừa mới ngày hôm qua giời hãy còn nắng ấm và hanh, cái nắng về cuối tháng mười làm nứt nẻ đất ruộng, và làm ròn khô những chiếc lá rơi Sơn và chị chơi cỏ gà ở ngoài cánh đồng còn thấy nóng bứt, chảy mồ hôi Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi ra gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt Sơn tung chăn tỉnh dậy, nhưng không bước xuống giường ngay như mọi khi, còn ngồi thu tay vào trong bọc, bên cạnh đứa em bé vẫn nắm tay ngủ kỹ Chị Sơn và mẹ Sơn đã trở dậy, đang ngồi quạt hỏa lò để pha nước chè uống Sơn nhìn thấy mọi người đã mặc áo rét cả rồi.Nhìn ra ngoài sân, Sơn thấy đất khô trắng, luôn luôn cơn gió vi vu làm bốc lên những màn bụi nhỏ, thổi lăn những cái lá khô lạo xạo Trời không u ám, toàn một màu trắng đục Những cây lan trông chậu, lá rung động và hình như sắc lại vì rét ( Trích “ Gió Lạnh Đầu Mùa” - Thạch Lam ) Câu 1 : Tìm nội dung chính của văn bản ………

………

Câu 2 : Xác định PCNN, phương thức biểu đạt ………

………

Câu 4 : Đoạn văn trên miêu tả không gian ở vùng miền nào, giải thích ? ………

………

BÀI 9:

Việt Nam luôn mong muốn hòa bình hữu nghị, luôn hết sức kiềm chế, chân thành bày tỏ mọi thiện chí và sử dụng mọi kênh đối thoại để phản đối và yêu cầu Trung Quốc rút ngay giàn khoan và các tàu hộ tống bảo vệ ra khỏi vùng biển Việt Nam, tôn trọng chủ quyền biển đảo của Việt Nam, tuân thủ luật pháp quốc tế, Công ước Liên hợp quốc về Luật biển năm 1982 Tuy nhiên, cho đến nay Trung Quốc không những không đáp ứng yêu cầu chính đáng của Việt Nam mà còn vu khống, đổ lỗi cho Việt Nam và tiếp tục sử dụng sức mạnh, gia tăng các hành động uy hiếp, xâm phạm ngày càng nghiêm trọng hơn Chúng tôi kiên định và kiên quyết bảo vệ chủ quyền của mình bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế Cả dân tộc Việt Nam phản đối việc làm sai trái này của Trung Quốc Nhiều nơi, người dân tự phát biểu tình phản đối, trong đó một số người đã có những hành vi vi phạm, Chính phủ Việt Nam đã ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm khắc đúng pháp luật Tình hình đã hoàn toàn ổn định Các doanh nghiệp đã được giúp đỡ hỗ trợ phù hợp và hầu hết đã trở lại hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường

Trang 9

( Trích “ Bài phát biểu của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng” - Tin nhanh Việt Nam ra thế giới - Vietbao.vn )

………

Câu 2 :Xác định PCNN, thao tác lập luận ………

………

Câu 3 :Những từ ngữ “phản đối , yêu cầu, kiên định, kiên quyết, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm khắc” thể hiện thái độ gì của Thủ Tướng ? ………

………

BÀI 10: Trung thực là thành thực với chính mình, với mọi người, với công việc; luôn tuân thủ chuẩn mực đạo đức, chân thật trong từng lời nói và hành động Đó là một trong những phẩm chất quan trọng nhất, tạo nên định hướng giá trị nhân cách chân chính Tính trung thực giúp con người được tin cậy Người trung thực không chấp nhận gian dối trong bất kỳ việc gì Trung thực làm nên tính cách tự trọng, thẳng thắn của cá nhân; tạo nên uy tín, sức mạnh cho tập thể Sống trung thực đòi hỏi phải dũng cảm và nghiêm khắc với chính bản thân Do đó, trung thực luôn luôn gắn liền với trách nhiệm Trung thực, trước hết là sự trung thực với chính mình, nghiêm túc với chính mình, trung thực với người khác, không được “nói mà không làm”, “hứa mà không làm” Lời nói, lời hứa chỉ có giá trị khi đi liền với việc làm cụ thể “Làm” ở đây là hành động từ việc nhỏ đến việc lớn, là hoạt động thực tiễn tổ chức thực hiện ( Trích “ Học tập làm theo tấm gương tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh ) Câu 1 : Tìm nội dung chính của văn bản ………

………

Câu 2 : Xác định PCNN, thao tác lập luận ………

………

Câu 3 : Từ nội dung văn bản, em sẽ làm gì để thực hiện tính trung thực, trả lời bằng 5- 8 dòng ………

………

BÀI 11 :

Chó và mèo là hai vật nuôi phổ biến nhất trên thế giới Chúng ta vẫn thường rất gần gũi với chúng qua việc cho ăn, chơi đùa và huấn luyện… Tuy nhiên đây cũng là nguồn lây nhiễm ký sinh trùng và gây bệnh cho con người.Cómột loài kí sinh trùng có tên Toxicariosis được cho là khá nguy hại Chúng trú ngụ ở chất thải của chó mèo Nếu con người bị nhiễm ký sinh trùng này, chúng ta sẽ phải đối mặt với suy nhược tiêu hóa, sốt, khó thở và trong một vài trường hợp có thể gây mù lòa nếu

Trang 10

không được điều trị đúng cách Nguyên nhân là do loài này làm tổn thương nghiêm trọng võng mạc người Theo báo cáo, có hàng ngàn trường hợp bị nhiễm ký sinh trùng Toxicariosis từ chó mèo ở Mỹ Lời khuyên cho những người nuôi chó mèo để tránh khỏi nguy cơ đó là hãy chăm chỉ rửa tay sau khi tiếp xúc với chúng

( Trích “Những khám phá mới về loài vật – Khoa học TV )

………

Câu 2 :Xác định PCNN, thao tác lập luận:………

Câu 3 : Theo văn bản, con người bị nhiễm kí sinh trùng từ chó mèo sẽ gây ra những bệnh gì ? ………

………

ĐỀ 12 HS ĐỌC ĐOẠN THƠ SAU VÀ TRẢ LỜI CÂU HỎI Ai viết tên em thành liệt sĩ Bên những hàng bia trắng giữa đồng Nhớ nhau anh gọi : em, đồng chí Một tấm lòng trong vạn tấm lòng Anh đi bộ đội sao trên mũ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường Em sẽ là hoa trên đỉnh núi Bốn mùa thơm mãi cánh hoa thơm ( Trích “ Núi đôi” – Vũ Cao ) Câu 1 : Xác định phương thức biểu đạt , thể thơ ………

Câu 2 :Tìm nội dung chính đoạn thơ ………

………

Câu 3 :Tìm biện pháp tu từ, nêu hiệu quả nghệ thuật ………

………

Câu 4 : Từ ý nghĩa của câu thơ “Bốn mùa thơm mãi cánh hoa thơm” Em hãy viết một đoạn văn ngắn ( 5- 8 dòng ) nêu suy nghĩ của em về vẻ đẹp của những người đã hi sinh vì đất nước ………

………

Trang 11

………

ĐỀ 13: Ôi sáng xuân nay, xuân 41 Trắng rừng biên giới nở hoa mơ Bác về Im lặng Con chim hót Thánh thót bờ lau, vui ngẩn ngơ

Bác đã về đây, Tổ quốc ơi! Nhớ thương, hòn đất ấm hơi Người Ba mươi nǎm ấy, chân không nghỉ Mà đến bây giờ mới tới nơi! ( Trích “ Theo chân Bác- Tố Hữu ) Câu 1 Tìm ý chính của văn bản: ………

………

Câu 2: Xác định thể thơ, phương thức biểu đạt : ………

………

Câu 3: 0,5đ Hai câu thơ “Ba mươi nǎm ấy, chân không nghỉ Mà đến bây giờ mới tới nơi!” bộc lộ cảm xúc gì của tác giả ? ………

………

Câu 4 Em hiểu câu thơ “Nhớ thương, hòn đất ấm hơi Người” có nghĩa là gì ? Gợi cảm xúc ra sao? ………

………

Bài 14

Tự Nguyện

(Thơ Trương Quốc Khánh)

Nếu là chim, tôi sẽ là loài bồ câu trắng Nếu là hoa, tôi sẽ là một đóa hướng dương Nếu là mây, tôi sẽ là một vầng mây ấm

Là người, tôi sẽ chết cho quê hương

Là chim, tôi sẽ cất cao đôi cánh mềm

Từ nam ra ngoài bắc báo tin nối liền

Là hoa, tôi nở tình yêu ban sớm Cùng muôn trái tim ngất ngây hoà bình

Trang 12

Là mây, theo làn gió tung bay khắp trời Nghìn xưa oai hùng đó tôi xin tiếp lời

Là người, xin một lần khi nằm xuống Nhìn anh em đứng lên phất cao ngọn cờ

1 Xác định thể thơ , PCNN và phương thức biểu đạt

………

2 Tìm nội dung chính của bài thơ ………

………

3 Tìm hai biện pháp tu từ và nêu hiệu quả nghệ thuật ………

………

BÀI 15

Mưa ngớt hạt, rồi dần dần tạnh hẳn Màn mây xám đục trên cao đã rách mướp, trôi dạt cả về một phương, để lộ dần một vài mảng trời thấp thoáng xanh Một vài tia nắng hiếm hoi bắt đầu mừng rỡ roị xuống.Dưới mặt đất, nước mưa vẫn còn róc rách, lăn tăn , luồn lỏi chảy thành hàng vạn dòng mỏng manh, buốt lạnh Từ trong các bụi rậm xa gần, những chú chồn, những co dũi với bộ lông ướt mềm, vừa mừng rỡ, vừa lo lắng, nối tiếp nhau nhảy ra rồi biến mất Trên các vòm lá dày ướt đẫm, những con chim Klang mạnh mẽ, dữ tợn, bát đầu dang hững đôi cánh lớn giũ nước phành phạch, cất lên những tiếng kêu khô sắc Xa xa, những chỏm núi màu tím biếc cắt chéo nền trời Một dải mây mỏng mềm mại như một dải lụa trắng dài vô tận ôm ấp quấn ngang các dải núi như quyến luyến, bịn rịn.Sau trận mưa dầm rả rích, núi rừng Trường Sơn như bừng tỉnh cảnh vật thêm sức sống mới 1 Xác định PCNN và phương thức biểu đạt ………

………

2 Tìm nội dung chính của đoạn văn trên ………

………

3 Chép lại câu văn mang y chính của đoạn : ………

………

4 Chỉ ra những từ láy tượng hình sử dụng trong đoạn văn, nêu tác dụng ? ………

………

BÀI 16 :

Những đợt nắng ấm áp đã làm cho khu vườn thay đổi Vô vàn những tia nắng tích tụ sau

nhiều ngày đã ươm mật lên các thứ quả Bây giờ, quả đã chín mọng Khi lũ Na mở mắt hé nhìn thì

Trang 13

khu vườn đã bừng hương thơm Chị Đu Đủ đang thì thầm trò chuyện với đàn con tròn Hồng Xiêm lấp ló trong kẽ lá tinh nghịch chơi trò trốn tìm cùng gió Chuối Tiêu úp mặt vào nhau cười khúc khích Bác Mít già với đàn con mập ú, xù xì thiu thiu ngủ thả hương thơm lừng Chỉ có anh em nhà Dưa Hấu là vô tâm nằm phơi cái lưng đen nhoáng mà ngủ khì Cả khu vườn dây lên một mùi hương thơm nức Mùi hương toả trong không gian nồng nặc, ngọt lừ lự khiến cho bất kì ai đi qua khu vườn

cũng giật mình dừng lại.

1 Xác định PCNN và phương thức biểu đạt

………

2 Tìm nội dung chính của đoạn văn trên ………

………

3 Chép lại câu văn mang y chính của đoạn : ………

………

4 Chỉ ra những từ láy sử dụng trong đoạn văn, nêu tác dụng ? ………

………

BÀI 17

Nói với em Nếu nhắm mắt trong vườn lộng gió Sẽ được nghe nhiều tiếng chim hay Tiếng lích rích chim sâu trong lá Con chìa vôi vừa hót vừa bay Nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện Sẽ được nhìn thấy các nàng tiên Thấy chú bé đi hài bảy dặm Quả thị thơm cô Tấm rất hiền Nếu nhắm mắt nghĩ về cha mẹ Đã nuôi em khôn lớn từng ngày Tay bồng bế sớm khuya vất vả Mắt nhắm rồi lại mở ra ngay ( Vũ Quần Phương ) 1 Xác định thể thơ , PCNN và phương thức biểu đạt ………

………

2 Tìm nội dung chính của bài thơ

Trang 14

………

3 Tìm hai biện pháp tu từ chính và nêu hiệu quả nghệ thuật ………

………

4.Từ nội dung bài thơ, em rút ra bài học gì cho bản thân, trả lời bằng đoạn văn 5- 8 dòng : ………

………

BÀI 18 :

Bóc lịch - Bế Kiến Quốc Em cầm tờ lịch cũ Ngày hôm qua đâu rồi Ra ngoài sân hỏi bố Xoa đầu em bố cười Ngày hôm qua ở lại Trong hạt lúa mẹ trồng Cánh đồng chờ gặt hái Chín vàng màu ước mong Ngày hôm qua ở lại Trên cành hoa trong vườn Nụ hồng lớn thêm mãi Đợi đến ngày tỏa hương Ngày hôm qua ở lại Trong vở hồng của con Con học hành chăm chỉ Là ngày qua vẫn còn 1.Xác định thể thơ , PCNN và phương thức biểu đạt ………

………

Trang 15

2.Tìm nội dung chính của bài thơ

………

3.Tìm hai biện pháp tu từ chính và nêu hiệu quả nghệ thuật ………

………

4.Từ nội dung bài thơ, em rút ra bài học gì cho bản thân, trả lời bằng đoạn văn 5- 8 dịng : ………

………

ĐỀ 19 …Trơng chừng thấy một văn nhân Lỏng buơng tay khấu bước lần dặm băng Đề huề lưng túi giĩ trăng, Sau chân theo một vài thằng con con Tuyết in sắc ngựa câu giịn, Cỏ pha màu áo nhuộm non da trời, Nẻo xa mới tỏ mặt người, Khách đà xuống ngựa tới nơi tự tình Hài văn lần bước dặm xanh, Một vùng như thể cây quỳnh cành dao Chàng Vương quen mặt ra chào, Hai kiều e lệ nép vào dưới hoa Nguyên người quanh quất đâu xa, Họ Kim tên Trọng vốn nhà trâm anh Nền phú hậu bậc tài danh, Văn chương nết đất thơng minh tính trời Phong tư tài mạo tĩt vời, Vào trong phong nhã ra ngồi hào hoa Chung quanh vẫn đất nước nhà, Với Vương Quan trước vốn là đồng thân Câu 1 :Văn bản trên là một văn bản nghệ thuật, em hãy giải thích ? ………

………

Trang 16

………

Câu 2 : Tìm nội dung chính đoạn thơ : ………

………

……

Câu 3 : Trong đoạn thơ có sử dụng phép tu từ, em hãy xác định và nêu hiệu quả nghệ thuật : ………

………

Câu 4 : Những câu thơ “Nền phú hậu bậc tài danh, Văn chương nết đất thơng minh tính trời Phong tư tài mạo tĩt vời, Vào trong phong nhã ra ngồi hào hoa thể hiện thái độ gì của tác giả ? ………

………

ĐỀ 20 Thơ Nơm của Nguyễn Trãi đã tiếp thụ nhiều thành tựu của văn hĩa dân gian, văn học dân gian.Củ khoai, quả ổi, bè rau muống, luống dọc mùng, vốn rất xa lạ với văn chương bác học đã được Nguyễn Trãi đưa vào thơ Nơm của mình một cách rất tự nhiên Tục ngữ, thành ngữ, ca dao , những đặc điểm của thanh điệu tiếng Việt, tất cả những khả năng phong phú ấy của ngơn ngữ dân gian được Nguyễn Trãi khai thác một cách tài tình, để cho hình tượng thơ cĩ nhiều màu sắc dân tộc và lời thơ cĩ âm điệu phong phú [ ]

( Theo Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Trãi – nhà văn hĩa lớn, NXB Văn học, Hà Nội, 1997) Câu : Tìm nội dung chính của văn bản: ………

………

Câu 2:Xác định PCNN, thao tác lập luận ………

………

……

Câu 3: Xác định và nêu hiệu quả nghệ thuật biện pháp tu từ về từ trong câu văn “Củ khoai, quả ổi, bè rau muống, luống dọc mùng, vốn rất xa lạ với văn chương bác học đã được Nguyễn Trãi đưa vào thơ Nơm của mình một cách rất tự nhiên” ………

………

ĐỀ 21 :

HS đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi

Trang 17

Mẹ đào hầm

Mẹ đào hầm từ lúc tóc còn xanh

Nay mẹ đã phơ phơ đầu bạc

Mẹ đào hầm dưới tầm đại bác

Bao năm rồi tiếng cuốc vọng năm canh

Nơi hầm tối là nơi sáng nhất

Nơi con nhìn ra sức mạnh Việt Nam

Bùi Minh Quốc

Câu 1 : Xác định nội dung chính của đoạn thơ

………

Câu 2 :Tìm biện pháp tu từ và hiệu quả sử dụng ………

………

Câu 3 :Em hiểu câu thơ “Nơi hầm tối là nơi sáng nhất” có ý nghĩa gì ? ………

………

Câu 4 :Viết đoạn văn 5- 8 dòng có câu chủ đề “ Vẻ đẹp của người mẹ Việt Nam anh hùng”. ………

………

ĐỀ 22 :

Người Pháp có Paris, người Anh có London, người Tàu có Thượng Hải Trong các sách vở, trên các báo chí, họ nói đến thành phố của họ một cách tha thiết, mến yêu Ta phải nghe người Pháp nói đến Paris, người ở Paris, mới hiểu được sự yêu quý ấy đến bực nào Chúng ta cũng có Hà Nội, một thành phố có nhiều vẻ đẹp, vì Hà Nội đẹp thật (chúng ta chỉ còn tìm những vẻ đẹp ấy ra), và cũng

vì chúng ta yêu mến.

Hà Nội có một sức quyến rũ đối với các người ở nơi khác Ở những hang cùng ngõ hẽm của làng xa, hay ở những nương mật thẳm trong rừng núi, ban chiều vẫn có nhiều người ngóng về một phương trời để cố trông cái ánh sáng mở của Hà Nội chiếu lên nền mây Để cho những người mong ước kinh kì ấy, và để cho những người ở Hà Nội, chúng ta khuyến khích yêu mến Hà Nội hơn, chúng

ta nói đến tất cả những vẻ riêng của Hà Nội, khiến mọi sự đổi thay trong ba sáu phố phường đều có tiếng vang ra khắp mọi nơi

Trang 18

( Trích “Hà Nội Ba Mươi Sáu Phố Phường”- Thạch Lam )

Câu 1 : Tìm những ý chính của văn bản

………

Câu 2 : Xác định PCNN và thao tác lập luận ………

………

……

Câu 3 :Những từ ngữ nào thể hiện tình cảm của tác giả với Hà Nội ………

………

Câu 4 : Viết đoạn văn 5 – 8 dòng có câu chủ đề “ Niềm tự hào về di tích lịch sử Việt Nam”. ………

………

ĐỀ 23 :

NGHE THẦY ĐỌC THƠ

Kính tặng thầy Lê Thường

Em nghe thầy đọc bao ngày,

Tiếng thơ đỏ nắng xanh cây quanh nhà

Mái chèo nghiêng mặt sông xa,

Bâng khuâng nghe vọng tiếng bà năm xưa

Nghe trăng thở động tàu dừa,

Rào rào nghe đổ cơn mưa giữa trời

…Đêm nay thầy ở đâu rồi,

Nhớ thầy em lại lặng ngồi em nghe

(Trần Đăng Khoa)

Trang 19

a Nêu ý chính của văn bản

………

b Xác định thể thơ, phương thức biểu đạt của văn bản ………

c Những từ ngữ nào thể hiện tình cảm của tác giả đối với thầy ? ………

………

d.Tìm biện pháp tu từ và nêu hiệu quả nghệ thuật ………

………

BÀI 24 : Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác, hay cả bài, như con gà ngon, ngon ở từng phao câu đầu cánh lắt lẻo khuỷu xương, không thể tóm tắt thơ được, mà phải đọc lại.Cái thú vị của bài “Thu điếu” là ở các điệu xanh, xanh ao, xanh bờ, xanh sóng, xanh tre, xanh trời, xanh bèo, có một màu vàng đâm ngang của chiếc lá thu rơi; ở những cử động: những chiếc thuyền con lâu lâu mới nhích, sóng gợn tí, lá đưa vèo, tầng mây lửng, ngõ trúc quanh, chiếc cần buông, con cá động; ở các vần thơ: không phải chỉ giỏi vì là những tử vận hiểm hóc, mà chính hay vì kết hợp với từ, với nghĩa chữ, đến một cách thoải mái đúng chỗ, do một nhà nghệ sĩ cao tay; cả bài thơ không non ép một chữ nào” ( Trích “ Đọc thơ Nguyễn Khuyến”, Xuân Diệu ) a Tìm ý chính của văn bản ………

………

b Nêu PCNN, xác định thao tác lập luận của văn bản ………

………

……

c Em hiểu từ ngữ “ nhà nghệ sĩ cao tay” nghĩa là gì ? ………

………

d Các câu sử dụng trong văn bản là loại câu gì theo cấu trúc ngữ pháp Giải thích ? ………

………

Trang 20

………

ĐỀ 25 : Cô Hiền không bình luận một lời nào về những nhận xét không mấy vui vẻ của tôi về Hà Nội Cô than thở với tôi rằng dạo này cô thường nghĩ ngợi mọi chuyện một cách duy tâm, y hệt một bà già nhà quê Mùa hè năm nọ, bão vào Hà Nội gào rú một đêm, sáng ra mở cửa nhìn sang đền Ngọc Sơn mà hãi Cây si cổ thụ đổ nghiêng tàn cây đè lên hậu cung, một phần bộ rễ bật gốc chỏng ngược lên trời Lập tức cô nghĩ ngay tới sự khác thường, sự dời đổi, điềm xấu, là sự ra đi của một thời Với người già, bất kể ai, cái thời đã qua luôn là thời vàng son Mỗi thế hệ đều có thời vàng son của họ Hà Nội thì không thế Thời nào nó cũng đẹp, một vẻ đẹp riêng cho một lứa tuổi Cô nói với tôi thế, đã biết nói thế đâu phải đã già Mấy ngày sau, cô kể tiếp, thành phố cho máy cẩu tới đặt bên kia bờ, quàng dây tời vào thân cây si rồi kéo dần lên, mỗi ngày một tí Sau một tháng, cây si lại sống, lại trổ ra lá non, vẫn là cây si của nhiều thế hệ Hà Nội, nghĩ cứ lạ, tưởng là chết đứt bổ ra làm củi, mà lại sống Cô nói thêm : "Thiên địa tuần hoàn, cái vào ra của tạo vật không thể lường trước được". ( Trích Một người Hà Nội-Nguyễn Khải) 1 Đoạn văn trên được viết theo giọng kể của ai : ………

………

……

2 Nội dung chủ yếu của đoạn văn bản là gì ? ………

………

3.Nêu ý nghĩa hình ảnh cây si qua câu văn : “Sau một tháng, cây si lại sống, lại trổ ra lá non, vẫn là cây si của nhiều thế hệ Hà Nội, nghĩ cứ lạ, tưởng là chết đứt bổ ra làm củi, mà lại sống” ………

………

BÀI TẬP 26

“Người đầu tiên chịu ảnh hưởng Pháp rất đậm đà là Thế Lữ (…)

( 1) Nhưng đến năm 1936, ảnh hưởng Pháp lại thấm thía thêm một tầng nữa.Trong thơ Thế

Lữ ta chỉ thấy ẩn hiện đôi nhà thơ Pháp về thời lãng mạn.Xuân Diệu, nhà thơ ra đời hồi bấy giờ mới một cách rõ rệt.Với Thế Lữ thi nhân ta còn nuôi giấc mộng lên tiên, một giấc mộng rất xưa Xuân Diệu đốt cảnh Bồng Lai và xưa ai nấy về hạ giới.Với một nghệ thuật tinh vi đã học được của Bô-đơ-le, Xuân Diệu diễn tả lòng ham sống bồng bột trong thơ ĐơNô-ai và trong văn Gi-nơ.(…) Ảnh hưởng Pháp trong thơ Việt đến Xuân Diệu là cực điểm Qua năm 1938, Huy Cận ra đời, nó đã bắt đầu xuống, mặc dầu Huy Cận cũng chịu ảnh hưởng thơ Pháp gần đây, nhất là ảnh hưởng Véc-len.(…)

( 2 ) Trái hẳn với lối thơ tả chân Hàn Mặc Tử- Chế Lan Viên Cả hai đều chịu ảnh hưởng Bô-đơ-le và qua Bơ-đơ-le, ảnh hưởng nhà văn Mĩ ét-gaPô, tác giả tập ” Chuyện lạ”.Có khác chăng là

Trang 21

Chế Lan Viên đã đi từ Bô-đơle, ét-gaPô đến thơ Đường, mà Hàn Mặc Tử đã đi ngược lại từ thơ Đường tới Bô-đơ-le, ét-gaPô và đi thêm một đoạn nữa gặp Thánh Kinh của đạo Thiên Chúa.(…)

(3 ) Viết xong đoạn trên này đọc lại tôi thấy khó chịu Mỗi nhà thơ Việt hình như mang nặng trên đầu năm bảy nhà thơ Pháp ấy chỉ vì tôi tìm ảnh hưởng để chia xu hướng Sự thực đâu có thế.Tiếng Việt, tiếng Pháp khác nhau xa Hồn thơ Pháp hễ chuyển được vào thơ Việt là đã Việt hoá hoàn toàn Sự thực thì khi tôi xem thơ Xuân Diệu, tôi không nghĩ đến ĐơNô-ai … Thi văn Pháp không mất bản sắc Việt Nam Những sự mô phỏng ngu muội lập tức bị đào thải”

(Theo Hoài Thanh-Hoài Chân, Thi nhân Việt Nam)

a Tìm ý chính của văn bản

………

b Nêu PCNN, xác định thao tác lập luận của văn bản ………

………

c Ở đoạn ( 3 ), tác giả viết về vấn đề gì? Quan điểm của các tác giả đối với vấn đề đó như thế nào? ………

………

BÀI TẬP 27

Trên những trang vở học sinh

Trên bàn học trên cây xanh

Trên đất cát và trên tuyết

Tôi viết tên em

…Trên sức khỏe được phục hồi

Trên hiểm nguy đã tan biến

Trên hi vọng chẳng vấn vương

Tôi viết tên em

Và bằng phép màu một tiếng

Tôi bắt đầu lại cuộc đời

Tôi sinh ra để biết em

Để gọi tên em

Trang 22

Đọc kỹ đoạn văn bản và trả lời các câu hỏi sau :

“Tủ rượu” của người Việt và “tủ sách” của người Do Thái.“(1) Hôm rồi tôi có dịp ghé nhà một ông táhải quân cùng quê chơi Ông hiện phụ trách quân lực của cả một vùng Ông vừa cất xong ngôi nhà(biệt thự thì đúng hơn) và sắm xe hơi mới Bước vào phòng khách ngôi nhà, ập vào mắt tôi chính làchiếc tủ rượu hoành tráng được gắn sát chiếm diện tích gần nửa bức tường chính diện Thôi thì đủthương hiệu rượu danh tiếng: từ Chivas, Hennessy, Napoleon, Johnnie Walker cho tới Vodka xịn tậnbên Nga… được gia chủ bày khá ngay ngắn trên kệ Ông đi giới thiệu cho chúng tôi xuất xứ từng chairượu: chai này thằng bạn đi nước ngoài về tặng, chai kia đồng nghiệp cho, chai nọ do cấp dưới biếuvới giọng khá hào hứng cũng như thể hiện sự am hiểu về rượu ngoại…

…(2) Câu chuyện thứ hai tôi muốn đề cập với các bạn thói quen đọc sách của người Do Thái “Trongmỗi gia đình Do Thái luôn luôn có 1 tủ sách được truyền từ đời này sang đời khác Tủ sách phải đượcđặt ở vị trí đầu giường để trẻ nhỏ dễ nhìn, dễ thấy từ khi còn nằm nôi Để sách hấp dẫn trẻ, phụ huynh

Do Thái thường nhỏ nước hoa lên sách để tạo mùi hương cho các em chú ý.” Tác giả Nguyễn Hươngtrong bài “Người Việt ít đọc sách: Cần những chính sách để thay đổi toàn diện” (đăng trên trang tinđiện tử Cinet.com của Bộ VH-TT-DL) kể với chúng ta như vậy

Trang 23

…(3) Câu chuyện về cái “tủ rượu” của ông tá hải quân trong câu chuyện đầu bài và cái “tủ sách” củangười Do Thái, hay câu chuyện “văn hóa đọc” của người Việt Nam có mối liên hệ chặt chẽ với khoảngcách phát triển hiện tại giữa chúng ta với thế giới Để đất nước và con người Việt Nam phát triển vềmọi mặt, bền vững, việc đầu tiên là phải làm sao để “văn hóa đọc” của người Việt lan tỏa và thănghoa, tạo thói quen đọc sách và yêu sách Muốn phát triển như Âu-Mỹ, Nhật hay người Do Thái, trướchết phải học hỏi văn hóa đọc từ họ Phải làm sao nhà nhà đều có “tủ sách” để tự hào và gieo hạt, chứkhông phải là “tủ rượu” để khoe mẽ vật chất và phô trương cái tư duy trọc phú Mọi thay đổi phải bắtđầu từ thế hệ trẻ.”

(Dẫn theo http://vanhoagiaoduc.vn/tu-ruou-cua-nguoi-viet-va-tu-sach-cua-nguoi-do-thai-19029.html)

1/ Xác định PCNN, thao tác lập

luận

2/ Các ý trong đoạn trích trên được trình bày theo kiểu nào, sử dụng phép liên kết nào, chỉ ra cụthể

………

… ………

3/ Ghi lại câu văn nêu khái quát chủ đề của toàn bộ đoạn trích, và câu mang y chính của đoạn

2

………

…

4/ Nêu ít nhất 02 giải pháp để phát triển “văn hóa đọc” của người Việt Trả lời trong khoảng 5-7dòng

………

……

tự do của mình…”

(Nguyễn An Ninh, Tiếng mẹ đẻ – nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức

Theo SGK Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục, 2014, tr 90)

Trang 24

TÀI LIỆU ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 121.Xác định phong cách ngôn ngữ , thao tác lập luận luận

………

……

Bão bùng thân bọc lấy thân

Tay ôm tay níu tre gần nhau thêm

Thương nhau tre chẳng ở riêng

Lũy thành từ đó mà nên hỡi người

Chẳng may thân gãy cành rơi

Vẫn nguyên cái gốc truyền đời cho măng

Nòi tre đâu chịu mọc cong

Chưa lên đã nhọn như chông lạ thường

Lưng trần phơi nắng phơi sương

Có manh áo cộc tre nhường cho con

(Tre Việt Nam – Nguyễn Duy)

a Nêu ý chính của văn bản

………

Trang 25

d/ Hai dòng thơ: “Lưng trần phơi nắng phơi sương

Có manh áo cộc tre nhường cho con” biểu đạt vấn đề gì?

Em trở về đúng nghĩa trái tim em

Biết khao khát những điều anh mơ ước

Biết xúc động qua nhiều nhận thức

Biết yêu anh và biết được anh yêu

Mùa thu nay sao bão mưa nhiều

Những cửa sổ con tàu chẳng đóng

Dải đồng hoang và đại ngàn tối sẫm

Em lạc loài giữa sâu thẳm rừng anh

Trang 26

3/ Nêu ý nghĩa của câu thơ “Biết khao khát những điều anh mơ

ước”

5/ Điều giãi bày gì trong hai khổ thơ trên đã gợi cho anh chị nhiều suy nghĩ nhất? Trả lời trong khoảng

từ 3 – 4 câu

đã phát động phong trào trong toàn quốc mỗi người mỗi ngày đọc lấy 29 dòng sách Chúng ta cũng cóthể làm như thế, hoặc vận động mỗi người trong một năm đọc lấy một cuốn sách

( Theo Nguyên Ngọc, Một đề nghị, tạp chí Điện tử Tiasang.com.vn, ngày 19-7-2007)

a Tìm nội dung chính của văn bản

Trang 27

ru ngủ thính giác, càng làm mòn mỏi và đuối dần đi tác dụng phân biệt của thị giác con người trướccái quang cảnh chỉ lặng lẽ một màu xanh đơn điệu Ở đây, người ta gọi tên đất tên sông không phảibằng những danh từ mỹ lệ, mà cứ theo đặc điểm riêng biệt của nó mà gọi thành tên Chẳng hạn nhưgọi rạch Mái Giầm, vì hai bên bờ rạch mọc toàn những cây mái giầm cọng tròn xốp nhẹ, trên chỉ xòa

ra độc một cái lá xanh hình chiếc bơi chèo nhỏ; gọi kênh Bọ Mắt vì ở đó tụ tập không biết cơ man nào

là bọ mắt đen như hạt vừng, chúng cứ bay theo thuyền từng bầy như những đám mây nhỏ, ta bị nó đốtvào da thịt chỗ nào là chỗ đó ngứa ngáy nổi mẩn đỏ tấy lên

( Trích Đất rừng phương Nam – Đoàn Giỏi )

Màu tím hoa sim

Tác giả: Hữu Loan

Nàng có ba người anh

Đi bộ đội

Những em nàng còn chưa biết nói

Khi tóc nàng xanh xanh…

Tôi là người chiến binh

Xa gia đình

Yêu nàng như tình yêu em gái

Ngày hợp hôn nàng không đòi may áo cưới,

Tôi ở đơn vị về

Cưới nhau xong là đi!

Một chiều rừng mưa

Ba người anh

Trên chiến trường Đông Bắc,

Biết tin em gái mất

Trước tin em lấy chồng

a Xác định thể thơ , PCNN và phương thức biểu đạt

Trang 28

Mưa xuân trên biển

Mưa xuân trên biển thuyền yên bãi

Tôm cá chắc đầy phiên chợ mai

Sắm tết thuyền về dăm khóm đỗ

Đảo xa thăm thẳm vệt mưa dài

Thuyền đậu thuyền đi hạ kín mui

Lưa thưa mưa biển ấm chân trời

Chiếc tàu chở cá về bên Cảng

Khói lẫn màu mây tưởng đảo khơi

Em bé thuyền ai ra giỡn nước

Mưa xuân tươi tốt cả cây buồm

Biển bằng không có dòng xuôi ngược

Cơm giữa ngày mưa gạo trắng thơm

Trang 29

Chúng tôi đi mang cuộc đời lưu động

Qua nhiều nơi không nhớ hết tên làng

Ðã nghỉ lại rất nhiều nhà dân chúng

Tôi nhớ bờ tre gió lộng

Làng xuôi xóm ngược mái rạ như nhau

Có nắng chiều đột kích mấy hàng cau

Có tiếng gà gáy sớm

Có “khai hội, yêu cầu, chất vấn”

Có mẹ hiền bắt rận cho những đứa con xa

Trang 30

………

BÀI TẬP 37:

Thương thay thân phận con tằm

Kiếm ăn được mấy phải nằm nhả tơ.

Thương thay con kiến li ti

Kiếm ăn được mấy phải đi tìm mồi.

Thương thay hạc lánh đường mây

Chim bay mỏi cánh biết ngày nào thôi.

Thương thay con quốc giữa trời

Dầu kêu ra máu có người nào nghe.

1 Bài ca dao có những hình ảnh gì? Có những đặc điểm gì chung?

ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG

Có con ếch sống lâu ngày trong một cái giếng nọ Xung quanh chỉ có vài con nhái, cua, ốc bé nhỏ Hàng ngày, nó cất tiếng kêu ồm ộp làm vang động cả giếng, khiến các con vật kia rất hoảng sợ Ếch

cứ tưởng bầu trời bé bằng cái vung và nó thì oai như một vị chúa tể Một năm nọ, trời mưa to làm nước dềnh lên, tràn bờ, đưa ếch ra ngoài Quen thói cũ… nó nhâng nháo đưa mắt lên nhìn bầu trời chả thèm để ý đến xung quanh nên đã bị một con trâu đi qua giẫm bẹp.

1 Văn bản trên thuộc loại truyện gì, xác định PCNN, thao tác lập luận, phương thức biểu đạt

Trang 31

(Web Pháp luật đời sống Ngày 16/4/2014)

1 V¨n b¶n trªn thuéc phong c¸ch ng«n ng÷ nµo, thao tác lập luận, phương thức biểu đạt

( Trích từ Chùa đàn - Nguyễn Tuân)

1 Nêu chủ đề của đoạn trích, đặt nhan đề đoạn trích

Trang 32

3 Biện pháp tu từ nào đã được sử dụng trong câu văn: "Tiếng đàn hậm hực, chừng như không thoát

hết được vào không gian" ? Tác dụng của biện pháp tu từ ấy?

Tại Thế vận hội đặc biệt dành cho những người tàn tật có chín vận động viên đều bị tổn thương

về mặt thể chất và tinh thần, cùng tập trung về vạch xuất phát để dự cuộc thi 100m Khi súng hiệu nổ, tất cả đều lao về vạch với quyết tâm giành chiến thắng Trừ một cậu bé Cậu cứ vấp ngã liên tục trên đường đua Và cậu bật khóc Tám người kia nghe tiếng khóc, giảm tốc độ, ngoái lại nhìn Rồi họ quay trở lại Tất cả, không trừ một ai! Một cô gái bị chứng down dịu dàng cúi xuống hôn cậu bé:

- Như thế này em sẽ thấy tốt hơn.

Rồi tất cả chín người họ khoác tay nhau sánh vai về đích Tất cả khán giả trong sân vận động đều đứng dậy vỗ tay hoan hô không dứt.

Câu chuyện này đã lan truyền qua mỗi kì Thế vận hội về sau”.

1 V¨n b¶n trªn thuéc phong c¸ch ng«n ng÷ nµo, thao tác lập luận, phương thức biểu đạt

Trang 33

“Ơi kháng chiến! Mười năm qua như ngọn lửa

Nghìn năm sau, còn đủ sức soi đường

Con đã đi nhưng con cần vượt nữa

Cho con về gặp lại Mẹ yêu thương

Con gặp lại nhân dân như nai về suối cũ

Cỏ đón giêng hai, chim én gặp mùa,

Như đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữa

Chiếc nôi ngừng bỗng gặp cánh tay đưa…”

(Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên)

1/Đoạn thơ thể hiện tâm tư, tình cảm gì của tác giả

Trang 34

(Trích “Bàn về Facebook với học sinh”, Lomonoxop Edu.vn)

1/Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào, thao tác lập luận

Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rét

Tình yêu ta như cánh kiến hoa vàng,

Như xuân đến chim rừng lông trở biếc

Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương

(Trích Tiếng hát con tàu – Chế Lan Viên)

Đọc đoạn thơ trên và thực hiện các yêu cầu sau :

1.Nêu ý chính của đoạn thơ

Trang 35

Đất Nước (Nguyễn Đình Thi)

Mùa thu nay khác rồi

Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi

Gió thổi rừng tre phấp phới

Trời thu thay áo mới

Trong biếc nói cười thiết tha

Trời xanh đây là của chúng ta

Núi rừng đây là của chúng ta

Những cánh đồng thơm mát

Những ngả đường bát ngát

Những dòng sông đỏ nặng phù sa

Nước chúng ta, nước những người chưa bao giờ khuất

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất

Những buổi ngày xưa vọng nói về

1.Nêu nội dung đoạn thơ? Đoạn thơ được viết theo thể thơ gì?

………

Trang 36

………

………4.Chữ “khuất” trong câu thơ “Nước chúng ta, nước những người chưa bao giờ khuất” có ý nghĩa gì ?

………

BÀI TẬP 46

Trăng nở nụ cười

Đâu Thị Nở, đâu Chí Phèo

Đâu làng Vũ Đại đói nghèo Nam Cao

Vẫn vườn chuối gió lao xao

Sông Châu vẫn chảy nôn nao mạn thuyền

Ả ngớ ngẩn

Gã khùng điên

Khi tình yêu đến bỗng nhiên thành người

Vườn sông trăng nở nụ cười

Phút giây tan chảy vàng mười trong nhau

Giữa đời vàng lẫn với thau

Trang 37

Lòng tin còn chút về sau để dành

Tình yêu nên vị cháo hành

Đời chung bát vỡ thơm lành lứa đôi.

3/ Câu thơ: “Khi tình yêu đến bỗng nhiên thành người” có ý nghĩa gì? Liên hệ với nhân vật chính

trong tác phẩm mà em vừa liên hệ ở câu 2

vụ mưu đồ phát xít, đẩy người dân vào thảm họa chết đói

( Theo GIÁO SƯ VĂN TẠO – Tài liệu nạn đói 1945 )

1/ Xác định PCNN, thao tác lập luận

Trang 38

2/ Các ý trong đoạn trích trên được trình bày theo kiểu nào, sử dụng phép liên kết nào, chỉ ra cụ thể

………

… ………

3/ Tìm nội dung chính của đoạn văn

Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân

Nghĩ mình trong bước gian truân,

Tai ương rèn luyện tinh thần thêm hăng

( Trích “ Nhật kí trong tù” – Hồ Chí Minh )

Câu 1:Xác định, thể thơ, phương thức biểu đạt

………

Câu 2 :Tìm nội dung chính của bài thơ

……… ………

Câu 3:Tìm hai biện pháp tu từ và nêu hiệu quả nghệ thuật

……… ………

Câu 4 : Bài học mà em rút ra từ bài thơ là gì ? Trả trả lời bằng đoạn văn 5- 8 dòng ( 4- 6 câu )

………

……… ………

Trang 39

Công dụng :

Bí đao vị hơi ngọt, tính mát, công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, tiêu đờm, giải độc Dùng chống khát những ngày nóng nực, bí tiểu tiện, ho nhiều đờm Ngoài ra còn có thể dùng giải độc do uống rượuhoặc ăn cá độc

Hạt bí ngọt, tính mát, công dụng mát phổi, tan đờm Có thể dùng cho các chứng bệnh phổi nóng, ho, phổi và ruột viêm, tâm thần mệt mỏi

( Theo sách “ Những bài thuốc hay từ trái cây” – NXB Văn hóa thông tin )

Câu 1:Xác định phong cách ngôn ngữ văn bản ( PCNN )

Sông kia rày đã nên đồng,

Chỗ làm nhà cửa, chỗ trồng ngô khoai

Vẳng nghe tiếng ếch bên tai,

Giật mình còn tưởng tiếng ai gọi đò

( Thơ Trần Tế Xương )

Câu 1: Xác định thể thơ, thể thơ này có hiệu quả gì trong việc thể hiện nội dung bài thơ

……… Câu 2 :Tìm nội dung chính của bài thơ:

……… Câu 3:Tìm hai biện pháp tu từ và nêu hiệu quả nghệ thuật

………

BÀI TẬP 51

Qùa tặng cho khách du lịch khi đến Việt Nam đang là một câu hỏi khó của ngành du lịch Việt Nam Qùa tặng đặc trưng cho ngành du lịch phải hội đủ các yếu tố gọn ,nhẹ, có giá trị nghệ thuật cao,

bố cục đẹp, màu sắc hài hòa, sản phẩm dễ sử dụng, đóng gói, di chuyển, giá thành hợp lí và quan trọng

là phải thể hiện được tính biểu tượng văn hóa Việt Nam để đủ quảng bá hình ảnh quốc gia.Nhiều địa điểm du lịch nổi tiếng trong nước có làng nghề truyền thống lâu đời nhưng vẫn không tập trung đầu tư

và khai thác sản phẩm từ làng nghề để quảng bá du lịch địa phương mà vẫn để người dân chọn mua những mặc hàng có nguồn gốc từ các quốc gia lân cận khác về bán phục vụ

( Theo Bà Trần Việt Hương, giám đốc Ban Tiếp Thị CTDL Viettravel )

Câu 1:Xác định phương thức biểu đạt của văn bản, PCNN

………

Câu 2 :Tìm ý chính của văn bản

Trang 40

……… Câu 3:Theo ý kiến của tác giả, quà tặng đặc trưng cho ngành du lịch phải hội đủ các yếu tố nào

……… Câu 4 : Để khách du lịch biết nhiều đến văn hóa Việt Nam, theo em cần quảng bá sản phẩm du lịch gì, Trả trả lời bằng đoạn văn 5- 8 dòng ( 4- 6 câu )

………

……… ……

BÀI TẬP BÀI LÀM MẪU

Nghe tiếng giã gạo

Gạo đem vào giã bao đau đớn,

Gạo giã xong rồi trắng tựa bông

Sống ở trên đời người cũng vậy,

Gian nan rèn luyện mới thành công

Tìm nội dung chính của bài thơ:

- Nhà thơ miêu tả việc giã gạo, gạo giã xong sẽ trắng như bông

- Thông qua việc giã gạo, HCM muốn khuyên con người muốn thành công phải rèn luyện, trải qua khó khăn,thử thách, gian nan

Câu 3:

Tìm hai biện pháp tu từ và nêu hiệu quả nghệ thuật:

- So sánh : Gạo giã xong trắng tựa bông

 Nghệ thuật so sánh “gạo trắng tựa bông”nhằm mục đích gợi lên sự liên tưởng cho người đọc về màu trắng của gạo như bông-> hiệu quả thứ hai là sự thành công, thành quả của con người “như bông” nghĩa là đạt được kết qua cao sau khi vượt qua gian nan

- Ẩn dụ - nhân hóa : Gạo giã bao đau đớn-> gợi sự liên tưởng, cảm xúc cho người đọc về “hình ảnh giã gạo” là việc rèn luyện, vượt qua những khó khăn, thử thách trong cuộc đời

Câu 4 :

Bài học mà em rút ra từ bài thơ là gì ? Trả trả lời bằng đoạn văn 5- 8 dòng ( 4- 6 câu )

Bài học em rút ra là việc rèn luyện ý chí, khó khăn của con người Ai cũng gặp khó khăn, nghịch cảnh, nhưng nếu biết vượt qua, rèn luyện bản lĩnh để thành công, giống như hạt gạo bị

bỏ vào cối giã rất đau đớn nhưng giã xong lại trắng tinh.Cho nên, việc gặp khó khăn gian nan rất cần thiết, nó giúp chúng ta có thêm sức mạnh, lòng dũng cảm.Bản thân em cũng phải vượt qua rất nhiều gian nan từ nhỏ cho đến bây giờ

Định dạng
Số trang	141
Dung lượng	267,11 KB