Tuyển tập các đề thi THPT quốc gia các năm Môn Ngữ Văn chuyên đề đọc hiểu

ĐỀ ĐỌC HIỂU Trường THPT Đa Huoai – Nhóm 5 Câu 1: Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ 1 – 4: … “Trước khi đi vào thực trạng văn hóa đọc của thanh niên nước ta, chúng ta cần phải trả l

TUYỂN TẬP CÁC ĐỀ THI THPT QUỐC GIA CÁC NĂM

CHUYÊN ĐỀ ĐỌC HIỂU – CÓ ĐÁP ÁN

ĐỀ ĐỌC HIỂU (Trường THPT Đa Huoai – Nhóm 5)

Câu 1: Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ 1 – 4:

(…) “Trước khi đi vào thực trạng văn hóa đọc của thanh niên nước ta, chúng ta cần phải trả lời được câu hỏi: văn hóa đọc là gì? Văn hóa đọc bắt nguồn từ việc đọc sách nhưng không đơn thuần là việc đọc sách Thật vậy, từ việc đọc sách thường xuyên, ta có được thói quen đọc sách và thói quen này dần nhân rộng trong xã hội, trở thành một nét đẹp Trong qúa trình hình thành và phát triển nét đẹp ấy, ta dần luyện tập được thêm ứng xử đọc, giá trị đọc

và chuẩn mực đọc Với ứng xử đọc là cách ta nhìn nhận tri thức từ sách vở Gía trị đọc là khả năng ta đãi được những hạt vàng trong các trang sách Chuẩn mực đọc là cái thước đo để xác định một cuốn sách, một tài liệu là đáng để chúng ta bỏ thời gian đọc hay không Tất cả các nhân tố ấy hợp lại tạo nên một văn hóa mà ta gọi là văn hóa đọc.”

(Phạm Lâm Ngọc Bích – HS trường chuyên Lương Thế Vinh – Đồng Nai) 1/ Nêu nội dung chính của đoạn văn? (0,25 đ)

2/ Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là gì? Hãy xác định vị trí đoạn trích (Vị trí nào trong văn bản?) (0,25 đ)

3/ Hãy chỉ ra và phân tích hiệu quả của các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn (0,5đ)

4/ Anh/ chị rút ra được bài học gì về phương pháp viết đoạn văn nghị luận nói riêng, bài văn nghị luận nói chung? (Yêu cầu trình bày ngắn gọn khoảng 5 – 8 dòng)

Câu 2: Đọc đoạn văn sau (lời bài hát Khát vọng – Phạm Minh Tuấn) và trả lời các câu

hỏi từ 5 – 8

Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội

Hãy sống như đồi núi vươn tới những tầm cao

Hãy sống như biển trào, như biển trào để thấy bờ bến rộng

Hãy sống như ước vọng để thấy đời mênh mông

Và sao không là gió, là mây để thấy trời bao la

Và sao không là phù sa rót mỡ màu cho hoa

Sao không là bài ca của tình yêu đôi lứa

Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư

Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông

Và sao không là hạt giống xanh đất mẹ bao dung

Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc

Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư

5/ Chủ đề bài hát là gì? Phương thức biểu đạt của bài hát trên?

6/ Chỉ ra và phân tích hiệu quả của những biện pháp tu từ được sử dụng trong lời bài hát trên 7/ Những câu nào trong lời bài hát để lại cho anh (chị) ấn tượng sâu sắc nhất?

8/ Lời bài hát đem đến cho mọi người cảm xúc gì?

Đáp án:

Câu 1:

1/ Giải thích “văn hóa đọc” là gì?

2/ Phương thức biểu đạt chính là nghị luận Vị trí đoạn trích nằm ở phần đầu của thân bài

3/ Biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản trích trên là: Ẩn dụ: Gía trị đọc là khả năng ta đãi được những hạt vàng trong các trang sách Hiệu quả: làm tăng tính gợi hình, gợi cảm cho

lập luận; tạo ấn tượng sâu sắc về ý nghĩa của hình ảnh ẩn dụ:

- “những hạt vàng” ở đây là những lời hay ý đẹp, những giá trị sống, những thông điệp mà tác giả muốn gửi đến cho bạn đọc

- Đọc sách là quá trình chắt lọc những “hạt vàng” trong sách, biến “những hạt vàng” ấy thành kiến thức, vốn sống của bản thân

4/ Bài học rút ra: Khi làm bài văn nghị luận, ngoài việc tuân theo những yêu cầu chung, người viết phải:

- Có những ý kiến, nhận định riêng, sáng tạo của bản thân

- Thỉnh thoảng, cần kết hợp phương thức biểu đạ biểu cảm, cụ thể là một số phép tu từ để lập luận thêm sinh động, thuyết phục

Câu 2:

5/ Chủ đề và phương thức biểu đạt:

- Chủ đề: Khát vọng, ước mơ cao đẹp của con người

- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm, miêu tả

6/ Các biện pháp tu từ được sử dụng trong lời bài hát và tác dụng:

- Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội

- Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc

- Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư

Lời bài hát đều rất xúc động bởi ý nghĩa sâu xa Ba câu thơ trên cho ta bài học về đạo lí sống

tốt đẹp uống nước nhớ nguồn Hơn thế, còn định hướng cho ta sống có ích như mặt trời đối

với vạn vật trên trái đất

8/ HS có thể trả lời theo định hướng: Lời bài hát đem đến cho mọi người cảm xúc phong phú, cảm phục, tự hào về tình yêu cuộc đời tha thiết mà tác giả gửi gắm Đó là khát vọng hóa thân

để cống hiến và dựng xây cuộc đời

HẾT

SỞ GD&ĐT LÂM ĐỒNG

TRƯỜNG THPT LỘC BẮC

-

ĐỀ ĐỌC HIỂU Năm học 2015 – 2016 Môn thi: Ngữ văn

Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau đây và trả lời các câu hỏi từ Câu 1 đến Câu 4:

Vị vua và những bông hoa

Một ông vua nọ rất có tài chăm sóc những cây hoa và ông đang muốn tìm một người kế vị mình Ông quyết định để những bông hoa quyết định, vì thế ông đưa cho tất cả mọi người mỗi người một hạt giống Người nào trồng được những bông hoa đẹp nhất từ hạt giống này sẽ được lên ngôi

Một cô gái tên là Serena cũng muốn tham gia vào cuộc cạnh tranh để trồng được bông hoa đẹp nhất Cô gieo hạt giống trong một cái chậu rất đẹp, chăm sóc nó rất kỹ càng, nhưng đợi mãi mà chẳng thấy hạt giống nảy mầm

Năm sau, cô thấy mọi người tụ tập tại cung điện với những chậu hoa rất đẹp Serena rất thất vọng, nhưng vẫn tới cuộc tụ họp với chậu hoa trống rỗng Nhà vua kiểm tra tất cả chậu hoa, rồi dừng lại ở chậu hoa của Serena Ngài hỏi “tại sao chậu hoa của cô không có gì?” “Thưa điện

hạ, tôi đã làm mọi thứ để nó lớn lên nhưng tôi đã thất bại” – cô gái trả lời

“Không, cô không thất bại Những hạt giống mà ta đưa cho mọi người đều đã được nướng chín,

vì thế chúng không thể nảy mầm Ta không biết tất cả những bông hoa đẹp này ở đâu ra Cô đã rất trung thực, vì thế cô xứng đáng có được vương miện Cô sẽ là nữ hoàng của vương quốc này” ( Dẫn theo Quà tặng cuộc sống)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên? (0,25 điểm)

Câu 2 Nêu nội dung chính của văn bản trên (0,5 điểm)

Câu 3 Hãy giải thích vì sao cô Serena lại được nhà vua phong làm nữ hoàng ? (0,25 điểm)

Câu 4 Anh/chị hãy rút ra bài học cho bản thân khi đọc xong câu chuyện trên Trả lời trong

Chuyện con thuyền và biển:

"Từ ngày nào chẳng biết

Thuyền nghe lời biển khơi

Cánh hải âu, sóng biếc

Ðưa thuyền đi muôn nơi

Lòng thuyền nhiều khát vọng

Và tình biển bao la

Thuyền đi hoài không mỏi

Biển vẫn xa còn xa

Những đêm trăng hiền từ

Biển như cô gái nhỏ

Thì thầm gửi tâm tư

Quanh mạn thuyền sóng vỗ

Chỉ có thuyền mới hiểu Biển mênh mông nhường nào Chỉ có biển mới biết

Thuyền đi đâu, về đâu

Những ngày không gặp nhau Biển bạc đầu thương nhớ Những ngày không gặp nhau Lòng thuyền đau - rạn vỡ

Nếu từ giã thuyền rồi Biển chỉ còn sóng gió "

Nếu phải cách xa anh

Em chỉ còn bão tố

(Dẫn theo Thơ Xuân Quỳnh, NXB Giáo Dục, 2014)

Cũng có khi vô cớ

Biển ồ ạt xô thuyền

(Vì tình yêu muôn thuở

Có bao giờ đứng yên?)

Câu 5 Bài thơ trên viết về đề tài gì? Viết theo thể thơ nào? (0,25 điểm)

Câu 6 Hãy nêu nội dung chính của bài thơ trên (0,5 điểm)

Câu 7 Trong bài thơ trên, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nào qua hai hình ảnh thuyền, biển? (0,25 điểm)

Câu 8 Hãy nhận xét quan niệm tình yêu của Xuân Quỳnh trong bài thơ trên Trả lời trong

Môn thi: Ngữ văn Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm)

Câu 1 Phương thức biểu đạt chính là phương thức tự sự/tự sự (0,25 điểm)

Câu 2 Nội dung: kể về việc một vị vua muốn lựa chọn người kế vị bằng cách thử lòng trung

thực của mọi người từ những hạt giống hoa đã được nướng chín và chỉ có duy nhất cô gái tên

Serena là người chiến thắng nhờ lòng trung thực của mình; thông qua câu chuyện Vị vua và

những bông hoa để khẳng định tính trung thực sẽ đem lại cho chúng ta những món quà bất ngờ

(0,5 điểm)

Câu 3 Cô Serena lại được nhà vua phong làm nữ hoàng vì Cô đã rất trung thực khi trồng đúng

hạt giống hoa mà nhà vua ban/ Cô không tìm mọi cách để có chậu hoa đẹp như người khác mà chỉ chăm sóc hạt giống nhà vua đã ban (0,25 điểm)

Câu 4 Bài học của bản thân: Con người cần phải sống trung thực, có lòng tin vào sự trung thực

của bản thân/ có lòng trung thực con người sẽ gặt hái được nhiều thành công trong cuộc sống Câu trả lời có sức thuyết phục (0,5 điểm)

Câu 5 Bài thơ viết về đề tài tình yêu, thể thơ tự do 5 chữ (0,25 điểm)

Câu 6 Nội dung chính của bài thơ:

Từ câu chuyện mang tính ẩn dụ về “thuyền và biển”, nhà thơ đã diễn tả tình yêu của “anh” và

“em” với những cung bậc: thấu hiểu, đồng cảm, nhớ nhung và khát khao gặp gỡ, qua đó thể hiện

quan niệm về tình yêu của mình (0,5 điểm)

Câu 7 Trong bài thơ, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ qua hai hình ảnh như thuyền, biển Thuyền

chỉ người con trai, biển chỉ người con gái (Biển như cô gái nhỏ) (0,25 điểm)

Câu 8

- Nêu quan niệm tình yêu của Xuân Quỳnh: Tình yêu luôn là sự đồng cảm, thấu hiểu của hai

người ở mức độ sâu sắc; luôn hướng về nhau với nỗi nhớ nhung da diết Nhận xét về quan niệm đó: đúng hay sai, đẹp hay không đẹp, phù hợp hay không phù hợp với tình yêu đôi lứa… (Câu trả lời phải hợp lí, có tính thuyết phục cao) (0,5 điểm)

TRƯỜNG THPT LANG BIANG ĐỀ LUYỆN THI THPT QUỐC GIA 2016

PHẦN I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi từ câu 1 đến câu 4

Tuổi thơ chân đất đầu trần

Từ trong lấm láp em thầm lớn lên Bây giờ xinh đẹp là em

Em ra thành phố dần quên một thời

Về quê ăn Tết vừa rồi

Em tôi áo chẽn, em tôi quần bò Gặp tôi, em hỏi hững hờ

Anh chưa lấy vợ còn chờ đợi ai?

Em đi để lại chuỗi cười Trong tôi vỡ … một khoảng trời pha lê

Trăng vàng đêm ấy bờ đê

Có người ngồi gỡ lời thề cỏ may

(Phạm Công Trứ - Lời thề cỏ may)

Câu 1 Xác định các phương thức biểu đạt của đoạn thơ? (0,25 điểm)

Câu 2 Anh chị hiểu thế nào về hai câu thơ: (0,5 điểm)

Em đi để lại chuỗi cười Trong tôi vỡ … một khoảng trời pha lê

Câu 3 Nhận xét về hai nhân vật tôi và em trong đoạn thơ (0,25 điểm)

Câu 4 Tìm hình ảnh trong đoạn thơ có sự tương đồng về mặt ý nghĩa với đoạn thơ sau Cho biết sự

tương đồng đó là gì? (0.5 điểm)

Hôm qua em đi tỉnh về Đợi em ở mãii con đê đầu làng Khăn nhung quần lĩnh rộn ràng

Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi

Nào đâu cái yếm lụa sồi Cái dây lưng đũi nhuộm hồi sang xuân?

Nào đâu cái áo tứ thân Cái khăn mỏ quạ, cái quân nái đen?

(Nguyễn Bính - Chân quê)

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi từ 5 đến 8:

“Tháng 4-2009, một cô sinh viên người Hàn Quốc đã viết thư cho Tuổi Trẻ thể hiện sự “không hiểu nổi” về việc chẳng thấy những người đến cangtin của Trường ĐH Khoa học xã hội & nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM) khi đó chịu xếp hàng

Ngay lập tức diễn đàn về văn hóa xếp hàng được mở ra, nhiều người thấy chuyện kỳ cục đó và

đã có một vài nơi người ta biết xếp hàng

Nhưng hơn bốn năm sau, việc xếp hàng đang khiến nhiều người nghĩ rằng đó chỉ là trào lưu, qua từng đợt rồi đâu lại vào đó Đến những nơi công cộng hiện nay, nỗi sợ hãi vô hình của nhiều người vẫn là cảnh chen lấn, giành chỗ

Một nhà báo sống tại Pháp có thẻ VIP khi đi máy bay kể lại cảnh “ấn tượng” tại một số sân bay

ở VN: “Mặc dù được ưu tiên không phải xếp hàng làm thủ tục nhưng cảnh chen lấn thiếu ý thức từ những vị khách VIP cũng luôn xảy ra Có lần tôi làm thủ tục ở quầy, chỉ có vài khách đang đợi đến lượt Vậy mà một ông từ đâu xộc tới chen vào trước chỗ tôi đứng với vẻ mặt tỉnh queo Cô nhân viên phải nhắc nhở anh ta mới chịu lùi xuống xếp hàng Nhưng thái độ thì không có gì là mắc cỡ Có vẻ như

đó là thói quen của vị khách VIP này…”

(Đâu rồi, chuyện tử tế? Nguyễn Nghĩa, http://tuoitre.vn/tin/nhip-song-tre, ngày 04/12/2014)

Câu 5 Xác định phong cách ngôn ngữ của đoạn văn (0.25 điểm)

Câu 6 Vấn đề xã hội nào được đề cập trong đoạn văn? Tác giả thể hiện thái độ gì khi bàn về vấn đề này (0.5 điểm)

Câu 7 Anh/chị hãy đề xuất một vài biện pháp để nâng cao ý thức của mọi người trong vấn đề được tác giả đề cập đến trong đoạn văn

Câu 8 Thậm chí có người còn cảm thấy băn khoăn với suy nghĩ tử tế chỉ có thiệt thòi, có người thì xem những chuyện không tử tế chẳng liên quan gì đến mình, chuyện thiếu tử tế lại nhiều hơn Anh/Chị suy nghĩ như thế nào về điều đó

ĐÁP ÁN - THANG ĐIỂM Môn: Ngữ văn Phần I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Câu 1 Phương thức biểu đạt của đoạn thơ: tự sự, biểu cảm

Câu 2 Hai câu thơ đó có thể hiểu là:

- Sự vô tâm, vô tình của “em”

- Tâm trạng hụt hẫng, nuối tiếc, ngỡ ngàng của “tôi” trước sự thay đổi nhanh chóng của “em”

Câu 3 Từ đó có thể thấy:

- “Tôi”: giàu tình cảm, thủy chung, hồn nhiên tin yêu và chờ đợi

- “Em”: vô tâm, vô tình, dễ đổi thay

Câu 4

- Hình ảnh đoạn thơ có sự tương đồng:

Bây giờ xinh đẹp là em

Em ra thành phố dần quên một thời

Về quê ăn Tết vừa rồi

Em tôi áo chẽn, em tôi quần bò

- Sự thay đổi của người con gái theo thời gian, khi lớn lên, từ quê ra thành phố, cô gái đã không còn giữ được những nét chân phương, quê mùa Trong những hình ảnh thơ đó có cả sự hụt hẫng, có nỗi niềm thầm tiếc nuối của cái tôi trữ tình

Câu 5 Phong cách ngôn ngữ của đoạn văn: báo chí, chính luận (0.25 điểm)

Câu 6

- Vấn đề xã hội được đề cập trong đoạn văn: chuyện xếp hàng ở những nơi công cộng

- Tác giả thể hiện thái độ khi bàn về vấn đề này:

+ Khó chịu khi thấy mọi người (có cả những khách được trao thẻ VIP) cũng không có thói quen này + Sợ hãi mỗi khi phải đến những nơi công cộng và phải chứng kiến thói quen không chịu xếp hàng mà chen lấn, xô đẩy, giành chỗ của một số người

Câu 7 Anh/chị hãy đề xuất một vài biện pháp để nâng cao ý thức của mọi người trong vấn đề được

tác giả đề cập đến trong đoạn văn

- Áp dụng cách mà nhiều nơi (như bệnh viện) đã từng làm: lấy số thứ tự và ngồi chờ đến lượt

- Nâng cao ý thức bằng cách tuyên truyền, nêu gương điển hình ở mọi nơi, mọi lúc

Câu 8 Thậm chí có người còn cảm thấy băn khoăn với suy nghĩ tử tế chỉ có thiệt thòi, có người thì

xem những chuyện không tử tế chẳng liên quan gì đến mình, chuyện thiếu tử tế lại nhiều hơn Anh/Chị suy nghĩ như thế nào về điều đó

- Khi nghe chuyện văn hóa xếp hàng ở nơi công cộng hay nhường chỗ cho người già, trẻ em, phụ nữ

có em nhỏ, phụ nữ mang bầu trên máy bay hoặc trên xe buýt, không ít người cũng đã có suy nghĩ như trên Suy nghĩ đó không phải là không có căn cứ khi những chuyện chen lấn, giành chỗ diễn ra ở hầu khắp những nơi công cộng Mỗi ngày đi ra đường, chúng ta đều phải chứng kiến những hiện tượng như vậy

- Nhưng không dưới một lần, chúng ta cũng đã thấy những hành vi đẹp, những hành động nghĩa hiệp, như: một vài thanh niên, sinh viên nhường chỗ cho phụ nữ mang thai hoặc em nhỏ trên xe buýt; nhường lượt của mình cho một người bệnh nặng hơn mới vào mà chưa đến lượt, …

- Xã hội với muôn kiểu hành vi, cách ứng xử, nhưng nếu biết rằng xếp hàng là một nét văn hóa thì nên thực hiện ngay, đừng chậm chễ Xếp hàng cũng là một cách để mang lại sự công bằng: ai đến trước được trước Nếu mình là người đã từng có hành vi đẹp, có văn hóa thì hãy làm thường xuyên, liên tục

và nhắc nhở mọi người cùng làm theo để xã hội ngày càng văn minh hơn

SỞ GD – ĐT LÂM ĐỒNG ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT

NĂM HỌC: 2015-2016

I Đọc hiểu ( 3.0 điểm)

Đọc kỹ đoạn văn bản và trả lời các câu hỏi từ câu 1 đến câu 4

“… Tiếng nói là người bảo vệ quý báu nhất nền độc lập của các dân tộc, là yếu tố quan trọng nhất giúp giải phóng các dân tộc bị thống trị Nếu người An Nam hãnh diện giữ gìn tiếng nói của mình và ra sức làm cho tiếng nói ấy phong phú hơn để có khả năng phổ biến tại An Nam các học thuyết đạo đức và khoa học của châu Âu, việc giải phóng dân tộc An Nam chỉ còn là vấn đề thời gian Bất cứ người An Nam nào vứt bỏ tiếng nói của mình, thì cũng đương nhiên khước từ niềm hi vọng giải phóng giống nòi […] Vì thế, đối với người An Nam chúng ta, chối từ tiếng mẹ đẻ đồng nghĩa với từ chối sự tự do của mình…”

(Nguyễn An Ninh, Tiếng mẹ đẻ – nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức Theo SGK Ngữ văn 11, Tập hai, NXB Giáo dục, 2014, tr 90)

Câu 1 Hãy xác định phong cách ngôn ngữ của đoạn trích? (0,25 điểm)

Câu 2 Trong đoạn trích, tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận nào? (0,5 điểm)

Câu 3 Hãy ghi lại câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn trích (0,25 điểm)

Câu 4 Từ đoạn trích, anh/chị hãy nêu quan điểm của mình về vai trò của tiếng nói dân tộc trong bối cảnh hiện nay Trả lời trong khoảng 5-7 dòng (0,5 điểm)

Đọc kỹ đoạn văn bản và trả lời các câu hỏi từ câu 5 đến câu 8

Em trở về đúng nghĩa trái tim em Biết khao khát những điều anh mơ ước Biết xúc động qua nhiều nhận thức Biết yêu anh và biết được anh yêu Mùa thu nay sao bão mưa nhiều Những cửa sổ con tàu chẳng đóng Dải đồng hoang và đại ngàn tối sẫm

Em lạc loài giữa sâu thẳm rừng anh

(Trích Tự hát – Xuân Quỳnh)

Câu 5: Xác định 02 biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong đoạn thơ trên (0,5 điểm)

Câu 6 : Nêu ý nghĩa của câu thơ Biết khao khát những điều anh mơ ước (0,25 điểm)

Câu 7 : Trong khổ thơ thứ nhất, những từ ngữ nào nêu lên những trạng thái cảm xúc, tình cảm của nhân vật

“em”? (0,25 điểm)

Câu 8 : Điều giãi bày gì trong hai khổ thơ trên đã gợi cho anh chị nhiều suy nghĩ nhất? Trả lời trong

khoảng từ 5 – 7 câu (0,5 điểm)

SỞ GD – ĐT LÂM ĐỒNG ĐÁP ÁN ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT

TRUNG TÂM GDTX LÂM ĐỒNG MÔN: NGỮ VĂN

NĂM HỌC: 2015-2016

I Đọc hiểu ( 3.0 điểm)

Câu 1 Phong cách ngôn ngữ của đoạn trích (0,25 điểm)

Phong cách ngôn ngữ chính luận

Câu 2 Trong đoạn trích, tác giả chủ yếu sử dụng thao tác lập luận (0,5 điểm)

Câu 5 Xác định 02 biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong đoạn thơ trên (0,5 điểm)

Biện pháp điệp từ và ẩn dụ Nêu đúng 01 biện pháp: 0,25 điểm

Câu 6 Nêu ý nghĩa của câu thơ Biết khao khát những điều anh mơ ước (0,25 điểm)

Ý nghĩa: xuất phát từ tình yêu và sự tôn trọng đối với người mình yêu, nhân vật “em” đồng cảm và sống hết mình với ước mơ của người minh yêu

3/ Trong khổ thơ thứ nhất, những từ ngữ nêu lên những trạng thái cảm xúc, tình cảm của nhân vật

I ĐỌC – HIỂU (3,00 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi từ câu 1 đến câu 4:

Nghĩ thương lời chị dặn dò Mười lăm năm đắm con đò xuân xanh Chị yêu lệ chảy đã đành

Chớ em nước mắt đâu dành chàng Kim

Ơ kìa ! Sao chị ngồi im Máu còn biết chảy về tim để hồng Lấy người yêu chị làm chồng Đời em thể thắt một vòng oan khiên

Sụt sùi ướt cỏ Đạm Tiên Chị thương kẻ khuất đừng quên người còn Mấp mô số phận vuông tròn

Đất không thể nhốt linh hồn đòi yêu

Là em nói vậy thôi Kiều Sánh sao đời chị ba chiều bão giông Con đò đời chị về không

Chở theo tiếng khóc đáy sông Tiền Đường

Chị nhiều hờn- giận- yêu- thương Vầng trăng còn lấm mùi hương hẹn hò

Em chưa được thế bao giờ Tiết trinh thương chị đánh lừa trái tim

Em thành vợ của chàng Kim Ngồi ru giọt máu tượng hình chị trao Giấu đầy đêm nỗi khát khao

Kiều ơi, em đợi kiếp nào để yêu!

( Nỗi niềm Thúy Vân, Trương Nam Hương)

Câu 1: Chỉ ra phương thức biểu đạt của văn bản trên?

Câu 2: Nhân vật trữ tình ở đây là ai? Nêu khái quát tâm trạng của nhân vật trữ tình Câu 3: Thái độ của tác giả đối với nhân vật của mình trong bài thơ trên?

Câu 4: Từ nội dung của văn bản trên, hãy nêu quan niệm của anh/chị về hạnh phúc hôn

nhân (Trả lời trong khoảng 7 – 10 dòng)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ câu 5 đến câu 8

Nhân dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của ta Từ xưa tới nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm cả lũ bán nước và lũ cướp nước

Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,…CHúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng

…Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được sử trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong

hòm Bổn phận của chúng ta là phải làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến

( Hồ Chí Minh, trong Hồ Chí Minh toàn tập, tập 6, NXB Sự thật, Hà Nội, 1986)

Câu 5: Văn bản trên được viết theo phong cách ngôn ngữ nào?

Câu 6: Chỉ rõ phương pháp lập luận trong văn bản trên?

Câu 7: Chỉ ra một biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản? Tác dụng của biện pháp

tu từ đó

Câu 8: Từ tinh thần yêu nước trong văn bản trên, anh/ chị có suy nghĩ gì về tinh thần yêu

nước của giới trẻ trong xã hội hiện nay? (Trả lời trong khoảng 10 - 15 dòng)

GỢI Ý VÀ THANG ĐIỂM

Câu 1: Phương thức biểu đạt: Tự sư, biểu cảm (0,25 điểm)

Câu 2: Nhân vật trữ tình ở đây là Thúy Vân với nét tâm trạng: Tiếng khóc xé lòng khi

phải chấp nhận một cuộc sống oan khiên không tình yêu Đó cũng là lời phân trần, lời trách móc, ai oán của Thúy Vân Đằng sau đó là tấm lòng thương xót, cảm thông của

Thúy Vân dành cho Thúy Kiều (0,50 điểm)

Câu 3: Tình cảm của tác giả đối với nhân vật: Cảm thông, xót thương, xót xa cho số phận Thúy Vân phải cam chịu một bi kịch - một cuộc hôn nhân không có tình yêu (0,25 điểm)

Câu 4: Học sinh viết theo suy nghĩ của mình nhưng cần hướng tới quan niệm về tình

chân chân thành, tự nguyện và xuất phát từ trái tim Đó là cơ sở quan trọng để đảm bảo

hạnh phúc hôn nhân vĩnh cửu của mỗi gia đình (0,50 điểm)

Câu 5: Văn bản trên được viết theo phong cách ngôn ngữ chính luận (0,25 điểm)

Câu 6: Phương pháp lập luận: diễn dịch Câu văn thâu tóm nội dung nghị luận trong bài

là: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta”

- Các câu văn còn lại hướng vào câu chủ đề nhằm lằm sáng rõ nội dung của văn bản

(0,25 điểm).

Câu 7: Biện pháp tu từ: so sánh: (0,50 điểm)

- Tinh thần yêu nước kết thành (như) một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, vì thế nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn; nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước

So sánh tinh thần yêu nước với làn sóng mạnh mẽ và to lớn là cách so sánh cụ thể, độc đáo Lối so sánh như vậy làm nổi bật sức mạnh cuồn cuộn, vô song của tinh thần yêu nước

- Tinh thần yêu nước như các thứ của quý Có khi được trưng bày có khi được cất giấu

kín đáo trong rương, trong hòm Nghĩa là tinh thần yêu nước khi tiềm tàng, khi lộ rõ,

nhưng lúc nào cũng có Cách so sánh này làm cho người đọc hình dung được giá trị của lòng yêu nước; mặt khác nêu trách nhiệm đưa tất cả của quý ấy ra trưng bày, nghĩa là khơi gợi, phát huy tất cả sức mạnh còn đang tiềm ẩn, đang được cất giấu ấy để cho cuộc kháng chiến thắng lợi

Câu 8: Tinh thần yêu nước được biểu hiện đa dạng và phong phú Song trong thời đại

ngày này, gv cần hướng học sinh tới suy nghĩ về tinh thần yêu nước với những khía cạnh:

ý thức về nền độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ tổ quốc, ghi ơn các anh hùng dân tộc,

học tập và rèn luyện đạo đức để xây dựng đất nước càng càng tươi đẹp hơn,… (0,50 điểm)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

LÂM ĐỒNG TRƯỜNG THPT ĐẠ TÔNG

ĐỀ ĐỌC HIỂU THPT QUỐC GIA NĂM HỌC 2015 - 2016 MÔN THI: NGỮ VĂN

Thời gian làm bài: phút (Không kể giao đề)

PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau đây và trả lời câu hỏi từ 1 đến 4

“Hắn vừa đi vừa chửi Bao giờ cũng thế, cứ rượu xong là hắn chửi Bắt đầu hắn chửi trời

Có hề gì? Trời có của riêng nhà nào? Rồi hắn chửi đời Thế cũng chẳng sao: đời là tất cả nhưng chẳng là ai Tức mình, hắn chửi ngay tất cả làng Vũ Đại Nhưng cả làng Vũ Đại ai cũng nhủ: “Chắc nó trừ mình ra!” Không ai lên tiếng cả Tức thật! ờ! Thế này thì tức thật! Tức chết đi được mất! Đã thế, hắn phải chửi cha đứa nào không chửi nhau với hắn Nhưng cũng không ai ra điều Mẹ kiếp! Thế có phí rượu không? Thế thì có khổ hắn không? Không biết đứa chết mẹ nào lại đẻ ra thân hắn cho hắn khổ đến nông nỗi này? A ha! Phải đấy hắn cứ thế mà chửi, hắn cứ chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo! Hắn nghiến răng vào mà chửi cái đứa đã đẻ ra Chí Phèo Nhưng mà biết đứa nào đã đẻ ra Chí Phèo? Có mà trời biết! Hắn không biết, cả làng Vũ Đại cũng không ai biết… ” ( Trích Chí Phèo- Nam Cao)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích? (0.25 điểm) Câu 2: Nêu ý chính của đoạn trích? (0.25 điểm)

Câu 3: Cách sắp xếp tiếng chửi của nhân vật Chí Phèo: Bắt đầu hắn chửi trời…Rồi hắn chửi

đời…chửi ngay tất cả làng Vũ Đại…chửi đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn, đẻ ra cái thằng Chí Phèo …được sử dụng biện pháp tu từ cú pháp như thế nào? Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện

Ta đi trên quảng trường Bâng khuâng như vẫn thấy Nắng reo trên lễ đài

Có bàn tay Bác vẫy

Ấm lòng ta biết mấy Ánh mắt Bác nheo cười Lồng lộng một vòm trời Sau mái đầu của Bác “

(Nắng Ba Đình – Nguyễn Phan Hách)

Câu 5 Văn bản trên được trình bày theo các phương thức biểu đạt nào? (0,25 điểm)

Câu 6 Hãy chỉ ra biện pháp tu từ và cho biết hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong

đoạn thơ: (0,5 điểm)

Ta đi trên quảng trường

Bâng khuâng như vẫn thấy

Nắng reo trên lễ đài

Có bàn tay Bác vẫy

Câu 7 Đoạn thơ trên gợi nhớ đến sự kiện lịch sử nào của nước ta? (0,25 điểm)

Câu 8 Trình bày cảm xúc của mình về sự kiện trọng đại được nhắc đến trong đoạn thơ trên

bằng một đoạn văn khoảng 5 -7 dòng (0,5 điểm)

GỢI Ý ĐÁP ÁN Câu 1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ: phương thức tự sự

Câu 2: Ý chính của đoạn trích:

– Đoạn trích miêu tả cảnh Chí Phèo uống rượu say và vừa đi vừa chửi giữa sự thờ ơ của tất cả mọi người

Câu 3 Cách sắp xếp tiếng chửi của nhân vật Chí Phèo được sử dụng biện pháp tu từ cú pháp:

điệp cú pháp, liệt kê (hắn chửi trời…hắn chửi đời…chửi ngay …chửi đứa …) và chêm xen

- Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó: Phép điệp cú pháp và liệt kê nhằm nhấn mạnh đối tượng của tiếng chửi được sắp xếp từ xa đến gần, từ cao đến thấp, có thứ tự, có lớp lang Nghệ thuật chêm xen ở cuối câu chửi đẻ ra cái thằng Chí Phèo nhằm nhấn mạnh bi kịch bị từ chối của Chí Phèo Đồng thời, tác giả gián tiếp tố cáo chính xã hội thực dân nửa phong kiến đã

đẻ ra Chí Phèo

Câu 4 Đoạn trích sử dụng nhiều câu văn ngắn tạo nhịp điệu nhanh, dồn dập và tạo nên kịch

tính cho truyện “Tức mình”, rồi “tức thật! Thế này thì tức thật Tức chết đi mất”, “mẹ kiếp”,

“nghiến răng mà chửi” Những câu văn ngắn đã cho ta cảm nhận được trực tiếp nỗi đau của Chí Hiện lên trong đoạn văn là hình ảnh Chí Phèo đang vật vã, đang quằn quại trong nỗi đau khổ, trong bi kịch bị cự tuyệt quyền làm người của mình Dùng tiếng chửi, dù là có cố gắng giao tiếp với loài người nhưng cuộc đời Chí vẫn là con số không, không bè bạn, không ai coi hắn như một con người; duy chỉ có trong hắn một cái mang hình hài rõ rệt: đó là khối cô đơn ngày càng kết tụ sâu sắc, gay gắt, xót xa

Câu 5: phương thức miêu tả và phương thức biểu cảm / miêu tả, biểu cảm

Câu 6: Biện pháp tu từ : nhân hóa nắng reo, so sánh như vẫn thấy

- Hiệu quả : thể hiện không khí vui tươi, phấn khởi và niềm hạnh phúc lớn lao của cả dân tộc trong ngày vui trọng đại

Câu 7: Sự kiện lịch sử được gợi ra là: Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại quảng trường

Ba Đình ngày 2.9.1945

Câu 8: Bày tỏ tình cảm chân thành, sâu sắc với ngày lễ tuyên bố nền độc lập, tự do của dân tộc

: tự hào, sung sướng, xúc động,…

……… HẾT…………

SỞ GD&ĐT LÂM ĐỒNG

TRƯỜNG THPT ĐẠMRI

Phần I: Đọc - hiểu:

Đọc ngữ liệu và trả lời câu hỏi:

(1) “Gần đây có nhiều khẩu hiệu, bích chương, bài báo …kêu gọi phải “nói không với cái xấu”, như phải nói không với ma túy, xì ke, mại dâm, quan hệ tình dục sớm…Thế nhưng nói “không” không phải chuyện dễ, nhất là ở tuổi vị thành niên Ở các nước, dạy trẻ cách nói không là một trong những kỹ năng sống quan trọng hàng đầu

(2)Dạy trẻ nói “không” là một điều cần thiết! Nhưng vì sao khó nói “không”?

Thường là vì sợ mất bạn bè, sợ bạn bè coi khinh Thực ra khi nói “không” thì trẻ đã chứng tỏ mình có nghị lực, có quan điểm riêng, có sức mạnh tinh thần cứng cỏi, đã trưởng thành và có ý thức trách nhiệm với bản thân Có thể có người trong nhóm bạn chê cười nhưng đa số chắc chắn sẽ nể phục Một người bạn tốt luôn tôn trọng quan điểm cá nhân của người khác chứ không ép uổng, bó buộc người khác phải giống mình Một người ép ta làm điều gì ta không thích – nhất là điều này lại có hại – thì rõ ràng đó là người bạn không tốt Mất càng hay chứsao!” (Trích: Thư gởi người bận rộn –Đỗ Hồng Ngọc –)

Câu 1:(0,5 điểm)

Dấu trong đoạn (1) tương đương với phép tu từ nào? Hiệu quả diễn đạt của nó trong đoạn trích?

Câu 2: (0.25điểm) Đặt nhan đề cho đoạn trích?

Câu 3: (0,25 điểm) Theo Đỗ Hồng Ngọc, vì sao trẻ không nên “ngại” khi nói “không” với cái xấu? Câu 4: (0,5 điểm) Theo em, làm thế nào để nói “không” với cái xấu?

Bóng Người Trên SânGa

Tác giả: Nguyễn Bính

(1)Những cuộc chia lìa khởi từ đây

Cây đàn sum họp đứt từng dây

Những đời phiêu bạt, thân đơn chiếc

Lần lượt theo nhau suốt tháng ngày

(……… ) (2)Có lần tôi thấy một người yêu

Tiễn một người yêu một buổi chiều

(4)Có lần tôi thấy một người đi Chẳng biết về đâu nghĩ ngợi gì Chân bước hững hờ theo bóng lẻ Một mình làm cả cuộc phân ly

(5)Những chiếc khăn màu thổn thức bay Những bàn tay vẫy những bàn tay Những đôi mắt ướt nhìn đôi mắt Buồn ở đâu hơn ở chốn này

………

Câu 5: (0,25 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?

Câu 6: (0,5 điểm) Xác định thể loại của bài thơ? Chỉ ra cách gieo vần được sử dụng?

Câu 7: (0,25 điểm) Ý nghĩa câu thơ: “Một mình làm cả cuộc phân ly”?

Câu 8: (0,5 điểm) Trong câu “Những bàn tay vẫy những bàn tay” tác giả sử dụng biện pháp tu từ nào? Hiệu quả của phép tu từ đó?

VD: Nói không không phải dễ

Hãy nói không với cái xấu

Hãy dạy trẻ biết nói không …

Câu3: Trẻ em không nên ngại “nói không” với cái xấu vì “Thực ra khi nói “không” thì trẻ đã

chứng tỏ mình có nghị lực, có quan điểm riêng, có sức mạnh tinh thần cứng cỏi, đã trưởng thành

và có ý thức trách nhiệm với bản thân.”

Câu4: HS có thể đưa ra nhiều giải pháp từ kinh nghiệm bản thân nhưng cần đảm bảo:

_ Ít nhất nêu được từ hai giải pháp trở lên

_ Các giải pháp phải xuất phát từ ý thức và hành động cụ thể như:

+ Có lập trường vững vàng, quan sát để nhận biết đúng – sai

+ Hỏi ý kiến người lớn nếu thấy có vấn đề hoặc biểu biện của cái xấu để có thể ứng phó hợp lý +Tích cực tham gia vào các hoạt động xã hội để nâng cao sự hiểu biết

+ Rèn luyện thói quen giải trí lành mạnh…

Câu5:Phương thức biểu đạt chính: tự sự

Câu6: Thể thơ: tự do Gieo vần chân Vần liền ở câu 1-2 và vần giáng cách ở câu 5 trong mỗi đoạn Câu7: Câu thơ gợi hình ảnh cô đơn, lẻ loi không người đưa tiễn của người ra đi

Câu8: Biện pháp tu từ hoán dụ

Tác dụng: làm nỗi bật sự lưu luyến, bịn rịn khi người đã xa mà tay vẫn còn vẫy chào