THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HÀNG GIA CÔNG MAY MẶC XUẤT KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN BẮC NINH

Gia công là một hình thức phân công lao động đồng thời là một phương thức kinh doanh xuất nhập khẩu được sử dụng rộng rãi trong thương mại. Ở tỉnh Bắc Ninh, hoạt động gia công hàng may mặc xuất khẩu đã có từ lâu và hiện nay đang phát triển một cách mạnh mẽ cả về quy mô lẫn tốc độ, đem lại lợi ích về nhiều mặt cho tỉnh.

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan đề tài là kết quả nghiên cứu của riêng tôi, không sao chépcủa ai Nội dung luận văn có tham khảo và sử dụng các tài liệu, thông tin được đăngtải trên các tác phẩm, tạp chí và các trang web theo danh mục tài liệu của luận văn

- Em xin chân thành cám ơn

Bắc Ninh , ngày 05 tháng 05 năm 2010

Sinh viên cam đoan

MỞ ĐẦU

Gia công là một hình thức phân công lao động đồng thời là một phương thứckinh doanh xuất nhập khẩu được sử dụng rộng rãi trong thương mại Ở tỉnh BắcNinh, hoạt động gia công hàng may mặc xuất khẩu đã có từ lâu và hiện nay đangphát triển một cách mạnh mẽ cả về quy mô lẫn tốc độ, đem lại lợi ích về nhiều mặtcho tỉnh

Tỉnh Bắc Ninh đặc thù là tỉnh có nhiều cơ sở gia công sản xuất hàng may mặcxuất khẩu Mặt hàng này đã đem lại cho tỉnh Bắc Ninh lợi nhuận lớn, vì vậy vấn đềquản lý thuế đối với mặt hàng này được chi cục rất quan tâm và giám sát Lợi dụngnhững ưu đãi mà Nhà nước dành cho hàng may mặc một số doanh nghiệp gia cônghàng may mặc trong tỉnh đã có hành vi gian lận thương mại, trốn thuế Trong bốicảnh đó việc nghiên cứa đánh giá thực trạng công tác quản lý thuế đối với hoạt độnggia công hàng may mặc xuất khẩu tại chi cục là cần thiết

Vì vậy trong thời gian thực tập ở chi cục hải quan Bắc Ninh, được nghiên cứu vềtình hình gia công hàng may mặc xuất khẩu của tỉnh, cùng với những kiến thức đãđược đào tạo ở trường, em đã chọn đề tài:

“THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI HÀNG GIA CÔNG MAY MẶC XUẤT KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI QUAN BẮC NINH”

Nội dung của đề tài bao gồm:

Chương I: Tổng quan về chi cục hải quan Bắc Ninh.

Chương II: Thực trạng công tác quản lý thuế đối với chi cục hải quan Bắc Ninh.

Chương III: Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế đối với hoạt động gia công may mặc tại chi cục hải quan Bắc Ninh.

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ CHI CỤC HẢI QUAN BẮC NINH

1.1 Quá trình hình thành và phát triển của chi cục hải quan Bắc Ninh.

Chi cục hải quan Bắc Ninh

Địa chỉ: 18 Lý Thái Tổ, Thành phố Bắc Ninh, Tỉnh Bắc Ninh

Từ năm 1998 đến năm 2001 chi cục chủ yếu làm thủ tục cho hàng hóa của cácdoanh nghiệp trong các khu làng nghề: hàng hóa nông sản, thực phẩm, hàng thủcông mỹ nghệ, mây tre đan

Năm 2002 trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có 2 khu công nghiệp Tiên Sơn và Quế

Võ, các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài, các doanh nghiệp chế xuất, gia công,sản xuất xuất khẩu trong khu công nghiệp đi vào hoạt động Chi cục hải quan BắcNinh được thành lập 02 đội: Đội nghiệp vụ và Đội Tổng hợp với biên chế 18 người

để phục vụ cho hoạt động kinh doanh sản xuất của các doanh nghiệp trên địa bàn

Từ năm 2006 đến nay các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào các khu côngnghiệp ở Bắc Ninh tăng nhanh, như tập đoàn Canon của Nhật, Samsung của HànQuốc, tập đoàn Hồng Hải của Đài Loan thêm vào đó nhiều khu công nghiệp mới

ở Bắc Ninh cũng được xây dựng gồm có KCN Yên Phong, KCN Thuận Thành, ĐạiKim do đó chi cục hải quan Bắc Ninh được phép thành lập thêm một đội thứ 3 là

“ Đội thủ tục hải quan quản lý các Khu công nghiệp” với biên chế là 26 người, kiệntoàn tổ chức bộ máy theo đúng mô hình của các chi cục hải quan trên toàn quốc.Hoạt động chủ yếu của đội là quản lý các doanh nghiệp chế xuất, doanh nghiệp có

vốn đầu tư nước ngoài, hàng hóa xuất nhập khẩu chủ yếu là máy móc thiết bị, nhàxưởng tạo tài sản cố định, hàng gia công và hàng sản xuất xuất khẩu.

1.2 Chức năng nhiệm vụ, quyền hạn của chi cục hải quan Bắc Ninh.

1.2.1 Chức năng tổng quát.

Chi cục Hải quan Bắc Ninh là đơn vị trực thuộc Cục Hải quan thành phố Hà Nội

có chức năng trực tiếp thực hiện các quy định quản lý Nhà nước về hải quan đối vớihàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh,quá cảnh, tổ chức thực hiện pháp luật về thuế và thu khác đối với hàng hoá xuấtkhẩu, nhập khẩu; phòng, chống buôn lậu, chống gian lận thương mại, vận chuyểntrái phép hàng hoá qua biên giới trong phạm vi địa bàn hoạt động hải quan

1.2.2 Chi cục hải quan Bắc Ninh có nhiệm vụ, quyền hạn.

Chi cục Hải quan Bắc Ninh thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định củaLuật Hải quan, các quy định khác của pháp luật có liên quan và những nhiệm vụquyền hạn cụ thể sau đây:

1- Tiến hành thủ tục hải quan, thực hiện kiểm tra, giám sát hải quan đối với hànghoá xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, chuyển cửa khẩu, phương tiện vận tải xuấtcảnh, nhập cảnh, quá cảnh theo quy đỉnh của pháp luật;

2- Tiến hành kiểm soát hải quan để phòng, chống buôn lậu, chống gian lậnthương mại, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới trong phạm vi địa bànhoạt động của Chi cục Hải quan

Phối hợp với các lực lượng chức năng khác để thực hiện công tác phòng chốngbuôn lậu, gian lận, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới ngoài phạm vi địabàn hoạt động Hải quan

3- Tiến hành thu thuế và các khoản thu khác theo quy định của pháp luật đối vớihàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu; thực hiện theo dõi đốc thu thuế nợ đọng, cưỡng chếthuế và phúc tập hồ sơ hải quan; đảm bảo thu đúng, thu đủ, nộp kịp thời vào ngânsách nhà nước

4- Thực hiện thống kê Nhà nước về Hải quan đối với hàng hoá xuất khẩu, quácảnh và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh thuộc phạm vi quản lýcủa Chi cục Hải quan.

5- Thực hiện việc lập biên bản, ra quyết định tạm giữ hàng hoá, tang vật phươngtiện vi phạm hành chính về hải quan và xử lý vi phạm hành chính về Hải quan; giảiquyết khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính và giải quyết tố cáo theothẩm quyền Chi cục Hải quan được pháp luật quy định

6- Kiến nghị với các cấp có thẩm quyền những vấn đề cần sửa đổi, bổ sung vềchính sách quản lý Nhà nước về hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu,xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh và chính sách thuế đối với hàng hoá xuất khẩu, nhậpkhẩu, các quy định, quy trình thủ tục hải quan và những vấn đề vượt quá thẩmquyền giải quyết của Chi cục Hải quan

7- Phối hợp chặt chẽ với cơ quan nhà nước, tổ chức hữu quan trên địa bàn hoạtđộng Hải quan để thực hiện nhiệm vụ được giao

8- Tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện chính sách, pháp luật về Hải quancho các tổ chức, cá nhân trên địa bàn

9- Thực hiện hợp tác quốc tế về Hải quan theo phân cấp hoặc uỷ quyền củaTổng cục Hải quan

10- Thực hiện các quy định về quản lý cán bộ, công chức và quản lý tài chính,tài sản, các trang bị của Chi cục Hải quan theo phân cấp

11- Thực hiện các chế độ báo cáo và cung cấp thông tin về hoạt động của Chicục Hải quan theo quy định của Cục Hải quan TP Hà Nội và Tổng cục Hải quan.12- Thực hiện các nhiệm vụ khác được cấp trên giao

1.3 Cơ cấu tổ chức của chi cục hải quan Bắc Ninh.

Cơ cấu của chi cục hải quan Bắc Ninh được tổ chức giống như mô hình của cácchi cục khác, gồm: 1 chi cục trưởng; 3 chi cục phó, 3 đội công tác

Chức năng nhiệm vụ của từng bộ phận cụ thể như sau:

Chi cục trưởng (Ngô Văn Sử): Phụ trách chung công tác tổ chức cán bộ đào tạo,thi đua khen thưởng, kỉ luật, công tác đảng xây dựng trụ sở

Chi cục phó (Nguyễn Duy Kha): Phụ trách công tác thanh tra kiểm tra công tácchống tham nhũng thực hành tiết kiệm, xây dựng, công tác kế toán thuế, phúc tập,thanh khoản Trực tiếp phụ trách đội tổng hợp

Chi cục phó (Đỗ Trọng Vĩnh): Phụ trách công tác nghiệp vụ công tác giám sátquản lý, tổ chức cải cách thủ tục hành chính, công tác giá, tham vấn Trực tiếp phụtrách đội nghiệp vụ

Chi cục phó (Đàm Hữu Hoàng): Phụ trách công tác tin học thống kê, báo cáo, tổgiải quyết vướng mắc Trực tiếp phụ trách đội quản lý các khu công nghiệp

Đội tổng hợp: Phụ trách công tác bảo vệ chính trị nội bộ, thi đua khen thưởng, kỉluật xây dựng trụ sở, kế toán thuế, thanh khoản hồ sơ, phúc tập hồ sơ

Đội nghiệp vụ: Phụ trách các công tác như kiểm tra thực tế hàng hóa, kiểm tra

hồ sơ, tính thuế, tiếp nhận hồ sơ

Đội thủ tục hải quan quản lý các khu công nghiệp: Phụ trách tiếp nhận hồ sơ,viết biên lai lệ phí, kiểm hóa quản lý ấn chỉ, kiểm tra thực tế hàng hóa, giám sát khongoại quan.

1.4 Hoạt động của chi cục hải quan Bắc Ninh trong những năm vừa qua

1.4.1 Hoạt động của chi cục hải quan Bắc Ninh trong những năm vừa qua.

Trong những năm qua chi cục hải quan Bắc Ninh đã hoạt động rất tích cực vàhiệu quả đúng với chức năng và nhiệm vụ của minh

Chi cục tập trung chỉ đạo các đội công tác bám sát các quy trình thủ tục hảiquan trong việc làm thủ tục hải quan hàng ngày, tại các đội công tác đều công khaihoá các văn bản và quy trình nghiệp vụ của Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan vàCục Hải quan TP Hà Nội Kết quả kiểm tra việc tuân thủ quy chế quản lý và tổ chứcthực hiện quy trình thủ tục tại Chi cục của Đoàn kiểm tra Cục Hải quan TP Hà nội(theo quyết định số 2572/QĐ-HQHN ngày 24/09/2008 của Cục Hải quan TP Hànội): Chi cục chấp hành tốt quy trình thủ tục hải quan trong khi giải quyết công việchàng ngày tuy nhiên đoàn kiểm tra cũng đã chỉ ra một số lỗi kỹ thuật cần chấn chỉnhsửa chữa

- Tổ giải quyết vướng mắc của chi cục tại các đội công tác kịp thời xử lý các đềnghị của doanh nghiệp và các vướng mắc phát sinh hàng ngày

- Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn: đơn vị thường xuyên nghiêncứu, rà soát, góp ý và đề xuất với các phòng chức năng Cục Hải quan TP Hà Nộinhững vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền Tích cực nghiên cứu tham gia ý kiến vàoviệc xây dựng các văn bản quy trình thủ tục hải quan do cấp trên yêu cầu có hiệuquả và sát thực tế

- Công tác quản lý thuế được chi cục đặc biệt quan tâm: Tại đơn vị đã thành lập

bộ phận quản lý thuế thuộc đội tổng hợp; công tác theo dõi thu nộp thuế, kế toánthuế được theo dõi kịp thời, cập nhật và truyền số liệu hàng ngày, hạn chế đến mứctối đa sai sót trong việc cập nhật thông tin số liệu thuế dẫn đến cưỡng chế sai, nhầmcho doanh nghiệp, giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh của doanh nghiệp

liên quan đến công tác thuế ; công tác đôn đốc thu đòi nợ thuế được đơn vị rất quantâm Tại Chi cục đã tiến hành kiện toàn lại công tác tổ chức của “Tổ đôn đốc thu đòi

nợ thuế” theo công văn số 1736/HQHN ngày 22/09/2008 của Cục Hải quan TP Hànội Trong thời gian qua tổ đôn đốc thu đòi nợ thuế đã tích cực triển khai đôn đốcđến các doanh nghiệp, gọi điện thoại đến các doanh nghiệp để đôn đốc nộp thuế, tổchức đến các doanh nghiệp để trực tiếp đôn đốc nợ thuế, đến UBND phường nơidoanh nghiệp đăng ký trụ sở kinh doanh để xác minh những trường hợp doanhnghiệp bỏ trốn khỏi trụ sở nơi đăng ký kinh doanh Trong nhiều trường hợp Lãnhđạo Chi cục đã bố trí đi cùng tổ đôn đốc thu đòi nợ thuế đã xác minh tại UBNDtỉnh, Sở Kế hoạch - đầu tư, Cục Thuế địa phương nơi doanh nghiệp đóng trụ sởchính (như trường hợp xác minh công ty TNHH ngành giấy Quế Giang có địa chỉtại khu ga Sen Hồ xã Hoàng Ninh, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) Kiến nghị kịpthời với cơ quan cấp trên để có chỉ đạo giải quyết dứt điểm số nợ thuế linh kiện xemáy theo tỷ lệ nội địa hoá năm 2001 và nợ thuế sau tham vấn hàng tiêu dùng TrungQuốc nhập khẩu năm 2005, 2006

- Công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và xử phạt vi phạm hành chínhđược đơn vị quan tâm thường xuyên Taị Chi cục đã thành lập bộ phận chuyên tráchcông tác giá, bộ phận giá thường xuyên kiểm tra, rà soát giá các mặt hàng nhậpkhẩu và cập nhật kịp thời vào chương trình dữ liệu giá (GTT22) theo đúng quytrình Đơn vị đã tiến hành ký kết quy chế phối hợp giữa hải quan và cơ quan công

an theo uỷ quyền của Cục trưởng Cục Hải quan TP Hà Nội; thực hiện tốt chức năng

là thành viên Ban chỉ đạo 127 Tỉnh Bắc Ninh Ký kết quy chế phối hợp công tácgiữa Chi cục với Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Ninh

Bảng 1: Tình hình hoạt động chung của chi cục hải quan Bắc Ninh qua các năm

T

1 Kim ngạch XNK 2.065.160.000(đồng) 2.500.000.000(đồng) 2.581.453.354(đồng)2

1.4.1.1 Công tác giám sát quản đã thực hiện đuợc những nhiệm vụ nhất định và đạt được kết quả.

Bảng 2: Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tại chi cục hải quan Bắc Ninh

2.005.566.43

2.372.421.534

Nguồn: Báo cáo tổng kết tình hình hoạt động của chi cục hải quan Bắc Ninh năm 2007, 2008 và 2009

Giải thích:

Lượng TK: là lượng tờ khai (đơn vị: tờ khai)

TG: là trị giá (đơn vị USD)

Biểu đồ1: Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tại chi cục hải quan Bắc Ninh

Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tại chi cục hải quan Bắc

Ninh

Lượng TK XK

Lượng TK XK: lượng tờ khai xuất khẩu

Lượng TK NK: Lượng tờ khai nhập khẩu

- Nhìn vào biểu đồ ta nhận thấy cột số lượng tờ khai nhập khẩu nhiều hơncột số lượng tờ khai xuất khẩu làm thủ tục trong tỉnh Bắc Ninh Điều này chính tỏtổng số lượng tờ khai nhập khẩu lớn hơn tổng số lượng tờ khai xuất khẩu Tại tỉnhBắc Ninh kim nghạch nhập khẩu lớn hơn nhiều so với kim ngạch xuất khẩu

- Năm 2008 số lượng tờ khai xuất khẩu tăng 403%, số lượng tờ khainhập khẩu tăng 583% so với năm 2007

- Năm 2009 số lượng tờ khai xuất khẩu tăng 58%, số lượng tờ khainhập khẩu tăng 3% so với năm 2008

Nguyên nhân số lượng tờ khai nhập khẩu tăng là do một số dự án đầu tư tại địabàn tỉnh Bắc Ninh tăng, dẫn đến việc nhập khẩu máy móc thiết bị tạo tài sản cố địnhtăng; Một số nhà máy sản xuất hàng gia công, nhập sản xuất xuất khẩu trên địa bàn

đã đi vào hoạt động nên nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu sản xuất tăng Nhập khẩu

máy móc thiết bị và nhập khẩu nguyên liệu tăng dẫn đến việc xuất khẩu sản phẩmcũng tăng nên số lượng tờ khai xuất khẩu cũng tăng theo.

1.4.1.2 Công tác quản lý thuế xuất nhập khẩu.

Bảng 3: Công tác quàn lý thuế xuất nhập khẩu tại chi cục hải quan Bắc Ninh

Đơn vị: Việt nam đồng

Tổng số thu: 107.159.601.037 133.248.905.179 508.178.359.924Trong đó:

Tổng số thu thuế năm 2008 tăng 23,4% so với năm 2007, số thu đòi nợ thuế năm

2009 tăng 281,3% so với năm 2008 Từ năm 2008 đến năm 2009 số thu thuế tăngmạnh với 281,3% trong khi đó từ năm 2007 đến nă 2008 chỉ tăng có 23,4%.Nguyên nhân tăng như vậy là do:

- Chi cục đã triển khai thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp nhằm tăng thu ngânsách đặc biệt là triển khai Luật Quản lý thuế; thực hiện các biện pháp chống thất thuqua giá tính thuế;

- Do thay đổi chính sách thuế đối với một số mặt hàng nhập khẩu nằm trong giảipháp giảm nhập siêu, chống lạm phát của Chính phủ.

- Mặt hàng nhập khẩu có kim ngạch lớn và số thu thuế cao làm thủ tục tại Chicục hải quan Bắc Ninh là gỗ và giấy

Năm 2007 Năm 2008 Năm 2009

Kết quả công tác phúc tập hồ sơ của chi cục hải quan Bắc

Ninh

Số tờ khai phải phúc tập

Số tờ khai đã phúc tập

Số tờ khai tồn tại phải phúc tập

- Số tờ khai đã phúc tập năm 2007 đạt 94%

hồ sơ là do:

Công tác phúc tập được đơn vị rất chú trọng, Đội tổng hợp đã phân công 01 cán

bộ đội trực tiếp làm công tác phúc tập và phụ trách tổ phúc tập của đơn vị: Thôngqua công tác phúc tập đã phát hiện và chấn chỉnh những sai sót mà những khâunghiệp vụ trước chưa hoàn thiện; chấn chỉnh việc luân chuyển hồ sơ từ các độinghiệp vụ về đội tổng hợp

- Tại chi cục việc thanh tra, tự kiểm tra được duy trì đều đặn theo từng quý, quacông tác tự kiểm tra đã phát hiện những sai sót và có hướng để sửa chữa, khắc phụcnhững thiếu sót còn tồn tại

- Tổ công tác tự kiểm tra của Chi cục phối hợp với kết quả thanh tra của Đoànthanh tra Chính phủ để khắc phục kịp thời những thiếu sót tồn tại theo kết luận củaĐoàn thanh tra Chính phủ tại Chi cục

1.4.1.4 Công tác xử lý vi phạm hành chính.

Công tác xử lý vi phạm hành chính tại chi cục hải quan Bắc Ninh trong nhữngnăm vừa qua đã dần được cải tiến và đạt được những thành tích đáng kể Số liệudưới đây đã chứng minh nhận định trên:

Bảng 5: Công tác xử lý vi phạm hành chính trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh

Kết quả Số vụ vi phạm

Số vụ

Số tiền phạt (VND)

Số vụ

Số tiền phạt (VND)

Số vụ

Số tiền phạt (VND)

Phạt vi phạm về hành vi

chậm làm thủ tục hải quan 6 2.300.000 10 3.900.000 47 103200000

Vi phạm quy định về quản

lý HQ đối với hàng hóa gia

công với nước ngoài, hàng

hóa nhập khẩu để sản xuất

Tống số vụ vi phạm tăng dần theo các năm Tư năm 2007 đến năm 2009, tổng

số vụ vi phạm hành chính tăng một cách đáng kể Năm 2008 tăng 34 vụ so với năm

2007, năm 2009 tăng 7 vụ so với năm 2008 Từ năm 2007 đến năm 2008 tổng số vụ

vi phạm tăng mạnh, nguyên nhân tăng ở đây là do trong thời gian gần đây, số lượngdoanh nghiệp và kim ngạch hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu làm thủ tục tại Chi cụchải quan Bắc Ninh tăng nhanh Các doanh nghiệp tự ý sử sử dụng hàng hoá khôngđúng mục đích đã đăng ký với cơ quan Hải quan Định mức thực tế nhiều doanhnghiệp sử dụng sản xuất thấp hơn định mức đã đăng ký với cơ quan hải quan

Cùng với việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩuthì công tác xử lý vi phạm hành chính luôn được quan tâm chỉ đạo sâu sát bằng cácbiện pháp:

- Thực hiện tốt công tác thu thập, phân tích, xử lý thông tin, như thực hiện thuthập, đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của nhóm những doanh nghiệp trọngđiểm, rà soát phân loại doanh nghiệp theo tiêu chí quản lý rủi ro

- Đối những mặt hàng có trị giá, khối lượng, trọng lượng lớn như sắt thép, phânbón, hoá chất Chi cục đã tăng cường công tác kiểm tra, trưng cầu giám định, phântích phân loại để xác định chính xác số lượng, trọng lượng, tên hàng, mã số để phục

vụ cho công tác áp mã, kiểm tra tính thuế

- Đối với hàng nhạy cảm, có thuế suất cao, Chi cục đã phân công lãnh đạo đội

TT HH XNK trực tiếp cùng các công chức có kinh nghiệm trong công tác kiểm trahàng hoá để kiểm tra các mặt hàng này nhằm kịp thời phát hiện xử lý các vi phạm

1.4.1.5 Công tác thanh khoản hồ sơ.

Công tác thanh khoản hàng gia công hàng sản xuất, xuất khẩu, hàng sản xuất chếxuất tại chi cục được đội tổng hợ triển khai tích cực và có hiệu quả, cán bộ thanhkhoản phối hợp chặt chẽ với các đội công tác để theo dõi đôn đốc các doanh nghiệpthanh khoản kịp thời các hợp đồng gia công, hàng sản xuất xuất khẩu, hàng sản xuấtchế xuất đến hạn, hạn chế tối đa việc để tồn đọng các hợp đồng gia công, hàng sảnxuất xuất khẩu, hàng sản xuất chế xuất quá hạn

1.4.1.6 Công tác thanh tra, tự kiểm tra.

Xây dựng kế hoạch tự kiểm tra của chi cục, thực hiện một số kiến nghị của tổkiểm tra công vụ cục Tham dự hội nghị chuyên đề về công tác thanh tra tự kiểm tracủa cục Chuẩn bị nội dung phục vụ công tác kiểm tra của tổng cục hải quan và củacục về một số công tác: đòi nợ thuế, địa điểm kiểm tra, công tác tổ chức cán bộ.Trong quá trình phát triển từ khi thành lập đến nay, chi cục luôn hoàn thành tốtmọi nhiệm vụ được giao, đoàn kết vững mạnh và ngày càng có vai trò quan trọng

trong việc tạo thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy hoạt động xuất nhậpkhẩu, góp phần vào sự phát triển kinh tế của tỉnh Bắc Ninh.

1.4.2 Thành tích đạt được.

Dù mới chỉ đi vào hoạt động trong khoảng thời gian ngắn, nhưng chi cục hảiquan Bắc Ninh đã đạt được những thành tích đáng kể Có thể điểm ra đây một vàikết quả nổi bật qua các năm như:

Tập thể chi cục đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đảm bảo thu thuế hoànthành và hoàn thành vượt mức kế hoạch, việc triển khai hoạt động của đội nghiệp

vụ và đội thủ tục hải quan quản lý các khu công nghiệp đạt kết quả tốt, tập huấnnghiệp vụ khai báo hải quan từ xa cho các doanh nghiệp làm thủ tục tại chi cụctrong các năm có kết quả đáng kể

Chi cục đã sử dụng và ứng dụng thành công các phần mềm quản lý, tập huấnnâng cao kỹ năng cho cán bộ công chức, không để xảy ra những vướng mắc phátsinh không giải quyết được hoặc khiếu nại có liên quan

Đơn vị hoàn thành và hoàn thành vượt mức chỉ tiêu thuế do cục hải quan Hà Nộiphân bổ, thực hiện các biện pháp thu hồi nợ thuế đối với các khoản thuế quá hạn,chây ỳ cũ và không để nợ quá hạn chây ỳ mới phát sinh

Hưởng ứng nhiệt tình các phong trào thi đua do Tổng cục hải quan, Cục hảiquan TP Hà Nội và địa phương phát động Đơn vị chủ động phát động các phongtrào thi đua trong toàn thể công chức đơn vị, trong đoàn viên thanh niên của chiđoàn thi đua trong công tác, học tập nhằm hoàn thành nhiệm vụ chính trị của đơn vị.Chi cục đã được tặng bằng khen của Bộ trưởng Bộ tài chính (QĐ số 2012/QĐ-BTCngày 16/9/2008), và đang đề nghị Bộ tài chính tặng bằng khen tập thể Lao động

Về mặt cơ sở vật chất: Công chức toàn đơn vị hiện vẫn đang làm việc trong cơ

sở cũ đã xuống cấp, tòa nhà 5 tầng mới do cục hải quan Hà Nội đầu tư đang đượcxây dựng nhưng còn kéo dài làm ảnh hưởng đến chi cục trong việc ổn định đời sốngcủa cán bộ, công chức, thiếu kho tàng lưu trữ hồ sơ

Về mặt doanh nghiệp: Hiện nay hải quan Bắc Ninh đang tiến hành thông quanđiện tử theo lộ trình để hội nhập kinh tế quốc tế, trong đó khai báo từ xa trong quátrình làm thủ tục hải quan là rất quan trọng Để làm được điều này cần đòi hỏi phải

có sự đồng hành của các doanh nghiệp Trên thực tế, các doanh nghiệp trên địa bàntỉnh chưa đáp ứng về máy móc, thiết bị để kết nối với cơ quan hải quan nên còn rấtnhiều hạn chế trong công tác khai báo hải quan, thậm chí có doanh nghiệp còn chưatriển khai Bên cạnh đó nhân viên đi làm thủ tục hải quan của doanh nghiệp còn hạnchế về trình độ dẫn đến nhiều vướng mắc trong hoạt động của doanh nghiệp cũngnhư hải quan

Với nhứng kết quả đạt được và những khó khăn, vướng mắc nêu trên, chi cụchải quan Bắc Ninh đang một mặt tiếp tục phát huy giữ vững thành tích, mặt kháckhắc phục khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao nói riêng, đồng thời gópphần vào làm thúc đẩy kinh tế của tỉnh Bắc Ninh nói chung

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HẢI QUAN ĐỐI VỚI HÀNG GIA CÔNG MAY MẶC XUẤT KHẨU TẠI CHI CỤC HẢI

Bảng tổng hợp số liệu dưới đây cho biết tình hình xuất khẩu sản phẩm gia công

may mặc trên toàn tỉnh Bắc Ninh Số liệu thống kê qua các năm 2007, 2008 và năm

¸o dÖt kim nam 13068 48874.32 15225 60545 18005 63452

¸o kho¸c nam 8366 42582.94 10255 56465 12354 59099

Bảng tổng hợp sản phẩm gia công xuất khẩu

Tên hàng Lượng(chiếc) TGKB( usd) Lượng(chiếc) TGKB( usd) Lượng(chiếc)

- Tên hàng: Tên sản phẩm gia công

- TGKB: Trị giá khai báo(đơn vị tính USD)

Biểu dồ 3: Tổng số lượng sản phẩm gia công may mặc xuất khẩu và tổng trị

giá khai báo qua các năm

Nhìn vào bảng số liệu và đồ thị trên ta thấy năm 2007, năm 2008 và năm

2009 lượng sản phẩm gia công xuất khẩu tăng dần theo các năm, trị giá khai báotăng dần Lượng sản phẩm gia công may mặc xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Bắc Ninhtăng chậm hơn so với Trị giá khai báo của những sản phẩm đó

- Năm 2008 số lượng sản phẩm gia công xuất khẩu tăng 18%, trị giá khai báotăng 30,2% so với năm 2007

- Năm 2009 số lượng sản phẩm gia công xuất khẩu tăng 10%, trị giá khai báotăng 16,24% so với năm 2008

Nguyên nhân tăng ở đây là do nhu cầu tiêu thụ sản phẩm của thị trườngngày một lớn và phong phú kể cả về mẫu mã lẫn chủng loại Các doanh nghiệp cũngnhư chủ trương của Nhà nước có sự chuyển hướng phương thức kinh doanh, đặcbiệt là các doanh nghiệp đã rất nỗ lực trong việc chuyển hướng phương thức kinhdoanh chuyển dần từ phương thức kinh doanh gia công thuê sang sản xuất hàngxuất khẩu

Bảng 7: Kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của tỉnh Bắc Ninh sang

Tổng kim ngạch XK hàng may mặc của Bắc Ninh

Tổng kim ngạch XK hàng may mặc của Bắc Ninh

Kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc tại chi cục hải quan Băc Ninh tăng dần quacác năm từ năm 2007-2009 Kim ngạch xuất khẩu có xu hướng tăng nhanh từ năm

2007 đến năm 2008 và tăng chậm lại vào năm 2009 Về thị trường hàng may mặccủa tỉnh đã thâm nhập được vào hầu hết các thị trường trên thế giới (minh họa quabảng trên) Điều này chứng tỏ tay nghề lao động trong tỉnh Bắc Ninh đã được thịtrường thế giới chấp nhận

2.1.2 Thực trạng số liệu về nhập khẩu nguyên liệu cấu thành sản phẩm may mặc xuất khẩu của chi cục hải quan Bắc Ninh.

Gia công hàng may mặc xuất khẩu là một trong các hình thức gia công quốc tế.

Trong trường hợp này, nơi nhận nguyên phụ liệu sẽ nhập nguyên phụ liệu là vải, tàiliệu kĩ thuật, màu vẽ, có khi cả chuyên gia, máy móc để thực hiện công việc giacông Hầu hết hiện nay hoạt động gia công của tỉnh Bắc Ninh chủ yếu là do phíanước ngoài cung cấp nguyên phụ liệu, mẫu mã, công nghệ Có nghĩa là gia côngtheo hình thức nhận nguyên liệu và giao thành phẩm Khâu nhập khẩu nguyên phụliệu là một khâu rất quan trọng trong hoạt động gia công hàng may mặc xuất khẩu

Vì vậy việc quản lý sản phẩm may mặc xuất khẩu cần phải chú trọng nhiều đến vấn

đề về nguyên phụ liệu nhập khẩu Sau đây chúng ta cùng xem xét thực tế tình hình

nhập khẩu nguyên liệu để sản xuất hàng gia công may mặc xuất khẩu của chi cụchải quan Bắc Ninh qua các năm diễn ra như thế nào?

Bảng 8: Số liệu tổng hợp nguyên liệu nhập khẩu để gia công hàng may mặc xuất khẩu của chi cục hải quan Bắc Ninh

Vải 60% Polyester 33% Rayon 7% Spandex khổ 58/60 23678 $23,870.00 34678 $35,837.26 45306 $49,837.26

Giải thích:

- Lượng: đơn vị chủ yếu là m, chỉ thêu đơn vị là cuộn

- TGKB: trị giá khai báo (đơn vị là USD)

Biểu đồ 5: Tổng số lượng nguyên liệu nhập khẩu để gia công hàng may mặc

xuất khẩu và tổng số tiền trị giá khai báo qua các năm

Tình hình nhập khẩu nguyên liệu hàng gia công may mặc trong toàn tỉnh BắcNinh có sự gia tăng rõ rệt

- Năm 2008 số lượng nguyên liệu nhập khẩu tăng 3,2%, trị giá khai báo tăng1,7% so với năm 2007

- Năm 2009 số lượng tờ khai tăng 3,5%, trị giá khai báo tăng 3,3% so với năm

2008

Nhìn vào Bảng 6 ta nhận thấy số lượng và trị giá khai báo của hàng may mặcxuất khẩu trong tỉnh tăng dần qua các năm, điều này kéo theo lượng nguyên liệunhập khẩu để sản xuất hàng may mặc cũng tăng theo (chứng minh số liệu ở bảng 8).Đây là nguyên nhân chủ yếu về sự gia tăng của nguyên liệu nhập khẩu trong toàn

2.2 Thực trạng công tác quản lý hải quan đối với hoạt động gia công may mặc xuất khẩu tại chi cục hải quan Bắc Ninh.

2.2.1 Quy trình thủ tục hải quan đối với hoạt động gia công may mặc xuất khẩu tại chi cục hải quan Bắc Ninh (theo quy đinh chung của nhà nước tại nghị định 116 và các văn bản có liên quan)

Ngày 2/8/1996, Tổng cục hải quan ban hành quy chế tạm thời về chế độ kiểmtra, giám sát và quản lý đối với hàng gia công xuất khẩu, nhập khẩu kèm theo Quyếtđịnh số 90/TCHQ_GSQL sau một thời gian triển khai thực hiện ngày 8/4/1997Tổng cục Hải quan đã ban hành quy chế về quản lý đối với hàng gia công xuất khẩukèm theo quyết định số 126/TCHQ-QĐ Nhưng từ khi có luật thương mại đượcQuốc hội thông qua có quy định về vấn đề gia công hàng xuất khẩu thì chính phủbanh hành Nghị định 57/2000/TT-BTM, Tổng cục hải quan hướng dẫn thi hànhnghị định 116 quy định chi tiết thi hành luật thương mại về hoạt động xuất khẩu,nhập khẩu gia công

Quy trình đối với việc làm thủ tục hải quan đối với hoạt động gia công may mặctuân theo nghị định 116 và các văn bản có liên quan khác gồm những thủ tục sau:

1 Thủ tục tiếp nhận hợp đồng gia công xuất khẩu Thủ tục này quy đinh rõnhiệm vụ của doanh nghiệp và nhiệm vụ của cơ quan hải quan

2 Thủ tục nhập khẩu nguyên phụ liệu gia công may mặc Thủ tục hải quan nhậpkhẩu nguyên phụ liệu gia công may mặc tại nghị định 116 thực hiện theo quy trìnhnhập khẩu hàng hóa thương mại hiện hành của tổng cục hải quan bao gồm việc: đăng

kí hợp đồng và danh mục nguyên vật liệu nhập khẩu và lấy mẫu nguyên vật liệu

3 Thủ tục hải quan đối với nguyên liệu do bên gia công tự cung ứng hợp đồnggia công có hai trường hợp cần lưu ý là: đối với nguyên vật liệu do doanh nghiệpsản xuất và mua tại thị trường việt nam và đối với nguyên liệu vật tư do doanhnghiệp trực tiếp mua từ nước ngoài để cung ứng cho hợp đồng gia công

4 Thủ tục xuất khẩu sản phẩm gia công may mặc thực hiên theo quy trình xuấtkhẩu hàng hóa thương mại của tổng cục hải quan

Điều kiện xuất nhập khẩu tại chỗ theo qui định tại Nghị định số 12/2006/NĐ-CPngày 23/1/2006 của Chính phủ Thủ tục hải quan được chia ra bốn trường hợp cụthể như sau

- Đối với sản phẩm gia công nhập khẩu tại chỗ để làm nguyên liệu sản xuất.

- Đối với sản phẩm gia công hoàn chỉnh nhập khẩu tại chỗ để kinh doanh nội

địa

- Đối với sản phẩm gia công dùng để thanh toán tiền gia công.

- Tờ khai xuất khẩu-nhập khẩu tại chỗ có giá trị để thanh khoản khi.

6 Thủ tục giao nhận gia công chuyển tiếp quy đinh cụ thể trách nhiệm củadoanh nghiệp và trình tự tiến hành thủ tục hải quan

7 Thủ tục thanh khoản nguyên vật liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩuqui định rõ nguyên tắc thanh khoản và thủ tục thanh khoản

2.2.2 Thực trạng công tác quản lý thuế đối với hang gia công may mặc xuất khẩu tại chi cục hải quan Bắc Ninh.

2.2.2.1 Thuế đối với hàng gia công may mặc xuất khẩu

A Chính sách thuế của nhà nước đối với hàng gia công may mặc.

Cơ quan nhà nước có chức năng hoạch định chính sách, tạo hành lang pháp lý đểcác doanh nghiệp thực hiện xuất khẩu hàng gia công may mặc theo đúng pháp luậtnhư Luật thương mại, các văn bản pháp luật, thông tư hướng dẫn thi hành luậtthương mại, các văn bản khác có liên quan Để đảm bảo sự phát triển theo đúngđịnh hướng mà đảng và nhà nước đưa ra thì phải có sự quản lý chặt chẽ của cơ quanquản lý nhà nước theo đặc thù của ngành gia công hàng hóa nói chung và gia cônghàng may mặc xuất khẩu nói riêng

Theo điều 16 chương IV xét mễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế và truy thu thuế củanghị định Chính phủ số 149/2005/NĐ-CP ngày 08/12/2005 Danh mục hàng hóaxuất nhập khẩu miễn thuế quy định:

- Mục 4 quy định: Hàng hóa nhập khẩu để gia công cho phía nước ngoài theohợp đồng gia công đã ký được miễn thuế nhập khẩu và khi xuất trả sản phẩm chophía nước ngoài được miễn thuế xuất khẩu Hàng hóa xuất khẩu ra nước ngoài đểgia công cho phía Việt Nam theo hợp đồng gia công đã ký được miễn thuế xuấtkhẩu, khi nhập khẩu trở lại Việt Nam thì phải nộp thuế nhập khẩu đối với sản phẩmsau gia công (không tính thuế đối với phần trị giá của vật tư, nguyên liệu đã đưa đigia công theo hợp đồng gia công đã ký; thuế suất thuế nhập khẩu tính theo sảnphẩm sau gia công nhập khẩu; xuất xứ của sản phẩm là xuất xứ của nước nhận giacông) bao gồm:

+ Nguyên liệu nhập khẩu, xuất khẩu để gia công;

+ Vật tư nhập khẩu, xuất khẩu tham gia vào quá trình sản xuất, gia công (giấy,phấn, bút vẽ, bút vạch dấu, đinh ghim quần áo, mực sơn in, bàn chải quét keo,khung in lưới, kết tẩy, dầu đánh bóng…) trong trường hợp doanh nghiệp xây dựngđược định mức tiêu hao và tỷ lệ hao hụt;

+ Hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu làm mẫu phục vụ cho gia công;

+ Máy móc, thiết bị nhập khẩu hoặc xuất khẩu để trực tiếp phục vụ gia côngđược thoả thuận trong hợp đồng gia công Hết thời hạn thực hiện hợp đồng gia côngphải tái xuất hoặc tái nhập Nếu không tái xuất hoặc tái nhập phải kê khai nộp thuếtheo quy định;

+ Sản phẩm gia công xuất trả (nếu có thuế xuất khẩu);

+ Sản phẩm hoàn chỉnh nhập khẩu để gắn vào sản phẩm gia công hoặc đóngchung với sản phẩm gia công thành mặt hàng đồng bộ và xuất khẩu ra nước ngoàithì được miễn thuế như nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công nếu đáp ứng đủcác điều kiện: (i) Được thể hiện trong hợp đồng gia công hoặc phụ kiện hợp đồnggia công; (ii) Trong bản định mức nguyên liệu, vật tư nhập khẩu vào mục đích giacông phải có định mức của sản phẩm hoàn chỉnh này; (iii) Được quản lý nhưnguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công;

- Mục 16 quy định: Hàng hóa sản xuất gia công tái chế lắp ráp ở khu phi thuếquan không sử dụng nguyên liệu, linh kiện nhập khẩu từ nước ngoài khi nhập khẩuvào thị trường trong nước đựơc miễn thuế nhập khẩu; trường hợp có sử dụngnguyên liệu linh kiện nhập khẩu từ nước ngoài thì khi nhập khẩu vào thị trườngtrong nước chỉ phải nộp thuế nhập khẩu trên phần nguyên liệu, linh kiện nhập khẩucấu thành trong hàng hóa đó.

* Căn cứ quy định Luật thuế giá trị gia tăng (GTGT) và Nghị định số28/1998/NĐ-CP ngày 11/5/1998 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành LuậtThuế GTGT; căn cứ quy định tại Nghị định số 57/1998/NĐ-CP ngày 31/7/1998 củaChính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về hoạt động xuất khẩu, nhậpkhẩu, gia công và đại lý mua bán hàng hoá với nước ngoài

Nhằm thực hiện chính sách khuyến khích đối với sản xuất gia công hàng hoáxuất khẩu; thực hiện Nghị quyết số 08/1999/NQ-CP ngày 09/7/1999 của Chính phủ

về giải pháp điều hành nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 1999 Bộ Tài chính hướng dẫn

bổ sung Thông tư số 89/TT-BTC ngày 27/7/1998 của Bộ Tài chính hướng dẫn thihành Nghị định số 28/1998/NĐ-CP ng2ay 11/5/1998 của Chính phủ quy định chitiết thi hành Luật thuế GTGT về việc áp dụng thuế GTGT đối với hàng hoá giacông xuất khẩu như sau:

- Hàng gia công xuất khẩu được áp dụng thuế suất GTGT 0% bao gồm:

+ Hàng hoá do cơ sở trực tiếp gia công và trực tiếp theo hợp đồng ký với nướcngoài Cơ sở gia công xuất khẩu trong trường hợp này phải có đủ hồ sơ, chứng từchứng minh là hàng thực tế đã xuất khẩu theo quy định tại điểm 1 mục II phần BThông tư số 89/1998/TT-BTC ngày 27/6/1998 của Bộ Tài chính;

+ Hàng hoá gia công xuất khẩu chuyển tiếp theo quy định tại Điều 17 Nghị định

số 57/1998/NĐ-CP ngày 31/7/1998 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành LuậtThương mại về hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, gia công và đại lý mua bán hànghoá với nước ngoài Trường hợp này áp dụng đối với cơ sở trực tiếp gia công hàngxuất khẩu theo hợp đồng gia công cơ sở đã ký với bên nước ngoài nhưng thay vìhàng gia công xuất ra nước ngoài lại được giao chuyển tiếp cho cơ sở khác ở trong

nước theo chỉ định của bên nước ngoài để tiếp tục gia công thành sản phẩm hoànchỉnh theo hợp đồng gia công đã ký kết, tiền gia công do bên nước ngoài trực tiếpthanh toán cho bên gia công Khi xuất hàng gia công chuyển tiếp cho cơ sở kháctheo qui định của phía nước ngoài, cơ sở giao hàng lập hoá đơn GTGT ghi thuế suất0% Hàng hoá gia công xuất khẩu trong trường hợp này phải có đủ hồ sơ, chứng từsau làm căn cứ xác định và quyết toán GTGT.

+ Hàng hoá gia công xuất khẩu thông qua hợp đồng ủy thác Các cơ sở trực tiếpgia công hàng xuất khẩu cho phía nước ngoài theo hợp đồng ký với nước ngoàihoặc thông quan hợp đồng ủy thác do đơn vị khác đại diện ký với nước ngoài theohình thức bên nhận ủy thác làm thủ tục xuất trả hàng hoá gia công xuất xuất khẩu vàchỉ hưởng một khoản hoa hồng trên tiền gia công

Hàng gia công may mặc được quản lý theo quy trình về hàng gia công nói chung

mà không theo một quy định riêng nào cả Theo chính sách của nhà nước thì hànggia công nói chung và hàng gia công may mặc nói riêng được miễn thuế xuất khẩu

B Mục tiêu của thuế đối với hàng gia công may mặc xuất khẩu

Do hiệu quả gia công hàng may mặc chính là kết quả gia công đem lại về mặt lợiích xã hội, lợi ích kinh tế Mục tiêu của chính sách thuế đối với hàng gia công maymặc xuất khẩu là nhằm xác định được số nguyên phụ liệu nhập khẩu có được sửdụng vào sản xuất hàng xuất khẩu hay không, số sản phẩm đó có được xuất khẩuhết hay không Do còn tồn đọng các hợp đồng gia công chưa được thanh khoản nênchính sách thuế đối với hàng gia công may mặc xuất khẩu nhằm quản lý chặt chẽcác hành vi gia lận có khả năng xảy như trường hợp lợi dụng tiêu thụ nguyên phụliệu nhập được miễn thuế ra thị trường nội địa để trốn thuế

C Các đặc điểm của thuế đối với hàng gia công may mặc xuất khẩu.

Hiện nay các quy định về thuế trong hoạt động gia công hàng may mặc xuấtkhẩu đã được quy định theo hướng khuyến khích và giành ưu đãi cho hoạt động giacông

Về nguyên phụ liệu nhập khẩu đảm bảo đúng định mức thì không phải nộp thuếnhập khẩu, nếu doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu vuợt quá quy định cho phép thìphải nộp thuế.

Về nhập khẩu máy móc thiết bị: Nếu là tạm nhập tái xuất để phục vụ cho việclàm hàng gia công thì không phải nộp thuế xuất nhập khẩu, còn nếu mua bán thiết

bị máy móc để làm hàng gia công thì phải nộp thuế nhập khẩu Đây là điều kiệnthuân lợi cho doanh nghiệp làm hàng gia công thuê máy móc thiết bị trong trườnghợp chưa có đủ vốn để trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật

Doanh nghiệp làm hàng gia công may mặc được miễn hoàn toàn thuế VAT, chỉphải nộp thuế thu nhập Điều này khuyến khích rất nhiều các doanh nghiệp Theochính sách thuế đối với hoạt động gia công may mặc cải tiến theo hướng giảm thuếthu nhập doanh nghiệp để khuyến khich các doanh nghiệp mở rộng quy mô làmhàng gia công may mặc

2.2.2.2 Thực trạng công tác quản lý thuế đối với hàng gia công may mặc xuất khẩu tại chi cục hải quan Bắc Ninh

Công tác quản lý thuế đối với hàng gia công may mặc xuất khẩu tại chi cục hảiquan Bắc Ninh chú trọng quản lý về nguyên liệu nhập khẩu, thành phẩm xuất khẩu

Điều đầu tiên chúng ta cần nắm rõ một số khái niệm sau:

- "Nguyên liệu gia công” bao gồm nguyên liệu chính và phụ liệu để tạo nên sảnphẩm gia công

- "Nguyên liệu chính” là nguyên liệu tạo nên thành phần chính của sản phẩm

- "Phụ liệu” là phần nguyên liệu tham gia tạo nên sản phẩm gia công nhưngkhông phải thành phần chính của sản phẩm

- "Vật tư gia công” là các loại sản phẩm, bán thành phẩm tham gia vào quá trìnhsản xuất sản phẩm gia công nhưng không trực tiếp cấu thành sản phẩm gia công.Vật tư gia công bao gồm cả bao bì hoặc vật liệu làm bao bì chứa sản phẩm gia công

- "Phế liệu gia công" là những chất thải loại hoặc những phần cắt bỏ của nguyênliệu trong quá trình gia công một nguyên liệu hay bán thành phẩm; máy móc, thiết

bị thuê, mượn phục vụ gia công bị hư hỏng được loại ra trong quá trình sản xuất, giacông

- “Phế phẩm gia công” là sản phẩm không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật (qui cách, kíchthước, phẩm chất, giá trị sử dụng ) theo thoả thuận của hợp đồng/ phụ lục hợpđồng gia công, bị loại ra trong quá trình gia công

- "Phế thải gia công” là nguyên liệu, phụ liệu bị loại ra trong quá trình gia công

mà không còn giá trị sử dụng

1 Đối với việc quản lý nguyên liệu nhập khẩu

Chi cục hải quan Bắc Ninh thực hiên theo thông tư số 03/2000/TT-TCHQ hướngdẫn thi hành chưong III Nghị Định số 57/2000/NĐ-CP ngày 31/07/2000 quy định chitiết thi hành luật thương mại về hoạt động xuất nhập khẩu, gia công và đại lý mua bánhàng hóa với nước ngoài Thì doanh nghiệp muốn nhập khẩu nguyên liệu phụ liệu, vật

tư để sản xuất thì doanh nghiệp phải làm thủ tục nhập khẩu nguyên liệu, phụ liệu, vật tưgồm:

- Bộ hồ sơ đăng ký làm thủ tục hải quan đối với nguyên phụ liệu, vật tư nhập khẩugia công

- Lấy mẫu nguyên phụ liệu Mẫu hàng phải được cán bộ hải quan và đại diện củadoanh nghiệp cùng lấy mẫu Mẫu được niêm phong hải quan và giao cho doanh nghiệpbảo quản để xuất trình khi làm thủ tục xuất khẩu sản phẩm

Việc quản lý nguyên phụ liệu, vật tư gia công dựa trên cơ sở lượng nguyên phụ liệu

để làm một đơn vị sản phẩm và tỷ lệ hao hụt nguyên phụ liệu cho đơn vị sản phẩm đó.Định mức tiêu hao nguyên phụ liệu là thỏa thuận thống nhất giữa bên thuê gia công vàbên nhận gia công về mẫu mã, quy cách số lương, chủng loại, kích cỡ, nguyên phụ liệu,phụ kiện để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm Định mức này là cơ sở để tính toán tổng

số nguyên phụ liệu nhập khẩu căn cứ vào tổng số nguyên phụ liệu nhập khẩu, số sảnphẩm xuất khẩu, số nguyên phụ liệu thừa thiếu hư hỏng… Chi cục hải quan Bắc Ninhcăn cứ vào bảng định mức để quản lý, giám sát doanh nghiệp gia công có xuất khẩuđược số sản phẩm gia công tương ứng hay không, để xem xét doanh nghiệp kinh doanh

có hiệu quả hay không có gian lận thương mại hay không Phần lớn những gian lậnthương mại như trốn lậu thuế… trong kinh doanh gia công bắt nguồn từ khâu xây dựngđịnh mức

Bởi vậy định mức nguyên phụ liệu, vật tư là vấn đề cốt lõi trong quản lý hoạtđộng gia công xuất nhập khẩu hiện nay tại chi cục hải quan Bắc Ninh Để đảm bảođúng định mức, phương pháp kiểm tra định mức như thế nào để vừa đảm bảo chặtchẽ, vừa không gây phiền hà, chậm trễ, tốn kém cho các doanh nghiệp?

Để trả lời cho câu hỏi trên Chi cục hải quan Bắc Ninh đã tìm ra phương phápkiểm tra định mức như sau:

- Doanh nghiệp phải tự xây dựng, kê khai, đăng ký định mức tiêu hao nguyênliệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng hoá xuất khẩu với chi cục hải quan BắcNinh nơi nhập khẩu nguyên liệu, vật tư cho sản phẩm may mặc, trước khi xuất khẩusản phẩm Trường hợp do thay đổi mẫu mã, chủng loại hàng hoá xuất khẩu trongquá trình sản xuất, phát sinh thêm loại nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuấthàng may mặc xuất khẩu khác với định mức tiêu hao đã kê khai đăng ký với cơquan hải quan thì chậm nhất 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày có lý do thay đổi nêutrên doanh nghiệp phải tự khai báo và đăng ký lại định mức tiêu hao nguyên liệu,vật tư nhập khẩu để sản xuất hàng hoá xuất khẩu với cơ quan hải quan trước khi làmthủ tục xuất khẩu sản phẩm Định mức tiêu hao nguyên liệu, vật tư sử dụng vào sảnxuất sản phẩm xuất khẩu do doanh nghiệp xây dựng và Giám đốc doanh nghiệp

chịu trách nhiệm về cơ sở pháp lý, tính chính xác đúng đắn của định mức và đăng

ký với cơ quan hải quan nơi làm thủ tục nhập khẩu Trường hợp định mức đăng kýkhông đúng với định mức thực tế thì doanh nghiệp phải báo cáo ngay với cơ quanhải quan nơi đã đăng ký định mức để làm căn cứ hoàn thuế theo định mức thực tếkhi thực tế xuất khẩu sản phẩm

+ Đối với trường hợp nhập khẩu vật tư, nguyên liệu để sản xuất hàng tiêu thụtrong nước nhưng sau đó tìm được thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp phải xâydựng định mức thực tế gửi chi cục hải quan Bắc Ninh trước khi làm thủ tục hoànthuế, Giám đốc doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về định mức này

s+ Trường hợp nếu thấy có nghi vấn về định mức thực tế nguyên liệu, vật tư đểsản xuất hàng may mặc xuất khẩu thì cơ quan xét hoàn thuế có thể trưng cầu giámđịnh của cơ quan quản lý chuyên ngành về mặt hàng may mặc hoặc chủ trì phối hợpvới cơ quan thuế của tỉnh (nơi doanh nghiệp kê khai mã số thuế) tổ chức kiểm tra tạidoanh nghiệp để làm cơ sở xem xét giải quyết hoàn thuế cho doanh nghiệp

- Nguyên phụ liệu phần lớn do bên đặt gia công cung cấp theo Định mức, cũng có 1

số mua trong nước Chi cục hải quan Bắc Ninh sẽ căn cứ vào Bảng định mức nàycho doanh nghiệp Nhập khẩu (miển thuế), và sẽ quyết toán sau khi kết thúc 1 hợpđồng, nếu thiếu sẽ cho nhập khẩu thêm, nếu thừa thì có 2 sự chọn lựa: tái xuất, hoặcbán phần thừa trên thị trường nội địa, khi đó doanh nghiệp phải chịu thuế nhậpkhẩu Về cơ bản những doanh nghiệp gia công hàng may mặc tại tỉnh có kho bãiđúng chuẩn để chứa nguyên phụ liệu và thành phẩm chờ sử dụng hoặc xuất khẩu.Tuy nhiên, hàng hóa sẽ không tồn kho nhiều vì thường sản xuất xong 1 đơn hàng làgiao ngay Vì là có định mức nên NPL chỉ được cung cấp vừa đủ + % hao hụt > tồnkho ít Mỗi mã hàng hóa của nguyên vật liệu tương ứng với một định mức khácnhau Chi cục hải quan Bắc Ninh đã lập ra bản đăng lí định mức với từng mã hàng

cụ thế như sau

Bảng 9: BẢNG ĐĂNG KÝ ĐỊNH MỨC TỪNG MÃ HÀNG

Hợp đồng gia công số

Phụ lục Hợp đồng gia công

số: Ngày: Thời hạn:

Bên thuê gia công: Địa chỉ

Bên nhận gia công: Địa chỉ:

Mặt hàng gia công: Số lượng:

Đơn vị tính

Định mức

Nguồn nguyên liệu

Ghi chú

Địnhmức sửdụngnguyênliệu Đs

Định mứcvật tư tiêuhao

Đt

Tỷ lệhao hụt

H (%)

Định mức kể

cả hao hụt

Ngày tháng năm

Công chức Hải quan tiếp nhận

định mức (Ký, đóng dấu công chức)

Ngày tháng năm

Giám đốc doanh nghiệp

(Ký tên, đóng dấu) Hướng dẫn sử dụng:

1 Cột (3) chỉ áp dụng đối với những Chi cục Hải quan quản lý hàng gia côngbằng máy vi tính

2 Tên nguyên liệu và mã nguyên liệu ghi tại cột (2), (3) phải phù hợp với tênnguyên liệu và mã nguyên liệu khai trên tờ khai hải quan

3 Định mức kể cả hao hụt (cột 8) được tính như sau:

a Đối với nguyên liệu: Đc= Đs + Đsx H

b Đối với vật tư: Đc= Đt + Đtx H

4 Đối với những mã hàng có nhiều size thì khai định mức theo từng size hoặc

khai định mức bình quân cho cả mã hàng đó trên cơ sở định mức từng size và sốlượng sản phẩm từng size theo công thức sau:

LS1, LS2, , LSn là lượng sản phẩm của từng size S1, S2 Sn

5 Cột (9) "Nguồn nguyên liệu" ghi như sau:

- Do nước ngoài cung cấp

- Mua ở nước ngoài để cung ứng

- Mua nội địa để cung ứng

6 Các mã hàng có định mức, tỷ lệ hao hụt giống nhau thì có thể khai chung trênmột bảng định mức

7 Giám đốc doanh nghiệp (ký tên, đóng dấu): trường hợp là hộ gia đình thì ký

và ghi rõ họ tên, số chứng minh thư nhân dân

Như vậy việc kiểm tra, đối chiếu định mức là cần thiết và phải kiểm tra một cáchchặt chẽ Điều này phải được xác định bằng văn bản của Bộ Thương mại cũng như

Bộ Tài chính để giải quyết vấn đề về định mức và thuế nhập khẩu nguyên phụ liệuhàng gia công trong trường hợp này

Trong quá trình gia công hàng may mặc xuất khẩu có thể sẽ dư thừa ra một sốnguyên phụ liệu Điều này có thể do nhiều nguyên nhân: có thể do định mức tiêuhao nguyên vật liệu đã thỏa thuận trong hợp đồng cao hơn so với thực tế; có thể dodoanh nghiệp gia công đã không xuất số sản phẩm tương ứng với nguyên phụ liệu

đã nhập khẩu; có trường hợp do doanh nghiệp đã cải tiến thao tác, tiết kiệm triệt để

số nguyên phụ liệu trong tỷ lệ hao hụt cho phép, vì thế đã rơi dư số nguyên phụ liệu.Việc giải quyết số nguyên phụ liệu thừa này đã được chi cục hải quan Bắc Ninh quyđịnh rất linh hoạt Có thể xuất trả chủ hàng nước ngoài; chuyển sang hợp đồng sau;

để lại tiêu thụ nội địa; biếu tặng các tổ chức từ thiện; tiêu hủy nếu không còn sửdụng được

Riêng trường hợp nguyên phụ liệu dư thừa được tiêu thụ nội địa thì theo Quyếtđịnh 126/TCHQ-QĐ, chi cục hải quan Bắc Ninh yêu cầu phải nộp thuế nhập khẩu.Trong gia công mặt hàng may mặc, mặc định 2 bên ký hợp đồng bao giờ cũng thỏathuận một tỷ lệ hao hụt nguyên phụ liệu nhất định để bù đắp phần nguyên liệu bị lỗi,

bị hư hỏng trong quá trình sản xuất

“Tỷ lệ hao hụt nguyên liệu, vật tư” là lượng nguyên liệu, vật tư hao hụt (baogồm cả hao hụt do tạo thành phế liệu, phế phẩm, phế thải gia công) tính theo tỷ lệ %

so với nguyên liệu cấu thành trên sản phẩm (đối với tỷ lệ hao hụt nguyên liệu) hoặc

so với lượng vật tư tiêu hao trong quá trình gia công (đối với tỷ lệ hao hụt vật tư).Theo đó, tỷ lệ hao hụt được hiểu là số lượng nguyên liệu, vật tư đã hao hụt trongquá trình gia công ra sản phẩm và được xác định bằng tỷ lệ phần trăm về lượng sovới lượng nguyên phụ liệu cấu thành sản phẩm

Hao hụt trong gia công hàng may mặc là một thực tế nhưng hao hụt ở mức nào

là phù hợp? Cần tách hai khuynh hướng là đinh tỷ lệ hao hụt cao hơn thực tế để trốnthuế nhập khẩu hoặc đinh tỷ lệ hao hụt thấp hơn thực tế để làm giảm hiệu quả sảnxuất của doanh nghiệp Như vậy trên giác độ quản lý chi cục hải quan Bắc Ninh cầnthiết phải đưa ra mức tỷ lệ hao hụt cho phép đối với mặt hàng gia công này

Chi cục hải quan Bắc Ninh áp dụng văn bản số 1752/CV-KHĐT ngày20/05/1998 của Bộ Công nghiệp đưa ra tỷ lệ hao hụt cho phép đối với hàng maymặc là từ 2%-3% Ngày 24/09/1977 Bộ Công nghiệp đã ra tiếp văn bản số3338/CV-KHĐT có ý kiến về một số vấn đề xung quanh việc quản lý hàng gia côngmay mặc bao gồm các loại vải, vải dệt kim, da nguyên liệu, tỷ lệ hao hụt là 3%.Quyđịnh cụ thể như sau:

- Đối với phế liệu, phế phẩm dùng để sản xuất hàng may mặc nằm trong tỷ lệhao hụt nhỏ hơn hoặc bằng 3%:

+ Không thu thuế nhập khẩu đối với phế liệu, phế phẩm gia công hàng dệt maynằm trong tỷ lệ hao hụt còn giá trị thương mại sau quá trình gia công với tỷ lệ nhỏhơn hoặc bằng 3% khi doanh nghiệp bán vào thị trường nội địa

+ Doanh nghiệp thực hiện kê khai đầy đủ với cơ quan Hải quan và cơ quan thuếnội địa;

+ Phần phế liệu, phế phẩm này nằm trong phạm vi tỷ lệ hao hụt của định mức đãđược thỏa thuận trong hợp đồng gia công;

+ Thực tế đúng là vải không nguyên lô, nguyên kiện

+ Khi tiêu thụ nội địa phát sinh doanh thu, doanh nghiệp phải thực hiện cácnghĩa vụ về thuế

- Đối với phế liệu, phế phẩm nằm trong tỷ lệ hao hụt lớn hơn 3%:

+ Doanh nghiệp phải kê khai hải quan, nộp thuế nhập khẩu, thuế giá trị giatăng, thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) với cơ quan hải quan đồng thời hoàn thành cácnghĩa vụ tài chính khác với cơ quan thuế nội địa

+ Số tiền thuế nhập khẩu phải nộp là số tiền chênh lệch giữa số tiền thuế nhậpkhẩu của nguyên liệu, vật tư khi nhập khẩu trừ (-) đi số tiền thuế nhập khẩu

Bản định mức tiêu hao nguyên vật liệu ký giữa các bên đuợc đi kèm với phụlục trong hợp đồng hàng may mặc xuất khẩu