skkn vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản chùa bái đính mô hình lớp học không gian mở

- Học sinh thụ động tiếp thu kiến thức, giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ, kiến thứcthiên về lý luận, ít chú ý đến kỹ năng thực hành của người học; do đó kỹ năng thựchành và áp dụng vào đời s

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NINH BÌNH

TRƯỜNG THPT GIA VIỄN C -

BẢN ĐĂNG KÝ SÁNG KIẾN CẤP TỈNH NĂM 2017

TÊN SÁNG KIẾN:

" VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC

TẠI DI SẢN CHÙA BÁI ĐÍNH

MÔ HÌNH LỚP HỌC KHÔNG GIAN MỞ "

Chủ biên : Trần Văn Hanh Đồng tác giả : Nguyễn Thị Thanh Hà

Đinh Thị Kim Dung Phạm Văn Hiệu Phạm Thị Quyên Trường : THPT Gia Viễn C

Gia Viễn, năm 2017MỤC LỤC

NỘI DUNG Trang

III Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính

IV Tính mới, tính sáng tạo, tính ưu việt của giải pháp mới so với giải

pháp cũ

25

V Những hiệu quả đạt được sau khi áp dụng sáng kiến 28

PHỤ LỤC III: TÓM TẮT DẠY HỌC VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN

MÔN TRONG DẠY HỌC TẠI DI SẢN CHÙA BÁI ĐÍNH – MÔ HÌNH

LỚP HỌC KHÔNG GIAN MỞ, TRƯỜNG THPT GIA VIỄN C ĐÃ ÁP

4 CNTT Công nghệ thông tin

Kính gửi: Hội đồng thẩm định sáng kiến cấp Tỉnh

Chúng tôi ghi tên dưới đây:

năm sinh

Nơi công tác Chức vụ Trình độ

chuyên môn

Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo

ra sáng kiến

1 Trần Văn Hanh 25/11/1973 THPT Gia Viễn C Hiệu trưởng Thạc sỹ 30%

2 Nguyễn Thị Thanh Hà 19/8/1978 THPT Gia Viễn C P Hiệu trưởng Cử nhân 25%

3 Đinh Thị Kim Dung 02/ 7/1977 THPT Gia Viễn C TTCM Cử nhân 25%

4 Phạm Thị Quyên 13/01/1981 THPT Gia Viễn C TTCM Thạc sỹ 10%

5 Phạm Văn Hiệu 12/7/1983 THPT Gia Viễn C Giáo viên Cử nhân 10%

Là nhóm tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính - Mô hình lớp học không gian mở”

1 Lĩnh vực áp dụng : Dạy học liên môn Ngữ văn, Lịch sử, Ngoại ngữ và Giáo dục

- Về mục tiêu: Dạy và học thiên về chú trọng việc truyền thụ tri thức khoa học

mà ít gắn với thực tiễn, phương pháp dạy học chiếm ưu thế vẫn là các phương pháptruyền thống như: thuyết trình, đàm thoại, pháp vấn… trong đó giáo viên là trung tâmcủa quá trình dạy học Như vậy, sẽ hạn chế việc phát triển toàn diện, phát huy tính tíchcực sáng tạo của học sinh

- Về quan niệm: Học là quá trình tiếp thu và lĩnh hội, qua đó hình thành kiếnthức, kĩ năng, tư tưởng, tình cảm

- Về nội dung: Từ sách giáo khoa và giáo viên

- Về hình thức tổ chức: Cố định, giới hạn trong bốn bức tường của lớp học,giáo viên đối diện với cả lớp

Với phương pháp dạy và học như trên, có thể nhận thấy những ưu, nhượcđiểm như sau:

* Ưu điểm của giải pháp cũ:

- Cung cấp cho học sinh kiến thức chuẩn của từng bài, đảm bảo nhu cầu nắm

kiến thức “cấp tốc” để phục vụ kiểm tra, thi cử.

- Giáo viên và học sinh không tốn nhiều thời gian

* Nhược điểm và những tồn tại cần khắc phục của giải pháp cũ:

- Giáo viên là người thuyết trình, diễn giảng, là "kho tri thức" sống, học sinh làngười nghe, nhớ, ghi chép và suy nghĩ theo Với phương pháp dạy học truyền thống,giáo viên là chủ thể, là tâm điểm, học sinh là khách thể, là quỹ đạo

- Giáo án dạy theo phương pháp truyền thống được thiết kế kiểu đường thẳngtheo hướng từ trên xuống

- Học sinh thụ động tiếp thu kiến thức, giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ, kiến thứcthiên về lý luận, ít chú ý đến kỹ năng thực hành của người học; do đó kỹ năng thựchành và áp dụng vào đời sống thực tế bị hạn chế.

- Người học càng ngày càng mất hứng thú học tập; hạn chế, thậm chí triệt tiêu

sự sáng tạo, luôn thụ động ghi nhớ kiến thức máy móc, học chỉ là học để chống đối vớicác kì thi, các bài kiểm tra …

- Phương pháp cũ cũng không đáp ứng được yêu cầu tích hợp, liên môn theohướng đổi mới giáo dục hiện nay Phương pháp dạy học truyền thống dễ xảy ra thóiquen, tình trạng “tư duy khép kín”, chủ yếu dạy diễn giảng, ít dùng phương tiện kĩthuật tích cực, làm việc cá nhân nhiều, tương đối thụ động, kết quả thường là ghi nhớ,tái hiện (học thuộc) các kiến thức, kĩ năng đã học trong 1 môn học

b Giải pháp mới cải tiến.

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực là mộtnhiệm vụ vô cùng quan trọng Đặc biệt, trong Nghị quyết số 29 của Hội nghị Trungương 8, khóa XI, khẳng định đây không chỉ là quốc sách hàng đầu, là “chìa khóa” mở

ra con đường đưa đất nước tiến lên phía trước, mà còn là “mệnh lệnh” của cuộc sống.Trên cơ sở đó việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn,

và dạy học theo chủ đề tích hợp đã được Bộ GD- ĐT triển khai nhân rộng Bởi dạy họctích hợp, liên môn là nguyên tắc dạy học tích cực để đổi mới dạy học tiến tới đổi mớicăn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam, nhằm đáp ứng yêu cầu của mục tiêu dạy họcphát triển năng lực học sinh Góp phần đào tạo nguồn nhân lực có đủ trí tuệ, kĩ năng vànhân cách đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của thời đại mới- thời đại của hội nhập

và phát triển

Bên cạnh đó Giáo dục di sản là một trong những phương pháp nhằm bảo tồn vàphát huy giá trị di sản văn hóa Việc sử dụng di sản văn hóa trong dạy học ở trườngphổ thông góp phần đổi mới dạy học theo hướng tích cực Qua đó, bài học trở nên sinhđộng, hấp dẫn và giúp học sinh hứng thú, tiếp thu bài tốt hơn Đặc biệt, hiện nay họcsinh đang thiếu sự trải nghiệm, thiếu kiến thức thực tế, vì vậy, mỗi di sản văn hóa làmột cơ hội để giáo dục thế hệ trẻ, là một sợi dây gắn kết trách nhiệm và tình cảm củanhà trường với gia đình và xã hội Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển đã nhấnmạnh: “Nhà trường phổ thông vừa có trách nhiệm giáo dục nâng cao nhận thức chohọc sinh về di sản văn hoá, vừa có trách nhiệm sử dụng di sản văn hoá để dạy học.Việc sử dụng di sản văn hoá để dạy học sẽ mang lại những kết quả tích cực vừa có giátrị ở phương pháp giáo dục kiến thức phổ thông theo quy định của chương trình, vừanâng cao nhận thức và trách nhiệm của HS đối với di sản văn hoá”

Trước thực tế ấy, chúng tôi luôn trăn trở tìm ra những phương pháp dạy học tíchcực nhằm tạo hứng thú cho cả người dạy và người học để từng bước đổi mới căn bản,toàn diện giáo dục và đào tạo.

Trong năm học 2016 - 2017, chúng tôi đã tiến hành một số giải pháp mới trongviệc dạy học liên môn, tích hợp như sau:

Giải pháp 1 Xác định chủ đề, nhiệm vụ học tập và nghiên cứu gắn với yêu cầu của nhiệm vụ môn học

- Theo định hướng của giáo viên hoặc có thể theo ý tưởng của học sinh quantâm có nội dung sát với nhiệm vụ môn học

Giải pháp 2 Các nhóm hình thành đề cương, kế hoạch học tập

- Xác định mục tiêu

- Hình dung nội dung chi tiết, các công việc cụ thể, cách thức thực hiện, cácđiều kiện cần thiết như nguồn tư liệu, thiết bị, kinh phí, người tham gia…Dự kiến thờigian, địa điểm triển khai công việc, phân công người thực hiện,, dự kiến sản phẩm cầnđạt Tất cả các vấn đề này được trình bày trong đề cương, kế hoạch thực hiện

- Giáo viên hướng dẫn và thông qua các đề cương, kế hoạch thực hiện

Giải pháp 3 Các nhóm thực hiện nhiệm vụ

- Thu thập thông tin: từ các tư liệu, báo chí, sách, thực tiễn doanh nghiệp,internet, phỏng vấn, đi trải nghiệm vv…

- Xử lý thông tin: tổng hợp, phân tích dữ liệu

- Thảo luận thường xuyên: giữa các thành viên trong nhóm để giải quyết cácvấn đề, nhóm trưởng kiểm tra tiến độ, giáo viên góp ý

- Xây dựng sản phẩm: tập hợp các kết quả thành một sản phẩm cuối cùng

Giải pháp 4 Giới thiệu sản phẩm trước lớp học không gian mở

- Trình bày sản phẩm trước lớp học không gian mở bằng các phương pháp: trìnhchiếu slides, bài viết, đóng kịch, thể hiện tài năng vv…

Giải pháp 5 Đánh giá kết quả đạt được so với mục tiêu xác định

- Học sinh báo cáo sản phẩm trước lớp học không gian mở và giáo viên, tự rút

ra các kinh nghiệm trong quá trình thực hiện, các khó khăn, các thuận lợi và nhữngđiều cần phải nghiên cứu thêm

* Tính mới, tính sáng tạo của giải pháp:

Sáng kiến này đã phát huy những phương pháp dạy học tại di sản là một trongnhững cầu nối giúp học sinh tiếp cận tri thức và cũng là cách thể hiện năng lực củagiáo viên Xã hội không ngừng thay đổi khiến cho các phương pháp giáo dục cũng

phải được thay đổi theo sao cho phù hợp với xu thế chung Vậy đổi mới phương phápdạy học tại di sản mô hình lớp học không gian mở đã mang lại những hiệu quả sau:

- Giúp học sinh phát triển năng lực

- Thay đổi tư duy học tập truyền thống

- Đa dạng hóa các phương pháp dạy học

- Kích thích khả năng sáng tạo của giáo viên và học sinh

- Tạo được nhiều hứng thú cho học sinh; phát huy tính tích cực, chủ động củahọc sinh trong học tập và góp phần đa dạng hóa các phương pháp dạy học xu hướnghội nhập quốc tế

* Về nội dung, kiến thức

Mục tiêu

Học sinh thuộc, nhớ kiến thức;

biết vận dụng kiến thức để giải

bài tập

Học sinh hiểu và biết vận dụng kiếnthức vào giải quyết những nhiệm vụthực tiễn

- Liên quan đến nhiều môn học vànhiều lĩnh vực

Phương

pháp

- Người dạy là trung tâm, tổ

chức kiến thức thành các nhiệm

vụ giao cho học sinh

- Giáo viên đưa ra phương pháp

làm việc

- Người học là trung tâm, thực hiện cácnhiệm vụ dưới sự hỗ trợ của giáo viên

để xây dựng kiến thức cho mình

- Học sinh tự lựa chọn phương pháplàm việc và có thể làm việc cả trong vàngoài trường học

Phương

tiện

- Có sẵn do giáo viên lựa chọn - Được lựa chọn hoặc xây dựng bởi

học sinh trong quá trình dạy - học

* Về tổ chức dạy học

* Nơi tổ chức: Trong lớp học.

* Cách thức:

- Giáo viên: Đóng vai trò

trung tâm, truyền thụ kiến

+ Hoạt động chủ yếu của học

* Nơi tổ chức: Không gian mở

+ Bước 2: Tìm hiểu thực tế, trong quá trình này các

sinh là nghe, ghi chép và học

trung đến kết quả cuối cùng

em được đóng vai trò hướng dẫn viên du lịch, nhàlịch sử, nhà văn để khảo sát, thu thập, phỏng vấnngười dân những thông tin cần thiết

+ Bước 3: Lựa chọn, xử lý thông tin và đánh giáthông tin đó dựa trên sự tham khảo ý kiến của giáoviên, các chuyên gia và kết hợp với tìm hiểu thôngtin trên mạng internet

+ Bước 4: Hoạt động theo nhóm, mỗi nhóm có nhómtrưởng, có thư ký, triển khai theo kế hoạch, có sổtheo dõi; mỗi nhóm trao đổi, thảo luận, khi gặp khókhăn được giáo viên hỗ trợ kịp thời

+ Bước 5: Báo cáo sản phẩm của nhóm mình tronghoạt động ngoại khóa

* Đánh giá: Bao gồm đánh giá của giáo viên, tự đánhgiá của học sinh và đánh giá lẫn nhau giữa các họcsinh

- Sự đánh giá được thực hiện trong suốt quá trình họctập

* Về hiệu quả dạy học

- Kết quả kiểm tra đánh giá: Tỉ lệ học

sinh đạt điểm khá giỏi chiếm tỉ lệ cao(91,7%) và có xu hướng tăng dần quacác lần kiểm tra, điểm dưới trungbình chiếm tỉ lệ thấp (7,12%) và có

SẢN PHẨM

CỦA HỌC

SINH

- Không có sản phẩm hoặcnếu có thì có sau quá trìnhhọc và học sinh không có

Học sinh trình bày kết quả thu được quacác bài thuyết trình (Phần thi chào hỏi)hoặc các sản phẩm (Sưu tầm triển lãm

dự định trước về sảnphẩm.

tranh), các vở kịch (Phần thi tài năng)

3 Hiệu quả kinh tế, xã hội dự kiến đạt được

3.1 Hiệu quả kinh tế

Đây là đề tài nghiên cứu thuộc lĩnh vực giáo dục, do vậy hiệu quả kinh tế trướcmắt không thể tính bằng tiền đồng Chắc chắn rằng, dạy học liên môn tại di sản ChùaBái Đính- mô hình lớp học không gian mở với các phương pháp dạy học tích cực đượcthiết kế cụ thể trong sáng kiến đã chứng tỏ phần nào hiệu quả kinh tế

3.2 Hiệu quả xã hội

- Trong quá trình thực hiện, mỗi nội dung khác nhau chúng tôi thực hiện nhiềuphương pháp dạy học tích cực, cách thức tổ chức khác nhau để không nhàm chán vàphù hợp với khả năng của học sinh Kết quả học sinh lĩnh hội kiến thức nhanh hơn, cóhiệu quả hơn Các em được trao đổi thảo luận một cách thoải mái và thực hành nhiềuhơn vì chúng tôi đi theo quy trình từ dễ đến khó theo định hướng phát triển năng lựchọc sinh Từ đó, gây được hứng thú học tập cho học sinh và các em ngày càng yêuthích các môn học hơn

- Học sinh được tham gia vào các hoạt động trải nghiệm Thông qua các hoạtđộng trải nghiệm nâng cao kiến thức kỹ năng sống,

- Học sinh cũng thay đổi nhận thức về di tích lịch sử, về di sản Từ bài học, họcsinh có kiến thức thực tế, hành vi và nhận thức của các em có sự chuyển biến, có tácđộng rõ ràng hơn Học sinh nắm chắc hơn kiến thức lịch sử, kiến thức về di sản đồngthời kích thích được các em ham tham quan, học hỏi, tò mò, muốn mở rộng tầm hiểubiết lịch sử quê hương, của dân tộc mình, giáo dục các em lòng yêu mến và tự hào vềquê hương

3.3 Kết quả cụ thể đối với học sinh sau khi áp dụng sáng kiến

Trong quá trình giảng dạy thực tế, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu thựcnghiệm việc đổi mới phương pháp dạy học Kết quả như sau:

* Thực nghiệm: Khối 11 và 12, chia làm 2 hai nhóm:

+ Các em tỏ ra say mê học tập, tự tin trong các hoạt động giao tiếp

+ Học sinh không còn sợ giờ tiếng Anh, Ngữ văn, Lịch sử và GDCD

+ Tạo ra được nhiều tình huống kích thích sự sáng tạo của học sinh.

+ Giúp các em nâng cao hiểu biết về cần phải gìn giữ di sản

+ Đây là một hướng đi đúng có thể mang lại hiệu quả khá khả quan trong quátrình dạy và học trong các nhà trường phổ thông trong điều kiện hiện nay

* Đánh giá những phản hồi của học sinh

- Các nhóm hoàn thành bài được giao và báo cáo được nội dung của nhómthông qua đó cho mọi người biết thêm nhiều kiến thức liên quan đến di sản

- Có sự phân công hợp lý trong nhóm, biết sử dụng CNTT vào trong quá trìnhthực hiện để tìm kiếm tài liệu, soạn thảo văn bản và làm bài trình diễn, điều này chứng

tỏ phát triển được kĩ năng hợp tác nhóm, kĩ năng CNTT được nâng cao và sử dụng hợplý

- Kiến thức học sinh có được chính là do các em tự tạo ra và tự tìm tòi nghiêncứu được điều này chứng tỏ học sinh đã trở thành nhân vật trung tâm trong quá trìnhdạy học

4 Điều kiện và khả năng áp dụng

- Linh hoạt, đa dạng trong cách thức sử dụng các chủ đề dạy học tích hợp

- Giáo viên phải hướng dẫn học sinh sử dụng phương pháp học một cách hiệuquả, tránh mất nhiều thời gian của học sinh

Trên đây là bản tóm tắt nội dung sáng kiến chúng tôi đã thực hiện trong nămhọc 2016 - 2017 Chúng tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực,đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật.

CƠ QUAN CHỦ QUẢN

Gia viễn, ngày 18 tháng 9 năm 2017

Từ lâu, việc dạy học tại di sản trong các nhà trường đã được quan tâm, coi trọng Việc

tổ chức dạy học tại di sản theo các bài học, môn và liên môn ở các trường trung họcphổ thông là rất cần thiết bởi xu thế hội nhập quốc tế ngày nay đòi hỏi các dân tộc phảilưu giữ những giá trị tốt đẹp về vật chất và tinh thần của đời sống xã hội loài người.Chính vì thế, cho đến nay, hàng loạt di tích lịch sử, các công trình kiến trúc, danh lamthắng cảnh, di vật có giá trị đã và đang được xem xét, công nhận là di sản văn hóa từcấp địa phương, cấp tỉnh, cấp quốc gia cho đến quốc tế

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI (Nghị

quyết số 29-NQ/TW) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nêu rõ: "Đổi mới chương trình nhằm phát triển năng lực và phẩm chất người học, hài hòa đức, trí, thể, mỹ; dạy người, dạy chữ và dạy nghề Đổi mới nội dung giáo dục theo hướng tinh giản, hiện đại, thiết thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ và ngành nghề; tăng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Chú trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống, tri thức pháp luật và ý thức công dân Tập trung vào những giá trị cơ bản của văn hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, giá trị cốt lõi và nhân văn của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đa dạng hóa nội dung, tài liệu học tập, đáp ứng yêu cầu của các bậc học, các chương trình giáo dục, đào tạo và nhu cầu học tập suốt đời của mọi người .Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học.”

Ngay trong tháng 01 năm 2013, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với Bộ Vănhóa, Thể thao và Du lịch có công văn số 73/HD-BGDĐT-BVHTTDL về việc hướng dẫn

sử dụng di sản văn hóa trong dạy học ở trường phổ thông, trung tâm GDTX nhằm gópphần giáo dục toàn diện học sinh, giữ gìn và phát huy giá trị của di sản văn hóa vì lợi íchcủa toàn xã hội và truyền thống tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc Việt Nam Trong

hướng dẫn này, Bộ đã yêu cầu Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với ngành Văn hóa, Thểthao và Du lịch của tỉnh xây dựng bộ tài liệu giới thiệu về văn hóa địa phương, dân ca, tròchơi dân gian, di tích, di sản tại địa phương để các nhà trường tham khảo trong quá trình

tổ chức dạy học di sản văn hóa vào các môn học, hoạt động giáo dục trong chương trìnhgiáo dục phổ thông (nội khóa hoặc ngoại khóa)

Trong các nội dung giáo dục nói chung thì nội dung giáo dục dạy học tại di sảnrất quan trọng Bởi nội dung giáo dục đó sẽ bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước, ýthức trách nhiệm đối với xã hội

Trong nhiều các hình thức tổ chức dạy học thì việc vận dụng kiến thức liên môntrong dạy học tại di sản vào dạy học theo năng lực các bài học liên môn Ngữ văn, Lịch

sử, Tiếng Anh, GDCD (Mô hình lớp học không gian mở) tại di sản Chùa Bái Đính, xãGia Sinh, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình - nơi học sinh sinh sống sẽ khiến cho bàigiảng được sinh động, gần gũi và lôi cuốn học sinh hơn Việc định hướng học sinh vàotìm hiểu những di sản Chùa Bái Đính sẽ giúp các em cảm thấy bài học gắn bó hơn vớicuộc sống ở xung quanh các em Qua đó, sẽ bồi dưỡng học sinh tình cảm tự hào vớinhững giá trị văn hóa truyền thống do ông cha để lại, càng thêm yêu quê hương, yêu đấtnước mình hơn Và trên hết, các em sẽ tự nảy sinh ý thức trách nhiệm đối với việc bảotồn di sản văn hóa, cũng như kế thừa, phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp từ ngàn xưatrong lịch sử quê hương, đất nước Hình thức này, đang trở thành một giải pháp mới vàhiệu quả nhằm khắc phục những hạn chế do các giải pháp dạy học cũ đã làm Chính vìvậy, chúng tôi tiến hành nghiên cứu và áp dụng sáng kiến:

“Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính - Mô hình lớp học không gian mở”

II Mục đích nghiên cứu

Sáng kiến nhằm giúp giáo viên và học sinh thực hiện và tích lũy được nhữngkinh nghiệm sau:

- Về phía giáo viên:

+ Tổ chức được một môi trường học tập sôi nổi, tương tác, gắn liền với thực tế,tạo hứng thú giảng dạy cho chính bản thân

+ Tìm được một phương pháp dạy học tích cực, góp phần đổi mới phương phápdạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân và tiếng Anh

+ Tạo dựng được mối quan hệ khăng khít với các doanh nghiệp và các tổ chức

xã hội cùng đóng trên địa bàn

+ Tạo nên sự gắn kết kiến thức của các môn học Công dân, Lịch sử, tiếng Anh,Ngữ văn giúp học sinh có kiến thức tổng hợp khi tìm hiểu một vấn đề Củng cố thêm

những hiểu biết cho các em ở nhiều môn học khác có như vậy các em mới thực sự làm

chủ được kiến thức

- Về phía học sinh

+ Tạo hứng thú, niềm say mê với môn Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân vàtiếng Anh

+ Nâng cao cho học sinh lòng tự hào, ý thức giữ gìn tôn tạo di sản và giáo dụctình yêu quê hương đất nước để học sinh xác định lí tưởng, mục tiêu xây dựng quêhương ngày càng giàu đẹp

+ Thông qua họat động học tập tại di sản chùa Bái Đính: Bổ sung, cung cấpthêm nguồn tư liệu có giá trị về di tích lịch sử - văn hóa ở địa phương xã Gia Sinh,huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình trong tình trạng nguồn tư liệu này đang hết sức ít ỏinhằm phục vụ cho việc dạy học di sản ở THPT

+ Nhằm hình thành và phát triển cho HS ba phẩm chất chủ yếu là sống yêuthương; sống tự chủ và sống trách nhiệm Đồng thời, hình thành và phát triển cho HStám năng lực chung chủ yếu là: Năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề và sángtạo; năng lực thẩm mỹ; năng lực thể chất; năng lực giao tiếp; năng lực hợp tác; nănglực tính toán và năng lực công nghệ thông tin và truyền thông

III Phạm vi nghiên cứu

- Sáng kiến này chỉ nghiên cứu về vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại disản Chùa Bái Đính - Mô hình lớp học không gian mở

IV Đối tượng nghiên cứu

Áp dụng cho học sinh cấp trung học phổ thông, đặc biệt là học sinh lớp 12

V Câu hỏi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu

5.1.Câu hỏi nghiên cứu

- Thực trạng dạy học tại di sản bằng việc vận dụng kiến thức liên môn trong dạyhọc tại di sản Chùa Bái Đính - lớp học không gian mở như thế nào?

- Học sinh hưởng ứng như thế nào khi tham gia học tập vận dụng kiến thức liênmôn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính - mô hình lớp học không gian mở?

- Giáo viên dạy học mô hình lớp học không gian mở cần tiến hành các bước nhưthế nào?

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp so sánh, đối chiếu: so sánh giữa giải pháp cũ thường làm vớigiải pháp mới để có sự kế thừa và phát huy

- Phương pháp quan sát: Tiến hành dự giờ thăm lớp, quan sát hoạt động dạy và

học của giáo viên

- Phương pháp trao đổi, thảo luận: trao đổi trong nhóm và trao đổi với đồngnghiệp

- Phương pháp phân tích định tính và định lượng

VI Thời gian nghiên cứu

- Từ tháng 4 năm 2016 đến tháng 04 năm 2017

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lý luận của sáng kiến

1 Cơ sở của phương pháp dạy học tích cực

- Theo nghiên cứu của các nhà khoa học: John Dewey (1859 – 1952): nhà tâm líhọc và triết học người Mỹ, ông là người khởi xướng việc dạy học tích cực đặt biệt làphương pháp tiếp cận dự án Theo Ông, cá nhân tự tìm cách phát triển một cách tựnhiên và tìm cách đạt được thành tích cá nhân ở một mức độ cao – nhà trường phảicung cấp các phương tiện để họ thực hiện được điều đó – Học thuyết nổi tiếng củaÔng là học bằng việc làm (learning by doing), học bằng cách làm chứ không phải bằngcách lắng nghe như trong sư phạm truyền thống, học sinh phải hành động, xây dựngcác dự án, tực hiện dự án đúng kỳ hạn, rút kinh nghiệm và học cách trình bày lại dự

+ Lớp học được tổ chức như một hợp tác xã

+ Các kiến thức được xây dựng dựa trên những dự án hay những nghiên cứu + Trường sản xuất và phổ biến các công cụ làm việc riêng của mình (ví dụ nhưcác tờ báo, diễn đàn của trường)

- Jean Piaget (9 August 1896 – 16 September 1980) ông cho rằng “kiến thức”được xây dựng bởi các cá nhân thông qua các hoạt động mà họ thực hiện trên các đốitượng

2 Hiệu quả phương pháp dạy học mới (Dạy học tại di sản mô hình lớp học không gian mở)

Phương pháp dạy học này là một trong những cầu nối giúp học sinh tiếp cận trithức và cũng là cách thể hiện năng lực của giáo viên Xã hội không ngừng thay đổikhiến cho các phương pháp giáo dục cũng phải được thay đổi theo sao cho phù hợpvới xu thế chung Vậy đổi mới phương pháp dạy học tại di sản mô hình lớp học khônggian mở mang lại những hiệu quả sau:

2.1 Giúp học sinh phát triển năng lực

Phương pháp dạy học mới giúp các em học sinh có thêm nhiều cơ hội phát triểnnăng lực của bản thân, tăng cường sự tương tác giữa giáo viên và học sinh, giúp các

em chủ động hơn trong việc thảo luận bài học và tự tin đặt những câu hỏi hay thắc mắcliên quan Bên cạnh đó những đổi mới trong phương thức dạy học tại di sản mô hìnhlớp học không gian mở còn giúp học sinh rèn luyện được kỹ năng làm việc nhóm, biếtcách đưa ra ý tưởng và hợp tác hoàn thành công việc chung sao cho đạt được hiệu quảcao nhất

Việc nắm vững bản chất và hiểu rõ vai trò quan trọng của việc dạy học liên môntích hợp là cơ sở, là nền tảng để chúng tôi tiến hành khảo sát thực tế, thực hiện sángkiến của chúng tôi.

2.2 Thay đổi tư duy học tập truyền thống

Nếu phương thức dạy học truyền thống là học sinh thụ động trong việc tiếpnhận thông tin, quen với kiểu học đọc chép thì khi đổi mới phương pháp dạy học tại disản mô hình lớp học không gian mở, các em được chủ động hơn trong suốt quá trìnhlĩnh hội kiến thức Cụ thể, học sinh được tự do tìm kiếm thông tin bài học, trải nghiệmthực tế thông qua các hoạt động ngoại khóa, thể hiện khả năng sáng tạo, tư duy vàđược khuyến khích trình bày ý kiến cá nhân của mình Với ý nghĩa và mục đích trên,các em học sinh sẽ không bị bó hẹp giới hạn trong một khuôn khổ nhất định, mà thayvào đó có thể sử dụng bất kỳ phương pháp học nào, miễn sao đáp ứng được nhiệm vụ

mà giáo viên đưa ra

2.3 Kích thích khả năng sáng tạo của giáo viên và học sinh

Đổi mới phương pháp dạy học ở tiểu học còn giúp giáo viên và học sinh được

tự do thể hiện khả năng sáng tạo của mình trong việc sáng tạo ra các thiết bị giáo dụcphục vụ cho việc học Ngoài ra, giáo viên và học sinh còn chủ động đề xuất, tổ chứccác hoạt động của lớp/của nhóm để cùng nhau xây dựng tinh thần đoàn kết trong tậpthể và hỗ trợ nhau trong học tập

2.4 Đa dạng hóa các phương pháp dạy học

Với chính sách đổi mới phương pháp dạy học tại di sản mô hình lớp học khônggian mở, giáo viên có thể vận dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau cho cùngmột tiết học để mang đến hiệu quả cao nhất Học sinh cũng có cơ hội được trải nghiệmthêm những kiến thức mới và những phương pháp giảng dạy hiện đại

3 Ưu điểm và hạn chế của phương pháp dạy học tích cực

* Ưu điểm:

- Người học tiếp thu kiến thức mới một cách hứng thú khó quên

- Thúc đẩy việc học đi đôi với hành

- Củng cố phương pháp học tập theo nhóm

- Nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin

- Rèn luyện khả năng thuyết trình trước đám đông

* Hạn chế:

- Việc xác định bài học học tập là bước đầu tiên nhưng thường gặp nhiều khókhăn Nếu xác định không đúng bài họcthì bài học tiến triển theo 2 hướng bất lợi: một

là nghiên cứu sai mục tiêu môn học; hai là mục tiêu quá lớn, quá khó để nghiên cứu

- Nếu việc thực hiện điều hành nhóm không tốt thì công việc sẽ thực hiệnkhông đều tay, có thành viên làm việc quá nhiều, có thành viên không làm hoặc ỷ lạiviệc cho người khác

II Cơ sở thực tiễn

1 Thực trạng dạy học liên môn với mô hình lớp học không gian mở tại Di sản Chùa Bái Đính

Có thể nói dạy học bằng không gian mở đang ngày càng được nhiều trườngquan tâm, áp dụng Không thể phủ nhận hàng loạt lợi ích mà phương pháp này manglại như tăng thêm tính hứng thú, sáng tạo cho học sinh, giúp bài học trở nên bớt khôkhan và tăng thêm tính thực tế, sinh động Nhưng để mở rộng cách làm này giáo viêngặp phải không ít khó khăn như:

- Phương pháp này, đòi hỏi sự thay đổi trong tư duy “cổ điển” của cả giáo viên

và học sinh, bởi lẽ dạy học truyền thống đã in sâu trong cách dạy và học của thầy vàtrò, chính điều này là một trở ngại cho phương pháp học và dạy mới Do đó, phươngpháp này đòi hỏi giáo viên phải lập kế hoạch và nội dung khá công phu, phải thực sựtâm huyết với nghề Đối với học sinh cần thay đổi nhận thức đây là một phương pháphọc mới đòi hỏi phải phát huy cao độ tính tích cực, chủ động, sáng tạo và khả nănghợp tác làm việc trong nhóm

- Việc chuẩn bị và tiến hành dạy và học theo đòi hỏi thời gian nhiều hơn so vớithời gian chuẩn bị dạy theo kiểu truyền thống - với sự chuẩn bị chu đáo của giáo viên-vai trò trung tâm thì việc dạy học không có gì là nặng nề, trong khi đó áp dụng kiếnthức nhiều môn trong một buổi học thì quả là không dễ dàng cho cách dạy này

- Hiện nay, kinh phí và cơ sở vật chất phục vụ dạy và học còn nghèo nàn, chưađáp ứng yêu cầu Mặt khác, đây là một phương pháp dạy học mới, nên cả thầy và tròkhông tránh khỏi bỡ ngỡ và lúng túng do đó giáo viên phải tìm hiểu kĩ phương phápnày để xây dựng mô hình thích hợp để áp dụng trong dạy học theo sẽ gặp không ít khókhăn

- Khi giáo viên thực hiện “Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản

- Mô hình lớp học không gian mở” sẽ giúp học sinh hình thành được những phẩmchất, năng lực sau:

* Các phẩm chất cần đạt được:

- Yêu gia đình, quê hương, đất nước

- Nhân ái, khoan dung

- Trung thực, tự trọng, chí công, vô tư

- Tự lập, tự tin, tự chủ và có tinh thần vượt khó

- Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, nhân loại và môi trường

- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề: Học sinh hình thành được năng lựcphân tích, tổng hợp các vấn đề từ đó đưa ra các cách giải quyết thích hợp cho từng vấnđề.

- Năng lực tính toán: Các em sẽ biết cách tra cứu thông tin và phân tích số liệu

từ đó biết cách quan sát, tư duy so sánh, phân tích tổng hợp số liệu

- Năng lực vận dụng kiến thức liên môn: Qua bài học, học sinh biết vận dụngcác kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn

năng lực tư duy và diễn đạt.Lớp 12: Nghị luận về một hiện tượng đời

- Tra cứu thông tin và phântích số liệu

- So sánh đối chiếu

Giáo dục

công dân

Bài 13 – Lớp 11: Chính sách giáo dục vàđào tạo, khoa học và công nghệ, văn hóa

- Tra cứu thông và phân tích

số liệu

- So sánh đối chiếu

- Với phương pháp lấy học sinh làm trung tâm thì học sinh cần được rèn luyệnmột phương pháp học mới: quá trình tự học, tự nghiên cứu, tự sáng tạo, tinh thần tráchnhiệm và khả năng cộng tác giữa các thành viên trong nhóm Sự cộng tác này thể hiện

ở kết quả là sản phẩm vật chất hoặc phi vật chất của cả nhóm

2 Phương pháp dạy học truyền thống

Quá trình dạy học quan niệm:

- Về mục tiêu: Dạy và học thiên về chú trọng việc truyền thụ tri thức khoa học

mà ít gắn với thực tiễn, phương pháp dạy học chiếm ưu thế vẫn là các phương pháptruyền thống như: thuyết trình, đàm thoại, pháp vấn… trong đó giáo viên là trung tâmcủa quá trình dạy học Như vậy, sẽ hạn chế việc phát triển toàn diện, phát huy tính tíchcực sáng tạo của học sinh

- Về quan niệm: Học là quá trình tiếp thu và lĩnh hội, qua đó hình thành kiếnthức, kĩ năng, tư tưởng, tình cảm

- Về nội dung: Từ sách giáo khoa và giáo viên

- Về hình thức tổ chức: Cố định, giới hạn trong bốn bức tường của lớp học,giáo viên đối diện với cả lớp

Với phương pháp dạy và học như trên, có thể nhận thấy những ưu, nhượcđiểm như sau:

* Ưu điểm của giải pháp cũ:

- Cung cấp cho học sinh kiến thức chuẩn của từng bài, đảm bảo nhu cầu nắm

kiến thức “cấp tốc” để phục vụ kiểm tra, thi cử.

- Giáo viên và học sinh không tốn nhiều thời gian

* Nhược điểm và những tồn tại cần khắc phục của giải pháp cũ:

- Giáo viên là người thuyết trình, diễn giảng, là "kho tri thức" sống, học sinh làngười nghe, nhớ, ghi chép và suy nghĩ theo Với phương pháp dạy học truyền thống,giáo viên là chủ thể, là tâm điểm, học sinh là khách thể, là quỹ đạo

- Giáo án dạy theo phương pháp truyền thống được thiết kế kiểu đường thẳngtheo hướng từ trên xuống

- Học sinh thụ động tiếp thu kiến thức, giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ, kiến thứcthiên về lý luận, ít chú ý đến kỹ năng thực hành của người học; do đó kỹ năng thựchành và áp dụng vào đời sống thực tế bị hạn chế

- Người học càng ngày càng mất hứng thú học tập; hạn chế, thậm chí triệt tiêu

sự sáng tạo, luôn thụ động ghi nhớ kiến thức máy móc, học chỉ là học để chống đối vớicác kì thi, các bài kiểm tra …

- Phương pháp cũ cũng không đáp ứng được yêu cầu tích hợp, liên môn theohướng đổi mới giáo dục hiện nay Phương pháp dạy học truyền thống dễ xảy ra thóiquen, tình trạng “tư duy khép kín”, chủ yếu dạy diễn giảng, ít dùng phương tiện kĩthuật tích cực, làm việc cá nhân nhiều, tương đối thụ động, kết quả thường là ghi nhớ,tái hiện (học thuộc) các kiến thức, kĩ năng đã học trong 1 môn học

3 Các biện pháp để giải quyết vấn đề

Trước thực tế ấy, chúng tôi luôn trăn trở tìm ra những phương pháp dạy học tíchcực nhằm tạo hứng thú cho cả người dạy và người học Trong sáng kiến này chúng tôi

đã tiến hành các giải pháp sau để giải quyết vấn đề:

Giải pháp 1 Xác định chủ đề, nhiệm vụ học tập và nghiên cứu gắn với yêu cầu của nhiệm vụ môn học

- Theo định hướng của Giáo viên hoặc có thể theo ý tưởng của học sinh quantâm có nội dung sát với nhiệm vụ môn học

Giải pháp 2 Các nhóm hình thành đề cương, kế hoạch học tập

- Xác định mục tiêu

- Hình dung nội dung chi tiết, các công việc cụ thể, cách thức thực hiện, cácđiều kiện cần thiết như nguồn tư liệu, thiết bị, kinh phí, người tham gia…Dự kiến thờigian, địa điểm triển khai công việc, phân công người thực hiện,, dự kiến sản phẩm cầnđạt Tất cả các vấn đề này được trình bày trong đề cương, kế hoạch thực hiện

- Giaó viên hướng dẫn và thông qua các đề cương, kế hoạch thực hiện

Giải pháp 3 Các nhóm thực hiện nhiệm vụ

- Thu thập thông tin: từ các tư liệu, báo chí, sách, thực tiễn doanh nghiệp,internet, phỏng vấn, đi trải nghiệm vv…

- Xử lý thông tin: tổng hợp, phân tích dữ liệu

- Thảo luận thường xuyên: giữa các thành viên trong nhóm để giải quyết cácvấn đề, nhóm trưởng kiểm tra tiến độ, giáo viên góp ý

- Xây dựng sản phẩm: tập hợp các kết quả thành một sản phẩm cuối cùng

Giải pháp 4 Giới thiệu sản phẩm trước lớp học không gian mở

- Trình bày sản phẩm trước lớp học không gian mở bằng các phương pháp: trìnhchiếu slides, bài viết, đóng kịch, thể hiện tài năng vv…

Giải pháp 5 Đánh giá kết quả đạt được so với mục tiêu xác định

- Học sinh báo cáo sản phẩm, tự rút ra các kinh nghiệm trong quá trình thựchiện, các khó khăn, các thuận lợi và những điều cần phải nghiên cứu thêm

Như vậy, dạy học liên môn theo mô hình lớp học không gian mở là một phươngpháp dạy học đổi mới tạo được nhiều hứng thú cho học sinh; phát huy tính tích cực,chủ động của học sinh trong học tập và góp phần đa dạng hóa các phương pháp dạyhọc theo xu hướng hội nhập quốc tế

III Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính - Mô hình lớp học không gian mở

1 Tên hồ sơ dạy học

“Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính

- Mô hình lớp học không gian mở”

2 Mục tiêu dạy học

- Lấy học sinh làm trung tâm, hướng học sinh đến việc lĩnh hội tri thức và kỹnăng, thông qua bài học để giải quyết các vấn đề thực tế Việc vận dụng kiến thức liênmôn để bảo tồn Di sản hiện nay tại tỉnh Ninh Bình nói riêng cũng như ở Việt Nam nóichung từ đó nâng cao ý thức gìn giữ di sản của học sinh

- Giúp học sinh vận dụng linh hoạt kiến thức đã học ở các môn học khác để giảiquyết các vấn đề thực tế cuộc sống Thông qua bài học các em có thể vận dụng kiếnthức ở các môn Giáo dục công dân, Lịch sử và Tiếng Anh vào giờ Văn học để nói vềgìn giữ di sản tại tỉnh Ninh Bình hiện nay, từ đó giúp các em tự tin, thích thú học các

bộ môn hơn

- Thông qua dạy học ngoại khóa giáo viên có cơ hội để giao lưu, trao đổi kinhnghiệm giữa các giáo viên trong các tổ nhóm chuyên môn

- Mô hình lớp học không gian mở còn nhắm mục đích góp phần đổi mới hìnhthức tổ chức dạy học, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới phương pháp kiểm tra

đánh giá kết quả học tập (thực hiện theo công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 08/10/2014 về việc hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học

và kiểm tra, đánh giá…;); tăng cường ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin trong

dạy học; giúp học sinh phát huy trí tuệ, năng lực làm việc nhóm, kỹ năng lãnh đạo, kỹnăng tổng hợp kiến thức, kỹ năng liên hệ giữa lý thuyết với thực tiễn, tư duy logic cácvấn đề Cụ thể:

* Về kiến thức, kĩ năng, thái độ của từng môn học sẽ đạt được:

tượng đời sống.

+ Tự nhận thức về

hiện tượng đời sống

từ những mặt tốt/xấu,đúng/sai, có ý thức vàthái độ đúng khi tiếpthu những quan niệmđúng đắn và phê phánnhững quan niệm sailầm

- Viết bài nghịluận xã hội về vấn

đề bảo vệ môitrường sống, bảo

vệ các di tích lịch

sử và các di tíchvăn hóa

- Vận dụng kiếnthức đã học trongviệc hành động đểbảo tồn Di tíchlịch sử quê hương

Có thái tích cựctrong việc bảotồn và gìn giữ

+ Mục đích và tầmquan trọng của hoạtđộng phỏng vấn vàtrả lời phỏng vấn

+ Những yêu cầu củahoạt động phỏng vấn

Vận dụng kiếnthức đã học trongviệc hành động đểbảo tồn Di tíchlịch sử quê hương

- Có thái độtrân trọngnhững thànhquả văn hóacủa dân tộc Cụthể thời Lý -Trần (Thế kỷ X

Biết được những Ditích lịch sử ở ViệtNam.

- Hiểu được tráchnhiệm của học sinhtrong việc bảo tồn Disản

- Rèn luyện kỹnăng nói, viết vànghe bằng tiếngAnh

- Học sinh kếthợp học tập cánhân với họctập tương tác,hợp tác, thamgia thảo luậnnhiệm vụ

- Học sinhhứng thú, tíchcực, chủ độngthực hiện côngviệc

- Học sinh tựthực hành trựcquan, và tự liên

hệ với thực tếcuộc sống

Giáo dục

công dân

Bài 13 – Lớp 11:

Chính sáchgiáo dục vàđào tạo,khoa học vàcông nghệ,văn hóa

- Biết được nhiệm vụ

và phương hướngphát triển văn hóa,bảo vệ Di sản

- Trách nhiệm củacông dân trongviệc thực hiệnchính sách vănhóa

- Tham giatuyên truyền vàthực hiện chínhsách văn hóaphù hợp vớikhả năng bảnthân

3 Đối tượng dạy học

Tổng số học sinh tham gia: 219 học sinh lớp 12, trường THPT Gia Viễn C Tỉnh Ninh Bình

Học sinh theo học chương trình cơ bản Lực học của học sinh tương đối đồngđều, phần lớn các em thích tìm tòi, khám phá và yêu thích học môn Ngữ Văn, tiếngAnh, Lịch sử và môn Giáo dục công dân nhưng các em chưa tự nghiên cứu, tìm hiểugắn liền kiến thức lí thuyết vào thực tiễn

4 Ý nghĩa của dạy học “Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính - Mô hình lớp học không gian mở”

Việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn và dạyhọc theo bài học tích hợp đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai nhân rộng Bởidạy học tích hợp, liên môn là nguyên tắc dạy học tích cực để đổi mới dạy học tiến tớiđổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam, nhằm đáp ứng yêu cầu của mục tiêudạy học phát triển năng lực học sinh Góp phần đào tạo nguồn nhân lực có đủ trí tuệ, kĩ

năng và nhân cách đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của thời đại mới - thời đại củahội nhập và phát triển.

Bên cạnh đó giáo dục di sản là một trong những phương pháp nhằm bảo tồn vàphát huy giá trị di sản văn hóa Việc sử dụng di sản văn hóa trong dạy học ở trườngphổ thông góp phần đổi mới dạy học theo hướng tích cực Qua đó, bài học trở nên sinhđộng, hấp dẫn và giúp học sinh hứng thú, tiếp thu bài tốt hơn Đặc biệt là hiện nay họcsinh đang thiếu sự trải nghiệm, thiếu kiến thức thực tế, vì vậy, mỗi Di sản văn hóa làmột cơ hội để giáo dục thế hệ trẻ, là một sợi dây gắn kết trách nhiệm và tình cảm củanhà trường với gia đình và xã hội Bởi vậy việc dạy học này có ý nghĩa to lớn đối với

cả giáo viên, học sinh và thực tiễn đời sống xã hội

* Đối với giáo viên:

Dạy học “Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính

- Mô hình lớp học không gian mở”được xây dựng dựa trên hệ thống dữ liệu là kết quảquá trình tương tác trực tiếp với các đối tượng nghiên cứu, các chuyên đề phỏng vấn,các tài liệu liên quan Bởi vậy, về một khía cạnh nào đó buổi học đã phác họa chi tiết

về hình thức dạy học môn Ngữ Văn, tiếng Anh, Lịch sử và môn GDCD theo phươngpháp mới Đây cũng là cơ sở, là tiền đề để cho chúng tôi, cho các đồng nghiệp khác cóthể vận dụng một cách sáng tạo hơn trong quá trình dạy học

Dạy học tại di sản giúp giáo viên có kiến thức sâu rộng và thực tế hơn về mônhọc, khuyến khích giáo viên không ngừng học hỏi, tìm tòi các kiến thức của nhiềumôn học để làm cho giờ dạy được sinh động hơn

Thông qua hoạt động dạy học giáo viên có cái nhìn từ nhiều khía cạnh, nhiềuphương diện từ đó có phương pháp dạy học phù hợp cho môn học và giúp giáo viêncác bộ môn có thể trao đổi kinh nghiệm, kiến thức và phương pháp giảng dạy

* Đối với học sinh:

Học tập theo mô hình “Lớp học không gian mở” giúp các em học sinh có cơ hộiđược vận dụng kiến thức đã học trong nhà trường vào cuộc sống thực tế; được rènluyện kĩ năng hoạt động nhóm, hoạt động xã hội, kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin

và các phương tiện kĩ thuật mới Qua đó các em biết thiết kế và tổ chức học tập Thôngqua buổi học các em hiểu thêm về di sản từ đó giúp các em có được ý thức trách nhiệmhơn nữa trong việc bảo tồn di sản và các em sẽ là những tuyên truyền viên xuất sắccho mọi người xung quanh về ý thức cần thiết phải bảo tồn di sản

Thông qua buổi học, các em có cơ hội nâng cao khả năng giao tiếp, thuyết trìnhtrước đám đông, thể hiện năng lực cá nhân

Học sinh có điều kiện hiểu biết, vận dụng kiến thức của một số môn học sau đâyvào thực tiễn: Môn Ngữ Văn; môn Tiếng Anh; môn GDCD và môn Lịch Sử

- Các phần mềm: Word, Excel, Powerpoint, mindmap …

- Các ứng dụng CNTT trong việc dạy, học chủ đề: Khai thác tài liệu qua cáctrang:

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

- “Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính - Môhình lớp học không gian mở” được thực hiện trong thời gian từ 22/8/2016 đến02/11/2016

- Địa điểm thực hiện: tại Khách sạn Bái Đính, Chùa Bái Đính, tỉnh Ninh Bình

6.1 Trước khi bắt đầu

- Giáo viên lập kế hoạch dạy học (Xem Kế hoạch dạy học - Phần sản phẩm của giáo viên), báo cáo và xin ý kiến phê duyệt của Ban giám hiệu nhà trường, thông báo tới

giáo viên chủ nhiệm các lớp và phụ huynh của học sinh tham gia

- Giáo viên cung cấp và thảo luận với học sinh về hệ thống mục tiêu cần đạt,những nội dung dạy học chính

- Giáo viên giới thiệu phương pháp học, giới thiệu bài học

- Học sinh tham gia bài học, tự xác định nhu cầu, sở thích của bản thân, đăng kýnhiệm vụ, thời gian làm việc với giáo viên, mục tiêu học tập cần đạt

- Giáo viên tổ chức cho học sinh phát triển bài học, lập kế hoạch các nhiệm vụ họctập

- Giáo viên hướng dẫn học sinh lập sổ Kế hoạch

6.2 Thực hiện “Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính - Mô hình lớp học không gian mở”

a) Giáo viên

- Xin ý kiến lãnh đạo nhà trường và cho học sinh đi thực tế tại: Bái Đính Tân

Tự và Bái Đính Cổ Tự để giúp các em tìm hiểu rõ thêm về vấn gìn giữ di sản tại tỉnhNinh Bình

- Giáo viên hướng dẫn học sinh cách thu thập, xử lí thông tin qua các phươngtiện như sách, báo, Internet; thu thập số liệu thống kê; đóng tiểu phẩm; cung cấp chohọc sinh các tài liệu liên quan đến bài học

- Trong quá trình thực hiện, giáo viên đánh giá tinh thần, thái độ thực hiện

nhiệm vụ và kỹ năng hoạt động của học sinh dựa vào phiếu đánh giá của bản thân họcsinh và của các thành viên trong nhóm

- Giáo viên trao đổi, thống nhất cách thức trình bày với trưởng nhóm, thư kí

b) Học sinh thực hiện

- Học sinh tiến hành thực hiện kế hoạch theo phân công của giáo viên

- Học sinh lập sổ Kế hoạch học tập; thu thập, xử lí thông tin qua đi thực tế, quacác phương tiện như sách, báo, Internet; thu thập số liệu thống kê; tham gia đóng tiểuphẩm thể hiện tài năng và kiến thức mà học sinh đã nắm được về di sản.

- Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ từng nhóm học sinh có phiếu tổng hợp dữ

liệu, biên bản thảo luận và phiếu tự đánh giá kết quả làm việc của các thành viên trongnhóm và kết quả sản phẩm của từng nhóm

- Các nhóm cử đại diện trình bày sản phẩm có nhận xét, đóng góp cho mỗi sảnphẩm

- Sau khi hoàn thành kế hoạch, các nhóm cho ý kiến phản hồi lại những gì đã vàchưa đạt được trong quá trình thực hiện tới giáo viên hướng dẫn

c) Tổ chức dạy học

- Dạy học trên lớp: Bài soạn theo bài học (Xem bài soạn - Bộ sản phẩm giáo viên)

- Học sinh tham gia giải quyết bài học:

- Học sinh viết bài tiếng Anh về Bái Đính Cổ Tự

- Trình bày kết quả: (Xem phần trích đoạn phần trình bày của học sinh – Phần sản phẩm của học sinh)

- Học sinh viết bài tiếng Anh về Bái Đính Tân Tự

- Trình bày kết quả: (Xem phần trích đoạn phần trình bày của học sinh – Phần sản phẩm của học sinh)

- Học sinh tìm hiểu di sản Bái Đính thông qua hình thức tổ chức thi RungChuông Vàng”.

- Học sinh viết bài tiếng Anh về Tháp Chuông

- Trình bày kết quả: (Xem phần trích đoạn phần trình bày của học sinh – Phần sản phẩm của học sinh)

- Học sinh viết bài tiếng Anh về Bảo Tháp

- Trình bày kết quả: (Xem phần trích đoạn phần trình bày của học sinh – Phần sản phẩm của học sinh)

+ Tiến trình dạy học: Xem trong phần sản phẩm giáo viên

7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập

a) Hình thức : Kiểm tra trực tiếp trên lớp thông qua các hoạt động của học sinh.

- Kết quả tổng hợp của từng cá nhân gồm: (Phụ lục 2)

+ Kết quả tự đánh giá từng thành viên trong nhóm (Do thư ký của từng nhómtổng hợp)

+ Kết quả sản phẩm của từng nhóm

b) Tiêu chí kiểm tra, đánh giá (Phụ lục 2):

+ Thể hiện sự hợp tác đồng bộ và hợp lý của các thành viên trong nhóm

+ Kỹ năng thuyết trình

+ Khả năng tiếp nhận và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của tất cả họcsinh trong nhóm

c) Công cụ đánh giá (Phụ lục 2):

Giáo viên chuẩn bị phiếu đánh giá dựa theo các tiêu chí trên

d) Kết quả cụ thể (Đính kèm trong phần: Sản phẩm của học sinh):

a Ưu điểm:

- Học sinh được giao nhiệm vụ cụ thể, được hướng dẫn rõ ràng, phương thứcchuyển giao sinh động, lôi kéo được học sinh tham gia, học sinh hiểu và chủ động thựchiện được các nhiệm vụ giáo viên giao

- Đa số các nhóm đã biết sử dụng Internet để tìm kiếm và lấy thông tin; biết sửdụng Ms-Word để soạn một bài báo cáo

- Các nhóm học sinh có sự hợp tác tương đối tốt giữa các thành viên trongnhóm; biết vận dụng những hiểu biết thực tế về việc gìn giữ Di sản hiện nay tại tỉnhNinh Bình qua các môn học: Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân và môn Tiếng Anh

- Nhiều học sinh đã biết áp dụng những hiểu biết cụ thể của các thành viêntrong nhóm vào bài nói, diễn đạt tương đối trôi chảy bằng Tiếng Anh Tiêu biểu là cácem: Phạm Khánh Linh – 12B2 (nhóm 1); Trần Thị Khánh Huyền – lớp 12B1 (nhóm1); Nguyễn Thị Phương Anh – 12B4 (nhóm 3); Nguyễn Thị Vân Anh – 12B4 (nhóm3), Nguyễn Thị Lan Hương – 12b3 (Nhóm 2)…

b Hạn chế:

- Đối với giáo viên: Phải tìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn họckhác Với tâm lý quen dạy theo bài họcđơn môn nên khi dạy theo bài họctích hợp, liênmôn, giáo viên sẽ vất vả hơn Người dạy phải xem xét, rà soát nội dung chương trìnhsách giáo khoa hiện hành để loại bỏ những thông tin cũ, lạc hậu, đồng thời bổ sung,cập nhật những thông tin mới, phù hợp Nó cũng yêu cầu cấu trúc, sắp xếp lại nội dungdạy học trong chương trình hiện hành theo định hướng phát triển năng lực học sinhnên không tránh khỏi làm cho giáo viên có cảm giác ngại thay đổi

Điều kiện cơ sở vật chất (thiết bị thông tin, truyền thông) phục vụ cho việc dạyhọc trong nhà trường còn nhiều hạn chế, nhất là các trường ở nông thôn

- Đối với học sinh: Trong chương trình phổ thông học sinh không được học sửdụng PowerPoint, chính vì vậy giáo viên mất rất nhiều thời gian để giúp học sinh Một

số nhóm học sinh còn lúng túng trong việc tìm hiểu kiến thức về di sản và đưa ra giảipháp bảo vệ di sản Lý do chính là do kiến thức hiểu biết của các em còn hạn chế, các

em chưa nắm bắt được hết nội dung của yêu cầu Nhiều em chưa tự tin trong giao tiếp,dẫn đến việc ấp úng khi trình bày Cá biệt có một vài học sinh không có sự hợp tác tronglàm việc theo nhóm, chưa tích cực tự tra cứu, tìm hiểu thông tin, còn ỷ lại các thànhviên khác trong nhóm

Các sản phẩm cụ thể của học sinh:

+ Sổ dự án học tập của từng nhóm bao gồm:

- Kế hoạch thực hiện

- Phiếu giao bài tập về nhà

- Bảng phân công nhiệm vụ trong nhóm

- Phiếu tổng hợp dữ liệu

- Biên bản thảo luận nhóm

- Báo cáo nhìn lại quá trình thực hiện chuyên đề ngoại khóa

+ Phần trình bày của các nhóm bao gồm

- Sản phẩm báo cáo sưu tầm tranh của các nhóm

- Sản phẩm viết bài tiếng Anh của các nhóm

- Kịch bản tiểu phẩm chào hỏi bằng tiếng Việt của bốn nhóm

- Phần thi Ai nhanh – Ai hay – Ai đúng của các nhóm

- Phần thi Tài năng của các nhóm

- Phần thi Rung Chuông Vàng của các nhóm

IV Tính mới, tính sáng tạo, tính ưu việt của giải pháp mới so với giải pháp cũ

Sáng kiến này đã phát huy những phương pháp dạy học tại di sản là một trongnhững cầu nối giúp học sinh tiếp cận tri thức và cũng là cách thể hiện năng lực củagiáo viên Xã hội không ngừng thay đổi khiến cho các phương pháp giáo dục cũngphải được thay đổi theo sao cho phù hợp với xu thế chung Vậy đổi mới phương phápdạy học tại di sản mô hình lớp học không gian mở mang lại những hiệu quả như thếnào?

- Giúp học sinh phát triển năng lực

- Thay đổi tư duy học tập truyền thống

- Đa dạng hóa các phương pháp dạy học

- Kích thích khả năng sáng tạo của giáo viên và học sinh

- Tạo được nhiều hứng thú cho học sinh; phát huy tính tích cực, chủ động của học sinhtrong học tập và góp phần đa dạng hóa các phương pháp dạy học xu hướng hội nhập quốc tế

1 Về nội dung, kiến thức

Mục tiêu

Học sinh thuộc, nhớ kiến thức;

biết vận dụng kiến thức để giải

bài tập

Học sinh hiểu và biết vận dụng kiếnthức vào giải quyết những nhiệm vụthực tiễn

- Liên quan đến nhiều môn học vànhiều lĩnh vực

Phương

pháp

- Người dạy là trung tâm, tổ

chức kiến thức thành các nhiệm

vụ giao cho học sinh

- Giáo viên đưa ra phương pháp

làm việc

- Người học là trung tâm, thực hiện cácnhiệm vụ dưới sự hỗ trợ của giáo viên

để xây dựng kiến thức cho mình

- Học sinh tự lựa chọn phương pháplàm việc và có thể làm việc cả trong vàngoài trường học

Phương

tiện

- Có sẵn do giáo viên lựa chọn - Được lựa chọn hoặc xây dựng bởi

học sinh trong quá trình dạy - học

2 Về tổ chức dạy học

GIẢI PHÁP CŨ GIẢI PHÁP MỚI

* Nơi tổ chức: Trong lớp học.

* Cách thức:

- Giáo viên: Đóng vai trò

trung tâm, truyền thụ kiến

+ Hoạt động chủ yếu của học

sinh là nghe, ghi chép và học

trung đến kết quả cuối cùng

* Nơi tổ chức: Không gian mở

+ Bước 2: Tìm hiểu thực tế, trong quá trình này các

em được đóng vai trò hướng dẫn viên du lịch, nhàlịch sử, nhà văn để khảo sát, thu thập, phỏng vấnngười dân những thông tin cần thiết

+ Bước 3: Lựa chọn, xử lý thông tin và đánh giáthông tin đó dựa trên sự tham khảo ý kiến của giáoviên, các chuyên gia và kết hợp với tìm hiểu thôngtin trên mạng internet

+ Bước 4: Hoạt động theo nhóm, mỗi nhóm có nhómtrưởng, có thư ký, triển khai theo kế hoạch, có sổtheo dõi; mỗi nhóm trao đổi, thảo luận, khi gặp khókhăn được giáo viên hỗ trợ kịp thời

+ Bước 5: Báo cáo sản phẩm của nhóm mình tronghoạt động ngoại khóa

* Đánh giá: Bao gồm đánh giá của giáo viên, tự đánhgiá của học sinh và đánh giá lẫn nhau giữa các họcsinh

- Sự đánh giá được thực hiện trong suốt quá trình họctập

1 Về hiệu quả dạy học

- Kết quả kiểm tra đánh giá: Tỉ lệ học

sinh đạt điểm khá giỏi chiếm tỉ lệ cao(91,7%) và có xu hướng tăng dần quacác lần kiểm tra, điểm dưới trungbình chiếm tỉ lệ thấp (7,12%) và có

xu hướng giảm dần

- Không khí lớp học: Sôi nổi, thoải mái, có sự trải nghiệm thú vị

- Năng lực giải quyết các vấn đề thực tế: Học sinh đạt được các kỹ năng, năng

lực đã đề ra, tự tin trình bày ý kiếntrước đám đông; biết vận dụng kiếnthức khoa học vào thực tế phục vụ chođời sống

SẢN PHẨM

CỦA HỌC

SINH

- Không có sản phẩm hoặcnếu có thì có sau quá trình học và học sinh không có

dự định trước về sản phẩm

Học sinh trình bày kết quả thu được quacác bài thuyết trình (Phần thi chào hỏi)hoặc các sản phẩm (Sưu tầm triển lãmtranh), các vở kịch (Phần thi tài năng)

V Những hiệu quả đã đạt được sau khi áp dụng sáng kiến

1 Hiệu quả kinh tế và xã hội dự kiến đạt được

1.1 Hiệu quả kinh tế

Đây là đề tài nghiên cứu thuộc lĩnh vực giáo dục, do vậy hiệu quả kinh tế trướcmắt không thể tính bằng tiền đồng Chắc chắn rằng, dạy học liên môn tại di sản ChùaBái Đính- mô hình lớp học không gian mở với các phương pháp dạy học tích cực đượcthiết kế cụ thể trong sáng kiến đã chứng tỏ phần nào hiệu quả kinh tế

1.2 Hiệu quả xã hội

- Trong quá trình thực hiện, mỗi nội dung khác nhau chúng tôi thực hiện nhiềuphương pháp dạy học tích cực, cách thức tổ chức khác nhau để không nhàm chán vàphù hợp với khả năng của học sinh Kết quả học sinh lĩnh hội kiến thức nhanh hơn, cóhiệu quả hơn Các em được trao đổi thảo luận một cách thoải mái và thực hành nhiềuhơn vì chúng tôi đi theo quy trình từ dễ đến khó theo định hướng phát triển năng lựchọc sinh Từ đó, gây được hứng thú học tập cho học sinh và các em ngày càng yêuthích các môn học hơn

- Học sinh được tham gia vào các hoạt động trải nghiệm Thông qua các hoạtđộng trải nghiệm nâng cao kiến thức kỹ năng sống,

- Học sinh cũng thay đổi nhận thức về di tích lịch sử, về di sản Từ bài học, họcsinh có kiến thức thực tế, hành vi và nhận thức của các em có sự chuyển biến, có tácđộng rõ ràng hơn Học sinh nắm chắc hơn kiến thức lịch sử, kiến thức về di sản đồngthời kích thích được các em ham tham quan, học hỏi, tò mò, muốn mở rộng tầm hiểubiết lịch sử quê hương, của dân tộc mình, giáo dục các em lòng yêu mến và tự hào vềquê hương

2 Kết quả cụ thể đối với học sinh sau khi áp dụng sáng kiến

Trong quá trình giảng dạy thực tế, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu thựcnghiệm việc đổi mới phương pháp dạy học Kết quả như sau:

* Thực nghiệm: Khối 11 và 12, chia làm 2 hai nhóm:

+ Các em tỏ ra say mê học tập, tự tin trong các hoạt động giao tiếp

+ Học sinh không còn sợ giờ tiếng Anh, Ngữ văn, Lịch sử và GDCD

+ Tạo ra được nhiều tình huống kích thích sự sáng tạo của học sinh

+ Giúp các em nâng cao hiểu biết về cần phải gìn giữ di sản

+ Đây là một hướng đi đúng có thể mang lại hiệu quả khá khả quan trong quátrình dạy và học trong các nhà trường phổ thông trong điều kiện hiện nay

* Đánh giá những phản hồi của học sinh

- Các nhóm hoàn thành bài được giao và báo cáo được nội dung của nhómthông qua đó cho mọi người biết thêm nhiều kiến thức liên quan đến di sản

- Có sự phân công hợp lý trong nhóm, biết sử dụng CNTT vào trong quá trìnhthực hiện để tìm kiếm tài liệu, soạn thảo văn bản và làm bài trình diễn, điều này chứng

tỏ phát triển được kĩ năng hợp tác nhóm, kĩ năng CNTT được nâng cao và sử dụng hợplý

- Kiến thức học sinh có được chính là do các em tự tạo ra và tự tìm tòi nghiêncứu được điều này chứng tỏ học sinh đã trở thành nhân vật trung tâm trong quá trìnhdạy học

VI Điều kiện và khả năng áp dụng

1 Điều kiện áp dụng

Để áp dụng sáng kiến một cách hiệu quả, mỗi giáo viên cần chú ý đến một sốvấn đề sau:

- Căn cứ tình hình thực tế, hoàn cảnh, trình độ học sinh trong mỗi năm học, mỗilớp học để có phương pháp giảng dạy phù hợp

- Linh hoạt, đa dạng trong cách thức sử dụng các chủ đề dạy học tích hợp

- Giáo viên phải hướng dẫn học sinh sử dụng phương pháp học một cách hiệuquả, tránh mất nhiều thời gian của học sinh

Chúng tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật

và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật

3 Những khó khăn khi thực hiện sáng kiến

- Khả năng sắp xếp cũng như làm việc của một số thành viên trong nhóm chưacao

- Trong quá trình làm việc, tuy các em tự giác thực hiện song giáo viên vẫn phảinhắc nhở, đôn đốc học sinh mới hoàn thành nhiệm vụ

PHẦN III: KẾT LUẬN, KIÊN NGHỊ

I Kết luận:

- Phương pháp dạy học theo “Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại disản chùa Bái Đính - lớp học không gian mở” là một phương pháp dạy học tích cực cầnđược nhân rộng

- Mô hình dạy học trên, có tác dụng to lớn đối với việc nâng cao chất lượng bộmôn, tích hợp giáo dục tình yêu quê hương đất nước để học sinh xác định lí tưởng,mục tiêu xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp

- Học sinh là đối tượng tiếp thu kiến thức song khả năng tự học của các emchưa cao, vì vậy trong quá trình thực hiện cần theo dõi và nhắc nhở các em

- Thực tế hiện nay, không phải trường nào cũng mạnh dạn thực hiện phươngpháp mới này vì vẫn còn tư tưởng của một số giáo viên cho rằng kiến thức trọng tâmkhông nắm vững, vì vậy nhiệm vụ đặt ra là tổ chức thực hiện hợp lý có kế hoạch rõràng và cần có bài tổng kết kiến thức sau mỗi bài học

Với sáng kiến này, chúng tôi xin đưa ra một số hướng nghiên cứu tiếp theonhằm phát triển sáng kiến như sau:

- Khắc phục những khó khăn, những hạn chế của giải pháp cũ thường làm nhằmphát huy tối đa hiệu quả của giải pháp mới

- Áp dụng rộng rãi các giải pháp mới với nhiều lớp, nhiều trường và nhiều mức

độ học sinh khác nhau để thấy được tính khả thi của sáng kiến

II Kiến nghị

- Cần xây dựng nguồn kinh phí tăng cường cho hoạt động dạy học liên môn tíchhợp của giáo viên và học sinh

- Bản thân mỗi nhà trường, mỗi giáo viên cần mạnh dạn, chủ động, nêu cao tinhthần, trách nhiệm , tận dụng trang thiết bị dạy học hiện có để đổi mới dạy học; có sựchia sẻ, hợp tác trong quá trình làm việc để đạt hiệu quả cao nhất

Trên đây là nội dung sáng kiến chúng tôi đã thực hiện trong năm học 2016 –

2017 Chúng tôi hy vọng rằng sáng kiến sẽ giúp cho các giáo viên trong trường và cácgiáo viên trong tỉnh có thêm nguồn kiến thức phong phú và bổ ích về di sản Chùa BáiĐính của tỉnh Ninh Bình, giúp ích được phần nào cho các thầy cô giáo trong trường vàtrong tỉnh đổi mới phương pháp dạy học nhằm đáp ứng được mục tiêu giáo dục hiệnnay Trong thời gian có hạn, trong quá trình chúng tôi thực hiện sáng kiến chắc chắncòn những mặt hạn chế, thiếu sót Chúng tôi rất mong được sự góp ý chân thành củaquý thầy cô cùng bạn đọc, các em học sinh và Hội đồng Khoa học các cấp giúp đỡ đểsáng kiến này được hoàn thiện và có tính khả thi

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn!

Nhóm tác giả

PHỤ LỤC 2 CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Tiếng Anh, Ngữ Văn, Lịch sử và GDCD Lớp 10, 11, 12 - Sách giáo khoa

[2] Tiếng Anh, Ngữ Văn, Lịch sử và GDCD Lớp 10, 11, 12 - Sách giáo viên

[3] Nguyễn Đức Chỉnh (2009), “Đổi mới PP dạy - học các môn văn hóa Anh, Mỹ vàgiao thoa văn hóa thông qua PP dự án”, Tạp chí khoa học và công nghệ, ĐH Đà Nẵng– số 4 (33)

[4] TS.Nguyễn Thị Kim Hương, bài viết “Phương pháp dạy học (Project basedLearning)”

[5] Các bài viết trên Internet:

- baoninhbinh.org.vn

- https://sites.google.com/site/ /thong / ninh -binh

- https://thuvienbachkim.edu.vn

- https://www.moet.gov.vn

[6] Kế hoạch giáo dục năm học 2016 – 2017 của trường THPT Gia Viễn C và của các

tổ nhóm chuyên môn: Ngoại ngữ - Giáo dục công dân; Văn – Sử

[7] Hồ sơ dạy học theo chủ đề tích hợp của một số giáo viên trường THPT Gia Viễn C

PHỤ LỤC 3 TÓM TẮT DẠY HỌC VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC TẠI

DI SẢN CHÙA BÁI ĐÍNH- MÔ HÌNH LỚP HỌC KHÔNG GIAN MỞ, TRƯỜNG

THPT GIA VIỄN C

ĐÃ ÁP DỤNG TRONG NĂM HỌC 2016-2017

SẢN PHẨM CỦA

GIÁO VIÊN

TRƯỜNG THPT GIA VIỄN C

TỔ: VĂN – SỬ

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

KẾ HOẠCH THỰC HIỆN DẠY HỌC

“Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính

- Mô hình lớp học không gian mở”

Kính gửi: Ban giám hiệu trường THPT Gia viễn C

Thực hiện hướng dẫn số 938/SGDĐT-GDTrH của Sở GD&ĐT ngày 06/9/2014V/v sử dụng di sản văn hóa trong dạy học ở trường phổ thông

Căn cứ công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 08/10/2014 về việc hướng dẫnsinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá…;

Căn cứ Đề án “Xây dựng mô hình trường phổ thông đổi mới đồng bộ phươngpháp dạy học và kiểm tra đánh giá kết quả giáo dục giai đoạn 2012-2015” theo quyếtđịnh số 4763/QĐ-BGDĐT ngày 01/11/2012;

Căn cứ các văn bản hướng dẫn tổ chức Cuộc thi khoa học kĩ thuật, Cuộc thiLiên môn - Tích hợp;

Căn cứ vào các văn bản chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ năm học 2016-2017 của Bộ

1 Thông tin về nhóm tham gia

- Gồm 219 học sinh khối lớp 12, được chia làm bốn nhóm.

Nhóm thực hiện Trưởng nhóm Tên giáo viên phụ trách

Nhóm hợp tác số 1 Trần Thị Khánh Huyền,

12B1

Đinh Thị Kim DungĐT: 0973.622.412Email:kimdungdinh27@gmail.comNhóm hợp tác số 2 Nguyễn Thị Mến, 12B3 Phạm Thị Quyên

ĐT: 0983.860.069Email: phamquyen05@gmail.comNhóm hợp tác số 3 Nguyễn Thị Vân Anh, 12B4 Nguyễn Thị Thanh Hà

ĐT: 0946.291.143Email: hahaiquandang@gmail.comNhóm hợp tác số 4 Nguyễn Thị Hằng, 12B6 Phạm Văn Hiệu, Trần Văn Hanh

ĐT: 0973.301.579Email: pvhieu83@gmail.com

2 Thiết kế bài học

2.1 Mô tả ngắn gọn về bài học

Đây là bài học dạy học liên môn có hỗ trợ tích hợp các môn học (Ngữ văn, Lịch sử,

giáo dục công dân và tiếng Anh), lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Bài họcnày do nhóm giáo viên Ngữ văn Lịch sử, Giáo dục công dân và Tiếng Anh trường THPTGia Viễn C, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình và học sinh khối 12 thực hiện

Bài học sẽ được thực hiện trong thời gian từ 22/8/2016 đến 02/11/2016

2.2 Thời gian thực hiện (khoảng 02 tháng 10 ngày)

Sau khi thực hiện bài học học sinh sẽ hình thành được những năng lực sau:

- Năng hợp tác: Các em sẽ hình thành được kỹ năng làm việc theo nhóm, đoànkết, hợp tác giữa các thành viên trong nhóm và giữa các nhóm

- Năng lực giao tiếp: Giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp, ứng xử nhất là khi

đi phỏng vấn và trình bày trước mọi người

- Năng lực tự học: Qua bài họccác em sẽ phát triển được năng lực tự học tốthơn thông qua việc tự tìm tòi và lựa chọn các tài liệu phù hợp cho bài họchọc tập

- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề: Học sinh hình thành được năng lựcphân tích, tổng hợp các vấn đề từ đó đưa ra các cách giải quyết thích hợp cho từng vấnđề.

- Năng lực tính toán: Các em sẽ biết cách tra cứu thông tin và phân tích số liệu

từ đó biết cách quan sát, tư duy so sánh, phân tích tổng hợp số liệu

- Năng lực vận dụng kiến thức liên môn: Qua bài họchọc sinh biết vận dụng cáckiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn

2.4 Mục tiêu: Bài học hỗ trợ tích cực cho các môn như: Ngữ văn, Lịch sử, giáo dụccông dân và Tiếng Anh

bài văn nghị luận xã hội

Kỹ năng viết bài nghịluận xã hội

- Có ý thức bảo tồn di sản.Lớp 11: Phỏng vấn và

trả lời phỏng vấn

Kỹ năng giao tiếp, ứngxử; năng lực tư duy vàdiễn đạt

và các anh hùng dân tộccủa Gia viễn

Hiểu biết về các di tíchlịch sử tỉnh Ninh Bìnhnói chung và Huyện GiaViễn nói riêng

Các lễ hội của các di tíchlịch sử

Tự hào về truyền thốngđấu tranh dân tộc

Yêu quê hương đất nước;

- Có thái độ trân trọngnhững thành quả văn hóacủa dân tộc Cụ thể thời

Lý - Trần (thế kỷ X –XV)

vật thể và phi vật thể ởđịa phương.

3 Đối tượng dạy học

Tổng số học sinh tham gia: 219 học sinh lớp 12, trường THPT Gia Viễn C Tỉnh Ninh Bình

Học sinh theo học chương trình cơ bản Lực học của học sinh tương đối đồngđều, phần lớn các em thích tìm tòi, khám phá và yêu thích học môn Ngữ Văn nhưngcác em chưa được tham gia vào các bài học dạy học nào; chưa tự nghiên cứu, tìm hiểugắn liền kiến thức lí thuyết vào thực tiễn

4 Ý nghĩa của chủ đề

Việc vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn và dạyhọc theo bài học tích hợp đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai nhân rộng Bởidạy học tích hợp, liên môn là nguyên tắc dạy học tích cực để đổi mới dạy học tiến tớiđổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam, nhằm đáp ứng yêu cầu của mục tiêudạy học phát triển năng lực học sinh Góp phần đào tạo nguồn nhân lực có đủ trí tuệ, kĩnăng và nhân cách đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của thời đại mới - thời đại củahội nhập và phát triển

Bên cạnh đó Giáo dục di sản là một trong những phương pháp nhằm bảo tồn vàphát huy giá trị di sản văn hóa Việc sử dụng di sản văn hóa trong dạy học ở trườngphổ thông góp phần đổi mới dạy học theo hướng tích cực Qua đó, bài học trở nên sinhđộng, hấp dẫn và giúp học sinh hứng thú, tiếp thu bài tốt hơn Đặc biệt là hiện nay họcsinh đang thiếu sự trải nghiệm, thiếu kiến thức thực tế, vì vậy, mỗi di sản văn hóa làmột cơ hội để giáo dục thế hệ trẻ, là một sợi dây gắn kết trách nhiệm và tình cảm củanhà trường với gia đình và xã hội Bài học này có ý nghĩa to lớn đối với cả giáo viên,học sinh và thực tiễn đời sống xã hội

* Đối với giáo viên:

Bài học được xây dựng dựa trên hệ thống dữ liệu là kết quả quá trình tương táctrực tiếp với các đối tượng nghiên cứu, kết quả điều tra, các chuyên đề phỏng vấn, cáctài liệu liên quan Bởi vậy, về một khía cạnh nào đó bài học này đã phác họa chi tiết vềhình thức dạy học môn Ngữ Văn theo phương pháp chủ đề Đây cũng là cơ sở, là tiền

đề để cho chúng tôi, cho các đồng nghiệp khác có thể vận dụng một cách sáng tạo hơntrong quá trình dạy học môn Ngữ văn.

Bài học giúp giáo viên có kiến thức sâu rộng và thực tế hơn về môn học,khuyến khích giáo viên không ngừng học hỏi, tìm tòi các kiến thức của nhiều môn học

để làm cho giờ dạy được sinh động hơn

Thông qua chủ đề, giáo viên có cái nhìn từ nhiều khía cạnh, nhiều phương diện

từ đó có phương pháp dạy học phù hợp cho môn học và giúp giáo viên các bộ môn cóthể trao đổi kinh nghiệm, kiến thức và phương pháp giảng dạy

* Đối với học sinh:

Bài học này giúp các em học sinh có cơ hội được vận dụng kiến thức đã họctrong nhà trường vào cuộc sống thực tế; được rèn luyện kĩ năng hoạt động nhóm, hoạtđộng xã hội, kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin và các phương tiện kĩ thuật mới.Qua đó các em biết thiết kế và tổ chức học tập Thông qua bài học các em hiểu thêm

về Di sản từ đó giúp các em có được ý thức trách nhiệm hơn nữa trong việc bảo tồn Disản và từ đó các em sẽ là những tuyên truyền viên xuất sắc cho mọi người xung quanh

về ý thức cần thiết phải bảo tồn di sản

Thông qua chủ đề, các em có cơ hội nâng cao khả năng giao tiếp, thuyết trìnhtrước đám đông, thể hiện năng lực cá nhân

Học sinh có điều kiện hiểu biết, vận dụng kiến thức của một số môn học: Giáodục công dân, Ngữ văn, Lịch sử và môn tiếng Anh vào thực tiễn

5 Thiết bị dạy học, học liệu

5.1 Thiết bị, đồ dùng dạy học

- Máy tính kết nối Internet, Máy ảnh kĩ thuật số; Ti vi; Máy quay phim; Giấy A0;Bảng phụ; Bút dạ; Máy chiếu

5.2 Công nghệ, phần mềm

- Cơ sở dữ liệu, ấn phẩm, đa phương tiện, trình duyệt Web

- Các phần mềm: Word, Excel, Powerpoint, mindmap …

- Các ứng dụng CNTT trong việc dạy, học: Khai thác tài liệu qua các trang:

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

- “Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính – Môhình lớp học không gian mở” sẽ được thực hiện trong thời gian từ 22/8/2016 đến02/11/2016

- Địa điểm thực hiện tại trường THPT Gia Viễn C và Hội trường Khách sạn BáiĐính, Chùa Bái Đính, tỉnh Ninh Bình

6.1 Trước khi bắt đầu “Vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học tại di sản Chùa Bái Đính - Mô hình lớp học không gian mở”