Khi xã hội có sự phân chia giai cấp và cùng với nó là sự xuất hiện nhà nước, thì Chính trị cũng ra đời. Chính trị là một trong những lĩnh vực cơ bản của một xã hội có giai cấp (kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội). Đây cũng là lĩnh vực đa dạng và phức tạp bao gồm rất nhiều quan hệ, khía cạnh khác nhau, thậm chí đối lập nhau. Nó có vị trí đặc biệt trong đời sống xã hội và do vậy việc làm sáng tỏ bản chất của Chính trị được nhiều người quan tâm từ lâu. Tuy nhiên, vấn đề Chính trị trước đây có khi chỉ được hiểu trong giới hạn của vấn đề bản chất giai cấp, hoặc được hiểu một cách thiển cận đó là “thủ đoạn” trong quan hệ quyền lực (tuyệt đối hóa mặt này hoặc mặt kia); mà ít đi sâu tìm hiểu các quan hệ phong phú, đa dạng khác của đời sống chính trị.
Trang 1HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ
-Khi xã hội có sự phân chia giai cấp và cùng với nó là sự xuất hiện nhà nước, thì Chính trị cũng ra đời Chính trị
là một trong những lĩnh vực cơ bản của một xã hội có giai cấp (kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội) Đây cũng là lĩnh vực
đa dạng và phức tạp bao gồm rất nhiều quan hệ, khía cạnh khác nhau, thậm chí đối lập nhau Nó có vị trí đặc biệt trong đời sống xã hội và do vậy việc làm sáng tỏ bản chất của Chính trị được nhiều người quan tâm từ lâu
-Tuy nhiên, vấn đề Chính trị trước đây có khi chỉ được hiểu trong giới hạn của vấn đề bản chất giai cấp, hoặc được hiểu một cách thiển cận đó là “thủ đoạn” trong quan hệ quyền lực (tuyệt đối hóa mặt này hoặc mặt kia); mà ít đi sâu
tìm hiểu các quan hệ phong phú, đa dạng khác của đời sống chính trị
I CHÍNH TRỊ LÀ GÌ?
Chính trị là khách thể nghiên cứu của Chính trị học Tuy nhiên Chính trị cũng là khách thể nghiên cứu của nhiều
môn khoa học khác (các Khoa học chính trị) Do vậy để làm rõ đối tượng nghiên cứu của Chính trị học là gì, trước hết phải làm
rõ bản chất của vấn đề Chính trị
+ Chính trị là gì?
Chính trị trong đời sống xã hội là lĩnh vực tương đối rộng lớn và phức tạp Chính trị nguyên gốc tiếng Latinh là
POLITIC (nghệ thuật quản lý) Hiện nay có nhiều góc độ để xem xét vấn đề Chính trị: Chính trị được xem là quan hệ giữa các
giai cấp và đấu tranh giai cấp; đồng thời phải thấy rằng, chính trị trong xã hội đương đại - xã hội dân chủ còn là quan hệ giữa các cộng đồng (các nhóm lợi ích, các lực lượng xã hội, các công dân) với nhà nước Chính trị trong ý nghĩa đó là quá trình đấu tranh để xác lập các thể chế, thiết chế quyền lực nhà nước hợp lý, có hiệu quả vì sự ổn định và phát triển xã hội;
là hoạt động của các chính đảng, các tổ chức đại diện nhóm lợi ích xã hội trong việc giành, chia sẻ (gây áp lực) và thực thi quyền lực nhà nước vì lợi ích khách của các lực lượng chính trị, của các cộng đồng công dân Ở khía cạnh khác; Chính trị có khi được xem là “biểu hiện tập trung của kinh tế” và “Chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so với Kinh tế”…
Tóm lại: Chủ nghĩa Mác - Lênin trong quan niệm của mình coi Chính tri - xét đến cùng - là quan hệ về lợi ích giữa
những nhóm xã hội lớn mà trước hết là quan hệ giai cấp, dân tộc, quốc gia Thực chất của các quan hệ chính trị (quan hệ giai cấp, dân tộc, quốc gia) là giải quyết các quan hệ về quyền lực để đi đến các mục tiêu lợi ích kinh tế Do đó trung tâm của các
quan hệ chính trị; là công việc của nhà nước là việc giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước; là việc xác định hình thức, nhiệm
vụ, nội dung và cơ chế hoạt động của nhà nước đối với toàn bộ đời sống xã hội.
- Sự vận động của đời sống chính trị là sự tác động qua lại của nhiều mối quan hệ rất phức tạp, khi nổi lên mối quan hệ này, lúc lại nổi lên mối quan hệ khác Tuy nhiên, sự vận động ấy dù phức tạp đến đâu, xét về nguồn gốc sâu xa
vẫn là sự phản ánh lợi ích của giai cấp này hay lợi ích của giai cấp khác Chính trị tuy có không gian nhiều chiều, thời
gian nhiều vẻ, nhưng cái gốc vẫn là sự phản ánh lợi ích của các giai cấp, lợi ích của các nhà nước Từ các quan niệm như thế, ta thấy rằng có thể tiếp cận nghiên cứu (xem xét cấu trúc) Chính trị theo nhiều lát cắt, nhiều cấp độ khác nhau:
-Xem Chính trị là một quan hệ xã hội đặc biệt: Đó là quan hệ giữa các chủ thể chính trị có lợi ích khác nhau
trong việc sử dụng quyền lực nhà nước Đó là quan hệ giữa các giai cấp, đảng phái chính trị, giữa các quốc gia dân tộc, giữa công dân với nhà nước
-Xem chính trị là một hình thức hoạt động xã hội đặc thù: Đó là hoạt động của các lực lượng xã hội nhằm giải quyết
mâu thuẫn về lợi ích giữa các lực lượng đó; nhằm theo đuổi mục đích giành, giữ, thực thi quyền lực nhà nước (hay chí ít
là gây áp lực đối với quyền lực nhà nước)
Vấn đề HTCT có thể tiếp cận dưới các góc độ:Tiếp cận dưới góc độ Thể chế (có thể xem HTCT là tập hợp các thể chế cơ bản); Tiếp cận HTCT dưới góc độ dước góc độ các hành vi thể chế và định hướng; HTCT với tư cách là một bộ phận của KTTT; hoặc HTCT bao gồm hệ thống các thể chế, các quan hệ các chuẩn mực, vai trò, nguyên tắc (cơ chế vận hành của
hệ thống đó)
Trong đó cách tiếp cận HTCT bao gồm hệ thống các thể chế, các quan hệ các chuẩn mực, vai trò, nguyên tắc (cơ chế vận hành của hệ thống đó) là cách tiếp cận hoàn chỉnh nhất: Với phương pháp hệ thống cấu trúc hệ thống, có thể xem
Trang 2Chính trị là một hệ thống có tính chỉnh thể có nhiều thành tố; Có thể xem HTCT như là sự xác lập một hệ thống phân bổ các giá trị xã hội (trước hết là lợi ích chính trị); Tổng hợp các phương thức để thực thi QLCT, QLNN
Từ những cách tiếp cận trên có thể xem HTCT là tổ hợp có tính chỉnh thể gồm các TCCT (NN, Đảng chính trị, các phong trào xã hội, hệ thống bầu cử ) được xây dựng trên các quyền và các chuẩn mực nhất định phân bổ theo cấu trúc chức năng nhất định, vận hành theo những cơ chế và nguyên tắc cụ thể nhằm thực thi quyền lực của các chủ thể (trước hết là giai cấp, lực lượng cầm quyền)
Về Cấu trúc của HTCT: Có thể xem xét cấu trúc của HTCT từ tiểu hệ thống thể chế, thiết chế hoặc từ tiểu hệ thống các quan hệ chính trị:
Từ tiểu hệ thống thể chế, thiết chế có thể thấy cấu trúc của nó bao gồm Đảng chính trị, Nhà nước (Cơ quan Lập
pháp, Hành pháp, Tư pháp), Các phong trào xã hội, Các nhóm vận động hành lang, Các nhóm lợi ích, Các thể chế tôn giáo, Hệ thống các phương tiện thông tin đại chúng, Hệ thống bầu cử… Trong tiểu hệ thống này thì các thiết chế chính trị
là khung sườn, cốt lõi của HTCT; Nhà nước đóng vai trò trung tâm; các Đảng chính trị có chức năng tham gia cơ cấu quyền lực và đặt ra mục tiêu giành chính quyền; các tổ chức CT-XH có chức năng tác động vào Nhà nước bằng cách gây ảnh hưởng, áp lực thông qua dư luận và thể chế bầu cử là thể chế quan trọng để hình thành nhà nước dân chủ
Từ tiểu hệ thống các quan hệ chính trị thì cấu trúc của nó biểu hiện quan hệ giữa chủ thể quyền lực và người
được ủy quyền; quan hệ chiều ngang (quan hệ giữa các nhánh quyền lực) trong bộ máy Đảng, Nhà nước, tổ chức CT-XH; quan hệ trên dưới theo chiều dọc (Liêng bang – Bang; …); quan hệ chính trị quốc tế Trong tiểu hệ thống này thì các
quan hệ là nội dung phản ánh mối liên kết các thiết chế trong HTCT; là hệ thống “vô hình” nhưng có vai trò quan trọng; các quan hệ là duy trì sự vận hành giữa các bộ phận của HTCT theo những chức năng nhất định
Các nguyên tắc vận hành của HTCT: Nguyên tắc xuất phát là chủ quyền thuộc về nhân dân; để vận hành QL phải
có ủy quyền (có điều kiện, có thời hạn); nguyên tắc dân chủ (hay tập trung dân chủ); nguyên tắc kiểm soát QLCT, QLNN; nguyên tắc kiềm chế và đối trọng
Tóm lại: HTCT là một kiểu tổ chức và vận hành của đời sống xã hội và mang tính phổ biến Ngoài ra HTCT còn mang những giá trị đặc thù; Do đó, cần vận dụng những giá trị phổ biến vào điều kiện đặc thù để đổi mới và hoàn thiện HTCT
Đặc điểm HTCT nước ta: Do 1 Đảng cộng sản duy nhất lãnh đạo (hệ thống nhất nguyên) HTCT của chúng ta chịu ảnh hưởng của mô hình Xôviết (HTCT đồng nhất với HTCC) , nhưng đang trong quá trình đổi mới Trong HTCT hệ thống Hành chính của ta còn non trẻ
Cấu trúc của HTCT nước ta: Đảng cộng sản VN là hạt nhân lãnh đạo HTCT Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam là trụ cột của HTCT Mặt trận Tổ quốc và Các tổ chức chính trị - xã hội khác là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân Những nguyên tắc đổi mới HTCT ở nước ta: Đổi mới nhằm ổn định chính trị và phát triển kinh tế - xã hội Đổi mới là nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng Đổi mới theo định hướng Xây dựng NNPQ của dân, do dân, vì dân Đổi mới nhằm đảm bảo QLNN thuộc về nhân dân
Phương châm đổi mới HTCT ở nước ta : Đổi mới chính trị đồng thời với đổi mới kinh tế, trong đó phát triển kinh tế là trọng tâm, xây dựng Đảng là then chốt Tiến hành thận trọng, có bước đi vững chắc Phải độc lập sáng tạo, vận dụng các nước đi trước, nhưng không rập khuôn máy móc
II ĐỔI MỚI HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ:
*Trong thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta, toàn bộ quyền lực thuộc về nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng
-Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành của giai cấp
công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc, theo chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội Mục tiêu của Đảng, của cách mạng là giải phóng con người, mang lại hạnh phúc thực sự cho nhân dân và “ngoài lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dân tộc, Đảng không có lợi ích nào khác” Mọi đường lối, chủ trương của Đảng đều là kết quả phản ánh khái quát nhu cầu, lợi ích chính đáng của nhân dân
-Nhà nước là công cụ để thể chế hóa và thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân lao động, đồng thời thông qua
nhà nước và nhân dân lao động được tổ chức lại để có được sức mạnh nhằm thực hiện vai trò là chủ thể đích thực của xã hội Đối tượng mà quyền lực chính trị hướng tới trong nhà nước ta là sự áp đặt ý chí của nhân dân vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, cho một chế độ xã hội mà ở đó “Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”
Trang 3“Nước ta là một nước dân chủ, bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền lực đều là của dân, chính quyền từ xã đến chính phủ trung ương đều do dân cư ra” là tư tưởng được Hồ Chủ tịch đề cập khi nói đến vai trò chủ thể của nhân dân đối với quyền lực nhà nước Các cơ quan và cán bộ nhà nước tự nó không có quyền mà chỉ được ủy quyền từ dân Là một nhà nước của dân; nhân dân là người có quyền tối cao trong việc tham gia vào công việc quản lý của Nhà nước; có quyền giám sát, phê phán, bãi miễn cán bộ nhà nước nếu họ tỏ ra không xứng đáng với sự tín nhiệm của nhân dân Là một nhà nước của dân, nhà nước đó phải có trách nhiệm phục vụ nhân dân, đem lại quyền lợi cho nhân dân, khơi dậy động lực sáng tạo cho mọi cá nhân công dân Nghĩa là mọi việc phải xuất phát từ lợi ích, từ ý chí nguyện vọng của dân; mọi quyết định quan trọng đều cần phải có phán quyết của dân và ý nguyện đó phải được thể chế hóa, hiện thực hóa bằng một cơ chế hoàn thiện, những biện pháp có tính khả thi
-Các đoàn thể chính trị - chính trị của nhân dân là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, là nơi đại diện cho
ý chí đại đoàn kết và nguyện vọng chân chính của nhân dân; là tổ chức có vai trò trong việc phối hợp với chính quyền trong việc chăm lo, bảo vệ các lợi ích, các nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp của nhân dân Nó có vị trí to lớn trong việc nâng cao quyền lực của nhân dân và củng cố cơ sở chính trị - xã hội của Đảng ta; nó góp phần vào việc tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia kiểm tra giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước, tuyên truyền giáo dục nhân dân xây dựng và bảo vệ tổ quốc Nói tóm lại nhà nước và các đoàn thể xã hội - chính trị là những tổ chức mà qua đó nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình đối với toàn xã hội và đó là những công cụ quyền lực của nhân dân Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: ”Chính sách của Đảng và Chính phủ là phải hết sức chăm lo đến đời sống nhân dân Nếu dân đói, Đảng và Chính phủ có lỗi Nếu dân rét, Đảng và Chính phủ có lỗi Nếu dân ốm, Đảng và Chính phủ có lỗi”,
“Nhiệm vụ của chính quyền và đoàn thể ta là phụng sự nhân dân việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân ta phải hết sức tránh”
*Quyền làm chủ của nhân dân lao động trong thời kỳ quá độ lên CNXH được thực hiện thông qua một hệ thống
tổ chức quyền lực chính trị nhất định Hệ thống tổ chức quyền lực chính trị đó bao gồm các chủ thể cơ bản là Đảng chính trị, Nhà nước và các tổ chức chính trị -xã hội Tổng thể các tổ chức trong hệ thống đó được gọi là Hệ thống chính
trị Hệ thống chính trị XHCN là hệ thống tổ chức bao gồm Đảng cộng sản, Nhà nước XHCN, và các tổ chức chính trị -xã hội hoạt động theo một cơ chế nhất định dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản nhằm thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân lao động để xây dựng CNXH Hiệu quả của việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân lao động phụ thuộc vào sự hoàn thiện của các nhân tố trong cấu trúc nêu trên và phụ thuộc vào tính đồng bộ trong mối quan hệ qua lại của các nhân tố đó trong khi vận hành Do đó thực chất của việc đổi mới và kiện toàn hệ thống chính trị, thực hiện đúng cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân lao động làm chủ dựa trên cơ sở khối liên minh công - nông - trí thức
là nhằm thực hiện dân chủ XHCN
*Một số giải pháp cơ bản nhằm đảm bảo quyền lực thuộc về nhân dân trong thời kỳ quá độ lên CNXH.
a Đối với Đảng:
Để xứng đáng là đội tiên phong chính trị của giai cấp, của dân tộc cả về trí tuệ và năng lực đòi hỏi Đảng phải thường xuyên nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ và chất lượng công tác lý luận của Đảng để hoạch định được những quyết sách chính trị đúng đắn, khoa học Các quyết sách chính trị đó phải phản ánh đúng quy luật khách quan và yêu cầu của thực tiễn, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân, chỉ ra được phương hướng và giải pháp cơ bản của cách mạng; trên cơ sở đó tập hợp, tổ chức, động viên quần chúng thực hiện một cách có hiệu quả
Thường xuyên coi trọng việc xây dựng, củng cố Đảng về tổ chức; đảm bảo nội bộ luôn luôn đoàn kết thống nhất, có sức chiến đấu cao, thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ Thường xuyên chăm lo công tác cán bộ, đổi mới tư duy trong công tác cán bộ; làm tốt hơn nữa công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng cán bộ Xây dựng đội ngũ cán bộ đảng, công chức nhà nước thật sự trong sạch, có đủ đức - tài theo hướng đề cao các yêu cầu về lập trường chính trị, tinh thần trách nhiệm cao trong công tác, có thái độ tôn trọng luật pháp và thực sự “cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư”, một lòng, một dạ phục vụ nhân dân
Thường xuyên củng cố và tăng cường mối liên hệ chặt chẽ với nhân dân, kiên quyết chống quan liêu và xa rời quần chúng - đó là quy luật tồn tại, phát triển và hoạt động của Đảng, là nhân tố tạo ra sức mạnh của Đảng Đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước: Đảng phải tập trung lãnh đạo Nhà nước xây dựng được một Nhà nước pháp quyền XHCN của dân, do dân, vì dân; lãnh đạo xây dựng hệ thống luật pháp hoàn chỉnh, đồng bộ, thể hiện ý chí của giai cấp công nhân
và nhân dân lao động; thể chế hóa đúng đắn và kịp thời đường lối của Đảng và tăng cường pháp chế XHCN.Đảng phải luôn luôn dựa vào và phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội Đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của các tổ chức này; khắc phục tình trạng hành chính hóa; vận động và tổ chức nhân dân tham gia xây dựng, củng cố bộ máy Nhà nước, tham gia các công việc và giám sát, kiểm tra hoạt động của Nhà nước và các cán bộ công chức hoạt động trong cơ quan nhà nước; đấu tranh ngăn ngừa và khắc phục tệ quan liêu, tham nhũng, cùng các biểu hiện tiêu cực khác
Trang 4Không ngừng nâng cao trình độ dân trí - đặc biệt là trình độ văn hóa pháp lý, văn hóa dân chủ, văn hóa chính trị cho nhân dân lao động - nhằm làm cho nhân dân lao động hiểu biết và sử dụng quyền dân chủ, thực hành dân chủ một cách đúng đắn
Để xứng đáng là đội tiên phong chính trị của giai cấp, của dân tộc cả về trí tuệ và năng lực đòi hỏi Đảng phải thường xuyên nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ và chất lượng công tác lý luận của Đảng để hoạch định được những Quyết sách chính trị đúng đắn, khoa học Các Quyết sách chính trị đó phải phản ánh đúng quy luật khách quan và yêu cầu của thực tiễn, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân, chỉ ra được phương hướng và giải pháp cơ bản của cách mạng; trên cơ sở đó tập hợp, tổ chức, động viên quần chúng thực hiện một cách có hiệu quả
b Đối với Nhà nước: Tiến hành cải cách đồng bộ đối với các cơ quan trong bộ máy Nhà nước Cụ thể là: +Đối với
cơ quan Quốc hội : Cần đổi mới quy trình chuẩn bị và thông qua các dự án luật tại các kì họp Quốc hội; xây dựng luật về
hoạt động giám sát của Quốc hội, xác định rõ cơ chế giám sát đối với Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao; từng bước phát triển tỷ lệ đại biểu quốc hội chuyên trách; coi trọng việc lấy ý kiến nhân dân trong quá
trình xây dựng pháp luật và chuẩn bị những quyết sách của Quốc hội Trên cơ sở đổi mới Quốc hội mà kiện toàn, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động các cấp Hội đồng nhân dân +Đối với Chính phủ và hệ thống các cơ quan Hành pháp: Phải tiến hành cải cách hành chính một cách đồng bộ ở các phương diện thể chế, tổ chức bộ máy, cán bộ công chức, tài chính công Trong cải cách thể chế hành chính cần bãi bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, phiền phức nhũng nhiễu; đổi mới việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và thi hành pháp luật Cải cách bộ máy hành chính trước hết là bố
trí lại cơ cấu, tổ chức Chính phủ cho tinh gọn, năng động và quản lý vĩ mô có hiệu quả hơn Điều chỉnh cơ cấu các Bộ, Ngành, Ủy ban nhân dân các cấp theo hướng gọn nhẹ, năng động, hiệu quả trong thực thi pháp luật chính sách, kế hoạch
nhằm phục vụ phát triển kinh tế -xã hội trên cả nước Đổi mới và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức nhà nước trước hết là nâng cao chất lượng đào tạo, đào tạo lại cán bộ công chức theo yêu cầu mới của cải cách nhà nước Đồng thời đổi mới việc quản lý đánh giá, sử dụng, đãi ngộ cán bộ công chức.+Tiếp tục cải cách tổ chức, nâng cao chất lượng và hoạt động của các cơ quan Tư pháp: Nâng cao tinh thần trách nhiệm của cơ quan và cán bộ Tư pháp trong công tác điều tra, bắt, giam, giữ, truy tố, xét xử, thi hành án, không để xảy ra những trường hợp oan, sai Đối với Viện kiểm sát nhân dân cần tập trung thực hiện tốt chức năng công tố và kiểm sóat hoạt động tư pháp Đối với Tòa án nhân dân cần sắp
xếp lại và phân định hợp lý thẩm quyền của Tòa án các cấp Đối với cơ quan điều tra và cơ quan thi hành án cần được tổ chức lại theo hướng gọn đầu mối Chú ý đến việc xây dựng đội ngũ thẩm phán, thư ký tòa án, điều tra viên, kiểm sát viên, chấp hành viên, công chức viên, giám định viên, luật sư có phẩm chất chính trị và đạo đức, chí công, vô tư có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng
c Đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân: Do
tính quần chúng rộng rãi nên phương châm, phương pháp hoạt động của các tổ chức này thể hiện ở tính tự nguyện, dân chủ, hiệp thương, phối hợp hành động, cùng có lợi trong một mục tiêu chung Các tổ chức này cần quán triệt chức năng, nhiệm vụ cơ bản của mình trong quá trình đổi mới, cải cách là: vừa bảo vệ lợi ích chính đáng của các thành viên; vừa tổng hợp, vận động đoàn kết giúp nhau chấp hành tốt đường lối của Đảng, luật pháp và chính sách của Nhà nước vì lợi
ích của mình và của toàn dân tộc Tăng cường những hoạt động có tính phản biện xã hội đối với các QSCT của Đảng và
Nhà nước
Bên cạnh đó cần xây dựng những thiết chế cụ thể để bảo đảm cho nhân dân trực tiếp bày tỏ ý kiến và nguyện vọng của mình trong việc đấu tranh bảo vệ các quyền lợi ích hợp pháp của chính bản thân họ, trong việc tham gia xây dựng, quản lý nhà nước và xã hội Cần tiếp tục thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; khắc phục tệ nạn quan liêu, tham nhũng, mất dân chủ, gây phiền hà cho nhân dân; chủ động giải quyết kịp thời các khiếu kiện của dân; đặc biệt cần sớm
nghiên cứu và ban hành Luật trưng cầu dân ý.