Bài 21. Một số ứng dụng của sự nở vì nhiệt

Trả lời câu hỏi: C1: Có hiện tượng gì xảy ra đối với thanh thép khi nó nóng lên ?C1: Thanh thép nở ra dài ra C2: Hiện tượng xảy ra với chốt ngang chứng tỏ điều gì ?C2: Khi dãn nở vì nh

I Lực xuất hiện trong sự co dãn vì nhiệt:

1 Quan sát thí nghiệm:

2 Trả lời câu hỏi:

C1: Có hiện tượng gì xảy ra đối với thanh thép khi nó nóng lên ?C1: Thanh thép nở ra (dài ra )

C2: Hiện tượng xảy ra với chốt ngang chứng tỏ điều gì ?C2: Khi dãn nở vì nhiệt ,nếu bị ngăn cản thanh thép có thể gây ra lực rất lớn.

C3: Bố trí thí nghiệm như hình vẽ ,rồi đốt nóng thanh thép Sau đó vặn ốc để xiết chặt thanh thép lại Nếu dùng một khăn tẩm nước lạnh phủ lên thanh thép thì chôt ngang cũng

bị gãy Từ đó rút ra kết luận gì ?

C3: Khi co lại vì nhiệt ,nếu bị ngăn cản thanh thép có thể gây ra lực rất lớn.

C3: Khi co lại vì nhiệt ,nếu bị ngăn cản thanh thép có thể gây ra lực rất lớn.

2 Rút ra kết luận:

C4: Chọn từ thích hợp trong khung để điền vào chỗ trống của các

câu sau:

a) Khi thanh thép (1)………vì nhiệt nó gây ra (2)……… Rất lớn.

b) Khi thanh thép co lại(3)……… nó cũng gây ra (4)……… rất

lớn

- lực

- vì nhiệt

- nở ra

nở ra lực

vì nhiệt lực

4 Vận dụng:

C5: Hình 21.2 là ảnh chụp chỗ tiếp nối hai đầu thanh ray xe lửa Em có nhận xét gì? Tại sao người ta phải làm như thế?

C5: Có để một khe hở Khi trời nóng, đường ray dài ra do đó nếu không để khe hở, sự

nở vì nhiệt của đường ray bị ngăn cản, gây ra lực rất lớn làm cong đường ray.

Chỗ đường ray bị cong lên

do chỗ tiếp nối 2 thanh ray không có khe hở

C6: Hình 21.3 vẽ gối đỡ ở hai đầu cầu của một số cầu thép Hai gối đỡ có cấu tạo

giống nhau không? Tại sao một gối đỡ phải đặt trên các con lăn?

C6: Không giống nhau Một đầu được đặt lên gối các con lăn, tạo điều kiện cho cầu dài ra khi nóng lên mà không bị ngăn cản.

- Có khoảng cách giữa các nhịp cầu

Tiết 24: Bài 21: MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA SỰ NỞ VÌ NHIỆT.

I Lực xuất hiện trong sự co dãn vì nhiệt:

1 Quan sát thí nghiệm:

2 Trả lời câu hỏi:

C1: Thanh thép nở ra (dài ra )

C2: Khi dãn nở vì nhiệt ,nếu bị ngăn cản thanh thép có thể gây ra lực

rất lớn.

C3: Khi co lại vì nhiệt ,nếu bị ngăn cản thanh thép có thể gây ra lực

rất lớn.

3 Rút ra kết luận:

C4: (1): nở ra ; (2) : lực ; (3): vì nhiệt ; (4): lực

4 Vận dụng:

C5: Có để một khe hở Khi trời nóng ,đường ray dài ra do đó nếu không để khe

hở ,sự nở vì nhiệt của đường ray bị ngăn cản ,gây ra lực rất lớn làm cong

đường ray.

II Băng kép:

1 Quan sát thí nghiệm:

C7: Đồng và Thép nở vì nhiệt như

nhau hay khác nhau?

C7: Khác nhau

C8: Khi bị hơ nóng ,băng kép luôn

luôn cong về phía thanh nào?Tại

sao

C8: Cong về phía thanh đồng Do đồng dãn nở vì nhiệt nhiều hơn thép nên thanh đồng dài hơn và nằm phía ngoài vòng cung

C9: Băng kép đang thẳng Nếu làm cho lạnh đi thì

nó có bị cong không ? Nếu có ,thì cong về phía thanh thép hay thanh đồng? Tại sao ?

C9: Có và cong về phía thanh thép Do đồng co lại

vì nhiệt nhiều hơn thép nên thanh đồng ngắn hơn,thanh thép dài hơn và nằm phía ngoài vòng cung

3 Vận dụng:

C10: Tại sao Bàn là điện lại tự động tắt khi đã đủ nóng?Thanh đồng của Băng kép ở thiết bị đóng ngắt của bàn là này nắm ở phía trên hay dưới?

Chốt

Băng kép Tiếp điểm

Tiếp điểm

Lá đồng

Lá thép

Băng kép Đèn báo điện

Đèn báo điện

Lá đồng

Lá thép

C10: Khi đủ nóng, băng kép cong lại về phía thanh đồng làm ngắt mạch điện Thanh đồng nằm trên.

T ại sao mái tôn lại có hình lượn sóng?

• Sự co dãn vì nhiệt khi bị ngăn cản có thể gây ra

những lực rất lớn.

• Băng kép khi bị đốt nóng hoặc làm lạnh đều cong lại Người ta ứng dụng tính chất này của Băng kép vào việc đóng –ngắt Tự động mạch điện

Ghi nhớ:

- Các ống kim loại dẫn hơi nóng hoặc nước nóng phải có đoạn uốn cong

Để khi ống bị nở dài thì đoạn cong này chỉ biến dạng mà không bị gãy.

Trong thực tế sự nở vì nhiệt của chất rắn có rất nhiều ứng dụng trong đời sống

và kĩ thuật.

Ứng dụng trong

lắp đặt đường ray

Ứng dụng trong

xây dựng cầu

Ứng dụng trong

thiết bị điện tự động

Các nha sĩ khuyên không nên ăn thức

ăn quá nóng.Vì sao ?

Vì men răng dễ bị rạn nứt.

Vì sao bóng đèn điện tròn đang sáng, nếu

bị nước mưa hắt vào thì dễ bị vỡ ngay?

Vì bóng đang dãn nở, gặp lạnh co lại đột ngột nên bị vỡ.

Vì sao khi đỗ nước nóng vào cốc thủy tinh

dày thì cốc dễ bị vỡ ?

Do cốc dãn nở không đều ở mặt trong và mặt

ngoài

Tại sao khi lợp nhà bằng tôn người ta chỉ đóng đinh ở một đầu còn đầu kia phải để tự do?

Để tôn khi gặp nóng dãn nỡ sẽ không

bị vênh.

SỰ NỞ VÌ NHIỆT CỦA VẬT RẮN

VẬT LÍ - THẾ GIỚI QUANH TA

6 5

Tại sao khi đặt đường ray xe lửa, người

ta không đặt các thanh ray sát khít nhau, mà phải để có khe hở giữa chúng?

Để khi gặp nóng các đường ray có khoảng trống dãn nở, làm đường ray không bị cong lên, dễ gây ra tai nạn.

Tại sao khi xây đúc nhà lớn người ta

phải dùng thép và bê tông (hỗn hợp

gồm xi măng, cát - sỏi, nước)?

Vì thép và bê tông nở vì nhiệt gần như

nhau, nên làm cho nhà đúc sẽ bền vững