SKKN RÈN PHÁT ÂM TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 3

Đối với học sinh tiểu học, đọc tiếng Việt cho chuẩn xác, diễn cảm đã là một vấn đề không dễ, vì thế việc đọc, nói tiếng Anh lại càng trở nên nan giải.. Từ đó, tôi nhận thấy cần thiết phả

A ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do chọn đề tài:

Tiếng Anh là một ngôn ngữ quốc tế, có vai trò quan trọng trong các lĩnh

vực ngoại giao, kinh tế, thương mại, khoa học và công nghệ Chủ trương mở cửa

và hội nhập của nước ta đã tạo ra nhu cầu sử dụng ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh ngày càng cao đối với mọi đối tượng trong xã hội

Chính vì vậy môn tiếng Anh đã được đưa vào chương trình giáo dục tiểu học, bước đầu giúp các em làm quen với ngôn ngữ này, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tự học, tìm hiểu khoa học kỹ thuật hiện đại và kho tàng văn hóa phong phú của thế giới

Tuy nhiên việc học tiếng Anh ở các trường tiểu học nói chung và trường Tiểu học Diên Đồng nói riêng còn gặp nhiều khó khăn Riêng ở trường Tiểu học Diên Đồng, tiếng Anh mới được đưa vào chương trình từ năm học 2012 – 2013 nên hoàn toàn mới lạ đối với các em Hơn nữa đa số học sinh là con nhà nông thôn, địa phương lại là khu vực xa trung tâm huyện nên các em không có nhiều

cơ hội tiếp xúc với tiếng Anh Đối với học sinh tiểu học, đọc tiếng Việt cho chuẩn xác, diễn cảm đã là một vấn đề không dễ, vì thế việc đọc, nói tiếng Anh lại càng trở nên nan giải Trong việc học bất cứ ngôn ngữ nào, phát âm chuẩn xác luôn là yêu cầu hàng đầu Phát âm đúng sẽ giúp các em viết đúng chính tả, phát triển kỹ năng nghe và giúp các em tự tin khi giao tiếp

Từ đó, tôi nhận thấy cần thiết phải có biện pháp giúp học sinh phát âm tốt tiếng Anh, làm cơ sở cho việc phát triển các kỹ năng khác của môn học Vì vậy,

tôi mạnh dạn đề xuất: “Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 3 trường Tiểu học Diên Đồng phát âm tốt tiếng Anh” với mong muốn được trao đổi kinh

nghiệm dạy tiếng Anh với các anh chị đồng nghiệp để tìm ra biện pháp giúp học sinh phát âm tốt tiếng Anh hơn

II Mục đích nghiên cứu:

Nhằm giúp các em học sinh hiểu thêm về các qui tắc phát âm trong tiếng Anh và đặc biệt biết nhận thức rõ tầm quan trọng của việc nhấn dấu âm và ngữ điệu trong tiếng Anh Từ đó, cải thiện phát âm của các em

III Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:

Tôi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm này với học sinh khối lớp 3 trường Tiểu học Diên Đồng từ tháng 9/2015 đến tháng 4/2016, tập trung chủ yếu vào giờ luyện âm và luyện nói của học sinh trong chương trình tiếng Anh 3

IV Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp so sánh, đối chiếu

- Phương pháp phân tích ngôn ngữ

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lý luận:

Hiện nay ở Việt Nam, học thêm một hay nhiều ngoại ngữ để sử dụng trong giao tiếp hằng ngày cũng như trong công việc đã trở nên rất quan trọng, đặc biệt là tiếng Anh – ngôn ngữ quốc tế Nếu nói về mức độ sử dụng ngôn ngữ toàn cầu này trong giao tiếp thì thế hệ trẻ không ít thì nhiều đều nói được dăm

ba câu Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là vì sao có nhiều người học tiếng Anh trong thời gian không phải là ngắn nhưng khi giao tiếp với người bản xứ thì họ lại không hiểu hoặc hiểu nhầm những gì chúng ta đang nói Câu trả lời chính là Ngữ Âm trong tiếng Anh

II Thực trạng:

Đối với học sinh lớp 3 lần đầu tiên được tiếp xúc với tiếng Anh thì đây là giai đoạn nền tảng cho việc học tiếng Anh của các em sau này Vì thế, yêu cầu bắt buộc là các em phải phát âm chuẩn xác để tạo thành thói quen ngôn ngữ Qua thời gian hơn 3 năm giảng dạy tiếng Anh, tôi nhận thấy khả năng đọc và phát âm của một số học sinh khá tốt, bên cạnh đó vẫn còn một số em đọc và phát

âm chưa được tốt nên khi phát âm ra sợ sai dẫn đến ngại đọc, ngại nói; và càng

ít đọc, ít nói thì càng đọc sai, nói sai từ đó dẫn đến các em đọc – nói không tốt

Để phân loại đối tượng học sinh, nắm chắc học lực từng em từ đó tìm ra biện pháp để giúp đỡ các em đạt kết quả tốt trong học tập, ngay từ đầu năm (tháng 9, năm học 2015 – 2016) tôi đã tiến hành khảo sát Kết quả như sau:

HS

III Nguyên nhân:

Qua khảo sát, tôi nhận thấy phần lớn học sinh có kết quả Trung bình, Yếu là

do các em còn rất hạn chế trong việc phát âm do những nguyên nhân sau:

1 Nguyên nhân khách quan :

- Bị ảnh hưởng từ tiếng mẹ đẻ: Như chúng ta đã biết, tiếng Việt là ngôn ngữ rất độc đáo do có thanh điệu Điều này đã làm nên sự khác biệt giữa tiếng Việt với hơn 6,500 ngôn ngữ trên thế giới Do vậy, học sinh Việt Nam khá bất lợi khi học tiếng Anh so với người nước khác Đơn giản vì các em phải sử dụng cơ miệng theo một cách hoàn toàn khác để “nói” được tiếng Anh Khi nói tiếng Anh, các em luôn cố phiên âm sang tiếng Việt, tuy nhiên có nhiều âm tiếng Anh

mà tiếng Việt hoàn toàn không có Hơn nữa, qui tắc phát âm giữa tiếng Anh và tiếng Việt có nhiều điểm khác nhau Ví dụ: Trong tiếng Anh có hiện tượng đọc nối, đọc lướt, hay nhấn trọng âm hoặc phát âm rõ phụ âm cuối… Ngoài ra, có một số âm các em bị ảnh hưởng từ tiếng địa phương khiến việc phát âm trở nên khó khăn Ví dụ: Các em thường nhầm lẫn giữa âm /s/ và âm /ʃ/, hay âm /j/ và

âm /z/…Vì thế, các em phát âm lệch chuẩn và lâu dần trở thành thói quen khó

bỏ

- Cơ hội tiếp xúc tiếng Anh ít: Diên Đồng là một xã vùng sâu, xa trung tâm huyện nên học sinh ít có điều kiện tiếp xúc với các phương tiện học tập như Internet, băng đĩa, trung tâm ngoại ngữ… Các em không có cơ hội tiếp xúc với người nước ngoài hay các nguồn tiếng Anh theo chuẩn Vì thế các em không được nghe tiếng Anh một cách chuẩn xác để từ đó bắt chước và luyện tập

- Hạn chế về thời gian: Học sinh lớp 3 còn nhỏ, mới tiếp xúc với tiếng Anh nên tốc độ viết của các em còn chậm Đây là một lí do chủ yếu dẫn đến việc hạn chế thời gian tổ chức các hoạt động luyện âm và sửa sai cho các em

- Môn học mới: Đối với học sinh lớp 3, đây là năm đầu tiên các em được tiếp xúc với tiếng Anh Là một môn học mới, phương pháp dạy và học có nhiều điểm khác biệt so với các môn học mà các em được học trước đây nên các em còn bỡ ngỡ, chưa quen với việc học

- Thiếu sự quan tâm đúng mức: Nhiều học sinh có hoàn cảnh gia đình quá khó khăn, bố mẹ phải đi làm xa, không có thời gian quan tâm đến việc học của con em mình Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh có thái độ thờ ơ, còn xem nhẹ môn học tiếng Anh

2 Nguyên nhân chủ quan :

- Về phía học sinh: Nhiều học sinh chưa thực sự yêu thích và ý thức được tầm quan trọng của môn học nói chung và giờ luyện nói tiếng Anh nói riêng Các em chưa chú ý trong khi học, và chưa hợp tác với bạn trong lúc thực hành Nhiều học sinh còn nhút nhát, ngại nói tiếng Anh trong giờ học, sợ bị các bạn trêu chọc Bên cạnh đó, ở lứa tuổi tiểu học, các em còn ham chơi, ý thức học tập chưa cao, chưa tự giác học và luyện tập ở nhà

- Về phía giáo viên: Giáo viên còn chưa có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy dẫn đến việc lựa chọn và áp dụng chưa linh hoạt các phương pháp giảng dạy theo hướng đổi mới

IV Các biện pháp tiến hành:

Xuất phát từ tình hình thực tế các em không nắm và vận dụng được các qui tắc phát âm tiếng Anh, tôi đã áp dụng một số biện pháp sau nhằm cải thiện phát âm của các em:

1. Cung cấp các qui tắc phát âm trong t iếng Anh :

Để giúp các em phát âm chuẩn xác, đầu tiên tôi cung cấp các qui tắc phát

âm trong tiếng Anh Công việc này được coi là nền tảng trong việc luyện âm và

nó không được thực hiện một cách riêng lẻ mà luôn kèm theo thực hành sau mỗi bài học luyện âm

1.1 Phát âm n guyên âm, phụ âm :

Chỉ cho học sinh nắm vững cách đọc các nguyên âm, phụ âm trong tiếng Anh

/ i / đọc ngắn như i của tiếng Việt

/ i:/ đọc kéo dài ii

/ u:/ đọc kéo dài uu

/ ^ / đọc ă và â /  / đặt đầu lưỡi giữa hai hàm răng

/ ʃ / đọc như âm /s/ trong tiếng Việt

…

1.2 D ấu nhấn (Trọng âm) :

Để luyện trọng âm, chỉ ra trọng âm trong từ, câu, tôi dùng các cách sau:

* Using your voice: (Dùng giọng nói)

- Đọc câu, chỉ rõ sự khác nhau giữa âm nhấn và không nhấn: Âm nhấn đọc mạnh, cao, dài hơn âm không nhấn

Eg: I’d like some coffee.

* Using gestures: (Dùng cử chỉ)

- Dùng cánh tay như người nhạc trưởng, dùng cử chỉ mạnh cho các âm tiết được nhấn mạnh

- Dùng cách vỗ tay, vỗ tay to hơn đối với âm tiết được nhấn mạnh.

- Gõ thước khi đọc đến âm nhấn mạnh

* Using symbols on the blackboard ( dùng biểu tượng).

- Dùng các ký hiệu để chỉ rõ các âm tiết được nhấn mạnh như đánh dấu X trên âm nhấn hoặc gạch chân dưới âm đó

x x

Eg: Those are rulers

That is a pencil

1.3 Ngữ điệu:

Ngữ điệu hay còn gọi là "âm nhạc" của ngôn ngữ chính là giọng lên và

xuống khi chúng ta nói Ngữ điệu rất quan trọng trong việc thể hiện ý nghĩa, đặc biệt thể hiện cảm xúc của chúng ta (ngạc nhiên, vui, buồn, tỏ lòng biết ơn ) Thường thì tôi để cho học sinh nhận ra ngữ điệu tự nhiên hơn là hướng dẫn Tuy nhiên, tôi cũng lưu ý cho học sinh 2 loại ngữ điệu cơ bản:

*Rising tone (Đọc lên giọng):

- Được dùng trong câu hỏi: Yes / No questions, để diễn đạt sự ngạc nhiên, nghi ngờ:

Eg:

Is your book big?

Do you have pets?

Really ? Is he your teacher?

- Được dùng trong câu hỏi đuôi khi người hỏi thật sự muốn hỏi

It’s cold, isn’t it?

* Falling tone (Đọc xuống giọng):

- Được dùng trong câu trần thuật bình thường, câu mệnh lệnh và câu hỏi: WH- question

Eg:

My name’s Nam

Come in, please

What's your name ?

- Được dùng trong câu hỏi đuôi khi người hỏi muốn hỏi xã giao, mong

ở người nghe một sự đồng tình

Eg:

It’s cold, isn’t it?

1.4 P hát âm các phụ âm cuối trong từ :

Để phát âm chuẩn tiếng Anh, việc phát âm các âm cuối là điều rất quan trọng Âm cuối trong tiếng Anh cũng như dấu trong tiếng Việt, nếu không phát

âm rõ sẽ rất dễ gây hiểu nhầm Ví dụ: Với các từ nice (tốt, đẹp), nine (số 9), night (buổi tối) nếu không phát âm rõ âm cuối thì người nghe khó mà hiểu được người nói muốn đề cập đến điều gì Do ảnh hưởng của cách phát âm trong tiếng Việt, rất nhiều người Việt khi học tiếng Anh thường bỏ qua các âm cuối như: /s/, /d/, /k/, /g/, /l/, /z/, /p/, /f/, /t∫/, /∫/… Cách phát âm những âm này không khó, vấn

đề là người học phải nhận thức được sự xuất hiện của nó, để tâm đến việc loại

bỏ thói quen nuốt đi các phụ âm ở cuối các từ

Ngay từ lúc dạy từ, tôi chú trọng phát âm các âm cuối, nhấn mạnh và hướng dẫn các em phát âm Nhắc nhở và kịp thời sửa sai cho các em để tập cho các em có thói quen phát âm âm cuối

Ngoài ra, tôi còn cho các em làm các bài tập nhận diện các âm cuối bằng các từ khác nhau ở phụ âm cuối

Eg:

nice – nine – night

bye – bike – bite

five – fine – fight

1.5 Cách nối từ trong chuỗi lời nói:

1.5.1 Nguyên âm, phụ âm :

Trong một chuỗi lời nói, khi một từ kết thúc là một phụ âm và ngay sau

nó là một từ bắt đầu bằng nguyên âm, phụ âm của từ đứng trước sẽ được đọc liền với từ đứng sau

Để giúp các em nói tiếng Anh một cách tự nhiên, tôi hướng dẫn các em qui tắc, cách đọc nối, đọc mẫu và dùng ký hiệu để giúp các em thấy rõ chỗ cần nối

Eg: There are four chairs in front of the table

1.5.2 Phụ âm- phụ âm :

Khi một từ kết thúc là một trong những phụ âm /p/, /b/, /t/, /d/, /k/, /g/ theo sau là các từ bắt đầu bằng phụ âm thì việc phát âm các âm trên sẽ không được thực hiện

Eg: cup-board; bad-jumping; stop-talking

/p/- /b/ /d/-/dʒ/ /p/-/t/

1.5.3 Nối các âm giống nhau:

Khi các phụ âm ở cuối từ trước chính là phụ âm ở đầu từ sau, ta có xu hướng phát âm những âm này thành một phụ âm kéo dài

Eg: black- cat; big- girl;

/k/-/k/ /g/-/g/

Các âm /k/,/g/ chỉ được phát âm một lần nhưng kéo dài

1.6 Cách đọc khi thêm ‘s’ và ‘es’ :

+ Cách đọc / iz / : Nếu danh từ số ít tận cùng bằng chữ s, x, sh, ch, z thì

số nhiều thêm es đọc / iz / Nếu danh từ số ít tận cùng bằng chữ ce, se, ge thì số nhiều thêm s cũng đọc /iz /

Eg: finish / 'finiʃ / ; finishes / 'finiʃiz /

sentence / 'sentәns / ; sentences / 'sentәnsiz /ns / ; sentences / 'sentәns / ; sentences / 'sentәnsiz /nsiz /

+ Cách đọc / s / : Những từ có chữ tận cùng bằng p, t, k thì đọc s

Eg: a book / buk / ; books / buks /

+ Cách đọc / z / : Những từ có chữ tận cùng bằng a, e, i, o, u, b, v thì đọc / z /

Eg: please / pli:z /

2 Luyện tập cách phát âm :

Thường thì không cần dạy âm tiếng Anh riêng biệt, học sinh có thể tiếp thu cách phát âm ngôn ngữ qua nghe giáo viên nói, nghe băng và qua luyện từ, cấu trúc câu Tuy nhiên có một số âm đặc biệt, âm ghép mà học sinh khó phát

âm hoặc mắc lỗi khi phát âm, vì thế sau khi cung cấp những kiến thức về qui tắc phát âm, tôi luyện tập cho học sinh theo các bước sau:

Bước 1: Luyện chuẩn âm.

Dựa vào bảng phiên âm quốc tế IPA (tôi cung cấp Bảng phiên âm và

cách đọc tạm so sánh với tiếng Việt), tôi hướng dẫn các em luyện chuẩn 44 âm

trong đó Tôi còn yêu cầu học sinh luyện các âm này mỗi ngày

Bước 2: Luyện đơn âm.

Nếu từ tiếng Anh có nhiều âm tiết, tôi hướng dẫn học sinh tách chúng thành từng đơn âm tiết rồi luyện phát âm chuẩn từng đơn âm tiết đó

- Sau phụ âm mà không có nguyên âm thì coi là 1 đơn âm

- Phụ âm + nguyên âm dài được coi là 1 đơn âm

- Phụ âm + nguyên âm ngắn + phụ âm được coi là 2 đơn âm (nhưng đơn

âm được tạo bởi Phụ âm + nguyên âm ngắn ở đằng trước thì khi đọc sẽ nối với phụ âm đằng sau)

Eg:

please: đọc thành 3 đơn âm: / p li: z / (Luyện từng âm tiết: /pờ lii -zờ/

- with: đọc thành 2 đơn âm: / wɪ - θ / (đọc giống như là / wɪθ - θ /)

Bước 3: Luyện chuẩn từ.

Sau khi học sinh đọc chuẩn từng âm tiết, tôi hướng dẫn các em đọc chuẩn

từ đó Chuẩn ở đây là đúng từng âm tiết và đặc biệt là trọng âm (Phần trọng âm tôi đã trình bày ở trên)

Bước 4: Luyện chuẩn câu.

Khi học sinh đã nắm được cách phát âm từng từ, tôi giúp các em đưa từ vào câu và phát âm chuẩn câu Đây là mức độ cao nhất trong phát âm vì từ đây các em có thể nói tiếng Anh cách thành thục, chuẩn xác tiến đến giao tiếp bằng tiếng Anh Vì thế, khi luyện chuẩn câu, ngoài phát âm chính xác từng âm tiết, từng từ, tôi còn hướng dẫn các em các mặt: nối âm, lược âm, nhấn âm, ngắt nhịp, tốc độ, lên giọng, xuống giọng (còn gọi là ngữ điệu - để thể hiện cảm xúc)

Trên đây là 4 bước tôi giúp các em luyện âm Trong từng bước tôi sử dụng các bài tập luyện âm sau đây:

+ Minimal pairs: (Cặp từ tối thiểu)

- Tôi đọc một cặp từ không theo thứ tự, yêu cầu học sinh nói thứ tự của mỗi từ trong cặp từ đó

Eg: 1- ship 2- sheep

T: ship

S: one

T: sheep

S: two

T: sheep

S: two

- Đọc các từ khác nhau có phát âm khác nhau yêu cầu học sinh nói số ứng với từ có âm đó

Eg: 1 / i/ 2 /e/

T: bell

S: two

T: fill

S: one

T: win

S: one

T: when

S: two

+ Group the words: (Nhóm từ)

- Cho một số từ có chứa các âm cần luyện tập, học sinh sắp xếp các từ theo từng nhóm âm

Eg: dog, old, doll, cold, hot, poster, piano, on, close, often

dog old

+ Chain words: (Chuỗi từ)

- Trước tiên tôi đọc một từ có chứa âm cần đọc, gọi một học sinh nhắc lại từ tôi vừa đọc và yêu cầu học sinh đọc thêm một từ khác có chứa âm này

- Tiếp theo tôi yêu câu học sinh ngồi kế bên nhắc lại hai từ vừa nghe và lại tiếp tục thêm vào chuỗi từ một từ khác miễn là từ này có chứa âm cần luyện tập Và cứ tiếp tục như vậy cho đến khi chuỗi từ có từ 5 – 6 từ thì dừng lại và bắt đầu một chuỗi từ khác nhưng cũng chứa âm vừa học

Eg:

T: sit

S1: sit, big

S2: sit, big, this

S3: sit, big, this, it

S4: sit, big, this, it, tick

S5: sit, big, this, it, tick, in

+ Odd one out: (Chọn từ khác biệt)

- Cho học sinh 4 từ Học sinh chọn từ có phần gạch chân phát âm khác với 3 từ còn lại

Eg:

- Hoặc chọn từ có vị trí âm nhấn khác với những từ còn lại

Eg:

hello kitchen yellow pencil