Từ đó tìm các phương pháp nghiên cứu khoahọc , xác định các sản phẩm được tạo thành, nghiên cứu ứng dung gắn với thựctiển cuộc sống.Từ cơ sở khoa học của đề tài dự án người giáo viên phả
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐĂK NÔNG
Đơn vị: Trường PTDTNT ĐĂK R’LẤP
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TRIỂN KHAI HƯỚNG DẪN MỘT SỐ DỰ ÁN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC –KỸ THUẬT BỘ MÔN HÓA HỌC CHO
HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Người thực hiện: VÕ NHƯ SƠN
PHÓ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG PTDTNT ĐĂK R’LẤP
Lĩnh vực: HÓA HỌC
Năm học: 2016 – 2017
Trang 2- Phương pháp nghiên cứu
- Phạm vi giới hạn nghiên cứu
2- PHẦN HAI : NỘI DUNG trang …… 5
-Cơ sở Lý luận của vấn đề
-Thực trạng
-Các biên pháp để giải quyết vấn đề
-Kết quả đạt được
-Hiệu quả chung của đề tài
3- PHẦN 3; KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ trang……18
- Kết luận
- Kiến nghị
3- DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO trang …20
4- PHỤ LỤC: các hình ảnh minh họa ….trang 21
Trang 3I-MỞ ĐẦU :
I.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Bộ môn hóa học là môn khoa học tự nhiên gắn liền với đời sống, sản
xuất, nên rất cần những nghiên cứu, ứng dụng từ lí thuyết vào thực tiễn Trong nhàtrường phổ thông, việc giảng dạy hóa học vẫn chủ yếu nặng về lí thuyết, việc thựchành còn sơ sài và chưa mang tính ứng dụng Việc tăng cường ứng dụng nghiêncứu khoa học để góp phần giải quyết các vấn đề trong cuộc sống, xã hội sẽ pháthuy những giá trị của kiến thức lý thuyết, đồng thời giúp học sinh bước đầu làmquen với các phương pháp nghiên cứu khoa học; học tập các phương pháp giảiquyết các vấn đề trong tự nhiên, xã hội
Việc triển khai các cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật cho học sinh phổthông đã được tiến hành trong những năm gần đây ở các tỉnh thành trong cả nước,
đã có rất nhiều đề tài có giá trị của học sinh được nghiên cứu Tuy nhiên, việc triểnkhai rộng rãi đến tất cả các trường, để thực sự trở thành phong trào thường xuyênvẫn còn gặp rất nhiều khó khăn như: tìm kiếm đề tài phù hợp, cơ sở vật chất, điềukiện thực nghiệm còn rất hạn chế, kinh phí thực hiện
Hiện nay, việc đổi mới phương pháp dạy và học ở nhà trường phổ thôngđang từng bước được tiến hành một cách sâu rộng, kết hợp nhiều hình thức, đặcbiệt là các phương pháp gắn lí thuyết với thực tiễn cuộc sống Do đó, nhiều cuộcthi khoa học, kỹ thuật được triển khai nhằm mục đích giúp học sinh phổ thông tìmhiểu về các phương pháp nghiên cứu khoa học, ứng dụng những vấn đề lí thuyếtvào thực tiễn, từ đó làm tăng niềm say mê học hỏi, nghiên cứu của học sinh
Tuy nhiên, với những sự hạn chế về kiến thức, sự thiếu thốn về cơ sở vậtchất, việc học sinh tự tìm hiểu, mày mò để thực hiện các đề tài là hết sức khó khăn,đòi hỏi có sự định hướng, giúp đỡ của giáo viên để học sinh có thể tạo ra các đề tài
dự án phù hợp với điều kiện sẵn có và trình độ của học sinh
Trên cơ sở và các lý do nêu trên tôi có sáng kiến về việc triên khai hoạt độnghướng dẫn học sinh thực hiện các dự án KHKT liên quan đến Bộ môn Hóa học đểcác đồng nghiệp tham khảo nhằm tiếp tục đẩy mạnh hoạt động NCKHKT cho họcsinh Tỉnh nhà trong các năm tới theo định hướng của Bộ GD-ĐT về đổi mới giáodục toàn diện
I.2-Mụcđíchnghiêncứu:
Đề tài “ Triển khai hướng dẫn một số dự án nghiên cứu Khoa học-Kỹ thuật
bộ môn Hóa học cho học sinh Trung học phổ thông” nhằm mục đích:
– Định hướng về việc hướng dẫn một số đề tài nghiên cứu KHKT liên quan
bộ môn Hóa học phù hợp cho học sinh ( Lấy minh họa từ 3 dự án đã triểnkhai)
– Hình thành các nhóm học sinh thực hiện các đề tài dự án
– Ứng dụng phương pháp dạy học theo dự án vào giảng dạy hóa học cụ thểtrong 1 đề tài từ nghiên cứu lý thuyết đến thực nghiệm cho học sinh
Trang 4- Từng bước góp phần giải quyết một số vấn đề trong cuộc sống liên quanđến bộ môn Hóa học thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo trên các môhình sản xuất khi được công nhận bản quyền theo các quy định hiện hành.
I.3- Đối tượng nghiên cứu -Phạm vi áp dụng:
– Đề tài được ứng dụng cho học sinh Trung học phổ thông.
– Đề tài được thực hiện trong phạm vi nhà trường phổ thông
I.4-Phươngphápnghiêncứu:
- Phương pháp thống kê để thể hiện kết quả các quá trình hướng dẫn, thực
nghiệm, rút kinh nghiệm qua các thí nghiệm đặc thù của bộ môn Hóa học
-Các phương pháp Hóa lý, phương pháp Hóa học chuyên ngành được sữ
dụng để hướng dẫn học sinh thực hành nghiên cứu như : Phương pháp chưng cấtlôi cuốn hơi nươc, phương pháp sắc ký chuyên ngành phân tích, phương pháp kiểmđịnh, lấy mẫu theo các Tiêu chuẩn Việt Nam và Tiêu chuẩn IZO hiện hành của BộKhoa học và Công nghệ
I.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu: Áp dụng riêng cho đối tượng học sinh Phổ thông trung học với các đề tài dự án mà lĩnh vực Hóa học chiếm vị trí chủ đạo
Trang 5II.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ :
- Phát hiện và giải quyết các ý tưởng sáng tạo của học sinh liên quan đến bộ
môn Hóa học để đưa các ý tưởng này thành đề tài dự án cần phải xác định bản chấthóa học cơ bản của ý tưởng sáng tạo Từ đó tìm các phương pháp nghiên cứu khoahọc , xác định các sản phẩm được tạo thành, nghiên cứu ứng dung gắn với thựctiển cuộc sống.Từ cơ sở khoa học của đề tài dự án người giáo viên phải tìm cácphương pháp tiếp cận, dự báo các tình huông khi hướng dẫn cho học sinh trực tiếpthực hiện các quy trình của dự án Trong hoàn cảnh khó khăn về cơ sở vật chất củanhà trường bản thân người giáo viên còn phải biết phương pháp vận dụng liên kết
sự giúp đở của các cơ quan nghiên cứu khoa học, kỹ thuật chuyên ngành mới cóthể giải quyết việc xác định bản chất khoa học ( cụ thể là bản chất hóa học của dựán) để tìm ra công cụ và phương tiện thực hiện các đề tài dự án, giúp cho học sinhhoàn thành đề tài để biến ý tưởng thành hiện thực, cụ thể là các sản phẩm hàng hóaliên quan đến bộ môn Hóa học để phục vụ đời sống
- Cơ sở trên còn phải gắn với phương pháp dạy học theo dự án đã rất pháttriển ở phương Tây và mới đây có ở Việt Nam, việc đưa phương pháp dạyhọc theo dự án vào trong chương trình dạy học theo chiều sâu cho một haynhiều nhóm học sinh thực hiện các đề tài, dự án cụ thể mang tính chấtchuyên ngành Trong những năm gần đây việc triển khai dự án trong thực tế
đã được phát triển chính thức thành một chiến lược dạy học ở nhiều trườngvới một trong các hình thức đó là các dự án sáng tạo khoa học, kĩ thuật
II.2Thựctrạngcủavấnđề: : - Trong 3 năm học từ năm học 2014-2015 đến năm học 2016-2017 côngtác nghiên cứu khoa học của học sinh của các trường trung học phổ thông củaTỉnh nhà cho thấy nhiều hiệu quả tích cực đối với việc dạy và học môn hóa học.SởGiáo dục- Đào tạo Đăk Nông đã tổ chức liên tiếp 3 Cuộc thi KHKT của ngành Dưới sự chỉ đạo của Sở , Trường PTDTNT Đăk R’Lấp đã tích cực tham gia hoạtđọng này từ năm 2014 bằng các đề tài nghiên cứu xuất phát từ ý tưởng của họcsinh của Trường riêng bộ môn Hóa học đã triển khai được 3 đề tài dự án để thựcnghiệm các ý tưởng sáng tạo của học sinh
- Các ý tưởng của học sinh :
+ Năm học 2014-2015: Các học sinh Điểu Túy, Thị Thương, Chí Nhịt Pình,Đào Tiểu Yến ( Trong đó có 2 em Điểu Túy và Thị Thương nhà ở QuảngTrực- Tuy Đức Đăk Nông là khu vực có diện tích rừng Thông rất lớn ) có ýtưởng dùng Nhựa cây Thông để diều chế ra loại sản phẩm có tạc dụng thanhtrùng môi trường
+ Năm học 2015-2016: Học sinh Điểu Linh và Vòng Thị Hông Hạnh pháthiện 1 loại cây Sả ở Buôn Đăk P’Lao ( Khu vực nhà gia đình em Điểu Linhsinh sông đồng bào dân tộc thường dùng lá 1 loại cở dại giống như Cây Sả
để tắm trị cảm cúm và có tác dụng đuổi muổi- Hai em có ý tưởng điều chế rasản phẩm có tính chất của loại cỏ Sả trên
Trang 6+Năm học 2016-2017: Các học sinh thuộc khối 10 của Trường thấy các anhchị Linh Hạnh thành công đề tài dự án Cây Sả điều chế ra Sữa tắm nên đã có
ý tưởng phát triển thêm hai sản phẩm mới từ Cây Sả chanh Đăk Nông đểđiều chế hai sản phẩm thân thiên với môi trường mà phái Nữ rất hay dùng
đó là Nước rửa chén và Nước Lau sàn nhà
Trong việc nghiên cứu thuộc lĩnh vực hóa học, đòi hỏi các thiết bị kĩ thuật cao,nhiều hóa chất mà ở phòng thí nghiệm trường phổ thông không có sẵn, do đó việcxây dựng các đề tài phù hợp, dễ làm, có tính gần gũi với học sinh là rất cần thiếtđặc biệt là sự sự giúp đở của các cơ quan khoa học Hiện cơ sở vật chất của trườngđang từng bước được hoàn thiện, đội ngũ giáo viên cũng đầy đủ sẽ tạo điều kiệnthuận lợi hơn cho việc nghiên cứu khoa học của học sinh, đặc biệt là trong mônhóa học
Trường PTDTNT Đăk R’Lấp ở vùng nông thôn, xung quanh khu vực có rấtnhiều loài thực vật, trong đó có nhiều thực vật có giá trị về mặt dược liệu, hơn nữamột số công đoạn nghiên cứu về các loài thực vật không cần đòi hỏi nhiều thiết bị,hóa chất phức tạp, vì vậy, việc tập trung khai thác các đề tài liên quan sẽ thuận lợi
Trong phạm vi của đề tài, tác giả trình bày ba dự án cho học sinhnghiên cứu, dự kiến thực hiện trong thời gian tới (tại trường PTDTNT Đăk R’Lấp )
và hiệu quả của một dự án nghiên cứu đã được thực hiện (tại trường PTDTNT ĐăkR’Lấp Đề tài này góp phần bổ sung thêm các phương pháp dạy học hiện có, pháttriển phương pháp dạy học theo dự án, tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận nghiêncứu khoa học kĩ thuật trong môn hóa học
II.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề :
+ Lập các nhóm nghiên cứu: mỗi nhóm gồm 3 – 5 học sinh có trình độ phùhợp với đề tài.Ưu tiên chọn các em học sinh có ý tưởng để làm các trưởng nhómnghiên cứu
Ví dụ: - Nhóm trưởng của Dự án 2014-2015 về Đề tài Nhựa Thông ĐăkNông là em Điểu Túy
-Nhóm trưởng của dự án 2015-2016 là em Điểu Linh về Đề tài Cây
-Đối với dự án năm học 2014-2015 cơ sở khoa học là: Khi cấu trúc phân
tử của thành phần hóa học thay đổi thì tính chất hóa học của nguyên liệu sẽbiến đổi theo.Vận dụng Cơ sở khoa học này để chuyển hóa hợp chất Terpen
Trang 7có trong Tinh dâu Thông Tuy Đức thành hợp chất Terpineol có mùi Đinhhương có tác dụng khử khuẩn, khử mùi cho các công trình vệ sinh trong nhàtrường.
-Đối với Dự án 2015-2016 về đề tài Cây Sả Đăk Nông có cơ sở khoa học là:
Trong những điều kiện về khí hậu, thổ nhưỡng khác nhau tính chất hóahọc đặc trưng của nguyên liệu có thể dẫn đến hàm lượng các chất thànhphần có thể khác nhau Những sự khác nhau về chất này có thể vận dụng
để điều chế các sản phẩm dân dụng khác nhau phục vụ cho đời sống conngười.Vận dụng cơ sở khoa học này chúng tôi đã cho các em sữ dụngTinh dầu Sả Đăk Nông có hàm lượng Xitral cao để nghiên cứu điều chếSửa tắm có tác dụng khử khuẩn, diệt nấm và có mùi thơm đuổi một sốloại muỗi
-Đối với dự án năm học 2016-2017 có cơ sở khoa học là:
Từ đặc tính hóa học đặc trưng của nguyên liệu có thể vận dụng để điều chếcác sản phẩm khác nhau để phục vụ mục đích sinh hoạt.Cơ sở khoa học để chọncông thức điều chế Nước rửa chén và Nước lau sàn nhà hữu cơ thân thiện với môitrường là tìm các nguyên liệu hoạt động bề mặt và các chất khử khuẩn, diệt nấm,tạo mùi thơm dễ phân hủy sinh học, không gây ô nhiễm môi trường.Vận dụng cơ
sở khoa học này đã điều chế hai loại sản phẩm hữu cơ thân thiện với môi trường
mà phái nữ thường sữ dụng cho công việc nội trợ gia đình , đây là tính mới và sángtạo của đề tài năm nay
+ Lập đề cương và phương pháp nghiên cứu: Với mỗi đề tài, dưới sự hướng dẫncủa giáo viên, học sinh tiến hành lập đề cương và tìm hiểu tổng quan, phương phápnghiên cứu cho đối tượng trong đề tài
+ Thực nghiệm: Học sinh tiến hành nghiên cứu thực nghiệm trên cơ sở đề cương
và phương pháp nghiên cứu có sự phối hợp của Trung tâm Phân tích Sở Khoa Công nghệ Lâm Đồng để giúp các nhóm học sinh giải quyết các vấn đề thực tiểnnhư xác định thành phần và bản chất hóa học của dự án, đánh giá và kiểm địnhchất lượng các sản phẩm điều chế được theo các Tiêu chuẩn Việt Nam và Tiêuchuẩn ISO hiện hành
+ Ghi nhận kết quả và đánh giá quá trình thực hiện
Trang 8II.4 Kết quả đạt được:
Để thu được kết quả chúng ta phải xây dựng kế hoạch thời gian cho việc
hướng dẫn học sinh nghiên cứu KHKT kịp với tiến độ chỉ đạo của Bộ GD-ĐT và
Sở GD-ĐT Đăk Nông, cụ thể như sau:
+ Xây dựng kế hoạch thời gian cho từng dự án :
Thời gian thực hiện đề tài thường được thực hiện trong thời gian 4 tháng
ĐỀ TÀI 1: NGHIẾN CỨU ĐIỀU CHẾ HƯƠNG LIỆU TỪ NHỰA THÔNGĐĂK NÔNG ĐỂ PHỤC VỤ CÔNG TÁC VỆ SINH TRƯỜNG HỌC
Thông đã được chưng cất từ Nhựa Thông
- Đi thực địa để tham quan và thu thập mẫu Nhựa thông tai Quảng Trực
- Tìm hiểu về phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước, xây dựng trên lí thuyết một quy trình chưng cất phù hợp với điều kiện phòng thí nghiệm sẵn có
đi những bộ phận hư, sâu)
- Hướng dẫn HS chưng cất Tinh dầu Thông bằng thiết bị sẳn có của Phòng Thí nghiệm
10
-11 - Phối hợp với các cơ quan nghiên cứu phân tích
Trang 9thành phần hóa học của Tinh dầu Thông, cho nhóm
Hs cùng tham gia trải nghiệm NCKH
- -Tìm loại sản phẩm có thể điều chế được để phục
vụ những nhu cầu của nhà trường12
12/2014
13
- Đánh giá chất lượng sản phẩm Hương liệu được bằng các Tiêu chuẩn KHKT và đưa vào áp dụng trongnhà trường
14 Nghiên cứu, và thử ứng dụng của Hương liệu trong việc vệ sinh trường học.
ĐỀ TÀI 2:
NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG CỦA TINH DẦU SẢ ĐỂ ĐIỀU CHẾ SẢN PHẨMPHỤC VỤ SINH HOẠT
9/2015 1 - Thông qua giảng dạy bộ môn Hóa học phát hiện ý
tưởng ứng dụng của cây Sả Đăk Nông của HS dântộc tại trường để sưu tầm và trồng thử giống Sảchanh có nguồn gốc Ấn Độ trên nền đất Boxit củanhà trường
- Hướng dẫn cho 1 nhóm học sinh chúng em nghiên cứu ứng dụng Tinh dầu cây Sả được trồng thử nghiệm tại vườn trường để thực nghiệm điều chế sản phẩm mà các tài liệu đã công bố trên các tài liệu hoặc mạng Internet
- Tìm hiểu về phương pháp chưng cất tách Tinh dầu, xây dựng trên lí thuyết một quy trình chưng cất phù hợp với điều kiện phòng thí nghiệm sẵn 2
3
Trang 104
- Phối hợp với các cơ quan NCKH có trang thiết bị hiện đại để hợp tác đánh giá thành phần hóa học của nguồn nguyên liệu
10/2015
5 - Hướng dẫn học sinh thu hoạch lá Sả Đăk Nông và
hướng dẫn chưng cất Tinh dâu bằng Phương pháp lôi cuốn hơi nước
- Định hướng điều chế sản phâm ứng dung như điềuchế Sữa tắm phục vụ sinh hoạt
- Hướng dẫn học sinh nghiên cứu công thức pha chếsản phẩm từ nguyên liệu Sả Đăk Nông
- Phối hợp với các cơ quan nghiên cứu phân tích chất lượng sản phẩm theo các Tiêu chuẩn Việt Nam của Bộ KH-CN, dự kiên giá thành sản phẩm
67
8
11/2015
9 - Đánh giá giá thành sản phẩm cùng chủng loại tại
thị trường Đăk Nông, tìm hiểu các thông tin liên quan đến sản phẩm để xác định tính mới, tính sang tạo của
đề tài
10
-11 - Điều chế từng lô sản phẩm phục vụ cho 300 HS
của Trường để thử nghiệm cảm quan sản phẩm -
Dự án KHKT NCKHKT tại Sở GD-ĐT và KHKT cấp Quốc gia
Trang 11DỰ ÁN 3: NGHIÊN CỨU ĐIỀU CHẾ NƯỚC RỬA CHÉN VÀ NƯỚC LAU
SÀN NHÀ HỮU CƠ THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG TỪ CÂY SẢ CHANH
ĐĂK NÔNG
9/2016
1 - Trồng và chăm sóc Sả vụ 2 tại vườn trường.
- Tiếp tục nghiên cứu ứng dụng kiến thức khoa học vàothực tiễn để phục vụ đời sống Nhóm học sinh chúng em đãtiếp tục trồng Sả tại vườn trường để thực nghiệm điều chếcác sản phẩm ứng dụng mà các tài liệu đã công bố hoặc trênmạng Internet
Nhận xét, đối chiếu hai sản phẩm chế thử về giá thành,chất lượng với các sản phẩm cùng loại trên thị trường
- Phối hợp với các cơ quan NCKH có trang thiết bị hiện đại để hợp tác đánh giá thành phần hóa học của nguồn nguyên liệu Sả vụ 2
10/2016
5 - Nghiên cứu công thức điều chế sản phẩm Nước rửa
chén và Nước lau sàn nhà thân thiện với môi trường trên cơ
sở dùng tinh dầu Sả chanh kết hợp với các chất hoạt động bềmặt khác
- Hướng dẫn học sinh nghiên cứu công thức pha chế
2 sản phẩm mới Nước Rửa chén và Nước Lau sàn nhàhữu cơ thân thiện với môi trường từ nguyên liệu Sả Đăk Nông
67
8
Trang 129 - Phối hợp với các cơ quan nghiên cứu phân tích
chất lượng sản phẩm theo các Tiêu chuẩn Việt Nam của Bộ KH-CN, dự kiên giá thành sản phẩm
10
11 - Đánh giá giá thành sản phẩm cùng chủng loại tại
thị trường Đăk Nông
12
Dự án KHKT NCKHKT tại Sở GD-ĐT và KHKT cấp Quốc gia
Do có kế hoạch về thời gian chi tiết, linh động cho nên kết quả 3 đề tài dự án trongthực tế đạt được như sau:
ĐỀ TÀI 1: NGHIẾN CỨU ĐIỀU CHẾ HƯƠNG LIỆU TỪ NHỰATHÔNG ĐĂK NÔNG ĐỂ PHỤC VỤ CÔNG TÁC VỆ SINH TRƯỜNG HỌC
Nhóm học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên đã làm được các vấn đềsau:
(1) Tìm hiểu về cây Thông và tinh dầu Thông ở Quảng Trực, Tuy Đức,Đăk Nông xuất phát từ ý tưởng của 1 học sinh của Trường tại Quảng Trực vì nơinày có diện tích rừng Thông rất lớn
(2) Tìm hiểu về phương pháp chưng cất lôi cuốn hơi nước để tách Tinhdầu từ Nhựa thông
(3) Xây dựng qui trình thực nghiệm:
– Thu mẫu: Nhựa thông tại Quảng Trực ,Tuy Đức, Đăk Nông
Trang 13(5) Điều chế loại Hương liệu đặc biệt có tác dụng khử mùi hôi để sử dụngtrong công tác vệ sinh trường học
- Điều chế các cấu tử Hương liệu (các đồng phân của Terpineol ) trong phạm vi phòng thí nghiệm từ nguồn tinh dầu thu được trong quá trình chế biến nhựa thông trên
- Thử nghiệm các Tổ hợp Hương liệu điều chế được để xữ lý các khu vực vệ sinh trường học để đánh giá hiệu quả của sản phẩm
- Phân tích hiệu suất chuyển hóa nhựa thông và hiệu suất phản ứng điều chế tổ hợp hương liệu từ Tinh dầu thông bằng phương pháp phân tích hiện tại với sự hổ trợ trang thiết bị Máy phân tích Sắc ký khí và các thiết bị chuyên dùng khác của Trung tâm phân tích ( Sở Khoa học- Công nghệ Lâm Đồng)
Kết quả:
I- Khảo sát về Nhựa thông Đăk Nông: Từ Nhựa thông Đăk Nông tách được Tinhdầu thông và Tùng hương ( Colofan) đạt tiêu chuẩn thương phẩm có giá trị gấpđôi khi bán nhựa thông ( Nhựa thông giá 25.000đ/ 1kg , Tinh dầu Thông và Tùnghương có giá 55.000đ/ 1Kg)
- Chúng em nhận thấy Tinh dầu thông Đăk Nông có hàm lượng Pinen cao(82,5%) rất thuận lợi cho việc điều chế Tổ hợp Hương liệu Terpineol các các sảnphẩm có giá trị khác từ Tinh dầu thông như Terpinhydrat dùng làm thuốc ho,Camphor, long não sử dụng cho các Dược phẩm, Công nghiệp hương liệu
- Tùng hương Đăk Nông có hàm lượng Axit Abietic cao rất thuận lợi cho chếbiến các sản phẩm như Sơn, chất dẽo, xà phòng …
II Quá trình tổng hợp Hương liệu:
Tổng hợp Terpineol từ Tinh dầu thông bằng tác nhân axit H2SO4 ( cho giai đoạnTerpin hóa ) và H3P04 ( Cho giai đoạn Đề hydrat hóa) cho hiệu suất ổn định vàsản phẩm có hương thơm tốt
Trang 14III/ Thử nghiệm dùng Terpineol : Xữ lý hai nhà vệ sinh khu vực dành cho Học sinhNam và khu vực nhà Vệ sinh Nữ đạt kết quả tốt, thời gian khử mùi là 7 ngày / 1lần/ 200ml
IV / Hiệu quả kinh tế nếu chọn cây Thông để phủ xanh đồi núi trọc, hoăc đất đãqua quá trình khai thác Boxit để trồng Thông : hiệu quả mang lại là : 52,5 triệuđồng/ 1 năm với điều kiện chế biến ra Tinh dâu Thông và Tùng hương Với thông
số tạm tính
- Lấy mật độ cây Thông là 300 cây/ 1Ha
- Nhựa : Mỗi cây cho 3,5Kg /1 năm
Nếu điều chế ra các sản phẩm khác như Terpineol, Campho, Sơn, chất dẽo, CácPolyme, Xà phòng …thì giá trị sẽ thu gấp nhiều lần góp phần tăng thu nhập chonền kinh tế nước nhà
+Đánh giá tại Cuộc thi KHKT năm 2014-2015: Đề tài này của các học sinh Chí Nhịt Pìn, Đào Tiểu Yến , Điểu Túy đạt 2 giải Nhì Cuộc thi KHKT cấp Tỉnh 2015, và giải Nhì Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên Tỉnh Đăk Nông Lần thứ Nhát
ĐỀ TÀI 2: NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG CỦA TINH DẦU SẢ ĐỂ ĐIỀU CHẾSẢN PHẨM PHỤC VỤ SINH HOẠT:
Nhóm học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên HS nhóm II đã làm được cácvấn đề sau:
1-Trồng thử giống Sả chanh Đăk Nông trên nền đất Boxit của nhà trường.2-Trong điều kiện của nhà trường sẽ tiến hành chưng cất bằng phươngpháp lôi cuốn hơi nước Tinh dầu Sả chanh trồng được Đối chiếu chất lượngTinh dầu Sả chưng cất được với tiêu chuẩn chất lượng các địa phương khácsản xuất được
3-Chế thử sản phẩm Xà phòng tắm ( Dạng sữa) phục vụ sinh hoạt và có tácdụng đuổi muỗi cho học sinh phòng chống Sốt xuất huyết khi học bài vàoban đêm từ nguyên liệu thích hợp và Tinh dầu Sả chanh chưng cất được
4-Nhận xét, đối chiếu sản phẩm chế thử về giá thành, chất lượng với các sảnphẩmcùngloạitrênthịtrường
Mục đích:
- Trồng thử giống Sả chanh Đăk Nông trên vườn trường của nhà trường
- Trong điều kiện của nhà trường sẽ tiến hành chưng cất bằng phương pháplôi cuốn hơi nước Tinh dầu Sả chanh trồng được Đối chiếu chất lượng Tinhdầu Sả chưng cất được với tiêu chuẩn chất lượng các địa phương khác sảnxuất được
Trang 15- Chế thử sản phẩm Xà phòng tắm ( Dạng sữa) phục vụ sinh hoạt và có tácdụng đuổi muỗi cho học sinh phòng chống Sốt xuất huyết khi học bài vàoban đêm từ nguyên liệu thích hợp và Tinh dầu Sả chanh chưng cất được.
- Nhận xét, đối chiếu sản phẩm chế thử về giá thành, chất lượng với các sảnphẩm cùng loại trên thị trường
3 Khảo sát về tính ứng dụng của Xà phòng tắm ( Sữa tắm) từ tinh dầu Sảchanh: Đã tìm được công thức điều chế sản phẩm Xà phòng tắm (Dạngsữa) đạt các tiêu chuẩn quy định của nhà nước và đã đưa vào sử dụngtrong thực tiễn lớp 11NT cho thấy sản phẩm có tính khử khuẩn, khử mùi,diệt nấm và đặc biệt có tác dụng đuổi muỗi cho học sinh khi sinh hoạthọc tập vào ban đêm tại Trường PTDTNT Đăk R’Lấp
4 Giá thành sản phẩm của dự án này là có thể cạnh tranh với các sản phẩmcùng loại nếu làm tốt khâu tiếp thị, mẫu mã bao bì đẹp
5 Từ Tinh dầu Sả chanh trồng và chưng cất được Nhóm học sinh thứ 2nhận thấy vùng đất Boxit Đăk Nông có thể thích nghi để trồng Sả chanh
có hàm lượng Tinh dầu cao ( đạt 0,43%), chất lượng Tinh dầu tốt vớihàm lượng Xitral cao có thể dùng làm nguyên liệu để điều chế các sảnphẩm dân dụng như Xà phòng tắm gội có tính năng tẩy rửa, khửkhuẩn ,diệt nấm và đuổi muỗi có giá thành cạnh tranh tốt nếu có cácnguồn đầu tư về tài chính và dây chuyền sản xuất tiên tiến
6 Từ kết quả của Dự án KHKT Nhóm học sinh thứ 2 đề nghị cần tiếp tụcnghiên cứu sâu hơn về tinh dầu Sả ở Đăk Nông để điều chế các sản phẩmkhác như thuốc Xịt đuổi muỗi phòng chống bệnh sốt rét, điều chế các
Trang 16hương liệu phục vụ cho ngành Mỹ phẩm như Mentol, Geraneol,Citronelal, …
Đánh giá kết quả tại Cuộc thi KHKT năm học 2015-2016: Đề tài này
do hai HS Điểu Linh và Vòng Thị Hồng Hạnh đạt 1 giải Nhì và 1 giải
Ba tại Cuộc thi KHKT cấp Tỉnh , đạt giải Khuyến khích cấp Quốc gia của Bộ GD-ĐT, 1 giải Vừ A Dính của Trung Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, đạt giải 3 Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên cấp Tỉnh Lần thứ 2 và được tham dự Cuộc thi Sáng tạo TTN toàn quốc năm 2016.Hai em đã được Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, TPHCM cấp học bổng toàn phần 400 triệu đồng và được tuyển thẳng vào Trường ĐH này sau khi vượt qua kỳ thi Tốt nghiệp THPT năm 2017.
+ĐỀ TÀI 3: NGHIÊN CỨU ĐIỀU CHẾ NƯỚC RỬA CHÉN VÀ NƯỚC LAU SÀN NHÀ HỮU CƠ THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG TỪ CÂY SẢ CHANH ĐĂK NÔNG
Nhóm học sinh thứ III dưới sự hướng dẫn của giao viên đã làm được:
- Trồng , chăm sóc và nghiên cứu sâu hơn về Sả vụ 2 tại vườn trường.
- Tiếp tục nghiên cứu ứng dụng kiến thức khoa học vào thực tiễn để tìm ra 2 sảnphẩm ứng dụng khác Nhóm học sinh thứ 3 đã tiếp tục trồng Sả tại vườn trường đểthực nghiệm điều chế các sản phẩm ứng dụng mà các tài liệu đã công bố hoặc trênmạng Internet
- Tiến hành chưng cất bằng phương pháp lôi cuốn hơi nước tinh dầu Sả chanhtrồng được ở vụ 2 Đối chiếu chất lượng tinh dầu Sả chưng cất vụ 2 so với vụ 1
- Nghiên cứu được công thức điều chế sản phẩm Nước rửa chén và Nước lau sànnhà thân thiện với môi trường trên cơ sở dùng tinh dầu Sả chanh kết hợp với các chấthoạt động bề mặt thân thiện với môi trường khác
-Nhận xét, đối chiếu hai sản phẩm chế thử về giá thành, chất lượng với các sảnphẩm cùng loại trên thị trường theo Tiêu chuẩn Việt Nam và Tiêu chuẩn IZO
Mục đích:
Trang 17- Tiếp tục nghiên cứu ứng dụng kiến thức khoa học vào thực tiễn để phục vụđời sống Nhóm học sinh thứ 3 năm học 2016-2017 đã tiếp tục trồng Sả tại vườntrường để thực nghiệm điều chế các sản phẩm ứng dụng mà các tài liệu đã công bốhoặc trên mạng Internet.
- Tiến hành chưng cất bằng phương pháp lôi cuốn hơi nước tinh dầu Sả chanh
trồng được ở vụ 2 Đối chiếu chất lượng tinh dầu Sả chưng cất vụ 2 so với vụ 1
- Nghiên cứu công thức điều chế sản phẩm Nước rửa chén và Nước lau sànnhà thân thiện với môi trường trên cơ sở dùng tinh dầu Sả chanh kết hợp với cácchất hoạt động bề mặt khác
- Nhận xét, đối chiếu hai sản phẩm chế thử về giá thành, chất lượng với cácsản phẩm cùng loại trên thị trường
Kết quả:
1 Khảo sát về tinh dầu Sả chanh Kiến Đức, Đăk R’Lấp, Đăk Nông: Qua kếtquả trồng và chế biến bằng phương pháp lôi cuốn hơi nước tinh dầu Sả chanh củaKiến Đức trồng tại vườn Trường PTDTNT Đăk R’Lấp đạt chuẩn của tinh dầu Sảchanh vụ 2 là 0,67% (Cao hơn so với vụ 1 là 0,43%)
2 Chất lượng của tinh dầu Sả chanh Kiến Đức, Đăk R’Lấp, Đăk Nông cóhàm lượng Xitral tổng cao hơn 76% so với tinh dầu Sả chanh cả nước, đặc biệthàm lượng Xitral cao rất thuận lợi để điều chế các sản phẩm phục vụ sinh hoạt nhưnước rửa chén, nước lau sàn nhà, …
3 Nhóm học sinh thứ 3 đã chọn ra 2 công thức tối ưu điều chế Nước rửachén và Nước lau sàn nhà phù hợp với cơ sở khoa học vì tìm ra nguyên liệu chọnlọc thân thiện với môi trường và đã dùng tinh dầu Sả chanh tự nhiên như mộtnguồn nguyên liệu tạo ra chất lượng đặc trưng cho các sản phẩm đi từ nguồnnguyên liệu tự nhiên giá rẻ (Các nguyên liệu đầu vào như SLES, MonoLaurin đượcđiều chế từ Dầu dừa, Ankyl Polyglucozit được điều chế từ đường Glucozơ) Việcdùng Tinh dầu Sả chanh tự nhiên của Đăk Nông có hàm lượng Xitral cao làm chấtdiệt khuẩn thân thiện với môi trường là điểm mới, đặc trưng cho 2 sản phẩm mớicủa vùng đất Boxit Tây Nguyên Các nguyên liệu điều chế 2 sản phẩm của dự ánrất dễ phân hủy sinh học nên thân thiện với môi trường là có cơ sở khoa học