Phân tích tính tất yếu của quản trị đa văn hóa đối với hãng coca cola

LỜI MỞ ĐẦUHiện nay, ở Việt Nam đang xây dựng một nền kinh tế thị trường theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nước và coi đó là mô hình phát triểnkinh tế phù hợp với thực

QUẢN TRỊ XUYÊN VĂN HÓA Phân tích tính tất yếu của quản trị Đa văn hóa đối với hãng Coca Cola

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

LỜI MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 3

1 Giới thiệu về Coca - Cola 3

1.1 Quá trình thành và phát triển 3

1.2 Lĩnh vực hoạt động 4

2 Tính tất yếu của Quản trị đa quốc gia với Coca - Cola 5

3 Đa văn hóa, quản trị Đa văn hóa và tính tất yếu của Quản trị Đa văn hóa 7

3.1 Các khái niệm 7

3.2 Tính tất yếu của quản trị đa văn hóa 7

4 Thực trạng của đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội hiện nay của các Doanh nghiệp Việt nam Các nhà chức trách cần phải làm gì để giải quyết các thực trạng đó 9 4.1 Thực trạng của đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội hiện nay của các Doanh nghiệp Việt nam 9

4.2 Các nhà chức trách cần phải làm gì để giải quyết các thực trạng đó 11

KẾT LUẬN 13

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

TABLE OF CONTENT TABLE OF CONTENT 2

INTRODUCTION 3

RESEARCH OF CONTENT 4

1 Introduction of Coca - Cola 4

1.1 The process of establishment and development 4

1.2 Scope of Activities 5

1.2.1 Products 5

1.2.2 Participation in new business areas 6

2 The inevitability of administering multinational Coca - Cola 6

3 Intercultural, Intercultural Management and the inevitability of Intercultural Management 8

3.1 The concept 8

3.2 The inevitability of Intercultural Management 8

4 Be present reality of business ethics and social responsibility of the enterprise in Vietnam, now The authorities need to do to resolve this situation 9

4.1 Be present reality of business ethics and social responsibility of the enterprise in Vietnam, now 10

4.2 The authorities need to do to resolve this situation 12

CONCLUSION 14

LIST OF REFERENCES 15

LỜI MỞ ĐẦU

Hiện nay, ở Việt Nam đang xây dựng một nền kinh tế thị trường theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của nhà nước và coi đó là mô hình phát triểnkinh tế phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển kinh tế của thế giới.Nhưng rõ ràng là, cho đến nay, khi Việt Nam đã trải qua gần 30 năm tiến hành đổimới nhưng nền kinh tế thị trường vẫn đang trong tiến trình hoàn thiện cả về cơ chế thịtrường lẫn thể chế xã hội

Vì thế, phương thức kinh doanh và hành lang pháp lý cho hoạt động kinhdoanh vẫn còn chưa hoàn toàn đầy đủ Do đó, hoạt động kinh doanh còn nhiều lĩnhvực chưa tuân thủ theo pháp luật và chưa được bảo đảm bằng hệ thống pháp luật Nếunhư giai đoạn mới bước vào đổi mới, do hệ thống luật kinh doanh chưa đầy đủ và thểchế hoạt động kinh doanh chưa rõ ràng nên những phương thức kinh doanh có tínhchất cơ hội, chộp giật đã mang lại nhiều lợi nhuận cho các doanh nghiệp và cùng với

nó là vi phạm nặng nề đạo đức kinh doanh mà cộng đồng phải gánh chịu, thì đến nay,cùng với hàng loạt điều luật trong hoạt động kinh doanh ra đời, nó đã dần được thaythế bằng sự làm ăn chính đáng, tuân thủ theo luật pháp và không ảnh hưởng đến lợiích cộng đồng

Điều này đã thể hiện rõ ràng rằng, khi hệ thống luật pháp chưa hoàn chỉnh thìnhững kẽ hở sẽ còn nhiều và trở thành điều kiện cho những doanh nghiệp vi phạm đạođức kinh doanh Trong quá trình đổi mới, ở Việt Nam đã có nhiều doanh nghiệp vìchạy theo lợi nhuận mà vi phạm vệ sinh môi trường, làm ăn gian dối, sản xuất hànggiả, hàng nhái nhưng mãi sau này mới bị phát hiện, bị pháp luật xử lý Sự chậm trễtrong xử lý đã vô hình chung tạo ra các doanh nghiệp coi thường pháp luật trong hoạtđộng kinh doanh và vì thế, khái niệm đạo đức kinh doanh đối với họ coi như khôngtồn tại Trong những năm gần đây, khi một loạt các doanh nghiệp bị pháp luật xử lýthì lại tạo cho họ và cho cả người dân hiểu rằng, khi nói về đạo đức kinh doanh chính

là hoạt động kinh doanh không vi phạm pháp luật Vì thế, vấn đề tuân thủ đạo đứckinh doanh đối với các doanh nghiệp Việt Nam đến nay vẫn chưa chi phối những hành

vi kinh doanh của họ trên cả chiến lược kinh doanh lẫn phương thức kinh doanh

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

1 Giới thiệu về Coca - Cola

1.1 Quá trình thành và phát triển

Coca-Cola là một câu chuyện thành công thương hiệu điển hình nhất trong lịch

sử xây dựng thương hiệu Hiện nay, Coca-Cola có mặt trên 196 quốc gia và luôn đượcđánh giá là thương hiệu đáng giá nhất trên thế giới với trị giá thương hiệu đạt mức 50

tỷ đô la

Công ty này cũng tạo nên những thương hiệu thành công khác nữa, như Fanta

và Diet Coke Coca-Cola không phải là loại nước uống có coca đầu tiên trên thịtrường Năm 1863, một loại thức uống không dùng cho mục đích điều trị ra đời, đãphổ biến việc dùng lá coca làm nguyên liệu chính Thức uống này được gọi là “VinMariani”, một loại rượu dùng lá coca làm nguyên liệu được Angelo Mariani chế tạo,

đã phổ biến rộng rãi trong giới thượng lưu châu Âu Các văn sĩ, nhà thơ, nhạc sĩ nổitiếng và ngay cả các hoàng gia châu Âu vào thời đó cũng ca tụng loại rượu này Thậmchí Giáo hoàng Leo XIII cũng rất mộ rượu này và dùng nó hầu như mỗi bữa ăn

Bí quyết thành công của Vin Mariani không đến từ rượu mà chính là từ mùi vịcủa loại lá coca Nhưng loại rượu này lại sử dụng quá nhiều lá coca, do đó nó có mộthàm lượng cocain rất cao Vì vậy, Vin Mariani không chỉ có hương vị mạnh mà còngây nghiện nữa

Hai mươi ba năm sau (1886), khi Vin Mariani đã đạt đến đỉnh điểm vinh quang

ở châu Âu, một dược sĩ ở Georgia (Mỹ) tên là John Pemberton đã giới thiệu một loạinước coca khác được gọi là “Coca-Cola” Thay vì dùng rượu như Vin Mariani, ôngnày dùng nước đường, rồi thêm vào đó hạt coca cùng một hỗn hợp gồm bảy loại

“hương tự nhiên” khác nữa, mà công thức vẫn được giữ bí mật cho đến tận ngày nay,

và tiếp thị sản phẩm của mình như một loại thuốc bổ óc Mặc dù đây là loại thức uốngkhông cồn nhưng nó vẫn hàm chứa chất cocain

Cái tên “Coca-Cola” không được Pemberton nghĩ ra mà là do nhân viên kế toáncủa ông, Frank Robinson - hiện được xem là người có kiểu chữ viết nổi bật nhất - đặt

ra, và chính mẫu chữ này đã trở thành căn bản cho mẫu biểu tượng của thương hiệuCocaCola Tuy nhiên, trong khi Robinson lo đặt tên và vẽ lôgô, chính Pemberton mới

là người chịu trách nhiệm xây dựng và phát triển thương hiệu này ngay từ những bước

đầu tiên Nhưng năm đầu tiên thật sự không mấy hứa hẹn Pemberton đã bố trí bánloại nước bổ dưỡng của mình tại một máy bán nước giải khát có ga ở một hiệu thuốc ởAtlanta với giá 5 xu một ly Mặc cho chất lượng gây nghiện tiềm tàng của loại thứcuống này, doanh số vẫn giẫm chân ở mức sáu ly một ngày, không đủ để trang trải chiphí sản xuất Nói cách khác, Coca-Cola không phải là một Vin Mariani thứ hai.

Tuy nhiên, Pemberton có được một ưu thế hơn hẳn người tương nhiệm châu

Âu của mình, ông Angelo Mariani – đó là khả năng thiên phú về marketing Trong khimột số tiền ít ỏi quý báu được đầu tư cho thương hiệu Vin Mariani, Pemberton đã cảmnhận được sức mạnh của quảng cáo ngay từ buổi đầu Mẩu quảng cáo đầu tiên choCocaCola xuất hiện trên tờ The Atlanta Journal chỉ ba tuần sau khi loại thức uống nàyđược giới thiệu ra thị trường Trong khi Vin Mariani nhanh chóng xuất hiện và cũngbiến mất thật nhanh, CocaCola vẫn cứ đều đặn phát triển và lớn mạnh dần lên với sự

hỗ trợ của quảng cáo

Trong suốt hai năm đầu tiên, Pemberton luôn tập trung vào quảng cáo Nhưngđến năm 1888, chỉ vài tuần trước khi qua đời, ông bán lại quyền sở hữu thương hiệunày cho một dược sĩ đồng nghiệp, cũng là một nhà tư bản nhỏ địa phương, ông AsaCandler (thị trưởng tương lai của Atlanta) Candler chính thức thành lập công ty Coca-Cola vào năm 1892 và đăng ký bản quyền nhãn hiệu vào năm tiếp theo Năm 1895,Candler hoàn tất dự án mở rộng của mình, CocaCola được đóng chai và bán ra trênkhắp nước Mỹ Kể từ đầu thế kỷ 20, các nhà máy đóng chai được mở ra ở nhiều nơi.Suốt thế kỷ này, CocaCola đã liên tục phát triển và trở thành thương hiệu được nhậnbiết rộng rãi nhất trên toàn thế giới, cho dù không có sự hỗ trợ của chất cocain và bấtchấp việc mở rộng của thương hiệu đối thủ Pepsi-Cola

1.2 Lĩnh vực hoạt động

1.2.1 Sản phẩm

Từ những ngày đầu tiên, CocaCola đã luôn là một phần không thể thiếu đượctrong các sự kiện lớn ở Mỹ và khắp trên toàn thế giới Trong thế chiến thứ II, công ty

đã đảm bảo rằng mỗi thành viên của quân đội Mỹ sẽ có được một ly Coke với giá 5 xu

và không tính thuế hay các giá trị khác của công ty Để đảm bảo được việc này, công

ty đã xây dựng các nhà máy đóng chai tại 64 điểm ở khu vực Châu Âu, Châu Phi vàThái Bình Dương Với nỗ lực trong chiến tranh này đã giúp công ty tiến xa hơn thịtrường Bắc Mỹ, khẳng định được vị thế của tập đoàn với sự phát triển lớn mạnh thần

tốc sau chiến tranh thế giới II Những cột mốc lịch sử quan trọng của CocaCola trong

25 năm bao gồm sự xâm nhập thị trường Liên bang Xô Viết, sự xuất hiện trở lại sảnphẩm của CocaCola tại Trung Quốc vào năm 1979, và sự có mặt của CocaCola trongnhiệm vụ phóng tàu con thoi Thách thức (The Challenger) năm 1985 CocaCola còn

tổ chức lễ kỉ niệm 100 năm thành lập vào 1986 và tài trợ chính thức cho thế vận hộimùa hè năm 1996 ở Altanta Tính đến nay, CocaCola đã cho ra mắt hơn 300 nhãn hiệunước giải khát khác nhau như Sprite, TAB, Fresca, Diet Coke, Surge, PowerAde, Mr.Pibb, nước lọc đóng chai Barq's, Dasani hay dòng nước quả ép Minute Maid

1.2.2 Tham gia vào lĩnh vực kinh doanh mới

Một cuộc chạy đua điên cuồng đang diễn ra trên mạng Internet giữa các tậpđoàn công nghệ thông tin và kinh doanh thế giới, nhằm giành giật lấy một mẩu nhỏtrong miếng bánh hấp dẫn của thị trường download nhạc hợp pháp đầy tiềm năng lợinhuận CocaCola là hãng mới nhất tham gia vào cuộc tranh giành này bằng việc tung

ra dịch vụ âm nhạc trực tuyến có nhãn hiệu của mình với hơn 250.000 bài hát trựctuyến được bán qua mạng với giá 80 cent/bài Các bản nhạc trực tuyến có thể ở nhiềuđịnh dạng khác nhau, như MP3, WMA, Real , được người sử dụng mua và download

về máy tính của mình qua Internet Các file nhạc này sau đó có thể nghe trên máy tínhhoặc đưa vào máy nghe nhạc số cầm tay với chất lượng âm thanh không khác gì đĩa

CD Có vẻ như mọi đối thủ của CocaCola, từ các nhãn hiệu nước ngọt nổi tiếng đếncác công ty mới thành lập đều đang cố gắng lao như thiêu thân theo thành công củaCocaCola với mục đích bắt kịp và chiếm lĩnh thị trường của CocaCola Với nhữngngười trong lĩnh vực kinh doanh nước giải khát, cuộc chạy đua này đã phản ánh mộtchuyển biến trong cách ngành công nghiệp này nhìn nhận về kinh doanh Nhưng đểlàm được việc này không hề dễ dàng chút nào, bởi Coca Cola đã là một “tượng đài”quá vững chắc trên thị trường thế giới

2 Tính tất yếu của Quản trị đa quốc gia với Coca - Cola

Trong cuộc sống luôn diễn ra những xu thế nhất định như công nghiệp hóa –hiện đại hóa hoặc toàn cầu hóa Chính vì vậy, mà bất kỳ doanh nghiệp nào hoạt độngcũng theo quy luật của cuộc sống Một doanh nghiệp sau một quãng thời gian nhấtđịnh sẽ lớn dần lên, phát triển lên Doanh nghiệp sẽ có nhu cầu mở rộng sản xuất kinhdoanh, mở rộng thị trường tiêu thụ Doanh nghiệp phải tìm kiếm một thị trường mới( những thị trường từ khu vực đến các vùng lân cận ra đến thị trường nước ngoài)

nhằm tăng thị phần, doanh thu cũng như lợi nhuận Khi doanh nghiệp phát triển thànhcông ty đa quốc gia thì thị trường kinh doanh mở rộng, kéo theo đó là thị trường vốn

mở rộng Doanh nghiệp tham gia vào quá trình quản trị Doanh nghiệp sẽ phát triểnsản xuất, mở rộng thị trường nhân sự, thuê các chuyên gia nước ngoài về tư vấn nguồnnhân lực Như vậy, doanh nghiệp sẽ có sự tham gia của nhiều người nước ngoài, cónền văn hóa khác nhau Do vậy, quản trị đa văn hóa là điều tất yếu đối với doanhnghiệp đa quốc gia Quản trị đa quốc gia là quá trình lập kế hoạch, tổ chức thực hiện,

rà soát, đánh giá và điều chỉnh nếu cần để đạt được mục tiêu của tổ chức trên cơ sởcác nguồn lực nhất định ( con người, công việc, tài chính)

Quản lý nhân tài trong một tổ chức toàn cầu thường phức tạp và đòi hỏi khắtkhe hơn trong một doanh nghiệp quốc gia, và một vài tập đoàn lớn nổi tiếng thế giớivừa mới đối phó được với thách thức này Một nghiên cứu của McKinsey về các nhàquản lý tại một số công ty đa quốc gia nổi tiếng thế giới đã bao trùm cả một loạt cáckhu vực cũng như tất cả những vùng địa lý chính.Và theo nghiên cứu cho thấy rằnghiện nay sự di chuyển nhân công giữa các nước vẫn bị hạn chế một cách đáng kinhngạc và nhiều người bị lôi kéo lại do lo ngại việc đang làm đến mức sẽ gây ảnh hưởngtới triển vọng sự nghiệp của họ Lúc này, những công ty có thể làm thỏa mãn được cácyêu cầu nhân tài toàn cầu của mình và vượt qua được những rào cản ngầm định kháccũng như văn hóa thì đều có xu hướng làm tốt hơn những điều chưa được đó

Các công ty đa quốc gia thường bao gồm các công ty hay các đơn vị khác màquyền sở hữu chúng thuộc tư nhân, nhà nước hay hỗn hợp, được thành lập ở nhiềunước khác nhau và do đó việc liên kết một hay nhiều công ty hay đơn vị có thể tạo rathuận lợi lớn cho hoạt động của các công ty khác, đặc biệt là chia sẻ kiến thức và cácnguồn lực với các công ty khác Hầu hết các nước đi đầu tư luôn luôn nhận được sự

ưu tiên hàng đầu từ các MNC mỗi khi chúng gặp khó khăn Hơn nữa, các MNC ngàynay dành ưu tiên nhiều hơn cho quá trình đổi mới (so với các quan điểm xưa kia củanước đi đầu tư) cho dù quá trình đổi mới diễn ra ở đâu Một số MNC còn thực hiệntrao quyền quản lý, lãnh đạo nghiên cứu và triển khai (RD) cho các công ty của mình

ở nước ngoài Trong các hoạt động kinh doanh hiện nay, các MNC đã thực sự khôngcòn biên giới (phạm vi hoạt động) Các MNC đã thực sự trở thành "không có quốctịch" do chúng hoạt động vì lợi ích của các cổ đông mà các cổ đông này ở các nướckhác nhau trên thế giới Mối quan hệ này càng gia tăng khi xu hướng đang thịnh hành

ngày nay trong số các MNC lớn là đề bạt người nước ngoài nắm giữ các vị trí quản lýhàng đầu Hiện nay, các MNC khổng lồ xuất hiện ngày càng nhiều do làn sóng sápnhập hoặc mua lại các công ty đang có nguy cơ phá sản Chỉ tính riêng 100 MNChàng đầu thế giới trị giá gần 2.000 tỷ USD chiếm khối lượng lớn trong tổng FDI củathế giới và làn sóng các vụ sáp nhập khổng lồ gần đây đã làm cho các MNC vốn đãlớn lại càng lớn hơn Tuy nhiên trong thương trường ngày nay, quy mô không phải lúcnào cũng là vấn đề quan trọng nhất Các MNC mới này đang bắt đầu tạo lập nên cácnhóm chuyên gia và liên kết các nhóm này với nhau trong cùng một tập đoàn theocách giống như các hoạt động của các đối thủ cạnh tranh với nhau bên ngoài tập đoàn.

3 Đa văn hóa, quản trị Đa văn hóa và tính tất yếu của Quản trị Đa văn hóa.

3.1 Các khái niệm

Văn hóa là một tập hợp các giá trị, chuẩn mực mà các thành viên trong cộngđồng, trong tổ chức và trong xã hội thu nhỏ, tuân thủ một cách tự nguyện Điều nàythường đúng với các nước phát triển Để có những giá trị, những chuẩn mực này.Những giả định phải tuân thủ theo thời gian, những giả định này được gọt giũa, trởthành những chuẩn mực định hướng Đa văn hóa là sự đa dạng về văn hóa của cácthành viên trong một tổ chức, đơn vị hay mở rộng ra là một cộng đồng nào đó Đối vớinhân loại tính đa dạng văn hóa cũng giống như tính đa dạng trong giới tự nhiên là mộtđiều kiện không thể thiếu để duy trì sự cân bằng của sự sống Tính đa dạng là di sảnchung của loài người Tính đa dạng văn hóa có hai tầng bậc, một là đa dạng trên phạm

vi thế giới, đó là đa dạng về văn hóa các dân tộc Hai là trong phạm vi một dân tộc vănhóa cũng đa dạng, không chỉ đa dạng về sắc tộc, mà đa dạng về các hình thức biểuhiện đa dạng theo các loại chủ thể Văn hóa ngoại biên của các quần thể dân cư là biểuhiện nổi bất của tính đa dạng và hình thức biểu hiện trong một nền văn hóa dân tộc

Quản trị đa văn hóa là quá trình quản trị một tổ chức bình thường kết hợp vớikhai thác các yếu tố đa văn hóa một cách hiệu quả nhất Đây là quá trình lập kế hoạch,

tổ chức thực hiện, giám sát, đánh giá và điều chỉnh nếu cần thiết để kết hợp một cáchtốt nhất các cá nhân có nền văn hóa khác nhau và còn phát huy tối đa năng lực, phẩmchất của họ, hạn chế các đặc điểm có tính tiêu cực của mỗi một nền văn hóa

3.2 Tính tất yếu của quản trị đa văn hóa

Các công ty ngày nay đều đang phải cố gắng với một số khó khăn về quản lýnhân tài, chẳng hạn như việc đạt được tính đa dạng văn hóa, vượt qua được những rào

cản đối với tính luân chuyển quốc tế, cũng như thiết lập được những quy trình quản trịnhân sự ổn định theo những đơn vị địa lý khác nhau.

Con người ở xã hội hiện đại đã không còn xa lạ với thuật ngữ “thế giới phẳng”.Với người làm kinh doanh ngày nay khi sống trong một thế giới không có rào cản họcần phải học cách thích nghi trong môi trường kinh doanh đa văn hóa để tồn tại vàphát triển bền vững

Văn hóa có ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động quản trị và kinh doanh của mộtdoanh nghiệp Doanh nghiệp cần phải phân tích các yếu tố văn hóa, xã hội nhằm nhậnbiết các cơ hội và nguy cơ có thể xảy ra Mỗi một sự thay đổi của các lực lượng vănhóa có thể tạo ra một ngành kinh doanh mới nhưng cũng có thể xóa đi một ngành kinhdoanh Môi trường kinh doanh đa văn hóa tức là bối cảnh về chính trị, kinh tế, xã hội

đa dạng của nhiều nền văn hóa, dân tộc, quốc gia khác nhau mà doanh nghiệp đangphải hoạt động trong đó, cùng tồn tại với nó Nhằm hướng tới mục đích lợi nhuận đểtái đầu tư và đảm bảo lợi ích của người quản lý, người lao động và làm thỏa mãn tối

đa nhu cầu hàng hóa và các dịch vụ xã hội

Quá trình toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới đang diễn ra với tốc độ ngày càngsâu và rộng, giúp các doanh nghiệp có thêm nhiều cơ hội làm việc với các nhân viên

và đối tác đa văn hóa Tự do hóa thương mại được mở rộng, hàng rào thuế quan giữacác nước bị bãi bỏ hoặc giảm xuống, hàng hóa có điều kiện lưu thông rộng rãi Doanhnghiệp chủ động khai thác các thành tựu khoa học và công nghệ tiên tiến của nướckhác, thực hiện chủ trương đa phương hóa quan hệ quốc tế, tạo điều kiện chuyển giaonhững thành tựu mới về khoa học và công nghệ, về tổ chức và quản lý, về sản xuất vàkinh doanh, đưa kinh nghiệm và kiến thức đến với các dân tộc ở nhiều nước, nhiềunền văn hóa khác nhau

Nhưng thực tế cho thấy, nó có thể mang đến cho doanh nghiệp nhiều lợi íchgắn liền với những thách thức Khi thị trường được toàn cầu hóa, nhu cầu tiêu chuẩnhóa về sắp xếp tổ chức, hệ thống và quy trình cũng tăng lên Song, các giám đốc cũngchịu áp lực khi làm cho tổ chức của họ thích nghi với các đặc điểm của thị trường,pháp luật, thể chế tài chính, hệ thống chính trị - xã hội, hệ thống văn hóa Ngoài ra,cạnh tranh quốc tế, thích ứng công nghệ, thích ứng với bảo vệ môi trường là nhữngđòi hỏi lớn đối với doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh quốc tế hiện nay Khimọi người từ các nước khác nhau, mang những nền văn hoá khác nhau đến cùng làm

việc sẽ rất dễ phát sinh mâu thuẫn, do bất đồng về văn hóa và ngôn ngữ Các tập đoàn

đa quốc gia thành công tìm cách truyền lối tư duy toàn cầu cho nhân viên của mình vàdùng một chính sách nhân lực toàn cầu để tuyển những con người ưu tú nhất cho mỗi

vị trí, bất kể họ xuất thân từ đâu Qua thời gian, những tập đoàn này đã phát triển mỗiđội ngũ quản trị cốt lõi, những người cho dù làm việc ở bất cứ nơi nào, cũng đều cảmthấy như đang ở trong chính nền văn hóa đã sản sinh ra họ

4 Thực trạng của đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội hiện nay của các Doanh nghiệp Việt nam Các nhà chức trách cần phải làm gì để giải quyết các thực trạng đó.

4.1 Thực trạng của đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội hiện nay của các Doanh nghiệp Việt nam

Kể từ khi Việt Nam thực hiện công cuộc “đổi mới”, phát triển kinh tế theo cơchế thị trường, trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam xuất hiện hai xu hướng đánglưu tâm: một nhóm doanh nghiệp đã bước đầu biết coi trọng “trách nhiệm xã hội” củamình bằng cách: trong khi đi tìm lợi nhuận cho doanh nghiệp đã chú trọng tới nghĩa

vụ của mình trong việc nộp đầy đủ thuế và lệ phí theo luật định, đảm bảo chi trả tiềnlương cũng như bảo hiểm xã hội cho người lao động và hơn nữa tích cực đóng gópkinh phí trong hoạt động nhân đạo, từ thiện mỗi khi xảy ra thiên tai, tai nạn Đối vớinhững doanh nghiệp này, họ tự coi đã hoàn thành tốt việc chấp hành luật thuế, luật laođộng cũng như “trách nhiệm xã hội” của mình

Nhóm thứ 2 thì ngược lại, theo tiếng gọi của đồng tiền, họ chỉ biết săn tìm lợinhuận cho doanh nghiệp mình mà quên đi quyền lợi của người tiêu dùng, trách nhiệmvới người lao động, với cộng đồng và cả thế hệ mai sau Gần đây, với sự vào cuộc củacác cơ quan chức năng và từ nguồn thông tin đại chúng đã phát hiện được không ítdoanh nghiệp Việt Nam có báo cáo tài chính không trung thực, trong doanh nghiệp có

2 đến 3 sổ hoạch toán để đối phó với các cơ quan thuế, thanh tra, bảo hiểm… Códoanh nghiệp không hề chú ý đến trang thiết bị, điều kiện làm việc an toàn cho ngườilao động Nhiều doanh nghiệp tìm mọi cách khai thác càng nhiều càng tốt tài nguyên,bất chấp hậu quả do khai thác cát dẫn tới sạt lở dòng sông, cầu cống; khai thác đất đá

và khoáng sản, tàn phá rừng… dẫn đến lũ quét, lũ ống liên tiếp xảy ra ở vùng trung du

và miền núi Thậm chí có doanh nghiệp chỉ vì tiết giảm chi phí xử lý chất thải, nướcthải đã giết chết cả dòng sông Thị Vải, sông Trà Khúc, sông Cầu… Tệ hại hơn một số

nhà kinh doanh còn nhẫn tâm đưa ra thị trường những sản phẩm tiêu dùng độc hạinhư: nước tương chứa chất 3-MCPD gây ung thư, bánh phở chứa phormol, thực phẩm

có chứa chất bảo quản như hàn the, hoa quả ngâm hóa chất để hàng tháng không bịhỏng… Có doanh nghiệp nấp dưới chiêu bài kinh doanh theo giá thị trường thế giới đãtăng giá một cách vô lối (như sữa dành cho trẻ em), tăng giá thì nhanh, nhiều trong khi

đó giảm giá thì cầm chừng, nhỏ giọt (như xăng dầu), thậm chí có doanh nghiệp FDIthổi giá đầu vào lên cao để chuyển giá về cho công ty mẹ, công ty thành viên củamình ở nước ngoài dẫn tới hạch toán lỗ kéo dài nhằm trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế,đẩy giá bán cho người tiêu dùng ở thị trường Việt Nam lên cao một cách bất hợp lý…

Qua thực tế, với cách hành xử của những doanh nghiệp này mặc dù họ có thểthu được lợi nhuận trước mắt, nhưng đã để lại di họa cho cộng đồng, cho môi trườngsinh thái, tước đoạt quyền lợi của thế hệ sau và tất nhiên họ đang bị xã hội lên án,pháp luật trừng phạt Rõ ràng đó là cách kinh doanh “phi đạo đức”, thiếu bền vững

Nếu nhìn sâu xa hơn, trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tếngày nay, một doanh nghiệp chỉ biết giữ chữ “tín” theo quan niệm truyền thống, chỉbiết tham gia vào hoạt động nhân đạo, từ thiện… thì chưa đủ Vì sao? Có thể nêu rađây mấy lý do cơ bản sau:

- Ngày nay môi trường kinh doanh đã và đang thay đổi cơ bản với tốc độ nhanhchóng Trong hoàn cảnh đó doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển phải biết tuân thủluật pháp, hành động theo các bộ quy tắc ứng xử (CoC) và không vướng phải các ràocản thương mại đang được dựng lên một cách dày đặc

- Độ dài về vòng đời sản phẩm hàng hóa và dịch vụ đang bị phụ thuộc rất nhiềuvào mức độ phù hợp giữa sản phẩm với nhu cầu rất đa dạng, ngày càng cao của nhiềunhóm người tiêu dùng trên phạm vi toàn cầu

- Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp luôn va đập với nhiều đức tin, thóiquen, tập quán tiêu dùng, các điều cấm kỵ của các tôn giáo khác nhau… trên toàn cầu

- Sự cạnh tranh quốc tế ngày càng gay ngắt ở mọi phân khúc thị trường, trongkhi đó sự chi phối của các tập đoàn xuyên quôc gia ngày càng mãnh liệt

- Sự thỏa thuận, liên kết giữa các quốc gia theo từng khu vực, từng vùng, từngtuyến trong các thỏa thuận song phương và đa phương ngày càng chặt chẽ

Với những lý do trên “đạo đức kinh doanh” ở từng quốc gia đã được mở rộng

và nâng cấp lên một tầm cao mới, phù hợp với chuẩn mực của “đạo đức toàn cầu”

Một khi “đạo đức toàn cầu” được thể hiện trong kinh doanh của một doanhnghiệp, của cả cộng đồng doanh nghiệp sẽ đảm bảo xử lý hài hòa lợi ích giữa cái riêng

và cái chung, giữa quyền lợi của ông chủ và người làm thuê, giữa trước mắt và lâu dài,giữa quyền lợi doanh nghiệp với lợi ích quốc gia, giữa lợi ích của một nước với sự antoàn của cả hành tinh…

Nói một cách khác, sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp phải đónggóp vào sự phát triển bền vững của cả xã hội và cộng đồng Ngược lại, sự phát triểnbền vững của xã hội sẽ tạo ra môi trường an lành cho hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp Quan hệ qua lại này phải được thiết lập trên phạm vi toàn cầu Nếu doanhnghiệp nào ý thức được và hành xử theo tiêu chí của “đạo đức toàn cầu” sẽ đem lại lợiích cụ thể sau cho bản thân doanh nghiệp đó:

- Về lâu dài giảm được chi phí sản xuất – kinh doanh, tăng năng xuất lao động

- Tăng doanh thu, hiệu xuất đầu tư cao

- Nâng dần uy tín doanh nghiệp đóng góp thiết thực vào xây dựng thươnghiệu

- Thu hút được nguồn lao động có chất lượng cao, trung thành về làm việc tạidoanh nghiệp

- Sản phẩm và hàng hóa dịch vụ tiếp cận được với thị trường thế giới

4.2 Các nhà chức trách cần phải làm gì để giải quyết các thực trạng đó.

Để làm được điều đó, trước hết đòi hỏi doanh nghiệp phải giải quyết được hàihòa lợi ích trong nội bộ doanh nghiệp mình, đó là: xây dựng được môi trường văn hóadoanh nghiệp lành mạnh, tạo sự gắn kết giữa người lao động với nhau, thực sự quantâm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người lao động, chăm lo lợi ích cho các nhàđầu tư, các cổ đông của doanh nghiệp

Ngoài ra, doanh nghiệp cần có lộ trình để xử lý mối quan hệ giữa doanh nghiệpvới môi trường bên ngoài, đó là: Đảm bảo hoạt động kinh doanh không phá hoại môitrường sinh thái, đóng góp thiết thực vào những mối quan tâm của cộng động nơi địabàn doanh nghiệp hoạt động, đặc biệt nâng cao trách nhiệm của nhà cung cấp hànghóa, dịch vụ trong việc đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người tiêu dùng, xây dựngmối tương tác tích cực giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng…

Để giúp cho doanh nghiệp làm tròn trách nhiệm theo tiêu chí của “đạo đức toàncầu” không thể thiếu được vai trò nâng đỡ của cả xã hội, của các cơ quan truyền thông

và nhất là sự hỗ trợ của Nhà nước

Xã hội và cơ quan truyền thông phải tăng cường tuyên truyền để doanh nghiệp

tự nhận thức được rằng trách nhiệm với cộng đồng là hàng vi đạo đức tự thân củadoanh nghiệp, nó được điều khiển bằng chính động cơ đạo đức của doanh nghiệp Kếtquả của hành vi này là doanh nghiệp có được môi trường văn hóa kinh doanh an lànhcho người lao động, tạo được bản sắc riêng của doanh nghiệp trên cơ sở đó phát triểnmột cách bền vững

Mặt khác, đạo đức trong kinh doanh theo chuẩn mực của đạo đức toàn cầu cầnphải được luật hóa để doanh nghiệp thấy rằng thực hiện trách nhiệm xã hội của mìnhkhông chỉ là sự mong muốn một chiều, là sở thích riêng tư mà đó còn là vấn đề pháp

lý không thể không thực hiện

Một khi đạo đức toàn cầu trở thành chuẩn mực cho hoạt động kinh doanh thìkhi đó sẽ có những doanh nghiệp, một cộng động doanh nghiệp phát triển bền vữngtrong một xã hội bền vững