Chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp tại cục hải quan thừa thiên huế

Thực tế trên đòi hỏi, Công tác tuyên truyền phải hướng đến việc nâng caonhận thức của các bên liên quan, giúp người dân và cộng đồng doanh nghiệp hiểu,nâng cao ý thức tuân thủ chính sách

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài“ Chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp tại Cục hải quan Thừa Thiên Huế" là đề

tài nghiên cứu của riêng bản thân tôi

Tôi xin cam đoan rằng: các số liệu và kết quả nghiên cứu trongluận văn này đều được thu thập từ đơn vị nghiên cứu và chưa được sửdụng để bảo vệ một học vị nào

Các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc

và mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn đã được cám ơn đầy đủ

Tác giả luận văn

Phương Thảo

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến Thầy giáo

TS Trương Tấn Quân - người trực tiếp hướng dẫn khoa học đầy nhiệt tình và trách

nhiệm đã giúp đỡ, hỗ trợ, động viên tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoànthành luận văn

Với lòng kính trọng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến các Thầy, Cô giáo TrườngĐại học Kinh tế - Đại học Huế đã truyền đạt kiến thức và giúp đỡ, đóng góp chobản thân tôi những ý kiến quý báu trong quá trình thực hiện luận văn

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến lãnh đạo Cục hải quan ThừaThiên Huế và các anh chị chuyên viên các phòng, các Chi cục đã tạo điều kiệnthuận lợi cho tôi trong quá trình thực hiện, đồng thời nhiệt tình cộng tác giúp đỡ tôihoàn thành luận văn này

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và ngườithân luôn động viên khích lệ, quan tâm giúp đỡ, hỗ trợ công việc và tạo mọi điềukiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập cũng như hoàn thành luận văn

Một lần nữa xin chân thành cảm ơn!

Huế, ngày tháng năm 2016

Tác giả luận văn

Phương Thảo

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Nội dung chi tiết kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật hải quan

năm 2015 37

Bảng 2.2: Số liệu tuyên truyền pháp luật tại Cục HQ TT-Huế giai đoạn 2013-2015 43

Bảng 2.3: Kết quả tờ khai làm thủ tục tại Cục hải quan TT-Huế giai đoạn 2013-2015 46

Bảng 2.4: Kết quả xử lý vi phạm hành chính tại Cục Hải quan TT-Huế 47

Bảng 2.5: Ngân sách chi tiêu tuyên truyền pháp luật tại Cục HQ TT-Huế năm 2013-2015 47

Bảng 2.6: Thống kê mô tả thông tin mẫu nghiên cứu 49

Bảng 2.7: Bảng kết quả phân tích Cronbach’s Alpha 50

Bảng 2.8: Kiểm định KMO và Bartlett’s Test 53

Bảng 2.9: Kết quả phân tích nhân tố đánh giá chung về chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan 56

Bảng 2.10 : Kết quả kiểm định phân phối chuẩn 57

Bảng 2.11: Hình thức tuyên truyền 58

Bảng 2.12: Nội dung tuyên truyền 60

Bảng 2.13: Cách thức tổ chức tuyên truyền 62

Bảng 2.14: Kỹ năng, trình độ của công chức HQ 63

Bảng 2.15: Thái độ, nhận thức của DN 64

Bảng 2.16: Kết quả kiểm định One way ANOVA với nhóm nhân tố hình thức tuyên truyền 66

Bảng 2.17: Kết quả kiểm định One way ANOVA với nhóm nhân tố nội dung tuyên truyền 67

Bảng 2.18: Tóm tắt mô hình 69

Bảng 2.19 : Kiểm định độ phù hợp của mô hình 70

Bảng 2.20: Kết quả phân tích hồi quy đa biến 71

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất 25Hình 2.1 Tổ chức bộ máy Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế 32Hình 2.2: Kết quả hồi quy tương quan 72

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

MỤC LỤC

Trang

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Danh mục các chữ viết tắt iii

Danh mục các bảng iv

Danh mục các hình v

Mục lục vi

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4 Phương pháp nghiên cứu 3

5 Nội dung nghiên cứu 5

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 7

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 7

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 7

1.1.1 Lý luận về hải quan và pháp luật hải quan 7

1.1.2 Lý luận về công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp 14

1.1.3: Lý luận về chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan: 21 1.1.4 Các tiêu chí đo lường chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan và mô hình nghiên cứu dự kiến 23

1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN 26

1.2.1 Những bài học kinh nghiệm về công tác tuyên truyền pháp luật hải quan ở các nước trên thế giới 26

1.2.2 Khả năng ứng dụng vào thực tiễn tại Việt Nam 28

KẾT LUẬN CHƯƠNG I 30

CHƯƠNG II: ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC 31

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT HẢI QUAN CHO DOANH NGHIỆP

TẠI CỤC HẢI QUAN THỪA THIÊN HUẾ 31

2.1 Tổng quan về địa bàn nghiên cứu 31

2.1.1 Tổng quan về Cục hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế 31

2.1.2 Công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho DN tại Cục Hải quan TT-Huế 34

2.2 Phân tích chất lượng tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp tại cục hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế 48

2.2.1 Thống kê mô tả về thông tin mẫu nghiên cứu 48

2.2.2 Kiểm định độ tin cậy thang đo 50

2.2.3 Phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis – EFA) 52

2.2.4 Kiểm định phân phối chuẩn 56

2.2.5 Phân tích đánh giá của doanh nghiệp về chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan 57

2.2.6 Phân tích sự khác biệt về các tiêu chí chất lượng công tác tuyên truyền PLHQ trong đánh giá của nhóm cán bộ tại DN: 65

2.2.7 Phân tích hồi quy các nhân tố tác động đến đánh giá chung về chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp 68

2.2.8 Đánh giá chung về chất lượng công tác tuyên truyền tại Cục Hải quan TT-Huế 72

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 75

CHƯƠNG III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO 76

CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT 76

HẢI QUAN CHO DOANH NGHIỆP TẠI CỤC HẢI QUAN TT-HUẾ 76

3.1 Định hướng và mục tiêu phát triển của cục hải quan Thừa Thiên Huế 76 3.2 Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp tại cục hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế 79

3.2.1 Đa dạng hoá hình thức tuyên truyền 79

3.2.2 Nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp của người cán bộ hải quan 80

3.2.3 Trang bị, bố trí phương tiện vật chất phục vụ hiện đại, phù hợp 84

3.2.4 Giải pháp khác 85 ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 87

1 Kết luận 87

2 Kiến nghị 87

TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

PHỤ LỤC 95 BIÊN BẢN CỦA HỘI ĐỒNG PHẢN BIỆN

BẢN GIẢI TRÌNH CHỈNH SỬA LUẬN VĂN

XÁC NHẬN HOÀN THIỆN LUẬN VĂN

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cùng với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, hệ thống pháp luật Việt Namnói chung và luật hải quan nói riêng đang đứng trước những đòi hỏi và thách thức tolớn, đó là yêu cầu không ngừng hoàn thiện, tiến dần tới phù hợp với thông lệ hảiquan chung của các nước ở khu vực và trên thế giới

Luật Hải quan Việt Nam được Quốc hội thông qua tại kỳ họp thứ 7 Quốc hộikhóa XIII và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2015, thay thế Luật Hải quan số29/2001/QH10 năm 2001 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan

số 42/2005/QH11 năm 2005 Để tổ chức thi hành Luật Hải quan một cách thốngnhất, đồng bộ và hiệu quả nhằm tạo ra những chuyển biến tích cực trong hoạt độnghải quan thì công tác phổ biến, giáo dục, tuyên truyền đóng vai trò then chốt

Nước ta vẫn đang trong quá trình xây dựng và hoàn thiện luật, vậy nên dù đãđược bổ sung, chỉnh sửa với tần suất cao và nội dung khá sâu rộng, nhưng cũngkhông thể tránh khỏi những bất cập, những quy định không phù hợp với thực tiễn,gây khó khăn trở ngại cho hoạt động xuất nhập khẩu của nước nhà

Bên cạnh đó, nhiều cá nhân, đơn vị doanh nghiệp do hiểu sai, hoặc do khôngnắm bắt kịp thời các quy định mới liên quan đến pháp luật hải quan nên đã dẫn đếncác hành vi vi phạm, gây hậu quả to lớn đến bản thân doanh nghiệp, cũng như phầnnào tác động đến toàn bộ cộng đồng doanh nghiệp hay ảnh hưởng nghiêm trọng đếnmôi trường xuất nhập khẩu của nền kinh tế Việt Nam

Thực tế trên đòi hỏi, Công tác tuyên truyền phải hướng đến việc nâng caonhận thức của các bên liên quan, giúp người dân và cộng đồng doanh nghiệp hiểu,nâng cao ý thức tuân thủ chính sách, pháp luật hải quan và các văn bản pháp luậtkhác có liên quan, hợp tác với lực lượng Hải quan thực thi pháp luật; tuyên truyền

nỗ lực của cán bộ công chức trong việc thực hiện các hoạt động của ngành Hảiquan, từ đó nâng cao tinh thần trách nhiệm, thi đua phấn đấu, tích cực triển khainhiệm vụ góp phần tạo thuận lợi cho các hoạt động thương mại, đầu tư, đơn giản

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa theo chỉ đạo củaThủ tướng Chính phủ.

Chính vì vậy, tích cực hoàn thiện công tác tuyên truyền pháp luật hải quancho doanh nghiệp, nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền có vai trò then chốttrong việc quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu

Nhận thức được tầm quan trọng trên đối với công tác quản lý hải quan ở địaphương, Hải quan Thừa Thiên Huế đã có những giải pháp khác nhau đối với côngtác tuyên truyền Vì vậy, công tác tuyên truyền pháp luật hải quan ở đơn vị và địaphương từng bước đi vào nề nếp Tuy nhiên với sự phát triển nhanh chóng của hoạtđộng xuất nhập khẩu tại Cục Hải quan Thừa Thiên Huế trong thời gian vừa qua,công tác tuyên truyền vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập, chưa thực sự là chìa khoá để kếtnối doanh nghiệp, người dân với cơ quan Hải quan để từ đó nâng cao chất lượngcông tác quản lý về mặt hải quan, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu phát triển

Xuất phát từ thực tiễn trên, tôi chọn đề tài: “Chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp tại Cục hải quan Thừa Thiên Huế" làm

luận văn thạc sỹ của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.2 Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về pháp luật hải quan và thực tiễn công táctuyên truyền pháp luật hải quan và chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hảiquan

- Đánh giá thực trạng thực hiện, xác định các nhân tố ảnh hưởng công táctuyên truyền và chất lượng tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

tại Cục Hải quan TT- Huế giai đoạn 2013-2015 Đề xuất một số giải phát nhằmnâng cao chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan tại Cục hải quanTT- Huế trong thời gian tới.

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: công tác tuyên truyền và chất lượng công tác tuyêntruyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp tại Cục Hải quan TT- Huế

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài là việc sử dụng tổng hợpcủa nhiều phương pháp để phân tích nhiều mặt về chất lượng công tác tuyên truyềnpháp luật hải quan cho doanh nghiệp tại Cục Hải quan TT- Huế Những phươngpháp cụ thể là:

4.1 Phương pháp luận

Luận văn quán triệt phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sửxem xét đối tượng nghiên cứu trong sự vận động và phát triển trong mối quan hệtương hỗ với các tác động môi trường, để khái quát đối tượng nghiên cứu và nhậnthức đầy đủ khách quan về bản chất của các hiện tượng tự nhiên, kinh tế- xã hội

4.2 Phương pháp điều tra thu thập số liệu

Các số liệu và thông tin về nhân sự tham gia công tác tuyên truyền, các quyđịnh và nội dung tuyên truyền nói chung, cũng như đánh giá của doanh nghiệp vềchất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan hiện tại được thu thập từ hainguồn thứ cấp và sơ cấp

- Nguồn số liệu thứ cấp: Thu thập số liệu từ các báo cáo tổng kết từ năm

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2013 đến năm 2015 của Cục Hải quan TT- Huế, các tài liệu của các cơ quan chứcnăng trong nước, cũng như các văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) có liên quan.Ngoài ra luận văn còn kế thừa hợp lý các kết quả của các công trình nghiên cứutrong nước về lĩnh vực có liên quan đến đề tài.

- Nguồn số liệu sơ cấp: Để tiến hành phân tích đánh giá về chất lượng công

tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp tại Cục Hải quan TT- Huế,

đề tài sử dụng nguồn số liệu sơ cấp được thu thập bằng bảng hỏi, dựa trên phươngpháp phỏng vấn trực tiếp

Đối tượng phỏng vấn: nghiên cứu tiến hành phỏng vấn với nhóm đối tượng

liên quan đến công tác tuyên truyền pháp luật của Cục Hải quan TT-Huế Đó chính

là các nhà quản lý, cán bộ nhân viên của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu đangtrực tiếp tham gia thực hiện thủ tục hải quan tại Cục Hải quan TT- Huế

Cỡ mẫu phỏng vấn: nhằm đảm bảo tính đại diện cho tổng thể nghiên cứu đề

tài xác định cỡ mẫu nghiên cứu thông qua công thức xác định cỡ mẫu dựa trên giátrị trung bình:

Về sai số mẫu cho phép, với độ tin cậy 95% và do dữ liệu sơ cấp được thuthập bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp nên sai số mẫu cho phép sẽ là 0,05

Về độ lệch chuẩn, sau khi tiến hành điều tra thử với mẫu 30 bảng hỏi nghiênĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

cứu tiến hành xử lý SPSS để tính ra độ lệch chuẩn Kết quả thu được giá trị = 0,284.

4.3 Phương pháp xử lý và phân tích số liệu

Để đạt được mục đích, yêu cầu và nhiệm vụ đề ra, đề tài sử dụng các phươngpháp nghiên cứu như: Phương pháp tổng hợp, phân tích, hệ thống hoá để làm rõ cơ

sở lý luận về công tác tuyên truyền pháp luật hải quan; Phương pháp khảo sát,thống kê, tổng hợp, phân tích, kiểm định giá trị trung bình dựa trên phần mềm SPSS20.0 để tổng kết, đánh giá thực trạng, trên cơ sở đó thấy được nguyên nhân, kết quả

và rút ra những bài học kinh nghiệm liên quan đến chất lượng công tác tuyên truyềnhiện nay, từ đó đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền phápluật hải quan cho doanh nghiệp tại Cục Hải quan TT-Huế

5 Nội dung nghiên cứu

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị và phụ lục, nội dung chính của luậnvăn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu

Chương 2: Thực trạng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh

nghiệp tại Cục Hải quan TT- Huế

Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác

tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp tại Cục Hải quan TT- Huế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

1.1.1 Lý luận về hải quan và pháp luật hải quan

1.1.1.1 Khái quát chung về hải quan và pháp luận hải quan

- Khái quát chung về Hải quan

Cuốn từ điển tiếng Việt do Viện Ngôn ngữ xuất bản 2003 [23], giải thích,

Hải quan (HQ) là: “việc kiểm soát và đánh thuế hàng hoá xuất nhập cảnh” Theo

khái niệm này Hải quan là cơ quan Nhà nước phụ trách việc kiểm tra, giám sát,kiểm soát hàng hoá, vật phẩm và phương tiện vận tải được phép đưa vào, đưa rakhỏi lãnh thổ quốc gia,và thu thuế quan các loại động sản này

Trên thế giới, Ai cập và các quốc gia nói tiếng Tây ban nha, Bồ Đào Nha và

các quốc gia Pháp ngữ (trừ Việt nam) gọi lực lượng này là Douane, các nước trong khối liên hiệp Anh gọi nó là Customs, Người Hy lạp và các quốc gia nói tiếng Đức gọi nó là Zoll, Người Nga và các quốc gia Slavơ gọi là Tamoshnia, Trung quốc, Hồng công, Đài loan, Macao và Việt nam gọi là Hải quan-nghĩa đơn giản là cửa

biển, còn Nhật và Hàn quốc gọi là Thuế quan.[1]

Tuỳ theo tình hình chính trị, hoàn cảnh lịch sử, điều kiện kinh tế - xã hội vàmối quan hệ quốc tế của mỗi nước, mỗi khu vực trong từng thời kỳ mà chức năngnhiệm vụ, hình thức tổ chức, tên gọi, phạm vi địa bàn hoạt động, vị trí trong hệthống bộ máy Nhà nước có thể khác nhau, nhưng xét về tính chất cơ bản, Hải quancác nước đều có vai trò quan trọng như nhau: Đó là binh chủng đặc biệt gác cửa đấtnước về kinh tế, gắn liền với hoạt động đối ngoại, kinh tế đối ngoại và an ninh quốcgia Trải qua từng giai đoạn cách mạng, ngành Hải quan đã không ngừng phát triển,đảm bảo đáp ứng yêu cầu các nhiệm vụ quản lý, phục vụ đắc lực cho sự nghiệpcách mạng của dân tộc

- Khái quát chung về pháp luật hải quan

Pháp luật hải quan (PLHQ) chính là tổng thể các quy phạm pháp luật điềuĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Tổng thể các văn bản quy phạm PLHQ và Hệ thống các văn bản liên quan đến lĩnhvực Hải quan, chủ yếu là các văn bản do Quốc hội, chính phủ, các bộ liên quan, đặcbiệt là Bộ tài chính (BTC), Tổng cục Hải quan (TCHQ) hướng dẫn ban hành nhằmđiều chỉnh, tổ chức và hoạt động của chủ thể quản lý doanh nghiệp kinh doanh xuấtnhập khẩu là các cơ quan hải quan [31]

- Các văn bản quy phạm pháp luật quy định cụ thể, hướng dẫn thực hiện cácvăn bản luật, chủ yếu do Bộ tài chính, Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan ban hành

- Hệ thống các văn bản QPPL khác có liên quan đến lĩnh vực Hải quan:

1 Pháp luật về chính sách hàng hoá XNK

2 Pháp luật về thuế hàng hóa xuất, nhập khẩu

3 Pháp luật về chính sách quản lý tiền tệ, vàng, ngoại hối

4 Pháp luật về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

5 Pháp luật về chính sách quản lý chất lượng HH

6 Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính

7 Pháp luật về khiếu nại, giải quyết khiếu nại và pháp luật về tố tụng hành chính

8 Pháp luật về các điều ước quốc tế

Hệ thống các văn bản QPPL quy định về chế độ, chính sách quản lý, điềuhành hoạt động XNK, quá cảnh hàng hóa; về quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cácloại pháp nhân, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế kinh doanh XNK; về thẩmquyền QLNN đối với các pháp nhân, cá nhân kinh doanh XNK, quá cảnh; về chế độkinh doanh XNK, tạm nhập-tái xuất, tạm xuất - tái nhập, quá cảnh, chuyển cửakhẩu, chuyển cảng…; về các loại hàng hóa được XNK, quá cảnh theo loại hình mậudịch - loại có hợp đồng ngoại thương và phi mậu dịch - loại không có hợp đồng(quà biếu, tặng, cho, hành lý, tài sản di chuyển, thừa kế, hàng hóa trao đổi cư dânbiên giới, hàng là phế liệu, phế phẩm của các hợp đồng gia công nước ngoài, v.v );

về danh mục hàng hóa cấm XK, cấm NK, hàng hóa XNK phải có quota (hạnngạch), giấy phép, kinh doanh có điều kiện, phải được giám định Nhà nước trướckhi XNK, hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành; quy định trách nhiệm, nghĩa

vụ của DN, cá nhân khi XNK, quá cảnh phải nộp các loại thuế và các khoản tài

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

chính (phụ thu, lệ phí) vào ngân sách nhà nước; Biểu thuế - danh mục hàng hóa phảichịu các sắc thuế khi XNK và thuế suất các loại: thông thường, ưu đãi phổ cập, ưuđãi đặc biệt; danh mục hàng hóa không thuộc đối tượng chịu thuế, được miễn cácloại thuế XNK; danh mục hàng hóa áp dụng giá tối thiểu; danh mục hàng hóa ápdụng thuế hạn ngạch, thuế tuyệt đối; quy định phương pháp xác định trị giá hànghóa XNK, v.v [31]

1.1.1.2 Vai trò của pháp luật hải quan

Cũng như vai trò của pháp luật trong quản lý nhà nước nói chung, pháp luậthải quan đối với doanh nghiệp có vai trò quan trọng về nhiều mặt, là công cụ pháp

lý sắc bén đảm bảo cho ngành Hải quan thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, chức năng củangành, quản lý có hiệu quả các hoạt động Hải quan Cụ thể là:

- Phát huy vai trò, vị trí của cơ quan Hải quan trong quản lý Nhà nước về hảiquan Hải quan Việt Nam ngày nay đã và đang thực hiện đầy đủ chức năng trực tiếpquản lý nhà nước về hoạt động Hải quan, là cơ quan có chức năng nhiệm vụ theocác quy định của hệ thống Pháp luật Vị trí, vai trò của Tổng cục Hải quan ViệtNam được xác định trong nhiều văn bản pháp luật thuộc hệ thống pháp luật ViệtNam Trước hết được ghi nhận ở trong các văn bản pháp luật quan trọng như: LuậtHải quan 2014, Nghị định 08/2015/NĐ-CP của Chính Phủ…Bên cạnh các văn bảnnày, địa vị pháp lý của Hải quan còn được khẳng định trong hàng loạt văn bản thuộcvăn bản Pháp luật Nhà nước lĩnh vực chuyên ngành khác có liên quan, như các LuậtThuế xuất nhập khẩu, Luật Thương mại và các văn bản chi tiết khác của các Bộ,Ngành liên quan [31]

Theo Luật Hải quan hiện hành, Hải quan Việt Nam là cơ quan trực thuộcBTC giúp Bộ trưởng BTC thực hiện chức năng quản lý nhà nước về Hải quan, thựcthi pháp luật Hải quan trên phạm vi cả nước Điểm này đã cho thấy, Hải quan ViệtNam là cơ quan quản lý hành chính nhà nước, nên có hầu hết bản chất, đặc trưngcủa cơ quan hành pháp

Tuy nhiên do tính chất, đặc điểm đặc thù của quản lý nhà nước về Hải quannói chung, đối với doanh nghiệp nói riêng, địa vị pháp lý của hệ thống cơ quan hải

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

quan cũng mang tính chất đặc thù, đó là hoạt động theo nguyên tắc tập trung, thốngnhất, là cơ quan của BTC, song BTC là thành viên của Chính phủ lại được tổ chức vàhoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ, Điều này cho thấy, hệ thống các cơquan Hải quan từ trung ương đến địa phương, vị trí của nó có tính đặc thù so với các

cơ quan quản lý hành chính nhà nước chuyên ngành khác Theo các quy định phápluật Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố, trực thuộc Tổng cục Hải quan, Chi cụcHải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu trực thuộc Cục Hải quan tỉnh, thành phố, không

lệ thuộc vào chính quyền địa phương các cấp điều hành, tổ chức hoạt động

- Đảm bảo thực hiện, chức năng, nhiệm vụ của ngành Hải quan Việt Namtrong quản lý các doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu:

Pháp luật hải quan là cơ sở pháp lý điều chỉnh toàn bộ hoạt động kiểm tra,giám sát hàng hoá xuất nhập khẩu , quá cảnh, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh,quá cảnh qua biên giới Việt Nam Đây là một trong những nhiệm vụ cơ bản, chủyếu nhất, nói lên bản chất, vai trò của Hải quan trong nền kinh tế nói chung, kinh tếđối ngoại nói riêng, nhiệm vụ này được nhà nước khẳng định ghi nhận vào phápluật, thể hiện ý nghĩa sâu sắc: Hải quan là người gác cửa trên mặt trận kinh tế

Pháp luật trong quản lý nhà nước về HQ là cơ sở pháp lý trong đấu tranhphòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới Nhiệm vụphòng, chống buôn lậu vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới đã được Nhànước trao cho Hải quan Việt Nam cùng với thời điểm ra đời, phát triển xuyên suốt

40 năm qua

Pháp luật trong quản lý nhà nước về hải quan quy định chính sách thuế đốivới hàng hoá xuất nhập khẩu Nhiệm vụ này đảm bảo một phần nguồn thu cho quốckhố từ nguồn thuế và thu khác từ các hoạt động xuất nhập khẩu, qúa cảnh hàng hoá,hàng năm nguồn thu này đảm bảo từ 25-30% trong tổng số thu vào ngân sách nhànước Chính từ nguồn thu này mà Nhà nước điều chỉnh kịp thời chính sách kinh tếđối ngoại, bảo hộ sản xuất trong nước, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hàng hoá củanhân dân

Là công cụ pháp lý quan trọng trong việc bảo hộ , thúc đẩy sự phát triển củanền kinh tế sản xuất hàng hoá của mình Thông qua hàng rào thuế quan hải quan do

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

pháp luật quy định để kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ hàng hoá, phương tiện xuất nhậpkhẩu, xuất nhập cảnh; đấu tranh, ngăn chặn các hoạt đọng buôn lậu, vận chuyểnhàng háo, tiền tệ qua biên giới Hải quan đã góp phần đảm bảo cho nền kinh tế ổnđịnh, bảo hộ sản xuất, tiêu dùng trong nước, mặt khác Hải quan đã trở thành công

cụ quan trọng trong việc bảo vệ hàng rào thuế quan góp phần vào điều tiết các hoạtđộng kinh tế của mỗi quốc gia, cũng như thông quan thu, nộp thuế đã góp phầnkhông nhỏ vào nguồn tài chính tạo ngân sách nhà nước.[31]

- Là công cụ pháp lý quan trọng góp phần không nhỏ vào bảo vệ an ninhchính trị, trật tự an toàn xã hội của mỗi nước Vai trò này của pháp luật hải quanđược thể hiện ở những hoạt động phát hiện, xử lý kịp thời những vi phạm pháp luậttrong lĩnh vực Hải quan, đảm bảo các quy tắc quản lý nhà nước về hải quan đượctôn trọng, bảo vệ an ninh văn hoá tư tưởng, an toàn vệ sinh, môi trường, sức khoẻcủa nhân dân, bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng, kịp thời ngăn chặn những hànhđộng đe doạ lợi ích, chủ quyền , an ninh quốc gia và lợi ích của người kinh doanhxuất nhập khẩu.[31]

- Góp phần quan trọng vào việc cải thiện môi trường đầu tư nước ngoài, thúcđẩy va thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài của mỗi quốc gia Bởi vì, thông qua việcxây dựng, ban hành, thực thi luật lệ, chính sách hải quan ảnh hưởng trực tiếp khôngnhỏ đến quyền và lợi ích của nhà đầu tư nước ngoài

1.1.1.3 Nội dung cơ bản của pháp luật hải quan

Nội dung của PLHQ khá đa dạng và phong phú nhưng nhìn chung nó tậptrung chủ yếu vào các lĩnh vực chủ yếu sau:

Đó là các quy định về thủ tục HQ, chế độ kiểm tra, giám sát hải quan đối vớihàng hoá xuất nhập khẩu

Các quy định về kiểm tra sau thông quan đối với hàng hoá xuất nhập khẩu đãthông quan của doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Các quy định về trách nhiệm của công chức HQ khi thi hành công vụ cũngnhư trách nhiệm của DN

Các quy định về thủ tục HQ là bộ phận quan trọng của pháp luật trong quản lýnhà nước về HQ đối với DN XNK Thủ tục HQ là một loạt thủ tục hành chính do cơ

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

quan HQ tiến hành nhằm thực hiện quyền kiểm tra, giám sát nhà nước về hải quan.Thủ tục HQ quy định các công việc mà người khải hải quan (NKHQ), người nộpthuế (NNT) và công chức HQ phải thực hiện theo quy định của pháp luật đối vớihàng hoá, hành lý xuất khẩu, nhập khẩu, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh,qúa cảnh như: Khai và nộp tờ khai HQ, nộp xuất trình chứng từ thuộc hồ sơ HQ,kiểm tra thưc tế hàng hoá, phương tiện vận tải, nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tàichính khác theo quy định của pháp luật, ngoài ra các thủ tục hành chính đó phải thựchiện trong những thời hạn và tại các địa điểm do pháp luật quy định.

Theo quy định của luật Hải quan thì thủ tục HQ phải được làm tại các trụ sở

HQ, việc kiểm tra giám sát HQ cũng được thực hiện tại các địa điểm làm thủ tụcHQvà địa điểm kiểm tra HQ ngoài khu vực cửa khẩu

Những quy định của pháp luật HQ về hồ sơ HQ các ,chứng từ trong hồ sơ

HQ trình tự khai, nộp hay xuất trình các chứng từ trong hồ sơ HQ, các quy định vềkiểm tra hồ sơ HQ, kiểm tra thực tế hàng hoá, phương tiện vận tải, nghĩa vụ củaNKHQ trong quá trình làm thủ tục HQ đều nhằm đảm bảo để cơ quan HQ quản lýnhà nước quyết định thông quan hàng hoá, phương tiện vận tải khi xuất nhập khẩu,xuất cảnh, nhập cảnh, mặt khác có thể quản lý được quá trình tuân thủ pháp luật củaNKHQ để đảm bảo để các chế độ quản lý nhà nước đối với hoạt động XNK hànghoá được tuân thủ nghiêm chỉnh, pháp luật trật tự nhà nước trong hoạt đông xuấtnhập khẩu được đảm bảo [ 31]

1.1.1.4 Tổ chức thực hiện pháp luật hải quan

Để triển khai thống nhất, đồng bộ và hiệu quả những quy định của Luật hảiquan trong hoạt động quản lý hải quan; tổ chức quán triệt, tuyên truyền sâu, rộng vàmạnh mẽ những nội dung mới của Luật hải quan đến toàn thể cán bộ, công chứctrong toàn ngành hải quan cũng như cộng đồng doanh nghiệp, cần tập trung thựchiện một số nhóm việc sau [31]

i Xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành Luật

 Ngay sau khi Luật được Quốc hội thông qua, BTC đã tiến hành rà soát cácnội dung giao hướng dẫn tại Luật, đồng thời rà soát quy định của Luật hải quan đối

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

chiếu với các văn bản quy phạm pháp luật về hải quan hiện hành (do BTC chủ trìsoạn thảo) để xác định các văn bản cần được sửa đổi, bổ sung, thay thế Trên cơ sở

đó, xây dựng danh mục các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hànhLuật hải quan năm 2014 và xây dựng kế hoạch triển khai thi hành Luật, bảo đảmcác văn bản hướng dẫn Luật có hiệu lực cùng thời điểm Luật có hiệu lực

 Các Bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ rà soát các văn bản quy phạmpháp luật có liên quan, đối chiếu với quy định của Luật hải quan năm 2014 để trìnhcấp có thẩm quyền bổ sung, sửa đổi cho phù hợp [31], [26]

ii Tổ chức tuyên truyền, phổ biến về Luật Hải quan

 Xây dựng tài liệu tuyên truyền, bao gồm: đề cương giới thiệu Luật hảiquan năm 2014; Biên soạn các cuốn sách: “Luật hải quan năm 2014”; “Hỏi - Đáp vềpháp luật Hải quan”; “Hệ thống văn bản hướng dẫn Luật hải quan năm 2014”; Biênsoạn tờ rơi, tờ gấp để tuyên truyền Luật hải quan năm 2014 và các văn bản hướngdẫn thi hành; Xây dựng Tài liệu tập huấn, tuyên truyền các Nghị định và Thông tưhướng dẫn Luật hải quan năm 2014 đã được ban hành [31]

 Xây dựng kế hoạch và tổ chức tập huấn tuyên truyền cho các cán bộ trongNgành hải quan, doanh nghiệp, các tổ chức và cá nhân có liên quan thông qua hộinghị Ngành, hội nghị đối thoại doanh nghiệp; đài truyền hình, báo hải quan, websitehải quan [ 31]

 Nghiên cứu, xây dựng chuyên đề để đăng trên các báo, tạp chí và tổ chứccác lớp tập huấn chuyên sâu theo từng chuyên đề [31]

iii Chuẩn bị cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị phục vụ triển khai thi

hành Luật

 Trên cơ sở quy định của Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành, rà soát, xácđịnh nhu cầu trang bị phương tiện, thiết bị kỹ thuật, vũ khí, công cụ hỗ trợ… vàthiết bị công nghệ thông tin phần cứng, phần mềm đối với từng hoạt động nghiệp vụ

để lập kế hoạch, đề án trình cấp có thẩm quyền phê duyệt [31]

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

iv Sắp xếp tổ chức, bộ máy và chuẩn bị nguồn nhân lực

 Nghiên cứu mô hình tổ chức HQ rà soát chức năng, nhiệm vụ của các đơn

vị trong ngành, đối chiếu với các quy định của Luật hải quan năm 2014, có phương

án bố trí sắp xếp nguồn nhân lực, nhu cầu đào tạo cán bộ cho phù hợp với yêu cầutriển khai thực hiện Luật [ 31]

 Xây dựng Kế hoạch hành động của ngành về tổ chức bộ máy, bố trí nguồnnhân lực để thực hiện toàn diện Luật hải quan năm 2014 [31]

1.1.2 Lý luận về công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp

1.1.2.1 Khái niệm công tác tuyên truyền pháp luật hải quan

Theo Wikipedia định nghĩa ”Tuyên truyền là việc nêu ra các thông tin (vấn

đề) với mục đích cho nhiều người biết nhằm đưa đẩy thái độ, suy nghĩ, tâm lý và ýkiến của quần chúng theo chiều hướng nào đấy mà người nêu thông tin mongmuốn.” [29]

Tuyên truyền pháp luật hải quan (PLHQ) là công tác trọng tâm của ngànhhải quan (HQ), bằng nhiều hình thức phương pháp khác nhau, cơ quan HQ phổ biếnpháp luật, cung cấp, hỗ trợ thông tin cho công chức HQ, NKHQ, người nộp thuếNNT nhằm giúp cán bộ, công chức HQ nắm bắt, hiểu đầy đủ, chính xác, thống nhất

và kịp thời các quy định của pháp luật về HQ, các quy chế, quy trình về nghiệp vụHQ; giúp NKHQ, NNT, cá nhân, tổ chức có liên quan nắm bắt kịp thời, đầy đủ cácquy định PLHQ, bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật; nhằm tôn vinhHiến pháp, pháp luật, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật gắn liền với các sự kiện,nhiệm vụ trọng tâm của ngành Tài chính, ngành HQ; tạo điều kiện cho việc hoànthiện văn bản quy phạm pháp luật, ý thức tuân thủ pháp luật và thực thi pháp luậtkhông chỉ ở cán bộ, công chức ngành HQ mà còn cho NKHQ, NNT; thống nhấtcông tác chỉ đạo, phối hợp trong và ngoài Ngành về việc thực hiện phổ biến, giáodục pháp luật cho cán bộ, công chức HQ ; tuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp thông tincho NKHQ, NNT

1.1.2.2 Mục đích công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp

Thứ nhất, giúp cho DN kịp thời nắm bắt các quy định của PLHQ, pháp luật

thuế; tạo điều kiện tối đa để NKHQ thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

theo quy định của pháp luật trước, trong và sau khi thực hiện thủ tục hải quan; nộpthuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác đối với hàng hóa xuất khẩu, nhậpkhẩu, quá cảnh, phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh; [ 20]

Thứ hai, thống nhất và chuẩn hóa công tác tuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp

thông tin cho DN nhằm từng bước nâng cao chất lượng công tác phổ biến, tuyêntruyền PLHQ, pháp luật thuế và pháp luật khác có liên quan của các đơn vị trongngành HQ; [20]

Thứ ba, đảm bảo chế độ phân công, phân cấp rõ ràng trách nhiệm của cán bộ,

công chức HQ ở các cấp trong việc tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền, hỗ trợ,cung cấp thông tin cho NKHQ, NNT [20]

Thứ tư, nâng cao tính tự giác tuân thủ, thực hiện nghiêm PLHQ, pháp luật

thuế của DN và thực hiện cải cách hành chính trong ngành HQ [20]

1.1.2.3 Xây dựng kế hoạch tuyên truyền

Kế hoạch tuyên truyền hỗ trợ, cung cấp thông tin cho NKHQ, NNT hàngnăm được xây dựng trên cơ sở đánh giá, phân tích tình hình, kết quả của công táctuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp thông tin cho NKHQ, NNT từ năm trước ; nhu cầucủa NKHQ và yêu cầu của công tác tuyên truyền hỗ trợ, cung cấp thông tin choNKHQ của Ngành

Kế hoạch được xây dựng phải đảm bảo tính kịp thời, hiệu quả và có tính khảthi cao

Kế hoạch phải đảm bảo cân đối giữa nhu cầu của NKHQ, yêu cầu công táctuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp thông tin cho NKHQ của Ngành trong năm, cân đốigiữa nguồn lực với nhiệm vụ

Kế hoạch phải phù hợp và hướng tới các mục tiêu, mục đích quản lý, tuyêntruyền, cung cấp thông tin về PLHQ, PLT và pháp luật khác có liên quan theo kếhoạch, chương trình, mục tiêu chung của BTC và ngành Hải quan

Tại Tổng cục Hải quan, Vụ pháp chế chủ trì phối hợp với các Vụ, Cục đơn vịthuộc và trực thuộc Tổng cục lập kế hoạch trình lãnh đạo Tổng cục định hướngtrọng tâm công tác tuyên truyền, hỗ trợ cung cấp thông tin cho NKHQ từng năm

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

của toàn Ngành, tham mưu giúp lãnh đạo Tổng cục chỉ đạo hướng dẫn Cục Hảiquan lập kế hoạch công tác tuyên truyền, hỗ trợ cung cấp thông tin cho NKHQ tạiđịa phương hàng năm.

Tại Cục Hải quan, phòng tham mưu xử lý và thu thập, xử lý thông tin nghiệp

vụ HQ hoặc phòng nghiệp vụ giúp lãnh đạo Cục xây dựng kế hoạch tuyên truyền,cung cấp thông tin cho NKHQ của Cục Hải quan [20]

1.1.2.4 Tổ chức thực hiện, giám sát, kiếm soát công tác tuyên truyền

Công tác tuyên truyền hỗ trợ, cung cấp thông tin về PLHQ, PLT, pháp luậtkhác có liên quan cho NKHQ là trách nhiệm của mọi cán bô, công chức từ cơ quanTổng cục đến các đơn vị trong ngành

Tại cơ quan Tổng cục Hải quan, Vụ pháp làm đầu mối phối hợp với các Vụ,Cục, đơn vị trực thuộc cơ quan Tổng cục triển khai đôn đốc, kiểm tra thực hiệncông tác tuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp thông tin cho NKHQ trong toàn ngành HQ;tham mưu giúp lãnh đạo Tổng cục tổ chức đánh giá, tổng kết thực hiện kế hoạchtuyên truyền và các nhiêm vụ khác về nội dung hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ, cungcấp thông tin cho NKHQ; làm đầu mối phối hợp với các Vụ, Cục, đơn vị trực thuộcTổng cục, cơ quan đơn vị trong và ngoài ngành tổ chức các hoạt động tuyêntruyền, hỗ trợ cung cấp thông tin về PLHQ, PLT cho NKHQ

- Các đợn vị nghiệp vụ thuộc và trực thuộc cơ quan Tổng cục chịu tráchnhiệm đề xuất những nội dung tuyên truyền, hỗ trợ cung cấp thông tin cho NKHQtheo nghiệp vụ do đơn vị phụ trách; xây dựng tài liệu về nội dung nghiệp vụ thuộclĩnh vực quản lý của đơn vị để tuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp thông tin cho NKHQkhi được yêu cầu thành lập nhóm hoặc phân công công chức làm đầu mối thammưu tổ chức triển khai thực hiện công tác tuyên truyền, hỗ trợ cung cấp thông tinthuộc phạm vi, lĩnh vực nghiệp vụ của đơn vị

Tại các Cục Hải quan, phòng tham mưu xử lý thu thập thông tin hoặc phòngNghiệp vụ tổ chức triển khai thực hiện, kiểm tra, tổng kết đánh giá công tác tuyêntruyền hỗ trợ cung cấp thông tin cho NKHQ trong phạm vi toàn Cục

Các phòng, ban đơn vị nghiệp vụ thuộc cơ quan Cục chịu trách nhiệm đềxuất những nội dung tuyên truyền, hỗ trợ cung cấp thông tin cho NKHQ theo

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

nghiệp vụ do đơn vị phụ trách; phân công, cử cán bộ, công chức đơn vị mình trựctiếp thực hiện hoặc phối hợp với phòng nghiệp vụ để tuyên truyền, hỗ trợ cung cấpthông tin cho NKHQ khi được yêu cầu.

Tại các Chi cục hải quan và tương đương, việc tuyên truyền, hỗ trợ cung cấpthông tin cho NKHQ do Tổ giải quyết vướng mắc của Chi cục tổ chức thực hiện Lãnhđạo chi cục phân công, cử cán bộ, công chức do mình trực tiếp phụ trách thực hiện

Hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ cung cấp thông tin phải kết hợp chặt chẽ vớiviệc triển khai thực hiện cơ chế một cửa tại mỗi Cục Hải quan

Việc tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát công tác tuyên truyền, hỗ trợ cungcấp thông tin cho NKHQ được báo cáo theo đúng quy định Căn cứ yêu cầu tuyêntruyền, hỗ trợ, cung cấp thông tin của NKHQ và các nội dung tuyên truyền, hỗ trợ,cung cấp thông tin đơn vị đã hỗ trợ cho NKHQ, Cục Hải quan tổng hợp báo cáo cụthể việc triển khai, thực hiện về TCHQ Báo cáo nêu rõ các nội dung liên quan như:những việc đã triển khai, thực hiện được, những khó khăn, vướng mắc của đơn vị vềcán bộ, trang bị cở sở vật chất phục vụ công tác tuyên truyền, hỗ trợ cung cấp thôngtin, vướng mắc về chính sách cần được giải quyết; đánh giá chất lượng phục vụ hỗ trợngười NKHQ của đơn vị, những kiến nghị đề xuất của đơn vị với TCHQ [20]

1.1.2.5 Đánh giá, rút kinh nghiệm và điều chỉnh công tác tuyên truyền:

Để có cơ sở đánh giá hoạt động tuyên truyền; đào tạo, bồi dưỡng nâng caochất lượng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác tuyên truyền, hỗ trợ, cung cấpthông tin; đổi mới nâng cao chất lượng hiệu quả công tác tuyên truyền, TCHQ hàngnăm sẽ phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thựchiện khảo sát doanh nghiệp về công tác tuyên truyền, tư vấn giải đáp PLHQ và một

số nội dung khác trong lĩnh vực hải quan

1.1.2.6 Nội dung công tác tuyên truyền pháp luật cho người khai hải quan, người nộp thuế

Nội dung tuyên truyền, phổ biến đến NKHQ, NNT sẽ tập trung vào văn bảnquy phạm pháp luật trong lĩnh vực HQ

Các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trong năm 2014 và nămĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

2015 điều chỉnh trực tiếp các hoạt động quản lý nhà nước về HQ và các quyết địnhban hành quy trình, quy chế về nghiệp vụ của Tổng cục Hải quan.

Các văn bản pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của bộ, ngành khác cóliên quan đến lĩnh vực HQ; các thủ tục hành chính trong lĩnh vực HQ [20]

1.1.2.7 Hình thức tuyên truyền pháp luật hải quan

Hoạt động tuyên truyền pháp luật là các hoạt động do cơ quan HQ chủ độngxây dựng nội dung và cung cấp cho NKHQ, NNT theo các mục tiêu, chương trình

đã được xác định Có hai hình thức tuyên truyền chủ yếu sau:

Tuyên truyền, hỗ trợ gián tiếp:

Hướng dẫn, giải đáp cho ngừơi khải hải quan qua điện thoại:

Khi NKHQ gọi điện thoại đến đề nghị hướng dẫn, giải đáp PLHQ và các vănbản pháp luật khác có liên quan, cán bộ hỗ trợ nhận cuộc gọi phải căn cứ tính chấtnội dung của yêu cầu, câu hỏi để xem xét xử lý theo đúng quy định Chuyển máyđến địa chỉ thuộc đường dây nóng của cơ quan HQ hoặc đề nghị các bộ hỗ trợ của

Vụ, Cục đơn vị có liên quan trực tiếp để thực hiện tuyên truyền hỗ trợ, cung cấpthông tin [20]

- Tuyên tuyền, hỗ trợ, cung cấp thông tin, hướng dẫn trên trang thông tin

điện tử của cơ quan hải quan:

Tuyên truyền qua hệ thống phương tiện thông tin đại chúng như các báo,phương tiên thông tinh đại chúng như Website Đây được xem là hình thức phổ biến

và hiệu quả nhất khi thực hiện hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ pháp luật thuế Mụctiêu chủ yếu là cung cấp, giới thiệu, phổ biến pháp luật với các ưu điểm cơ bản làcách thức thực hiện hấp dẫn, đa dạng, mọi đối tượng nộp thuế có nhu cầu đều có thểtiếp cận do sự linh hoạt về thời gian về hình thức thể hiện, đòi hỏi có sự phối hợpcủa nhiều tổ chức cá nhân có liên quan [ 20]

Các trang thông tin điện tử (website) của cơ quan HQ trên mạng Internet sửdụng để cung cấp thông tin cho người KHQ, gồm: Website Hải quan của Tổng cụcHải quan (www.customs.gov.vn) và các website của các Cục hải quan

- Hướng dẫn, giải đáp cho người khai hải quan bằng văn bản khi người khai hải quan đề nghị cơ quan Hải quan trả lời bằng văn bản.

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Khi có đề nghị hướng dẫn, giải đáp vướng mắc về PLHQ bằng hình thức vănbản, cán bộ hỗ trợ tiếp nhận văn bản xử lý văn bản theo đúng trình tự quy định vềtiếp nhận , xử lý và ban hành văn bản của Ngành Cán bộ có trách nhiệm nghiên cứu

kỹ nội dung văn bản đến để xác định chính xác yêu cầu tuyên truyền, hỗ trợ, cungcấp thông tin của NKHQ, NNT phân tích đối chiếu những yêu cầu đề nghị củaNKHQ, NNT với các văn bản pháp luật hiện hành có liên quan để quyết địnhphương án tuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp thông tin [20]

- Phối hợp với các cơ quan, đơn vị có chức năng tổ chức tuyên truyền, phổbiến pháp luật hải quan bằng các hình thức khác (tuyên truyền trên các phương tiệnthông tin đại chúng: đài phát thanh, truyền hình, báo điện tử trên mạng internet; quacác ấn phẩm báo chí, họp báo, giao lưu trực tuyến và loại hình khác) [20]

- Điều tra, khảo sát nhu cầu tuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp thông tin của người khai hải quan.

Điều tra, khảo sát nhu cầu tuyên truyền, hỗ trợ cung cấp thông tin của ngườikhai hải quan nhằm xác định nhu cầu cần được tuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp thôngtin, đánh giá đúng thực trạng tình hình, chất lượng, kết quả tác động của công táctuyên truyền, hỗ trợ cung cấp thông tin đối với người khai hải quan Làm cơ sở choviệc xây dựng kế hoạch tuyên truyền, hỗ trợ cung cấp thông tin hàng năm, đào tạo,bồi dưỡng cán bộ làm công tác tuyên truyền [20]

Các hình thức tuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp thông tin khác như tổ chức thitìm hiểu về pháp luật hải quan, pháp luật thuế; tuyên truyền trên báo, đài và các

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

phương tiện thông tin đại chúng; tổ chức hoạt động giao lưu trực tuyến giữa cơquan HQ với người khai hải quan thông qua truyền hình và báo điện tử.

Tuyên truyền, hỗ trợ trực tiếp

- Hướng dẫn, giải đáp trực tiếp cho người khai hải quan tại trụ sở cơ quan

Hải quan

Cơ quan HQ bố trí cán bộ trả lời các vướng mắc, hướng dẫn NKH, NNT làngười nắm vững pháp luật hải quan,quy trình thủ tục HQ, pháp luật về XNK hànghoá, xuất cảnh, nhập cảnh phương tiện vận tải, pháp luật thuế và pháp luật khác cóliên quán; có kỹ năng giao tiếp tốt, có phẩm chất đạo đức tốt để tiếp xúc vớiNKHQ, NNT

Hình thức hỗ trợ bằng việc trực tiếp tiếp xúc với hướng dẫn ngừời khai hảiquan, người nộp thuế, trả lời các vướng mắc, hướng dẫn hướng dẫn người khai hảiquan, người nộp thuế các thủ tục hải quan có tác dụng là có thể đáp ứng được mọiyêu cầu hướng dẫn ngừời khai hải quan, người nộp thuế một cách nhanh nhất [20]

- Tổ chức hoạt động đối thoại giữa cơ quan Hải quan với người khai hải quan.

Các hình thức đối thoại với doanh nghiệp gồm: đối thoại thường xuyên vàđối thoại định kỳ Đối thoại thường xuyên được thưc hiện tại trụ sở cơ quan HQ cáccấp; tổ chức thực hiện đối thoại theo yêu cầu của người khai hải quan thông qua cácphiếu đăng ký Đối thoại định kỳ tổ chức bằng hình thức hội nghị đối thoại

Thông qua các cuộc hội thảo, cơ quan HQ phổ biến chính sách mới tronglĩnh vực hải quan, nắm bắt được những vướng mắc, khó khăn của doanh nghiệptrong việc chấp hành PLHQ, tìm biện pháp tháo gỡ khó khăn cho DN, nghiên cứu,sửa đổi, hoàn thiện văn bản quy phạm trong lĩnh vực HQ [20]

Tuyên truyền, hỗ trợ, cung cấp thông tin thông qua tổ chức hội nghị, hội thảo, tập huấn:

- Phối hợp với cơ quan, đơn vị trong và ngoài Ngành tổ chức các hội nghị,hội thảo, tập huấn để hướng dẫn, giải đáp cho các doanh nghiệp có hoạt động xuấtkhẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh hàng hóa, phương tiện [20]

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

Để pháp luật được thực thi tốt, cùng với việc tập huấn, bồi dưỡng cho cán bộ

HQ, cần phải tập huấn các chính sách mới trong lĩnh vực cho NKHQ, NNT Côngtác này cần được coi trọng và trở thành công việc thường xuyên của cơ quan HQ

1.1.3: Lý luận về chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan:

Theo đó, không có định nghĩa thống nhất về chất lượng Vì vậy, định nghĩa

về chất lượng dịch vụ càng khó xác định hơn Chất lượng là một khái niệm đa khíacạnh, nhiều ý nghĩa hơn để định nghĩa dựa trên một loạt các đo lường thay vì chỉdựa trên một chỉ số duy nhất Đối với dịch vụ, những phạm vi chất lượng ảnh hưởngđến quan điểm chất lượng của khách hàng, phương tiện hữu hình, sự tin cậy, khảnăng đáp ứng, thái độ cư xử, năng lực phục vụ

1.1.3.2: Định nghĩa chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan:

Chất lượng tuyên truyền pháp luật hải quan là mức độ cơ quan hải quan đápứng được nhu cầu được cung cấp thông tin, hỗ trợ về pháp luật hải quan, thủ tục hảiquan của người khai hải quan, người nộp thuế

1.1.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật

Hiệu quả của công tác tuyên truyền, hỗ trợ người khai hải quan, người nộpthuế chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố, trong đó có 4 yếu tố cơ bản sau:

Thứ nhất, đó chính là chất lượng công tác làm luật Chất lượng công tác làm

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

luật hay xây dựng pháp luật có ảnh hưởng quan trọng đến chất lượng của hệ thốngPLHQ và các quy định của PLHQ Các văn bản quy phạm trong lĩnh vực hải quan

có chât lượng cao, rõ ràng, dễ hiểu, phù hợp với thực tế ổn định sẽ làm cho nộidung, tài liệu tuyên truyền, hỗ trợ không phải thay đổi thường xuyên, vừa tiết kiệmchi phí vừa tạo tâm lý yên tâm cho người khai hải quan Hệ thống PLHQ chặt chẽ,

rõ ràng và có sự thống nhất giữa nghị định với luật , giữa các thông tư của các bộngành sẽ giúp cán bộ HQ trả lời vướng mắc của người khai hải quan được nhanhchóng, thuận tiện, nhất quán, hạn chế tình trạng trả lời bằng công văn cơ quan vượtthẩm quyền

Thứ hai, đó là quy mô và chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên

truyền hỗ trợ cho NKHQ, NNT Trong bất cứ hoạt động nào thì nhân tố con ngườiđều đóng vai trò quan trọng, nó ảnh hưởng không ít đến vấn đề tuyên truyền và hỗtrợ NKHQ, NNT Họ chính là người hướng dẫn và thay mặt cho toàn thể cán bộ HQtrong đơn vị đưa ra những ý kiến đúng đắn hướng dẫn cho doanh nghiệp Khi ngườicán bộ đảm nhận việc tuyên truyền, hỗ trợ NKHQ, NNT mà có trình độ chuyên mônvững, kinh nghiệm, có tinh thần nhiệt huyết, khả năng truyền đạt tốt, thái độ ứng xửnhẹ nhàng thì hiệu quả công việc sẽ tăng và ngược lại

Thứ ba, trình độ, thái độ và nhận thức của người dân và doanh nghiệp Thái

độ quan tâm, trình độ ý thức của NKHQ, NNT có vai trò quan trọng đối với hiệuquả của hoạt động tuyên truyền NKHQ, NNT phải có kiến thức về lĩnh vực HQ,nẵm rõ các quy định của PLHQ, để dễ dàng tiếp nhận thông tin từ cơ quan hải quan,

vè xử lý thông tin một cách có hiệu quả Người khải hải quan, người nộp thuế cần

có ý thức trong việc chấp hành các quy định pháp luật hải quan, thực thi luật mộtcách có hiệu quả, không để xảy ra sai phạm Mặt khác ý thức của người dân, trình

độ dân trí càng cao, thì việc tuyên truyền, hỗ trợ càng nhanh chóng, thời gian đểhướng dẫn có thể được rút ngắn hơn, nội dung tuyên truyền và hỗ trợ chỉ tập trungvào những cái còn gặp nhiều vướng mắc

Thứ tư, Hình thức tuyên truyền Hình thức tuyên truyền càng đa dạng thì

công tác tuyên truyền càng đạt hiệu quả cao Hiện nay, hình thức tuyên truyền

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

truyền thống còn phổ biến Số lượng cơ quan HQ địa phương áp dụng phươngthức tuyên truyền trên web còn hạn chế, các dịch vụ tìm kiếm mã HS, thuế suất trêntrang web tổng cục còn hạn chế Để nâng cao chất lượng tuyên truyền cho số lượng

DN ngày càng tăng thì đòi hỏi cơ quan HQ nên chú trọng hơn nữa phương thứctuyên truyền hiện đại, mang lại tính hiểu quả cao

Thứ năm, trình độ khoa học công nghệ và các trang thiết bị phục vụ cho

công tác tuyên truyền Hiện nay, việc ứng dụng khoa học công nghệ đã trở nên phổbiến trên mọi ngành nghề lĩnh vực Ngành hải quan cũng như bất kỳ mọi lĩnh vựckhác, đặc biệt hơn nữa, đây là một ngành hết sức phức tạp, số liệu và thông tinnhiều, cần phải xây dựng một hệ thống thống nhất, xử lý số liệu nhanh chóng, chínhxác Bộ phận tuyên truyền và hỗ trợ là bộ phận hết sức quan trọng, nó được coi là

bộ mặt của cơ quan HQ, vì nó trực tiếp nói chuyện, giải đáp những vướng mắc củadoanh nghiệp vậy để đáp ứng vấn đề đó được hay không, là do sự phát triển côngnghệ thông tin trong ngành

1.1.4 Các tiêu chí đo lường chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan và mô hình nghiên cứu dự kiến

1.1.4.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất:

Đo lường chất lượng phải được thực hiện có hệ thống thông qua những chỉ

số chất lượng Thông thường những chỉ số chất lượng bao gồm cả chỉ số định lượnglẫn định tính, cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan

Mô hình Sevqual là thang đo chất lượng dịch vụ được sử dụng phổ biến Môhình năm thành phần chất lượng dịch vụ và thang đo SERVQUAL bao phủ kháhoàn chỉnh mọi vấn đề đặc trưng cho chất lượng của một dịch vụ Thang đoSERVQUAL bao gồm năm thành phần cơ bản, đó là:

- Tin cậy ( reliability) thể hiện qua khả năng thực hiện dịch vụ phù hợp vàđúng thời hạn ngay đầu tiên

- Đáp ứng ( responsiveness) thể hiện qua sự mong muốn và sẵn sàng củanhân viên phục vụ cung cấp dịch vụ kịp thời cho khách hàng

- Năng lực phục vụ (assurance) thể hiện qua trình độ chuyên môn và cungcách phục vụ lịch sự, niềm nở với khách hàng

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Phương tiện hữu hình ( tangibles) thể hiện qua ngoại hình, trang phục củanhân viên phục vụ, các trang thiết bị phục vụ cho dịch vụ.

Trên nền tảng thang đo SERVQUAL, kết hợp với thực tiễn thực hiện côngtác tuyên truyền pháp luật trên địa bàn, nghiên cứu đã phác thảo nên thang đo lườngcho đề tài Tiếp đến, nghiên cứu tiến hành bước điều tra định tính phỏng vấn các nhânviên xuất nhập khẩu đại diện cho doanh nghiệp trên địa bàn Nghiên cứu đã hiệuchỉnh và xây dựng nên thang đo nâng cao chất lượng thủ tục hải quan đối với hànghóa xuất nhập khẩu chính thức, bao gồm 5 nhóm tiêu chí dưới đây:

Nhóm tiêu chí thứ nhất: Hình thức tuyên truyền

- Cục hải quan TT-Huế áp dụng đa dạng nhiều hình thức khác nhau để tuyêntruyền PLHQ

- Các hình thức tuyên truyền PLHQ mà Cục hải quan TT-Huế phù hợp,mang lại hiệu quả cao

- Các đường dây nóng tiếp nhận thắc mắc của DN về PLHQ hoạt động hiệu quả

- Hệ thống website, tờ rơi, ấn phẩm tuyên truyền PLHQ được thiết kế đẹp,thuận tiện cho việc nắm bắt thông tin

- Niêm yết công khai các văn bản liên quan đến luật hải quan, quy trình thủtục hải quan tại các điểm làm thủ tục hải quan một cách công khai minh bạch

Nhóm tiêu chí thứ hai: Nội dung tuyên truyền

- Nội dung tuyên truyền chính xác

-Nội dung tuyên truyền cụ thể, rõ ràng, dễ tiếp thu

- Nội dung thông tin được tuyên truyền phù hợp với những vấn đề doanhnghiệp mong muốn nắm bắt

- Nội dung tuyên truyền phù hợp với quy định chung của ngành hải quan

Nhóm tiêu chí thứ ba: Cách thức tổ chức tuyên truyền

- Hoạt động tuyên truyền được tổ chức kịp thời, ngay khi có sự thay đổi về PLHQ

- Công tác tổ chức tuyên truyền PLHQ là chuyên nghiệp

- Thời gian tổ chức các hội thảo tuyên truyền PLHQ là phù hợp

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

- Địa điểm tổ chức các hội thảo tuyên truyền PLHQ là phù hợp

- Cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị phục vụ công tác tuyên truyền làhiện đại

Nhóm tiêu chí thứ tư: Đội ngũ cán bộ tham gia công tác tuyên truyền PLHQ

- Trình độ kỹ năng nghiệp vụ của cán bộ tuyên truyền tốt

- Cán bộ có đầy đủ kiến thức về những nội dung cần tuyên truyền

- Thái độ của cán bộ tham gia công tác tuyên truyền phù hợp

- Cách thức truyền đạt thông tin của cán bộ tuyên truyền là rõ ràng, dễ hiểu

- Cán bộ tham gia công tác tuyên truyền phải hồi nhanh chóng, chính xác vềcác vướng mắc của DN

Nhóm tiêu chí thứ năm:Thái độ, nhận thức của doanh nghiệp

- DN nhận thức được tầm quan trọng của việc nắm bắt kịp thời các thay đổi

về PLHQ

- DN có thái độ cầu thị đối với công tác tuyên truyền PLHQ.

- DN luôn cố gắng tham gia đầy đủ các cuộc hội thảo, đối thoại về PLHQ doCục tổ chức

- DN luôn tích cực phản hồi ý kiến về nội dung PLHQ được tuyên truyền

Hình 1.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất

Hình thức tuyên truyền

Nội dung tuyên truyền

Kỹ năng, trình độ của công chức hải quan

Cách thức tổ chức tuyên truyền

Thái độ, nhận thức của doanh nghiệp

Đánh giá chung về chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan

H1H2

H4H3

H5ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

1.2 CƠ SỞ THỰC TIỄN

1.2.1 Những bài học kinh nghiệm về công tác tuyên truyền pháp luật hải quan

ở các nước trên thế giới

1.2.1.1 Kinh nghiệm tuyên truyền pháp luật hải quan của hải quan Nhật Bản

Hải quan Nhật Bản rất coi trọng công tác quan hệ với công chúng (PuplicRelation-PR) Điều này thể hiện ở mỗi Hải quan vùng đều có bộ phận PR nằm trong

Vụ điều phối (Coordinate Division), một số Chi nhánh Hải quan cũng có nhân viên

PR Bộ phận này thực hiện tất cả các công việc từ trực tiếp tổ chức tuyên truyền,vận động, phổ biến, quảng bá công tác, quy định, luật lệ Hải quan đến việc tiếp xúcvới các phương tiện thông tin đại chúng Đặc biệt, Hải quan Nhật thường xuyên tổchức các cuộc vận động hoặc chiến dịch tuyên truyền để dân chúng hiểu biết về Hảiquan, công tác Hải quan

Hải quan Nhật Bản coi công tác quan hệ với công chúng là nhiệm vụ khôngthể tách rời các mảng công tác nghiệp vụ Qua các cuộc vận động, tuyên truyền nhưthế này, dân chúng có thêm những hiểu biết về công tác Hải quan

Vậy là ở bất cứ quốc gia nào, công tác Hải quan đều có những điểm tươngđồng, không chỉ là bảo đảm quản lý hoạt động XNK đúng pháp luật, thu ngân sách

mà còn đang phải đối mặt với những khó khăn thách thức là góp phần bảo vệ anninh kinh tế, trật tự xã hội thông qua hoạt động XNK, XNC, đặc biệt trong bối cảnhgiao lưu thương mại toàn cầu phát triển mạnh như hiện nay Chính vì vậy, vai tròcủa công chúng và công tác quan hệ với công chúng của cơ quan Hải quan cũngngày càng được Hải quan nhiều nước quan tâm chú trọng mà Hải quan Nhật là một

ví dụ [19]

1.2.1.2 Kinh nghiệm tuyên truyền của Hải quan Singapore

Hải quan Singapore là đơn vị trực thuộc Bộ Tài chính Cơ cấu tổ chức có 8phòng, với hơn 900 nhân viên Hải quan Singapore đã đưa ra tầm nhìn là giúp chonền kinh tế phát triển nhanh thông qua việc tạo điều kiện cho hoạt động thương mạimột cách nhanh chóng, đảm bảo nguồn thu, với khẩu hiệu là "Thủ tục hải quan đơngiản hơn, dễ dàng hơn"

Đề cập về công tác truyền thông của Hải quan Singapore, Phòng Hợp tácĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

truyền thông là một trong 34 chi nhánh và văn phòng của Hải quan Singapore,chuyên làm về công tác truyền thông Phòng thuộc Vụ Chính sách và Dự án, thựchiện 4 chức năng chính: Theo dõi các phương tiện truyền thông; Phối kết hợp vớicác phương tiện truyền thông; Quảng bá hình ảnh Hải quan Singapore trên cácmạng xã hội và xử lý khủng hoảng truyền thông Mục đích chính hoạt động truyềnthông của Hải quan Singapore là cung cấp thông tin đến các độc giả, bao gồm 6 đốitượng chính: người dân Singapore, người nước ngoài sinh sống tại Singapore, cácđối tượng tội phạm, doanh nghiệp, khách du lịch và người bán hàng rong.

Với chức năng làm cầu nối tuyên truyền, Phòng Hợp tác truyền thông củaHải quan Singapore thường xuyên phối kết hợp thực hiện công tác tuyên truyền trêncác phương tiện truyền thông đại chúng, từ báo in đến báo điện tử Để công táctruyền thông có hiệu quả, thông tin đến được với người dân, Phòng thường xuyênnắm số lượng người truy cập của từng cơ quan báo chí để điều chỉnh thông tin tuyêntruyền cho phù hợp

Theo đó, ngoài việc thực hiện tuyên truyền hiệu quả trên website, Hải quanSingapore còn sử dụng hiệu quả mạng xã hội để truyền tải thông tin, đặc biệt làFacebook và Twiter Những thông tin mới về chế độ, chính sách, cũng như nhữngkết quả đạt được của Hải quan Singapore, hay tuyên dương những nhân viên hảiquan đạt phần thưởng cao quý cũng được Hải quan Singapore cập nhật nhanh chónglên các trang mạng này

Trên trang Facebook của Hải quan Singapore đã thu hút được rất đông đảongười quan tâm theo dõi Trên trang mạng xã hội này cũng là kênh Hải quanSingapore giao tiếp với người dân, và thông qua đó tiếp nhận và giải đáp nhiều câuhỏi vướng mắc về thủ tục hải quan, thủ tục xuất nhập cảnh

Ngoài trang mạng xã hội, năm 2007, Hải quan Singapore xuất bản bản tin hảiquan có tên Insync với tần suất xuất bản là 4 tháng/kỳ Tuy nhiên từ nhu cầu củabạn đọc thông quan những cuộc khảo sát các đối tượng độc giả, năm 2010, Hảiquan Singapore đã tăng tần suất phát hành lên 3 tháng/kỳ Trong quá trình xuất bảnbản tin, Hải quan Singapore liên tục có sự điều chỉnh và cả nội dung lẫn hình thức

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

trình bày, sao cho thật bắt mắt đối với độc giả, thông tin thật hữu ích.

Bên cạnh đó, Hải quan Singapore cũng có thêm một ấn phẩm phát hành trênmạng nội bộ (intranet) có tên e-SCTusive với mục tiêu là gắn kết cộng đồng hảiquan lại với nhau thông qua việc giới thiệu những nhân viên mới được tuyển dụngvào Hải quan Singapore, hay có những tin, bài giới thiệu và phỏng vấn về các nhânviên hải quan tâm sự về nghề; chia sẻ những thông tin của từng cá nhân về kinhnghiệm về các chuyến đi du lịch Tại Singapore đã phát triển Chính phủ điện tử, đãphổ cập và nâng cao chất lượng cung cấp các dịch vụ hành chính thuế, hải quan trênmôi trường mạng, hoàn thiện hệ thống cung cấp dịch vụ theo mô hình "Chính phủ

di động” [12]

1.2.2 Khả năng ứng dụng vào thực tiễn tại Việt Nam

Qua kinh nghiệm thực tế của hai nước Nhật Bản và Singapore, nghiêncứu nhận thấy rằng các nước đều chú trọng công tác tuyên truyền pháp luật đếnngười dân, doanh nghiêp, người khai hải quan Cách thức tuyên truyền của hainước này đều theo hướng hiện đại, tập trung vào các phương tiện truyền thôngđại chúng, các mạng xã hội và quan trọng hơn là họ chú trọng vào nhân lực làmcông tác tuyên truyền

Ở nước ta hiện nay công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật thực hiện trêncác phương tiện thông tin đại chúng, trong đó lực lượng nòng cốt là các báo, tạp chítrong ngành được chú trọng hơn; mà chủ lực là chủ lực là Báo Hải quan, bộ phậntruyền thông thuộc Văn phòng Tổng cục Hải quan, hệ thống website của Tổng cụcHải quan và các cục hải quan địa phương, Bản tin nghiên cứu Hải quan (ViệnNghiên cứu Hải quan), Vụ Pháp chế Một hình thức tuyên truyền cũng đem lạihiệu quả cao là các cuộc hội nghị đối thoại DN do Tổng cục Hải quan, đã phối hợpvới Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức

Tại địa phương, các đơn vị Hải quan đều triển khai thực hiện tốt việc cungcấp thông tin pháp luật và hỗ trợ cho người dân và DN thực hiện tốt các quy địnhcủa pháp luật và thủ tục hành chính thông qua nhiều hình thức sáng tạo như: cậpnhật văn bản QPPL, tổ chức chuyên mục hỏi-đáp trên trang điện tử; thiết lập đường

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

dây nóng, lập sổ theo dõi việc tư vấn, hỗ trợ thông tin; phát động thi đua hưởngứng, tham gia Ngày Pháp luật; biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân tiêubiểu trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và thực thi pháp luật;

tổ chức Hội thi tìm hiểu pháp luật thuế

Để phổ biết pháp luật hải quan đến cộng đồng doanh nghiệp, người khai haiquan một cách rộng rãi, toàn diện, ngành hải quan Việt nam cần làm tốt hơn nữacông tác tuyên truyền, đặc biệt chú trọng đến nguồn nhân lực thực hiện công táctuyên truyền Bên cạnh đó sử dụng các trang mạng xã hội cũng rất quan trọng, hiệnnay trang web duy nhất cung cấp thông tin cho cộng đồng doanh nghiệp, người khaihải quan là www.customs.gov.vn, và tại các cục hải quan địa phương , thành phốcũng có trang web riêng, trên mạng xã hội facebook cũng hoạt động một số trang đểcung cấp thông tin, giải đáp vướng mắc cho doanh nghiệp nhưng không phải trangchính thống của cơ quan hải quan quản lý mà do một vài cá nhân (cán bộ công chứchải quan) am hiểu pháp luật, trình độ chuyên môn tốt tạo ra để giúp đỡ, giải đápvướng mắc cho doanh nghiệp Do đó, TCHQ nói chung và các cục hải quan tỉnh,thành phố nói riêng cần chú trọng hơn nữa nguồn nhân lực thực hiên công tác tuyêntruyền, và nên sử dụng những cách thức hiện đại hơn để đưa thông tin về hải quan,giải đáp các vướng mắc của cộng đồng doanh nghiệp nhanh hơn và hiệu quả hơn

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

KẾT LUẬN CHƯƠNG I

Chương 1 khái quát cơ sở lý luận của một số vấn đề về hải quan, pháp luậthải quan, công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho doanh nghiệp Chương nàycũng đề cập đến phương pháp nghiên cứu và xây dựng thang đo trên 5 tiêu chí đượcxây dựng để khảo sát chất lượng công tác tuyên truyền pháp luật hải quan cho DNtại Cục hải quan TT-Huế

Chương 2 tiếp theo sẽ nêu lên thực trạng tuyên truyền pháp luật hải quan tạicục Hải quan TT- Huế , đồng thời trình bày phương pháp nghiên cứu và phân tíchcác kết quả khảo sát từ nhân viên làm thủ tục hải quan tại các chi cục trên địa bàntỉnh Thừa Thiên Huế

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

CHƯƠNG II: ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC

TUYÊN TRUYỀN PHÁP LUẬT HẢI QUAN CHO DOANH NGHIỆP

TẠI CỤC HẢI QUAN THỪA THIÊN HUẾ

2.1 TỔNG QUAN VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU

2.1.1 Tổng quan về Cục hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế

2.1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế

Cục Hải quan TT-Huế được tách ra từ Hải quan Bình Trị Thiên theo Quyếtđịnh số 03/TCCB-TCHQ ngày 8/1/1990 của Tổng cục Hải quan, với chức năngnhiệm vụ tổ chức thực hiện quản lý nhà nước về lĩnh vực hải quan trên địa bàn tỉnhThừa Thiên Huế

Trước yêu cầu quản lý về chính sách hàng hóa, giải quyết thủ tục Hải quan

và thu thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong từnggiai đoạn phát triển Các đơn vị thuộc và trực thuộc Cục Hải quan Thừa Thiên Huế

đã lần lượt được thành lập: Hải quan cửa khẩu cảng Thuận An (ngày 17/10/1994),Phòng Điều tra chống buôn lậu (nay là Đội Kiểm soát Hải quan) (tháng 7/1996),Chi cục Hải quan Thủy An (ngày 27/4/1999), Phòng Kiểm tra sau thông quan (nay

là Chi cục Kiểm tra sau thông quan, thành lập ngày 7/3/2003), ngày 25/6/2004, BộTài chính ký Quyết định số 1984/QĐ-BTC thành lập Chi cục Hải quan cửa khẩucảng Chân Mây Ngày 29/03/2011 Bộ Tài Chính ban hành Quyết định số 721/QĐ-BTC thành lập Chi cục Hải quan cửa khẩu A Đớt, mô hình 1 Chi cục quản lý 2 cửakhẩu và khu kinh tế cửa khẩu Huế ngày 10/05/2011, Tổng cục Hải quan đã cóQuyết định 796/QĐ-TCHQ thành lập kho ngoại quan Phú Bài thuộc thị xã HươngThủy, tỉnh Thừa Thiên Huế với diện tích 6.720m² trong đó bãi chứa container rộnghơn 1500m², nằm ngay Khu công nghiệp Phú Bài [7], [24]

2.1.1.2 Cơ cấu tổ chức Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế

Về bộ máy tổ chức, ban đầu thành lập Cục Hải quan TT-Huế chỉ có 02 đơn

vị trực thuộc, với biên chế 29 cán bộ công chức hải quan khi được tách ra từ Hải

ĐẠI HỌC KINH TẾ HUẾ

hoàn thiện và đáp ứng yêu cầu phát triển Hiện nay đơn vị có 03 chi cục hải quantrực thuộc, 02 phòng tham mưu, 01 đội kiểm soát hải quan và 01 Chi cục kiểm trasau thông quan; tổng số biên chế gồm 150 cán bộ công chức, tăng gấp 5 lần so vớikhi được thành lập Cục; trong đó có trên 70% cán bộ công chức có trình độ Đại học

và trên đại học Qua 20 năm xây dựng và phát triển, Cục Hải quan TT-Huế với độingũ CBCC 113 người trong đó 77% trình độ cao đẳng, đại học và trên đại học (87người), 20,3% trình độ trung cấp (23 người), 2,7% trình độ mới tốt nghiệp trunghọc phổ thông (3 người), với cán bộ công chức có trình độ tin học, ngoại ngữ chiếm

tỷ lệ 88% (100 người) Số lượng công chức nữ là 54 người, cán bộ công chức lànam có 59 người, với độ tuổi dưới 30 tuổi là 24 người, từ 30 đến 50 là 79 người,trên 50 tuổi là 10 người Đội ngũ cán bộ công chức đang ngày càng được trẻ hóa, vàngày càng hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy của Cục Hải quan TT-Huế [24]

Hình 2.1 Tổ chức bộ máy Cục Hải quan tỉnh Thừa Thiên Huế

BỘ MÁY GIÚP VIỆC

- VĂN PHÒNG CỤC - ĐỘI KIỂM SOÁT HQ

- PHÒNG NGHIỆP VỤ - CHI CỤC KIỂM TRA

SAU THÔNG QUAN

BỘ TÀI CHÍNH

TỔNG CỤC HẢI QUAN

CỤC HẢI QUAN TỈNH THỪA THIÊN HUẾ