Bài 22. Tác dụng từ của dòng điện - Từ trường

Bài 22. Tác dụng từ của dòng điện - Từ trường tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tấ...

Câu hỏi:

1.Nam châm có mấy cực, khi để tự do thì các cực của nam châm nằm như thế nào?

Nam châm nào cũng có 2 cực.Khi để tự do nam châm luôn chỉ hướng Bắc-

Nam.Một cực luôn chỉ hướng bắc gọi là cực Bắc, cực luôn chỉ hướng Nam

gọi là cực Nam.

2 BT 21.9/SBT.Khi một thanh nam châm bị gãy làm 2 nửa,nhận định nào sau đây là đúng:

A Mỗi nửa tạo thành một nam châm mới có 2 từ cực khác tên ở 2 đầu.

B Hai nửa đều mất hết từ tính

C Mỗi nửa tạo thành một nam châm mới có 2 từ cực cùng tên ở 2 đầu.

D Mỗi nửa tạo thành một nam châm mới chỉ có 1 từ cực ở 1 đầu.

A

Nguồn điện

Công tắc

Cuộn dây

dụng từ.

A B

I Lực từ

1 Thí nghiệm (H 22.1 SGK) HOẠT ĐỘNG NHÓM (3 phút)

C1: Có hiện tượng gì xảy ra với kim nam châm khi đóng công tắc k?

A B

I Lực từ

1 Thí nghiệm (H 22.1 SGK) HOẠT ĐỘNG NHÓM (3 phút)

Kim nam châm lệch đi chứng tỏ điều gì?

I.Lực từ:

1.Thí nghiệm H.22.1/SGK

2.Kết luận:

Dòng điện chạy qua dây dẫn

thẳng hay dây dẫn có hình dạng

bất kì đều gây ra tác dụng lực từ

lên kim nam châm đặt gần nó.Ta

nói dòng điện có tác dụng từ.

A B

I Lực từ

1 Thí nghiệm (H 22.1 SGK)

I Lực từ

II Từ trường

1 Thí nghiệm :

C 2 :Có hiện tượng gì xảy ra với kim

nam châm?

C 3 : Ở mỗi vị trí , xoay cho kim nam

châm lệch khỏi hướng vừa xác

định.Nhận xét hướng của kim nam

châm khi đã cân bằng trở lại?

Đưa kim nam châm đang chỉ hướng

Bắc- Nam đến các vị trí khác nhau:

xung quanh dây dẫn có dòng điện

xung quanh thanh nam châm.

HOẠT ĐỘNG NHÓM (3 phút)

Tiến hành thí nghiệm:

- Nhóm 1,3 làm TN với dây dẫn có dòng điện.

-Nhóm 2,4 làm TN với thanh nam châm.

Thí nghiệm chứng tỏ không gian xung quanh nam châm và xung quanh dòng điện có gì giống

nhau?

I Lực từ

II Từ trường

1 Thí nghiệm :

HOẠT ĐỘNG NHÓM (3 phút)

2 Kết luận:

•Không gian xung quanh nam

châm, xung quanh dòng điện có

khả năng tác dụng lực từ lên kim

nam châm đặt trong nó.Ta nói

trong không gian đó có từ trường.

•Tại mỗi vị trí nhất định trong từ

trường của thanh nam châm hoặc

của dòng điện, kim nam châm đều

chỉ một hướng xác định.

Tiến hành thí nghiệm:

- Nhóm 1,3 làm TN với dây dẫn có dòng điện.

-Nhóm 2,4 làm TN với thanh nam châm.

I Lực từ

II Từ trường

1 Thí nghiệm :

2 Kết luận:

Không gian xung quanh nam châm,

xung quanh dòng điện có khả năng

tác dụng lực từ lên kim nam châm

đặt trong nó.Ta nói trong không gian

đó có từ trường.

3 Cách nhận biết từ trường

Người ta có thể nhận biết từ trường bằng cách nào?

Dùng kim nam châm (nam châm

thử) đưa vào không gian cần kiểm

tra.Nếu có lực từ tác dụng lên kim

nam châm thì nơi đó có từ trường

Và ngược lại.

I Lực từ

II Từ trường

-Cách nhận biết từ trường: Dùng kim

nam châm (nam châm thử)

+ Nếu kim nam châm lệch khỏi hướng

Bắc –Nam thì không gian đó có từ

trường.

- Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng

hay dây dẫn có hình dạng bất kì đều

gây ra tác dụng lực từ lên kim nam

châm đặt gần nó.Ta nói dòng điện có

tác dụng từ.

- Từ trường tồn tại ở:

+ Xung quanh nam châm.

+ Xung quanh dây dẫn có dòng điện

chạy qua.

III.Vận dụng:

C4 : Nếu có một kim nam châm thì em làm thế nào để phát hiện ra trong dây dẫn AB có dòng điện hay không?

Chứng tỏ trong dây dẫn AB có dòng điện

Chứng tỏ trong dây dẫn không

có dòng điện chạy qua

hiện ra trong dây dẫn AB có dòng điện hay không?

I Lực từ

II Từ trường

- Cách nhận biết từ trường: Dùng

kim nam châm (nam châm thử)

- Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng

hay dây dẫn có hình dạng bất kì đều

gây ra tác dụng lực từ lên kim nam

châm đặt gần nó.Ta nói dòng điện có

tác dụng từ.

- Từ trường tồn tại ở:

+ Xung quanh nam châm.

+ Xung quanh dây dẫn có dòng điện

chạy qua.

III.Vận dụng:

Trả lời :Đó là thí nghiệm đặt kim nam châm ở trạng thái tự do, khi đã đứng yên, kim nam châm luôn chỉ hướng Nam - Bắc.

I Lực từ

II Từ trường

- Cách nhận biết từ trường: Dùng

kim nam châm (nam châm thử)

- Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng

hay dây dẫn có hình dạng bất kì đều

gây ra tác dụng lực từ lên kim nam

châm đặt gần nó.Ta nói dòng điện có

tác dụng từ.

- Từ trường tồn tại ở:

+ Xung quanh nam châm.

+ Xung quanh dây dẫn có dòng điện

chạy qua.

III.Vận dụng:

C6: Tại một điểm trên bàn làm việc, người ta thử đi thử lại vẫn thấy kim nam châm luôn nằm dọc theo một hướng xác định, không trùng với hướng Nam – Bắc Từ đó có thể rút ra kết luận gì về không gian xung quanh kim nam châm?

Trả lời : Không gian xung quanh kim

nam châm có từ trường.

I Lực từ

II Từ trường

- Cách nhận biết từ trường: Dùng

kim nam châm (nam châm thử)

- Dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng

hay dây dẫn có hình dạng bất kì đều

gây ra tác dụng lực từ lên kim nam

châm đặt gần nó.Ta nói dòng điện có

tác dụng từ.

- Từ trường tồn tại ở:

+ Xung quanh nam châm.

+ Xung quanh dây dẫn có dòng điện

chạy qua.

III.Vận dụng:

Bài tập1 : Hãy chọn đáp án đúng:

1.Trong thí nghiệm phát hiện tác dụng từ của dòng điện, dây dẫn AB được bố trí như thế nào?

A Tạo với kim nam châm một góc bất kì.

B Song song với kim nam châm.

C Vuông góc với kim nam châm.

D Tạo với kim nam châm một góc nhọn B

2 Người ta dùng dụng cụ nào để nhận biết từ trường?

A Dùng ampe kế.

B Dùng vôn kế.

Bài tập 2: Hãy chọn đáp án đúng:

- Từ trường thường được phát hiện ở khu vực:

Từ trường thường được phát hiện ở khu vực:

- Khu vực xung quanh thiết

bị điện đang vận hành: màn hình máy vi tính, đồng hồ

- Các dây tiếp đất

của các thiết bị

 Rùa biển, Cá hồi nhờ vào từ trường Trái đất để tìm chính xác nơi mà chúng sinh ra.

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT

H.C.Ơ.XTét

Ơ-X tét (người thứ nhất bên trái) làm thí nghiệm tác dụng từ của dòng điện năm 1820

Năm 1820, Oersted , nhà vật lí người

Đan Mạch nổi tiếng vì đã phát hiện ra

mối quan hệ giữa dòng điện và từ

trường và mối quan hệ này được gọi

(1777-1851)

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ.:

- Hoàn thành phần vận dụng vào vở.

- Học thuộc ghi nhớ.

- Làm bài tập SBT.

- Đọc mục có thể em chưa biết.

- Đọc trước bài mới: “ Từ phổ - Đường sức từ”