Bài 41. Quan hệ giữa góc tới và góc khúc xạ

giữa hai môi trường, được gọi là hiện tượng khúc xạ ánh sáng + Tia tới SI + Tia khúc xạ IK + Góc tới SIN + Góc khúc xạ N ’ IK Câu 2: Kết luận a/ Khi tia sáng truyền từ không khí sang n

A - Kiểm tra bài cũ :

1/Hi n t ện tượng khúc xạ ánh sáng là gì ? ượng khúc xạ ánh sáng là gì ? ng khúc x ánh sáng là gì ? ạ ánh sáng là gì ? S

K

I N

N'

+Hãy xác định trên hình vẽ tia tới,

tia khúc xạ, pháp tuyến, góc tới và

góc khúc xạ ?

2/ Nêu kết luận về sự khúc xạ ánh

sáng khi tia sáng truyền từ không

khí sang nước và ngược lại khi

ánh sáng truyền từ nước sang

không khí ?

giữa hai môi trường, được gọi là hiện

tượng khúc xạ ánh sáng

+ Tia tới SI + Tia khúc xạ IK

+ Góc tới SIN + Góc khúc xạ N ’ IK

Câu 2: Kết luận

a/ Khi tia sáng truyền từ

không khí sang nước thì :

-Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới

- Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

b/ Khi tia sáng truyền từ nước

sang không khí thì :

-Tia tới nằm trong mặt phẳng tới

-Góc khúc xạ lớn hơn góc tới

I

S

K

N

N ’

TIẾT 45 - QUAN HỆ GIỮA GÓC TỚI VÀ GÓC KHÚC XẠ

90 0

60 0

A I

A'

Hãy làm thí nghi m ện tượng khúc xạ ánh sáng là gì ?

nh ư hình 41.1 SGK xem góc khúc x quan ạ ánh sáng là gì ?

h gì v i góc t i ? ện tượng khúc xạ ánh sáng là gì ? ới góc tới ? ới góc tới ?

N

N ’

0 0

I / SỰ THAY ĐỔI GÓC KHÚC XẠ THEO GÓC TỚI :

1/ Thí nghiệm: a/ - Khi góc tới bằng 60 0

- Đặt vật thuỷ tinh trong suốt lên đĩa

chia độ ( Khe hở I trùng với tâm vòng

tròn)

-Xác định pháp tuyến NN' tại khe I trên

mặt phẳng vật

-Tìm vị trí cắm đinh ghim A'

sao cho đặt mắt nhìn từ chân

ghim A' thì nó che khuất đồng

thời cả khe I và đinh ghim A

- Đặt mắt ở phía cạnh cong của

miếng thủy tinh sao cho nhìn

qua khe I thấy đinh ghim A.

- Cắm đinh ghim A ở vị trí tạo góc NIA = 60 0

60 0

A

A'

I

N' Thuû tinh K/khí

I/SỰ THAY ĐỔI GÓC KHÚC XẠ THEO GÓC TỚI

1 - Thí nghiệm : a/ - Khi góc tới bằng 60 0

C 1 : CMR : đường nối các vị trí A,I,A ’ là đường truyền của tia sáng từ đinh ghim A đến mắt ?

Trả lời C 1 :

+Đặt mắt ở cạnh cong của miếng

thủy tinh ta thấy chỉ có một vị trí

quan sát được hình ảnh của đinh

ghim A qua miếng thủy tinh

+Điều đó chứng tỏ ánh sáng từ

A phát ra, truyền đến khe hở I

vào miếng thủy tinh rồi đến mắt

+Khi chỉ nhìn thấy đinh ghim A ’ có

nghĩa là A ’ đã che khuất I và A

Do đó ánh sáng từ A phát ra

không đến được mắt Vậy đường

nối A, I, A ’ là đường truyền của tia

sáng từ A đến mắt

TIẾT 45 - QUAN HỆ GIỮA GÓC TỚI VÀ GÓC KHÚC XẠ

N

60 0

A

N '

40 0

Gãc tíi

Gãc KX

truyền tia sáng từ không khí sang thuỷ tinh Chỉ ra tia tới, tia khúc xạ, góc tới, góc

khúc xạ Đo độ lớn của góc khúc xạ ghi vào bảng nhóm

+Trả lời C2: Khi tia sáng đi

từ không khí vào thủy tinh

Bị khúc xạ tại mặt phân

cách giữa không khí và

thủy tinh

+ AI : là tia tới

+ IA’ : là tia khúc xạ

+ Góc NIA: là góc tới

+Góc N ’ IA ’ : là góc khúc xạ

I / SỰ THAY ĐỔI GÓC

KHÚC XẠ THEO GÓC TỚI

1 - Thí nghiệm :

a/Khi góc tới NIA bằng 60 0

90 0

60 0

A I

A'

N N'

Hãy l p l i thí nghi m và ặp lại thí nghiệm và ạ ánh sáng là gì ? ện tượng khúc xạ ánh sáng là gì ? xác đ nh đ l n góc khúc ịnh độ lớn góc khúc ộ lớn góc khúc ới góc tới ?

x khi góc t i b ng 45 ạ ánh sáng là gì ? ới góc tới ? ằng 45 0 ;

300 ; 00

I / SỰ THAY ĐỔI GÓC

KHÚC XẠ THEO GÓC TỚI

1 - Thí nghiệm :

a/ - Khi góc tới bằng 60 0

b/ Khi góc tới bằng : 45 0 ,

30 0 , 0 0

Lần

đo

Góc tới i khúc Góc

xạ r

2 - Kết luận : Khi ánh sáng truyền từ không khí

sang thuỷ tinh

+ Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

+ Góc tới tăng(giảm) góc khúc xạ cũng tăng(giảm)

I / SỰ THAY ĐỔI GÓC KHÚC XẠ THEO GÓC TỚI:

1 - Thí nghiệm :

* Khi ánh sáng truy n t không khí sang các môi tr ền từ không khí sang các môi trường ừ không khí sang các môi trường ường ng trong su t r n, l ng khác nhau thì Góc khúc x ốt rắn, lỏng khác nhau thì Góc khúc xạ ắn, lỏng khác nhau thì Góc khúc xạ ỏng khác nhau thì Góc khúc xạ ạ ánh sáng là gì ?

……… góc t i ới góc tới ?

* Góc t i tăng(gi m), góc khúc x ới góc tới ? ảm), góc khúc xạ ạ ánh sáng là gì ?

*Khi góc t i b ng 0 ới góc tới ? ằng 45 0 thì góc khúc x ạ ánh sáng là gì ? ,

tia sáng khúc x ạ ánh sáng là gì ?

nh h n ỏng khác nhau thì Góc khúc xạ ơn

Cũng tăng (gi m) ảm), góc khúc xạ

Cũng b ng 0 ằng 45 0

Không b ịnh độ lớn góc khúc

1 - Thí nghiệm :

I / SỰ THAY ĐỔI GÓC KHÚC XẠ THEO GÓC TỚI:

2 - Kết luận :

3 - Kết luận chung :

Hình ảnh trên mặt đường vào những ngày nắng nóng

Mô phỏng đường truyền của tia sáng trong sợi cáp quang

hiện tượng phản xạ

toàn phần

+ Hãy vẽ đường truyền tia

A B

I

M

I / SỰ THAY ĐỔI GÓC KHÚC XẠ THEO GÓC TỚI:

II/ Vận dụng :

+Nối I với A ta có

AIM đường truyền

của tia sáng từ A

đến mắt

Q P

C 3 : + A là vị trí thật của viên sỏi trong nước PQ là mặt nước

+ Đặt mắt tại M thì quan sát thấy B là ảnh của A

*Cách Vẽ :+ Nối B

với M cắt PQ tại I

Hình 41.2

I./ Sự thay đổi góc khúc xạ theo góc tới

II./ Vận dụng :

SI là tia tới Tia khúc

xạ của tia này trùng

với một trong số các đ

Hãy điền dấu mũi tên

Q

H I

N

S

Không khí

N ớc P

+ IG : là đường biểu

diễn tia khỳc xạ của

tia tới SI

Bài tập :

Một người nhìn xuống một điểm sáng S theo

phương thẳng đứng Nếu đặt xen giữa mắt nhìn

và điểm sáng S một tấm thủy tinh dày, trong

suốt ( Hình vẽ) thì sẽ thấy điểm sáng S thay đổi như thế nào ?

A Vẫn ở vị trí cũ S

B Ở vị trí S 1 , xa tấm thủy tinh hơn S

C Ở vị trí S 2 , gần tấm thủy tinh hơn S

D Ở vị trí I, sát tấm thủy tinh

S 2 S

S 1

I Tấm thủy

tinh

bạn tiếp tục suy nghĩ

Bạn trả lời đúng rồi – Chúc mừng bạn

-Nắm vững các kết luận về mối quan hệ giữa

góc tới và góc khúc xạ khi ánh sáng đi từ

nước sang không khí và từ không khí đi vào các môi trường trong suốt rắn, lỏng khác

nhau

- Làm bài tập 40-41 SBT

-Xem trước bài mới thấu kính hội tụ

-Đọc phần có thể em chưa biết