Bài 45. Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì

Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì Đặt vật ở một vị trí bất kì trước thấu kính phân kì.. Cùng chiều hay ngược chiều với vật Muốn quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu

TRƯỜNG THCS PHÙ ĐỔNG

Tổ : Lý – Hóa - Sinh

Kính chào quí thầy

cô cùng tất cả các

em học sinh

Trình bày điểm của thấu kính phân kì Nêu và vẽ

đường truyền của hai tia sáng đặc biệt tới thấu kính phân kì

Bài cũ

Tiết 50: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI

THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu

kính phân kì

Đặt vật ở một vị trí bất kì trước thấu kính phân kì Đặt màn hứng ở sát thấu kính Từ từ đưa màn

ra xa thấu kính và quan sát xem có ảnh trên màn hay không Thay đổi vị trí của vật và làm tương

tự như trên

C1 Hãy làm thí nghiệm để chứng tỏ rằng

không thể hứng được ảnh của vật trên màn

với mọi vị trí của vật

C2 Làm thế nào để quan sát được ảnh của vật

tạo bởi thấu kính phân kì ?

Ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo? Cùng chiều hay ngược chiều với vật

Muốn quan sát ảnh của một vật tạo bởi thấu

kính phân kì, ta đặt vật trên đường truyền của

chùm tia ló

Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì là ảnh

ảo, cùng chiều với vật

Tiết 50: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI

THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì - Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân

kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều với vật

II.Cách dựng ảnh

C3 Dựa vào kiến thức đã học ở bài trước hãy

nêu cách dựng ảnh của một vật AB qua thấu

kính phân kì, biết AB vuông góc với trục

chính, A nằm trên trục chính

- Dựng ảnh B ’ của điểm B qua thấu kính ,

ảnh này là điểm đồng qui khi kéo dài chùm

tia ló.

- Từ B ’ hạ đường vuông góc với trục chính

của thấu kính cắt trục chính tại A ’ , là ảnh

của điểm A.

- A ’ B ’ là ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính

phân kì

C4.Trên hình 45.2 cho biết vật AB được đặt vuông góc với trục chính của một thấu kính phân kì có tiêu cự f = 12cm Điểm A nằm trên trục chính và cách quang tâm

O một khoảng OA = 24 cm

- Hãy dựng ảnh A’B’ của vât AB tạo bởi thấu kính đã

cho

- Dựa vào hình vẽ, hãy lập luận để chứng tỏ rằng ảnh này luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính



O F ’

.

F A

B

A ’

B ’

O F ’

.

F A

B

A ’

B ’

Khi tịnh tiến AB vuông góc với trục chính thì tại mọi vị trí, tia BI là không đổi , cho tia ló IK cũng không đổi Do đó tia BO luôn cắt tia IK kéo dài tại B ’ nằm trong đoạn FI Chính vì vậy

A ’ B ’ luôn ở trong khoảng tiêu cự

I

K

Tiết 50: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI

THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì - Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính

phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều với vật II.Cách dựng ảnh

III Độ lớn của ảnh tạo bởi các thấu

kính

O F ’

.

F A

B

A ’a

B ’ I

K



. .

A

B

B ’

F ’

F





O F ’

.

F A

B

A ’

B ’

C5: Đặt vât AB trước một thấu kính có tiêu cự f =

12 cm Vật AB cách thấu kính một khoảng d =

8cm, A nằm trên trục chính Hãy dựng ảnh A ’ B ’

của AB Dựa vào hình vẽ để nêu nhận xét về độ lớn của ảnh so với vật trong hai trường hợp:

- Thấu kính là hội tụ

- Thấu kính là phân kì.

- Ảnh của vật AB tạo

bởi thấu kính hội tụ lớn

hơn vật

- Ảnh của vật AB tạo

bởi thấu kính phân kì

nhỏ hơn vật

Vật AB trong

khoảng tiêu cự

Tiết 50: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI

THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu

kính phân kì - Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính

phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều với vật.

III Độ lớn của ảnh tạo bởi các thấu

kính - Ảnh ảo của vật AB tạo bởi thấu kính hội tụ lớn hơn vật - Ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính phân kì

nhỏ hơn vật

IV Vận dụng.

II.Cách dựng ảnh

’

.

F A

B

A ’ a

B ’

 

C6 Từ bài toán trên hãy cho biết ảnh ảo của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ và thấu kính phân kì có đặc điểm gì giống và khác nhau.Từ đó hãy nêu cách nhận biết nhanh chóng một thấu kính là hội tụ hay phân kì

Ảnh ảo ở thấu kính hội tụ và phân kì:

-Giống nhau : cùng chiều với vật

- Khác nhau:

+ Đối với thấu kính hội tụ thì ảnh lớn hơn vật ở xa thấu kính hơn vật.

+ Đối với thấu kính phân kì thì ảnh nhỏ hơn vật và gần

thấu kính hơn vật

A

A ’ O

B

B ’

F ’

F

  

  

O F ’

.

.

F A

B

A ’

B ’

Cho biết OF = f = 12 cm

OA = d = 8 cm

AB = h = 6 mm =

0,6 cm

Tính : OA ’ = ?; A ’ B ’ = ?

ABO

 s A ''B O

 1 ' '

OA B

A

AB





'

OIF

 s A ' F B' '

 2 '

OF

OI





B ’

A

B

F ’

F

  

I

Mà OI = AB; A’F’ = OF ’ + OA ’

Từ (1) và (2)

' '

'

OF OA

OA







 OA.OF ’ + OA.OA ’ = OA ’ OF ’

 OA OF ’ = OA ’ ( OF’ – OA)

cm

d f

f

d OA

OF

OF

OA

8 12

12 8

'

'

.















d

d

h OA

A O

AB B

8

24 6 , 0

'

Vậy chiều cao của ảnh là 1,8 cm

Giải

Ta có:

thấu kính và chiều cao của ảnh trong hai trường hợp ở C5 khi vật

có chiều cao 6 mm

O F ’

.

F A

B

A ’

B ’ I

Ta có OF = f = 12 cm

OA = d = 8 cm

AB = h = 6 mm =

0,6 cm

Tính : A ’ B ’ = ?; OA ’ = ?

Ta có :  S A ''B O

OIF

 S A ''B F

' '

OA B

A

AB





F A

OF B

A

OI

' '

Nên: từ (1); (2) ta có



'

OF OA

OA





 OA.OF – OA.OA ’ = OA’.OF

 OA.OF = OA ’ (OA + OF)

f d

f

d OF

OA

OF OA

8 ,

4 12 8

12 8

.













Mà OI = AB ; A ’ F = OF –

OA ’

Vậy ảnh cách thấu kính phân kì

Từ (1) =>A'B'OA OA'.AB d d'.h 4,88.0,6 0,36cm

Giải

Tiết 50: ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI

THẤU KÍNH PHÂN KÌ

I Đặc điểm của ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì - Vật sáng đặt ở mọi vị trí trước thấu kính

phân kì luôn cho ảnh ảo, cùng chiều với vật.

III Độ lớn của ảnh tạo bởi các thấu

kính - Ảnh ảo của vật AB tạo bởi thấu kính hội tụ

lớn hơn vật

- Ảnh của vật AB tạo bởi thấu kính phân kì nhỏ hơn vật

IV Vận dụng.

II.Cách dựng ảnh

’

.

F A

B

A ’ a

B ’

 

Xin chân thành cảm ơn quí thầy cô cùng tất cả các em