Bài 29. Quá trình đẳng nhiệt. Định luật Bôi-lơ - Ma-ri-ốt

Các thông số trạng thái và đẳng qúa trình Kiểm tra bài cũ Tình huống... Vấn đề cần nghiên cứuTìm mối quan hệ giữa áp suất và thể tích trong quá trình đẳng nhiệt của một lượng khí.. Giả t

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÁI NGUYÊN

HỘI THI GIÁO VIÊN GIỎI CÁC MÔN KHTN NĂM 2014 – 2015

BỘ MÔN VẬT LÍ 10 – NÂNG CAO

Tiết 63 – bài 45 : ĐỊNH LUẬT BÔI – LƠ – MA – RI - ỐT

GV thực hiện : Hà Mạnh Khương

Đơn vị :Trường THPT Thái Nguyên

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1 Phát biểu nội dung chính của thuyết động học phân tử chất khí

Trả lời:

Các phân tử khí có kích thước rất nhỏ so

với khoảng cách;

Nhiệt độ càng cao chuyển động nhiệt càng

nhanh;

Các phân tử va chạm với nhau và vào

Kiểm tra bài cũ

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 2 Thế nào là khí lý tưởng?

Trả lời:

Bỏ qua kích thước phân tử, coi như chất

điểm

Các phân tử khí chỉ tương tác khi va chạm

Kiểm tra bài cũ

Tình huống

Dùng tay kéo pit – tông của một xi lanh rồi bịt đầu xi lanh và từ từ ấn pít tông xuống

Nêu cảm nhận và đặt câu hỏi cho tình huống này.

Kiểm tra bài cũ

Tình huống

Trong quá trình này, áp suất và thể tích có mối quan hệ với nhau như thế nào?

1 Các thông số trạng thái và đẳng quá trình

- Trạng thái của một lượng khí được đặc trưng bởi các thông số :

Thể tích (V): cm3, lít…

Áp suất (p): 1 atm = 1,013.105 pa = 760 mm Hg

Nhiệt độ (T): T (K) = t (0 C) + 273

- Quá trình biến đổi trạng thái trong đó một thông số được giữ không đổi gọi là đẳng quá trình:

Nhiệt độ không đổi => đẳng nhiệt

Thể tích không đổi => đẳng tích

Áp suất không đổi => đẳng áp

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

Tình huống

2 Vấn đề cần nghiên cứu

Tìm mối quan hệ giữa áp suất và thể tích trong quá trình đẳng nhiệt của một lượng khí.

3 Giả thuyết và hệ quả

 Giả thuyết: Trong quá trình đẳng nhiệt của một

lượng khí xác định thì áp suất tỉ lệ nghịch với thể tích

=> Hệ quả: p.V = hằng số

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

Tình huống

2 Vấn đề nghiên

cứu

3 Giả thuyết, hệ

quả

4 Thí nghiệm

a Dụng cụ

Xi lanh đựng khí

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

Tình huống

2 Vấn đề nghiên

cứu

3 Giả thuyết, hệ

quả

4 Thí nghiệm

Áp kế đo áp suất khí (độ chia 0,05 105 pa)

Thước đo thể tích khí (độ chia 0,25V0 )

4 Thí nghiệm

b Tiến hành thí nghiệm

- Bước 1: Mở nút cao su, kéo pit tông lên vị trí cần

đo thể tích ban đầu, đóng nút cao su và chốt chặt pit tông Ghi lại giá trị thể tích, áp suất ban đầu.

- Bước 2: Ấn hoặc kéo từ từ pit – tông để thay đổi thể tích của lượng khí (mỗi lần thay đổi 0,25V0), chốt chặt pit tông, ghi lại giá trị thể tích, áp suất ở mỗi lần đo.

- Bước 3: Ghi kết quả vào bảng, tính tích p.V và nhận xét

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

Tình huống

2 Vấn đề nghiên

cứu

3 Giả thuyết, hệ

quả

4 Thí nghiệm

c Kết quả

- Trong phạm vi sai số cho phép: p.V = hằng số.

=> Trong quá trình đẳng nhiệt của một lượng khí xác định áp suất tỉ lệ nghịch với thể tích.

4 Thí nghiệm

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

Tình huống

2 Vấn đề nghiên

cứu

3 Giả thuyết, hệ

quả

4 Thí nghiệm

e Kết luận

5 Định luật Bôi – lơ – Ma – ri - ốt

a Nội dung

Trong quá trình đẳng nhiệt của một lượng khí xác định áp suất tỉ lệ nghịch với thể tích.

b Biểu thức

p V = p V

p.V = hằng số hay

* Chú ý:

-Điều kiện áp dụng: + m, T = hằng số

+ Cho khí lý tưởng hoặc khí thực ở điều kiện T, p thông thường.

-Hằng số trên phụ thuộc vào nhiệt độ và lượng khí.

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

5 Định luật Bôi –

lơ

Ma – ri ốt

Tình huống

2 Vấn đề nghiên

cứu

3 Giả thuyết, hệ

quả

4 Thí nghiệm

1 1 2 2

p V = p V

6 Bài tập vận dụng

* Tóm tắt

n = 0,1 mol,

p0 = 1 atm.

a, V0 = ?

b, V1 = 0,5V0 P1 =?

c, Vẽ đường đẳng nhiệt

Bài giải

a, Ở đktc 1 mol khí có thể tích 22,4 l

⇒ V0 = 0,1.22,4 = 2,24 (l)

⇒ Điểm A: V0 =2,24 l, p0 =

1 atm

p (atm)

1

p1

b, Áp dụng ĐL Bôi – lơ

- Ma – ri - ốt:

p1V1 = p0V0 =>

p1 = p0V0/V1 = 2 atm Điểm B: V1 =1,12 l,

p1 = 2 atm

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

5 Định luật Bôi –

lơ

Ma – ri ốt

Tình huống

2 Vấn đề nghiên

cứu

3 Giả thuyết, hệ

quả

4 Thí nghiệm

1 1 2 2

p V = p V

6 Vận dụng

Củng cố, vận dụng Giải thích hiện tượng

Tại sao khi bơm xe, lúc ấn pít tông xuống thì cảm thấy nặng?

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

5 Định luật Bôi –

lơ

Ma – ri ốt

Giải thích hiện

tượng

Tình huống

2 Vấn đề nghiên

cứu

3 Giả thuyết, hệ

quả

4 Thí nghiệm

1 1 2 2

p V = p V

6 Vận dụng

Tóm tắt kiến thức

 Trạng thái của lượng khí được xác định bởi 3

thông số: Thể tích (V), áp suất (p) và nhiệt độ (T).

 Quá trình đẳng nhiệt là quá trình biến đổi trạng

thái mà nhiệt độ được giữ không đổi.

 Định luật Bôi – lơ – Ma – ri - ốt:

 Đường đẳng nhiệt trong hệ tọa độ (V, p) là đường

hypebol

1 1 2 2

p V = p V

p.V = hằng số hay

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

5 Định luật Bôi –

lơ

Ma – ri ốt

Tóm tắt kiến thức

Giải thích hiện

tượng

Tình huống

2 Vấn đề nghiên

cứu

3 Giả thuyết, hệ

quả

4 Thí nghiệm

1 1 2 2

p V = p V

6 Vận dụng

Đồ thị nào sau đây không biểu diễn quá trình

đẳng nhiệt?

Trả lời câu hỏi

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

5 Định luật Bôi –

lơ

Ma – ri ốt

Tóm tắt kiến thức

Giải thích hiện

tượng

Tình huống

2 Vấn đề nghiên

cứu

3 Giả thuyết, hệ

quả

4 Thí nghiệm

1 1 2 2

p V = p V

6 Vận dụng

BÀI TẬP VỀ NHÀ

1 Trả lời các câu hỏi và làm bài tập SGK Vật lí

10 nâng cao – trang 226.

2 Tìm hiểu và giải thích những hiện tượng liên

quan đến quá trình đẳng nhiệt.

3 Chuẩn bị bài 46 Quá trình đẳng tích Định

luật Sác - lơ

1 Các thông số

trạng thái và đẳng

qúa trình

Kiểm tra bài cũ

5 Định luật Bôi –

lơ

Ma – ri ốt

Tóm tắt kiến thức

Giải thích hiện

tượng

Tình huống

2 Vấn đề nghiên

cứu

3 Giả thuyết, hệ

quả

4 Thí nghiệm

1 1 2 2

p V = p V

6 Vận dụng